Tuyên Quang vài nét tổng quan

Tuyên Quang vài nét tổng quan
Bản đồ hành chính tỉnh Tuyên Quang
Bản đồ hành chính tỉnh Tuyên Quang

1. Vị trí địa lý


Tuyên Quang là tỉnh miền núi phía Đông Bắc, cách thủ đô Hà Nội khoảng 165 km, có toạ độ địa lý 21o30’- 22o40’ vĩ độ Bắc và 103o50’-105040’ kinh độ Đông, phía Bắc giáp tỉnh Hà Giang, phía Đông giáp tỉnh Bắc Kạn, Thái Nguyên, phía Tây giáp tỉnh Yên Bái và phía Nam giáp tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ.

2. Điều kiện tự nhiên

Khí hậu Tuyên Quang được chia thành 4 mùa rõ rệt: Xuân, Hạ, Thu, Đông; trong đó mùa Đông khô, lạnh và mùa Hạ nóng, ẩm, mưa nhiều. Lượng mưa trung bình năm 1.500mm - 1.800mm, nhiệt độ trung bình 22 độ C - 24 độ C, độ ẩm bình quân năm 85%. Diện tích đất tự nhiên 5.867km². Nền đất có kết cấu tốt nên thuận lợi cho các công trình công nghiệp và kết cấu hạ tầng.

Tuyên Quang có nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng, phong phú, trong đó các loại khoáng sản phân bố tập trung một số khu vực, mỗi khu vực có nhiều loại khoáng sản có thể khai thác kết hợp như: quặng sắt, ba rít, cao lanh, thiếc, mangan, chì - kẽm, Vonfram... thuận lợi cho phá triển công nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng.

Tuyên Quang có nhiều sông suối lớn. Hệ thống sông suối này, ngoài ý nghĩa sinh thái và phục vụ sản xuất, đời sống, còn chứa đựng nhiều tiềm năng phát triển thuỷ điện. Có các sông lớn trong đó, Sông Lô, chảy qua tỉnh dài 145 km, lưu lượng lớn nhất 11.700 m3/giây. Sông Gâm, chảy qua tỉnh dài 170 km, có khả năng vận tải đường thuỷ, nối các huyện Na Hang, Chiêm Hoá với tỉnh lỵ; sông Phó Đáy, chảy trên địa phận Tuyên Quang dài 84 km. Mạng lưới sông ngòi của tỉnh tương đối dày với mật độ 0.9km/km² và phân bố đồng đều. Hệ thống đê điều, tiêu thoát nước thủy lợi tỉnh Tuyên Quang trong những năm qua được đầu tư cơ bản hoàn thiện nên hàng năm hầu như không chịu ảnh hưởng của thiên tai, bão lũ đảm bảo cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh.

Thác Bản Ba (Chiêm Hóa). Ảnh tuyenquang.gov.vn
Thác Bản Ba (Chiêm Hóa). Ảnh tuyenquang.gov.vn

3. Văn hóa - Du lịch - Dịch vụ

Tuyên Quang là tỉnh có 22 dân tộc cư trú, ở mỗi cộng đồng các dân tộc sinh sống trên mảnh đất này đều có những nét văn hoá, phong tục tập quán từ lâu đời, đã được hình thành và phát triển qua hàng trăm năm vỡ đất lập bản, lập làng. Chính những nét đặc trưng của văn hoá đã cấu kết trong cộng đồng dân cư, tạo nên những sắc thái riêng biệt và trở thành những di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu, đóng góp cho kho tàng văn hóa của cả nước.
Trong quá trình tồn tại và phát triển, mỗi cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống trên mảnh đất Tuyên Quang đều đóng góp những di sản văn hóa vật thể, phi vật thể thực sự tiêu biểu. Trên cơ sở những di sản này, trong những năm qua ngành Văn hóa của tỉnh đã có nhiều nỗ lực cố gắng để vừa khơi dậy việc bảo tồn ngay chính trong cộng đồng dân tộc, vừa khảo cứu để hoàn thiện việc lập hồ sơ khoa học của các di sản này.
Tuyên Quang được ví là hình ảnh thu nhỏ của vùng văn hoá Việt Bắc. Những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số ở tỉnh thể hiện trong đời sống tinh thần khá rõ nét. Đó là những quan niệm và cách giải thích về vũ trụ, các nghi lễ như: Thờ cúng tổ tiên, cúng chữa bệnh, cưới hỏi... Đồng bào các dân tộc thiểu số trong tỉnh đã tạo dựng được một kho tàng dân ca, dân vũ hết sức phong phú, đặc sắc như làn điệu Then, Cọi, Quan làng (dân tộc Tày), Páo dung (dân tộc Dao), Sình ca (dân tộc Cao Lan), Soọng cô (dân tộc Sán Dìu)… Về lễ hội, có nhiều sắc thái văn hoá rất đặc trưng và đa dạng, tiêu biểu là những lễ hội dân gian thường được tổ chức sau tết Nguyên Đán với phần “lễ” diễn ra hết sức trang trọng và phần “hội” đậm đà truyền thống, như lễ hội Lồng tông, lễ hội Nhảy lửa...
Tuyên Quang vài nét tổng quan ảnh 3
Nghệ nhân Hà Thuấn truyền dạy hát Then cho người dân xã Tân An
(Chiêm Hóa). 
Ảnh tuyenquang.gov.vn
Để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tiến hành khảo sát, tổng điều tra các di sản văn hóa phi vật thể ở các địa phương trong tỉnh, phục dựng lại các lễ hội của đồng bào các dân tộc thiểu số như: Lễ Cấp sắc của dân tộc Dao Đỏ, xã Bình Phú (Chiêm Hóa); Lễ hội Nhảy lửa của dân tộc Pà Thẻn, xã Hồng Quang (Chiêm Hóa); Lễ hội đình làng Minh Cầm, xã Đội Bình (Yên Sơn)… đồng thời thực hiện các đề tài khoa học nghiên cứu sưu tầm di sản văn hóa dân gian như: “Bảo tồn hát Soọng cô dân tộc Sán Dìu ở Tuyên Quang”, “Bảo tồn hát Sình ca dân tộc Cao Lan ở Tuyên Quang”, "Nghiên cứu văn hóa truyền thống của dân tộc Pà Thẻn ở Tuyên Quang", "Nghiên cứu những nét đặc sắc trong văn hóa truyền thống của người dân tộc Dao ở Tuyên Quang"…
Với một vị trí địa lý đặc biệt bản lề nối hai vùng Đông và Tây Bắc Bộ, trải dài từ Bắc xuống Nam, cùng với các nguồn tài nguyên thiên nhiên, truyền thống, lịch sử, văn hóa, cách mạng, Tuyên Quang có nhiều điều kiện để phát triển tốt các loại hình du lịch… Từ lâu Di tích Quốc gia Đặc biệt Tân Trào đã là địa chỉ đỏ không thể thiếu cho các hoạt động du lịch về nguồn. Na Hang cùng các sản phẩm du lịch sinh thái, Mỹ Lâm với nguồn suối khoáng nóng độc đáo cho du lịch nghỉ dưỡng, … cùng các hệ thống đình đền chùa nổi tiếng linh thiêng, Tuyên Quang đã và đang trở thành điểm đến ưa thích của của du khách trong và ngoài nước.
Với mục tiêu quảng bá những nét văn hóa tiêu biểu của địa phương, thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, Tuyên Quang còn tổ chức chương trình lễ hội đặc sắc - lễ hội thành phố Tuyên Quang với nhiều hoạt động hấp dẫn, kết hợp giữa một số lễ hội truyền thống (như lễ hội đền Hạ, hội đua thuyền trên sông Lô - hoạt động được nhân dân thành phố Tuyên Quang phát triển từ môn thể thao bơi chải trên sông Lô từ những năm cuối của thế kỷ XX, là nét đẹp truyền thống trong đời sống sinh hoạt văn hóa của nhân dân các dân tộc nơi đây…) và một số hoạt động văn hóa khác, như hội hoa xuân đường phố, liên hoan nghi lễ chầu văn, đêm hội Thành Tuyên với nhiều mô hình đèn lớn và độc đáo…
Du lịch lòng hồ Thủy điện Tuyên Quang có khả năng kết nối với các tỉnh Hà Giang, Bắc Kạn... Ảnh tuyenquang.gov.vn
Du lịch lòng hồ Thủy điện Tuyên Quang có khả năng kết nối với các tỉnh Hà Giang, Bắc Kạn... Ảnh tuyenquang.gov.vn
Theo tuyenquang.gov.vn

Có thể bạn quan tâm

Mang tri thức đến với người dân vùng sâu, vùng xa

Mang tri thức đến với người dân vùng sâu, vùng xa

​Thư viện tỉnh Lạng Sơn phối hợp với các địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức nhiều đợt đưa sách về vùng sâu, vùng xa; xây dựng tủ sách tại các xã vùng sâu, vùng xa, biên giới... Hoạt động này giúp đồng bào các dân tộc xứ Lạng dễ dàng tiếp cận tri thức, cập nhật kiến thức khoa học - kỹ thuật, ứng dụng vào phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần.

Gỡ khó để phát triển bền vững công nghiệp tỉnh Lào Cai

Gỡ khó để phát triển bền vững công nghiệp tỉnh Lào Cai

Sản xuất công nghiệp luôn là lĩnh vực được tỉnh Lào Cai ưu tiên phát triển nhưng bên cạnh những thuận lợi, địa phương cũng đang từng bước tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nhằm phát triển bền vững lĩnh vực sản xuất công nghiệp trên địa bàn.

Quảng Ngãi cần sớm nâng cấp tỉnh lộ 623

Quảng Ngãi cần sớm nâng cấp tỉnh lộ 623

Tuyến tỉnh lộ 623 (trước đây là đường huyện Sơn Liên - Tà Meo) qua địa bàn xã Sơn Tây Thượng, tỉnh Quảng Ngãi là tuyến giao thông huyết mạch kết nối với tuyến tỉnh lộ 676 qua xã Măng Bút. Hiện tại, tuyến đường này đang xuống cấp nghiêm trọng, đặc biệt là sau các đợt sạt lở xảy ra vào cuối năm 2025 gây khó khăn cho việc đi lại, vận chuyển nông sản của người dân. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sớm nâng cấp tuyến đường nhằm đảm bảo an toàn giao thông trên tuyến.

Hỗ trợ an sinh, phát triển lâu dài cho các xã vùng biên

Hỗ trợ an sinh, phát triển lâu dài cho các xã vùng biên

Tại nhiều địa bàn biên giới, nơi điều kiện học tập và phát triển còn hạn chế, vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên ngày càng được thể hiện rõ nét. Thông qua các hoạt động tình nguyện, hỗ trợ giáo dục, phát triển kinh tế và chuyển đổi số, lực lượng thanh niên đã góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững tại khu vực này.

Sớm xây dựng cầu mới thay thế cầu treo Khe Hóp đã hư hỏng nặng

Sớm xây dựng cầu mới thay thế cầu treo Khe Hóp đã hư hỏng nặng

Xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai sau sáp nhập với xã An Lương có 16 thôn, trong đó có 2 thôn Khe Lóng 2, Khe Lóng 3 với gần 200 hộ dân và hơn 1.000 nhân khẩu đều là đồng bào dân tộc Mông và gần 150 hộ dân thuộc thôn Khe Hóp cùng một số thôn khác có nương đồi, đất đai sản xuất nằm tách biệt với trung tâm xã bởi suối Ngòi Thia.

Chuyển từ thu hút sang kiến tạo, Tuyên Quang mở không gian tăng trưởng mới

Chuyển từ thu hút sang kiến tạo, Tuyên Quang mở không gian tăng trưởng mới

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững ngày càng đặt ra cao hơn, Tuyên Quang đang chủ động chuyển mình từ tư duy thu hút đầu tư truyền thống sang cách tiếp cận mới - kiến tạo môi trường phát triển, khơi thông nguồn lực và đồng hành cùng doanh nghiệp. Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế, mà trở thành động lực thúc đẩy toàn bộ hệ thống chính trị đổi mới cách nghĩ, cách làm, hướng tới một nền kinh tế năng động, hiệu quả và có sức cạnh tranh cao hơn.

Chàng trai người Dao nâng tầm chè Shan tuyết trên dãy Tây Côn Lĩnh

Chàng trai người Dao nâng tầm chè Shan tuyết trên dãy Tây Côn Lĩnh

Dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh, chàng trai người Dao Bàn Văn Hiệu (sinh năm 1995, thôn Lùng Đoóc, xã biên giới Thanh Thủy, Tuyên Quang) ngày ngày miệt mài tạo ra những sản phẩm chè Shan tuyết cổ thụ bằng tâm huyết và phương thức bài bản. Từ những ngày đầu sản xuất đơn lẻ, Hiệu đã mạnh dạn thành lập Hợp tác xã Thanh Thủy Chè, từng bước nâng cao giá trị, ổn định đầu ra, góp phần tăng thu nhập cho người dân.

Đánh thức giá trị trà cổ Hồ Thầu

Đánh thức giá trị trà cổ Hồ Thầu

Sáng sớm ở Hồ Thầu, khi mây còn bảng lảng trôi ngang lưng núi Chiêu Lầu Thi, những tán chè Shan Tuyết cổ thụ đã kịp thức dậy trước con người. Từng giọt sương đọng trên búp non, óng ánh như giữ lại tinh túy của trời đất. Trong không gian tĩnh lặng của đại ngàn, người Dao, người Mông lặng lẽ bước vào rừng, hái chè bằng đôi tay quen thuộc, nâng niu từng búp nhỏ như giữ gìn một phần ký ức của núi.

Chăm lo, nâng cao sức khỏe cho người dân

Chăm lo, nâng cao sức khỏe cho người dân

Nhằm nâng cao nhận thức, phát hiện sớm bệnh tật và từng bước quản lý sức khỏe người dân một cách toàn diện, bền vững, từ ngày 25/4, ngành Y tế tỉnh Điện Biên đồng loạt triển khai chương trình khám, tư vấn sức khỏe miễn phí cho nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh.

Bom Bo huyền thoại vươn mình phát triển - Bài cuối: Khát vọng đổi mới toàn diện

Bom Bo huyền thoại vươn mình phát triển - Bài cuối: Khát vọng đổi mới toàn diện

Với mục tiêu đến năm 2030 trở thành xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) đang chuyển mình mạnh mẽ để trở thành điểm sáng về thu hút đầu tư và phát triển du lịch, khẳng định vị thế của một vùng đất không chỉ giàu truyền thống mà còn năng động, đầy triển vọng.

Bom Bo huyền thoại vươn mình phát triển - Bài 1: Từ 'tọa độ lửa' đến những mầm xanh

Bom Bo huyền thoại vươn mình phát triển - Bài 1: Từ 'tọa độ lửa' đến những mầm xanh

Từ trong khói lửa của những năm tháng kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước, sóc Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) đã đi vào huyền thoại với tiếng chày giã gạo nuôi quân vang vọng khắp núi rừng đại ngàn. Trải qua hơn nửa thế kỷ, những vết tích đau thương của bom đạn năm xưa giờ đây đã được thay thế bằng màu xanh bạt ngàn của cây điều, cao su, sầu riêng… và những ngôi nhà khang trang rực rỡ sắc màu.

Sạt lở bờ sông Pô Kô - nỗi lo trước mùa mưa bão

Sạt lở bờ sông Pô Kô - nỗi lo trước mùa mưa bão

Sông Pô Kô chảy qua địa phận phía Tây tỉnh Quảng Ngãi từ nhiều năm nay đã xảy ra tình trạng sạt lở bên bờ sông, chủ yếu tại địa phận các xã Dục Nông và Đăk Pek. Nhiều vị trí sạt lở đã ăn sâu vào khu vực dân cư, cuốn trôi nhà cửa và diện tích đất canh tác của người dân. Thậm chí, dòng sông sạt lở đã ảnh hưởng đến tuyến Quốc lộ 14 (đường Hồ Chí Minh). Tình trạng sạt lở kéo dài gây ra nhiều nguy cơ mất an toàn cho người dân và các phương tiện lưu thông.

Nông thôn mới tạo sinh kế bền vững cho người dân

Nông thôn mới tạo sinh kế bền vững cho người dân

Từ nền tảng chương trình xây dựng nông thôn mới, nhiều địa phương Tây Ninh đang tạo ra những sinh kế bền vững cho người dân. Không chỉ nâng cấp hạ tầng, các mô hình sản xuất, liên kết chuỗi và kinh tế nông thôn được phát triển, giúp người dân tăng thu nhập, ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên ngay trên chính quê hương.

'Hợp đồng tương lai' - điểm tựa của những người lầm lỡ

'Hợp đồng tương lai' - điểm tựa của những người lầm lỡ

Những năm gần đây, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy tại xã vùng cao Mù Cang Chải (tỉnh Lào Cai) vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Những người sau khi cai nghiện thành công và trở về địa phương tưởng chừng cuộc đời sẽ rơi vào bế tắc. Tuy nhiên với sự giúp đỡ tận tình của chính quyền và công an xã với mô hình “Hợp đồng tương lai” đã giúp không ít người lầm lỡ quay về với gia đình, làm lại cuộc đời.

Người dân vùng biên gửi kỳ vọng vào sức bật mới của Đồng Nai

Người dân vùng biên gửi kỳ vọng vào sức bật mới của Đồng Nai

Những ngày qua, chủ trương đưa tỉnh Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đang mang lại luồng sinh khí mới, khơi dậy niềm tin và khát vọng của người dân nơi vùng biên. Với bà con vùng biên, đây được kỳ vọng là "đòn bẩy" chiến lược để tái cấu trúc kinh tế khu vực biên giới, chuyển dịch trọng tâm sang phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với du lịch sinh thái bền vững.

Nỗi lo mùa lũ và khát khao một cây cầu kiên cố

Nỗi lo mùa lũ và khát khao một cây cầu kiên cố

Gần 10 năm qua, nhiều lớp học sinh xã Sơn Hải, tỉnh Bắc Ninh vẫn hằng ngày đến trường qua chiếc cầu phao tạm bợ. Trải qua thời gian, cây cầu càng ngày càng xuống cấp nghiêm trọng, trở thành nỗi lo thường trực của người dân, nhất là mỗi khi trời mưa bão, giông lốc. Những ngày đó ước mơ đến trường của các cháu học sinh lại đành gác lại để bảo đảm an toàn.

Người dân xã Sì Lở Lầu thiếu nước sinh hoạt

Người dân xã Sì Lở Lầu thiếu nước sinh hoạt

Hiện nay, đang là cao điểm của mùa khô, tình trạng thiếu nước sinh hoạt đang diễn ra tại nhiều địa phương vùng cao. Với xã biên giới Sì Lở Lầu, do địa hình cao và thời tiết khô hạn kéo dài, nguồn nước ngày càng khan hiếm, khiến đời sống người dân nơi đây điêu đứng vì thiếu nước sinh hoạt.

Bộ đội giúp người dân biên giới 'giải hạn'

Bộ đội giúp người dân biên giới 'giải hạn'

Trước tình trạng nắng hạn kéo dài khiến nhiều nguồn nước sinh hoạt cạn kiệt, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 72 (Binh đoàn 15) đã triển khai chở nước sạch cấp miễn phí cho người dân vùng biên giới xã Ia Nan, góp phần giúp bà con ổn định đời sống trong cao điểm mùa khô.

Tăng cường giám sát an toàn thực phẩm trong trường học

Tăng cường giám sát an toàn thực phẩm trong trường học

Trước tình hình mất an toàn thực phẩm diễn biến phức tạp, nguy cơ ngộ độc thực phẩm có xu hướng gia tăng, công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đang được các cấp, ngành tăng cường triển khai đồng bộ.

Dồn toàn lực hoàn thành Chiến dịch Đông Khê năm 2026

Dồn toàn lực hoàn thành Chiến dịch Đông Khê năm 2026

Chỉ còn gần 1 tháng, Chiến dịch Đông Khê 2026, 85 ngày đêm quyết tâm hoàn thành giai đoạn 1 tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh sẽ kết thúc. Các đơn vị, doanh nghiệp, nhà thầu đang huy động nhân sự, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công hoàn thành tiến độ đề ra.

Những ‘dải sáng’ nơi phên giậu

Những ‘dải sáng’ nơi phên giậu

Tỉnh Lạng Sơn có trên 231,7 km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc, địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều khu vực hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt. Những năm qua, được sự quan tâm, đầu tư của Nhà nước, Bộ Quốc phòng, nhiều cung đường tuần tra biên giới trên địa bàn đã được bê tông hóa, tạo thuận lợi cho cán bộ, chiến sĩ Biên phòng thực hiện nhiệm vụ và người dân khu vực biên giới đi lại, canh tác nông nghiệp dễ dàng. Tuy nhiên vào ban đêm, việc di chuyển trên đường tuần tra vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu ánh sáng.

Cầu tiền tỷ 'đắp chiếu' do 'tắc' đường dẫn​

Cầu tiền tỷ 'đắp chiếu' do 'tắc' đường dẫn​

Cầu Sơn Mùa (tỉnh Quảng Ngãi) được đầu tư xây dựng với kinh phí lên đến hàng chục tỷ đồng (thay thế cây cầu cũ bị sập do mưa lũ) nhằm kết nối hai xã Sơn Tây và Sơn Tây Thượng, tỉnh Quảng Ngãi, góp phần tạo thuận lợi cho việc đi lại và giao thương của người dân. Được triển khai trong giai đoạn 2023 - 2025 với tổng vốn gần 80 tỷ đồng, nhưng đến bây giờ, dự án vẫn “đắp chiếu”.

Rút ngắn khoảng cách giáo dục, giúp học sinh tiếp cận tri thức bình đẳng

Rút ngắn khoảng cách giáo dục, giúp học sinh tiếp cận tri thức bình đẳng

Là tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn về cơ sở hạ tầng và điều kiện dạy, học, Điện Biên kỳ vọng Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển giáo dục và đào tạo" với nhiều chủ trương, chính sách mang tính đột phá sẽ tạo bước chuyển mới cho giáo dục vùng cao, hướng tới công bằng, hiệu quả, rút ngắn khoảng cách giữa các vùng miền, giúp học sinh tiếp cận tri thức bình đẳng.