Tuyên Quang vài nét tổng quan

Tuyên Quang vài nét tổng quan
Bản đồ hành chính tỉnh Tuyên Quang
Bản đồ hành chính tỉnh Tuyên Quang

1. Vị trí địa lý


Tuyên Quang là tỉnh miền núi phía Đông Bắc, cách thủ đô Hà Nội khoảng 165 km, có toạ độ địa lý 21o30’- 22o40’ vĩ độ Bắc và 103o50’-105040’ kinh độ Đông, phía Bắc giáp tỉnh Hà Giang, phía Đông giáp tỉnh Bắc Kạn, Thái Nguyên, phía Tây giáp tỉnh Yên Bái và phía Nam giáp tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ.

2. Điều kiện tự nhiên

Khí hậu Tuyên Quang được chia thành 4 mùa rõ rệt: Xuân, Hạ, Thu, Đông; trong đó mùa Đông khô, lạnh và mùa Hạ nóng, ẩm, mưa nhiều. Lượng mưa trung bình năm 1.500mm - 1.800mm, nhiệt độ trung bình 22 độ C - 24 độ C, độ ẩm bình quân năm 85%. Diện tích đất tự nhiên 5.867km². Nền đất có kết cấu tốt nên thuận lợi cho các công trình công nghiệp và kết cấu hạ tầng.

Tuyên Quang có nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng, phong phú, trong đó các loại khoáng sản phân bố tập trung một số khu vực, mỗi khu vực có nhiều loại khoáng sản có thể khai thác kết hợp như: quặng sắt, ba rít, cao lanh, thiếc, mangan, chì - kẽm, Vonfram... thuận lợi cho phá triển công nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng.

Tuyên Quang có nhiều sông suối lớn. Hệ thống sông suối này, ngoài ý nghĩa sinh thái và phục vụ sản xuất, đời sống, còn chứa đựng nhiều tiềm năng phát triển thuỷ điện. Có các sông lớn trong đó, Sông Lô, chảy qua tỉnh dài 145 km, lưu lượng lớn nhất 11.700 m3/giây. Sông Gâm, chảy qua tỉnh dài 170 km, có khả năng vận tải đường thuỷ, nối các huyện Na Hang, Chiêm Hoá với tỉnh lỵ; sông Phó Đáy, chảy trên địa phận Tuyên Quang dài 84 km. Mạng lưới sông ngòi của tỉnh tương đối dày với mật độ 0.9km/km² và phân bố đồng đều. Hệ thống đê điều, tiêu thoát nước thủy lợi tỉnh Tuyên Quang trong những năm qua được đầu tư cơ bản hoàn thiện nên hàng năm hầu như không chịu ảnh hưởng của thiên tai, bão lũ đảm bảo cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh.

Thác Bản Ba (Chiêm Hóa). Ảnh tuyenquang.gov.vn
Thác Bản Ba (Chiêm Hóa). Ảnh tuyenquang.gov.vn

3. Văn hóa - Du lịch - Dịch vụ

Tuyên Quang là tỉnh có 22 dân tộc cư trú, ở mỗi cộng đồng các dân tộc sinh sống trên mảnh đất này đều có những nét văn hoá, phong tục tập quán từ lâu đời, đã được hình thành và phát triển qua hàng trăm năm vỡ đất lập bản, lập làng. Chính những nét đặc trưng của văn hoá đã cấu kết trong cộng đồng dân cư, tạo nên những sắc thái riêng biệt và trở thành những di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu, đóng góp cho kho tàng văn hóa của cả nước.
Trong quá trình tồn tại và phát triển, mỗi cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống trên mảnh đất Tuyên Quang đều đóng góp những di sản văn hóa vật thể, phi vật thể thực sự tiêu biểu. Trên cơ sở những di sản này, trong những năm qua ngành Văn hóa của tỉnh đã có nhiều nỗ lực cố gắng để vừa khơi dậy việc bảo tồn ngay chính trong cộng đồng dân tộc, vừa khảo cứu để hoàn thiện việc lập hồ sơ khoa học của các di sản này.
Tuyên Quang được ví là hình ảnh thu nhỏ của vùng văn hoá Việt Bắc. Những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số ở tỉnh thể hiện trong đời sống tinh thần khá rõ nét. Đó là những quan niệm và cách giải thích về vũ trụ, các nghi lễ như: Thờ cúng tổ tiên, cúng chữa bệnh, cưới hỏi... Đồng bào các dân tộc thiểu số trong tỉnh đã tạo dựng được một kho tàng dân ca, dân vũ hết sức phong phú, đặc sắc như làn điệu Then, Cọi, Quan làng (dân tộc Tày), Páo dung (dân tộc Dao), Sình ca (dân tộc Cao Lan), Soọng cô (dân tộc Sán Dìu)… Về lễ hội, có nhiều sắc thái văn hoá rất đặc trưng và đa dạng, tiêu biểu là những lễ hội dân gian thường được tổ chức sau tết Nguyên Đán với phần “lễ” diễn ra hết sức trang trọng và phần “hội” đậm đà truyền thống, như lễ hội Lồng tông, lễ hội Nhảy lửa...
Tuyên Quang vài nét tổng quan ảnh 3
Nghệ nhân Hà Thuấn truyền dạy hát Then cho người dân xã Tân An
(Chiêm Hóa). 
Ảnh tuyenquang.gov.vn
Để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tiến hành khảo sát, tổng điều tra các di sản văn hóa phi vật thể ở các địa phương trong tỉnh, phục dựng lại các lễ hội của đồng bào các dân tộc thiểu số như: Lễ Cấp sắc của dân tộc Dao Đỏ, xã Bình Phú (Chiêm Hóa); Lễ hội Nhảy lửa của dân tộc Pà Thẻn, xã Hồng Quang (Chiêm Hóa); Lễ hội đình làng Minh Cầm, xã Đội Bình (Yên Sơn)… đồng thời thực hiện các đề tài khoa học nghiên cứu sưu tầm di sản văn hóa dân gian như: “Bảo tồn hát Soọng cô dân tộc Sán Dìu ở Tuyên Quang”, “Bảo tồn hát Sình ca dân tộc Cao Lan ở Tuyên Quang”, "Nghiên cứu văn hóa truyền thống của dân tộc Pà Thẻn ở Tuyên Quang", "Nghiên cứu những nét đặc sắc trong văn hóa truyền thống của người dân tộc Dao ở Tuyên Quang"…
Với một vị trí địa lý đặc biệt bản lề nối hai vùng Đông và Tây Bắc Bộ, trải dài từ Bắc xuống Nam, cùng với các nguồn tài nguyên thiên nhiên, truyền thống, lịch sử, văn hóa, cách mạng, Tuyên Quang có nhiều điều kiện để phát triển tốt các loại hình du lịch… Từ lâu Di tích Quốc gia Đặc biệt Tân Trào đã là địa chỉ đỏ không thể thiếu cho các hoạt động du lịch về nguồn. Na Hang cùng các sản phẩm du lịch sinh thái, Mỹ Lâm với nguồn suối khoáng nóng độc đáo cho du lịch nghỉ dưỡng, … cùng các hệ thống đình đền chùa nổi tiếng linh thiêng, Tuyên Quang đã và đang trở thành điểm đến ưa thích của của du khách trong và ngoài nước.
Với mục tiêu quảng bá những nét văn hóa tiêu biểu của địa phương, thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, Tuyên Quang còn tổ chức chương trình lễ hội đặc sắc - lễ hội thành phố Tuyên Quang với nhiều hoạt động hấp dẫn, kết hợp giữa một số lễ hội truyền thống (như lễ hội đền Hạ, hội đua thuyền trên sông Lô - hoạt động được nhân dân thành phố Tuyên Quang phát triển từ môn thể thao bơi chải trên sông Lô từ những năm cuối của thế kỷ XX, là nét đẹp truyền thống trong đời sống sinh hoạt văn hóa của nhân dân các dân tộc nơi đây…) và một số hoạt động văn hóa khác, như hội hoa xuân đường phố, liên hoan nghi lễ chầu văn, đêm hội Thành Tuyên với nhiều mô hình đèn lớn và độc đáo…
Du lịch lòng hồ Thủy điện Tuyên Quang có khả năng kết nối với các tỉnh Hà Giang, Bắc Kạn... Ảnh tuyenquang.gov.vn
Du lịch lòng hồ Thủy điện Tuyên Quang có khả năng kết nối với các tỉnh Hà Giang, Bắc Kạn... Ảnh tuyenquang.gov.vn
Theo tuyenquang.gov.vn

Có thể bạn quan tâm

Vùng cao Lào Cai phòng, chống rét cho đàn gia súc

Vùng cao Lào Cai phòng, chống rét cho đàn gia súc

Các địa phương trong tỉnh Lào Cai nhiệt độ giảm sâu, nhiều nơi sương mù bao phủ với nhiệt độ luôn ở mức dưới 10 độ C. Nhằm bảo vệ đàn vật nuôi, bà con nhân dân tích cực chủ động triển khai nhiều biện pháp phòng, chống rét cho đàn gia súc, bởi đây là nhiệm vụ quan trọng để bảo vệ tài sản và sinh kế của gia đình.

Mỗi ngôi nhà là một mái ấm thắm tình quân dân

Mỗi ngôi nhà là một mái ấm thắm tình quân dân

Ngày 13/1, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”, giúp nhân dân xây dựng, sửa chữa nhà ở bị thiệt hại do thiên tai trên địa bàn tỉnh.

Thắm nghĩa tình quân với dân

Thắm nghĩa tình quân với dân

“Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng lại nhà cho người dân vùng lũ tỉnh Khánh Hòa đã "toàn thắng. Từ đồng bằng đến miền núi, từ nông thôn đến đô thị, những mái nhà từng bị lũ cuốn, sập đổ nay đã được dựng lại kiên cố, vững chãi. Mỗi ngôi nhà mới không chỉ giúp người dân sớm “an cư” sau thiên tai, mà còn trở thành biểu tượng sinh động cho tình nghĩa keo sơn “Quân với Dân như cá với nước”.

Thần tốc hơn nữa để nhân dân được đón Tết trong ngôi nhà mới

Thần tốc hơn nữa để nhân dân được đón Tết trong ngôi nhà mới

Ngày 12/1, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng Đoàn công tác của Chính phủ đã làm việc với UBND tỉnh Gia Lai về tình hình khắc phục hậu quả thiên tai và tiến độ triển khai xây dựng, sửa chữa nhà ở cho người dân bị thiệt hại do bão số 13 và mưa lũ lịch sử trong năm 2025, trọng tâm là việc thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”.

Tết Nhân ái ấm lòng người nghèo, hộ khó khăn

Tết Nhân ái ấm lòng người nghèo, hộ khó khăn

Ngày 12/1, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức phát động ủng hộ Quỹ Nhân đạo và Phong trào “Tết Nhân ái” Xuân Bính Ngọ năm 2026. Hoạt động nhân văn này sẽ diễn ra đến hết ngày 13/2/2026. Ngay trong ngày đầu tiên phát động, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh đã đăng ký, trao biển ủng hộ và trực tiếp ủng hộ hơn 4,2 tỷ đồng.

Vượt giá rét, đẩy nhanh tiến độ trường nội trú biên giới Lai Châu

Vượt giá rét, đẩy nhanh tiến độ trường nội trú biên giới Lai Châu

Giữa giá rét mùa Đông, nền nhiệt ở xã biên giới Phong Thổ (Lai Châu) có thời điểm xuống dưới 10 độ C. Thế nhưng, không khí trên công trường Dự án xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã biên giới Phong Thổ vẫn nóng lên từng giờ. 

Sắc xuân trên đảo Hòn Khoai

Sắc xuân trên đảo Hòn Khoai

Tiếp tục hải trình của Đoàn công tác các tỉnh, thành phố, các doanh nghiệp và cơ quan thông tấn báo chí đến thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ, các lực lượng và nhân dân trên các đảo thuộc vùng biển Tây Nam nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chiều 11/1, Đoàn công tác đã tới thăm và chúc Tết cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng trên đảo Hòn Khoai (tỉnh Cà Mau).

Chăm lo Tết cho đồng bào nơi tuyến đầu Tổ quốc

Chăm lo Tết cho đồng bào nơi tuyến đầu Tổ quốc

Ngày 10/1, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức Chương trình Tết cộng đồng “Chung vị Tết Việt – gắn kết muôn miền” năm 2026. 

Đắk Lắk: Bàn giao hàng trăm nhà trong 'Chiến dịch Quang Trung'

Đắk Lắk: Bàn giao hàng trăm nhà trong 'Chiến dịch Quang Trung'

Ngày 10/1, các lực lượng vũ trang trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk tổ chức bàn giao hàng trăm nhà trong “Chiến dịch Quang Trung”. Những căn nhà mới đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kỹ thuật, mỹ thuật và an toàn, phù hợp với điều kiện thời tiết khắc nghiệt và địa hình bị ảnh hưởng bởi thiên tai.

Lào Cai hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp giúp người dân đón Tết an lành

Lào Cai hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp giúp người dân đón Tết an lành

Trước những tổn thất, mất mát to lớn của người dân bị ảnh hưởng bởi hoàn lưu bão số 10 (Bualoi) gây ra, tỉnh Lào Cai kịp thời có những chính sách giúp đỡ người dân vùng lũ vượt qua để không ai bị bỏ lại phía sau. Hơn 3 tháng trôi qua, những hạt mầm được nảy nở, hồi sinh trên đất lũ, những cánh đồng rau màu hay dâu tằm xanh ngát trở lại với niềm hy vọng về tương lai tươi mới của người dân trước thềm năm mới Tết Nguyên đán Bính ngọ 2026.

Chất lượng vườn cây tái canh ổn định hơn nhờ giải pháp kỹ thuật

Chất lượng vườn cây tái canh ổn định hơn nhờ giải pháp kỹ thuật

Ngày 9/1, tại xã Cao Phong, UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Đề án Tái canh cây ăn quả có múi giai đoạn 2021 - 2025, định hướng xây dựng Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030. Qua đó, đẩy mạnh phát triển cây ăn quả trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế các vùng; tập trung vào việc nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, khả năng cạnh tranh của sản phẩm, xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững.

Đưa kỹ thuật tiên tiến hỗ trợ sinh sản vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Đưa kỹ thuật tiên tiến hỗ trợ sinh sản vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Chiều 9/1, tại phường Lào Cai đã diễn ra Hội nghị khoa học cập nhật những tiến bộ về hỗ trợ sinh sản khu vực miền núi phía Bắc. Đây là một diễn đàn chuyên môn có ý nghĩa thiết thực, tạo cơ hội để cán bộ y tế khu vực miền núi phía Bắc tiếp cận, cập nhật tiến bộ khoa học, kỹ thuật mới, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản; tăng cường kết nối, hợp tác chuyên môn giữa cơ sở y tế của Lào Cai với các trung tâm, bệnh viện, chuyên gia đầu ngành của cả nước.

Đưa chủ trương của Đảng đến gần hơn với từng nếp nhà vùng cao

Đưa chủ trương của Đảng đến gần hơn với từng nếp nhà vùng cao

Trên dãy Trường Sơn hùng vĩ, cuộc sống của người dân miền núi tỉnh Quảng Trị còn nhiều thiếu thốn, khó khăn. Trong hành trình đổi thay cuộc sống của người dân nơi đây, những buổi tuyên truyền, vận động của cán bộ cơ sở và người lính biên phòng đã trở thành nhịp cầu đưa tri thức văn minh đến từng nếp nhà.

Kịp thời điều chỉnh kế hoạch dạy học tại vùng cao, biên giới trong điều kiện giá rét

Kịp thời điều chỉnh kế hoạch dạy học tại vùng cao, biên giới trong điều kiện giá rét

Những ngày qua, không khí lạnh tăng cường khiến nhiệt độ tại nhiều xã vùng cao, biên giới tỉnh Tuyên Quang giảm sâu, có lúc xuống dưới 5 độ C ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, việc học tập của học sinh. Trước thực tế đó, công tác phòng, chống rét cho học sinh được chính quyền các cấp, ngành và nhà trường triển khai đồng bộ, quyết liệt.

Chưa có căn cứ để xác định việc 'ăn chặn' suất ăn bán trú tại Trường Mầm non 19/5, Gia Lai

Chưa có căn cứ để xác định việc 'ăn chặn' suất ăn bán trú tại Trường Mầm non 19/5, Gia Lai

Thời gian qua, một số phụ huynh học sinh Trường Mầm non 19/5, xã Bờ Ngoong (tỉnh Gia Lai) có đơn phản ánh gửi các cơ quan chức năng cho rằng, bữa ăn bán trú của học sinh chưa tương xứng với mức tiền đóng góp và nghi ngờ có việc cắt xén suất ăn cùng một số khoản thu chi chưa minh bạch. Theo kết quả xác minh của UBND xã Bờ Ngoong, chưa có căn cứ xác định việc “ăn chặn” suất ăn và nhà trường được yêu cầu chấn chỉnh, tăng cường công khai hoạt động bán trú.

Nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Trong công tác xây dựng Đảng, việc kiểm tra, giám sát luôn được xác định là khâu trọng yếu, góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng. Thực tiễn cho thấy, nơi nào công tác kiểm tra, giám sát được triển khai nghiêm túc, chủ động, nơi đó kỷ luật Đảng được giữ vững, vi phạm được phòng ngừa từ sớm, từ xa, tạo nền tảng quan trọng để các chủ trương, nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống.

Cao Bằng: Phòng, chống rét, bảo vệ sản xuất vụ Đông Xuân

Cao Bằng: Phòng, chống rét, bảo vệ sản xuất vụ Đông Xuân

Những ngày vừa qua, thời tiết tại tỉnh Cao Bằng có nhiều diễn biến tiêu cực, nhiệt độ giảm sâu, nhiều nơi xuống dưới 0°C, đặc biệt tại các vùng núi cao như Phia Oắc, Phia Đén (xã Nguyên Bình) đã xuất hiện băng giá, sương muối, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

Nông dân Hà Tĩnh chủ động chống rét, giữ an toàn đàn gia súc

Nông dân Hà Tĩnh chủ động chống rét, giữ an toàn đàn gia súc

Do ảnh hưởng của các đợt không khí lạnh liên tiếp tràn xuống địa bàn đã khiến nền nhiệt tại Hà Tĩnh giảm sâu. Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, người chăn nuôi trên toàn tỉnh đang hối hả triển khai các biện pháp giữ ấm, bảo vệ an toàn cho đàn gia súc, gia cầm, quyết tâm không để xảy ra thiệt hại trong đợt rét đậm, rét hại.

Gieo niềm tin, dựng mái ấm cho người dân vùng sạt lở

Gieo niềm tin, dựng mái ấm cho người dân vùng sạt lở

Những ngày đầu năm mới 2026, cùng với không khí “thần tốc thi công - thần tốc về đích” của chiến dịch Quang Trung, niềm vui cũng đang lan tỏa khắp các khu dân cư tại xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị từng chịu ảnh hưởng trước những đợt mưa lũ, sạt lở nghiêm trọng. Những ngôi nhà vững chãi, công trình chống sạt lở hình thành từ Chiến dịch Quang Trung không chỉ là điểm tựa vững chắc, mà còn gieo niềm tin, hy vọng cho người dân vùng thiên tai ổn định cuộc sống.

Giữ ấm cho đàn gia súc nơi vùng cao, biên giới Tuyên Quang

Giữ ấm cho đàn gia súc nơi vùng cao, biên giới Tuyên Quang

Những ngày này, không khí lạnh tăng cường khiến nhiệt độ tại nhiều xã vùng cao, biên giới tỉnh Tuyên Quang giảm sâu, có nơi xuống dưới 3 độ. Giá rét kéo dài tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lớn đến đàn trâu, bò và vật nuôi, đòi hỏi các địa phương phải chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống.

Tạo việc làm ổn định cho thanh niên vùng dân tộc thiểu số, miền núi

Tạo việc làm ổn định cho thanh niên vùng dân tộc thiểu số, miền núi

Đến năm 2030, tỉnh Quảng Trị phấn đấu 80% thanh niên được tư vấn hướng nghiệp và việc làm; 60% thanh niên được đào tạo nghề gắn với tạo việc làm, trong đó, tạo việc làm ổn định cho trên 50% thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Đây là một trong những mục tiêu trọng tâm của Chương trình phát triển thanh niên tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2021-2030, được UBND tỉnh Quảng Trị ban hành ngày 8/1.

Người dân vùng cao chủ động phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi

Người dân vùng cao chủ động phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi

Các đợt không khí lạnh tăng cường, nhiệt độ xuống thấp đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Để hạn chế thiệt hại, bảo vệ sản xuất và thu nhập của người dân, công tác phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi đã được cấp uỷ, chính quyền và người dân địa phương chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt.