Liên hoan hát Then - đàn Tính toàn quốc (12-14/5):
Tuyên Quang nỗ lực bảo tồn di sản Then
Một trong những nhiệm vụ được tỉnh Tuyên Quang thực hiện tốt nhằm bảo tồn di sản Then thời gian qua là truyền dạy các làn điệu Then, Cọi, cách chơi đàn tính cho thế hệ trẻ. Đồng thời, tỉnh thành lập các câu lạc bộ hát Then - đàn Tính để những người yêu Then, biết hát Then có không gian trình diễn di sản này.
Màn hát Then đặc trưng của dân tộc Tày tỉnh Tuyên Quang ngày 21/2/2013 trong Lễ hội Lồng Tồng. Ảnh: Cường Hằng - TTXVN Bà Đinh Thị Lý, Phó Giám đốc Trung tâm văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang cho biết: Từ năm 2012 đến nay, mỗi năm một lần, Trung tâm đều mở các lớp tập huấn hát Then, đàn Tính cho học viên trên địa bàn tỉnh, mỗi lớp trung bình có khoảng 30 học viên. Trong các buổi tập huấn, Trung tâm sẽ mời nghệ nhân am hiểu về hát Then, đàn Tính đến truyền dạy những bài hát Then cổ, Then lời mới, cách chơi đàn Tính…cho học viên. Hầu hết các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh đều có học viên tham gia lớp tập huấn nên sau khi về cơ sở, các học viên này trở thành những tuyên truyền viên tích cực truyền dạy nghệ thuật hát Then, đàn Tính…
Không chỉ mở các lớp tập huấn về hát Then, Trung tâm văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang còn khuyến khích các địa phương, trường học trên địa bàn tỉnh thành lập Câu lạc bộ hát Then - đàn Tính. Nhờ có sự quan tâm của lãnh đạo địa phương, các trường học có nhiều học sinh người Tày, hiện nay, trên địa bàn toàn tỉnh đã thành lập được 73 Câu lạc bộ hát Then - đàn Tính. Đa số các câu lạc bộ đã đi vào hoạt động nền nếp, hiệu quả, tổ chức sinh hoạt đều đặn 1 hoặc 3 tháng một lần.
Các câu lạc bộ còn thường xuyên tổ chức truyền dạy các làn điệu Then và phát triển phong trào văn hóa văn nghệ quần chúng tại địa phương…Một số câu lạc bộ hoạt động tốt, thu hút được nhiều người tham gia, điển hình như: Câu lạc bộ hát Then - đàn Tính thôn Bản Nhùng, xã Năng Khả, huyện Na Hang thu hút 20 thành viên sinh hoạt thường xuyên. Một số câu lạc bộ được mời đi biểu diễn như: Câu lạc bộ hát Then - đàn Tính xã Yên Nguyên, huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang), Câu lạc bộ hát Then - đàn Tính Thành Tuyên… Nhờ hoạt động hiệu quả, hiện nay, người trẻ tuổi, học sinh biết hát Then và thực hành các làn điệu hát Then đã tăng lên trên 1.500 người.
Tiết mục hát Then “Người Tuyên Quang nhớ Bác Hồ” tại Lễ khánh thành Tượng đài “Bác Hồ với nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang” (tháng 5-2015). Ảnh: baotuyenquang.com.vn Theo quan niệm dân gian, “Then” có nghĩa là “Thiên” (Trời) và được coi là điệu hát của thần tiên truyền lại. Các khúc hát Then thường nhằm cầu cho vạn vật được bình an, con người khỏe mạnh, mùa màng bội thu, luôn hướng mọi người làm điều thiện, tránh điều ác… Nhạc cụ chính được sử dụng trong hát Then là đàn Tính. Năm 2012, nghi lễ Then của người Tày tỉnh Tuyên Quang đã được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tháng 3/2017, hồ sơ “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam” đã được trình UNESCO xem xét đưa vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Ông Trần Đức Thắng, Trưởng phòng Quản lý Di sản văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang cho biết: Để bảo tồn và phát huy giá trị di sản Then, bên cạnh việc mở các lớp tập huấn hằng năm, khuyến khích thành lập các Câu lạc bộ hát Then - đàn Tính, Sở đã tổ chức các buổi liên hoan giao lưu văn nghệ trong đó có nội dung hát Then - đàn Tính; xây dựng Đề án Làng văn hóa du lịch gắn với bảo tồn các làn điệu hát Then tại một số địa phương trong tỉnh; tập trung truyền dạy và thực hành hát Then - đàn Tính thông qua đào tạo các lớp nghệ nhân kế cận, đặc biệt là nghệ nhân trẻ. Bên cạnh đó, Sở còn xây dựng cơ chế hỗ trợ trang phục, dụng cụ biểu diễn…cho các câu lạc bộ; đưa hát Then vào nội dung hoạt động ngoại khóa trong các nhà trường…
Thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang tiếp tục khuyến khích các nghệ nhân lưu giữ, ghi chép lại đầy đủ những khúc hát, cung Then; xây dựng, phát huy giá trị của Phòng Khám phá tại Bảo tàng tỉnh với chủ đề “hát Then - đàn Tính” phục vụ khách tham quan, đặc biệt là học sinh, sinh viên tham gia các hoạt động như: Sử dụng đàn Tính, thực hành nghi lễ, làn điệu Then cổ…Ngoài ra, tỉnh tiếp tục duy trì sinh hoạt đều đặn các Câu lạc bộ hát Then - đàn Tính, truyền dạy lại cho thế hệ trẻ, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên người Tày về nghệ thuật âm nhạc, đàn hát, múa, diễn xướng Then; đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá hát Then - đàn Tính; tiếp tục lập hồ sơ tôn vinh các Nghệ nhân ưu tú, có chính sách hỗ trợ thỏa đáng về kinh phí đối với Nghệ nhân ưu tú và nghệ nhân chưa được phong tặng…; qua đó, từng bước bảo tồn và phát huy giá trị di sản Then để không chỉ người dân trong nước mà du khách quốc tế biết đến giá trị văn hóa đặc sắc của Then.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.
Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.
Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.
Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.
Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.
Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.
