Những ngày này, khi các đợt không khí lạnh liên tiếp tăng cường, vùng cao Tuyên Quang chìm trong giá rét. Sương giăng kín núi, nền nhiệt nhiều nơi xuống thấp, rét đậm, rét hại kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân mà còn đặt ra thách thức lớn đối với sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là chăn nuôi - sinh kế gắn bó lâu dài với bà con miền núi.
Trước diễn biến bất lợi của thời tiết, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi, với tinh thần vào cuộc từ sớm, từ cơ sở, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.
Bảo vệ đàn vật nuôi trước rét đậm, rét hại
Là xã biên giới vùng cao, địa hình chia cắt, điều kiện thời tiết khắc nghiệt, Sơn Vĩ luôn được xem là một trong những địa bàn chịu tác động rõ nét nhất mỗi khi rét đậm, rét hại xảy ra. Những ngày giá lạnh vừa qua, chính quyền xã Sơn Vĩ đã tăng cường kiểm tra thực tế tại các thôn, kịp thời nắm bắt tình hình chăn nuôi và việc thực hiện các biện pháp bảo vệ gia súc, gia cầm của người dân.
Ông Bàn Trung Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Vĩ cho biết, xã xác định phòng, chống rét cho đàn vật nuôi không chỉ là nhiệm vụ theo mùa vụ mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và người dân. Ngay khi có dự báo rét đậm, rét hại, xã đã chỉ đạo các thôn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn bà con che chắn chuồng trại, dự trữ thức ăn, bổ sung nước uống ấm và tuyệt đối không thả rông gia súc khi nhiệt độ xuống thấp.
Tại thôn Sín Phìn Chư, gia đình ông Sèo Mí Già là một trong những hộ chăn nuôi chủ động sớm các biện pháp chống rét. Ông Già chia sẻ, trước khi rét xảy ra, gia đình đã gia cố lại chuồng trại, che chắn kín gió, tích trữ rơm rạ và thức ăn khô, đồng thời pha nước ấm cho bò uống để tăng sức đề kháng. Nhờ thực hiện đầy đủ các biện pháp theo hướng dẫn của cán bộ xã, đàn bò của gia đình vẫn khỏe mạnh, không bị ảnh hưởng bởi giá rét.
Cùng với Sơn Vĩ, công tác phòng, chống đói rét cho đàn gia súc cũng được xã Thông Nguyên triển khai quyết liệt. Thực hiện kế hoạch phòng, chống đói rét vụ Đông - Xuân, lãnh đạo xã đã trực tiếp xuống cơ sở, kiểm tra tại các thôn trọng điểm, kịp thời nhắc nhở những hộ còn chủ quan, chưa bảo đảm chuồng trại hoặc thiếu nguồn thức ăn dự trữ.
Qua kiểm tra thực tế cho thấy, đa số các hộ chăn nuôi trên địa bàn xã Thông Nguyên đã chủ động che chắn chuồng trại, tích trữ thức ăn và thực hiện tiêm phòng đầy đủ cho đàn gia súc. Tuy nhiên, tại một số hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, công tác dự trữ thức ăn vẫn còn hạn chế. Trên cơ sở đó, chính quyền xã đã trực tiếp hướng dẫn, yêu cầu các hộ tiếp tục gia cố chuồng trại, bổ sung thức ăn, hạn chế chăn thả trong những ngày rét đậm, rét hại, đồng thời thực hiện nghiêm việc tiêm phòng vắc xin để phòng ngừa dịch bệnh phát sinh trong mùa đông.
Cán bộ xã biên giới Minh Tân (Tuyên Quang) giúp người dân che chắn chuồng trại phòng chống rét cho trâu bò. Ảnh: Đức Thọ/TTXVN
Tại xã Thượng Lâm, nơi có tổng đàn vật nuôi lớn với hàng trăm con trâu, bò và hàng chục nghìn gia cầm, công tác phòng, chống rét được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong mùa đông. Ông Ma Công Khâm, Chủ tịch UBND xã Thượng Lâm cho biết, ngay khi có dự báo về các đợt rét đậm, rét hại, xã đã ban hành kế hoạch cụ thể, chỉ đạo các thôn bản tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân gia cố chuồng trại, dự trữ thức ăn và tuyệt đối không thả rông gia súc khi nhiệt độ xuống thấp.
Không chỉ dừng ở văn bản chỉ đạo, cán bộ chuyên môn và lực lượng thú y của xã còn trực tiếp xuống từng thôn, từng hộ để “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn cách che chắn chuồng trại kín gió nhưng vẫn thông thoáng, giữ nền chuồng khô ráo, bổ sung thức ăn tinh, nước ấm, muối khoáng và vitamin nhằm nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi. Những biện pháp tưởng chừng đơn giản ấy lại trở thành “lá chắn” quan trọng giúp đàn gia súc vượt qua giá rét.
Giữ ấm đàn vật nuôi, giữ vững sinh kế
Từ sự chỉ đạo sát sao của chính quyền, ý thức chủ động của người dân trong phòng, chống rét cho đàn vật nuôi ngày càng được nâng lên rõ rệt. Ở xã Thuận Hòa, nơi chăn nuôi trâu, bò là nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ dân, các biện pháp chống rét được bà con triển khai đồng bộ, bài bản.
Gia đình ông Hoàng Văn Xanh, thôn Mịch A, là một ví dụ điển hình. Với 10 con bò - tài sản lớn nhất của gia đình, ông Xanh đặc biệt cẩn trọng mỗi khi mùa đông về. Ngay khi có thông tin sắp xuất hiện đợt rét mạnh, gia đình ông đã chủ động sửa chữa chuồng trại, che chắn thêm bạt xung quanh để tránh gió lùa, tích trữ rơm rạ, chuẩn bị đầy đủ thức ăn tinh và tuyệt đối không thả bò ra ngoài trong những ngày nhiệt độ xuống thấp. “Gia súc khỏe thì mình mới yên tâm. Nhờ được cán bộ xã hướng dẫn cụ thể nên bà con trong thôn ai cũng chú ý hơn, không còn chủ quan như trước”, ông Xanh chia sẻ.
Người dân xã biên giới Minh Tân (Tuyên Quang) đốt lửa sưởi ấm cho trâu bò trong đợt rét đậm, rét hại. Ảnh: Đức Thọ/TTXVN
Theo bà Đặng Thị Phượng, Bí thư Đảng ủy xã Thuận Hòa, phòng chống rét cho đàn gia súc không chỉ là bảo vệ tài sản của người dân mà còn là giữ vững sản xuất, ổn định đời sống lâu dài. Với nhiều hộ nghèo, chỉ cần mất một con trâu, con bò là có thể rơi vào khó khăn kéo dài. Chính vì vậy, xã đã huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, phân công cán bộ phụ trách từng thôn, bám sát địa bàn, trực tiếp hướng dẫn người dân các biện pháp che chắn chuồng trại, chăm sóc, sưởi ấm và phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi.
Tại xã Quang Bình - địa phương có quy mô đàn vật nuôi lớn đang chủ động triển khai nhiều biện pháp bảo vệ vật nuôi trước rét đậm, rét hại. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh qua hệ thống loa truyền thanh và các nhóm liên lạc cộng đồng, kịp thời cập nhật thông tin thời tiết và khuyến cáo kỹ thuật đến từng hộ chăn nuôi.
Các phòng chuyên môn của xã tích cực hướng dẫn người dân dự trữ đầy đủ nguồn thức ăn như rơm rạ, cỏ khô, thân ngô ủ chua; bổ sung thức ăn tinh, muối khoáng và nước ấm để tăng sức đề kháng cho vật nuôi. Cán bộ thú y thường xuyên bám sát cơ sở, kiểm tra tình hình chăn nuôi, hướng dẫn người dân vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại và theo dõi sát sức khỏe đàn vật nuôi, kịp thời xử lý khi có dấu hiệu bất thường.
Theo thống kê của các địa phương, đến nay phần lớn hộ chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã có chuồng trại kiên cố, chủ động nguồn thức ăn dự trữ cho mùa đông. Công tác tiêm phòng, vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại cũng được thực hiện nghiêm túc, góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh dịch bệnh trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Thực tế cho thấy, khi chính quyền vào cuộc quyết liệt, người dân chủ động thay đổi tập quán chăn nuôi, công tác phòng, chống rét cho đàn vật nuôi không còn là “cuộc chiến” đơn lẻ của từng hộ, mà trở thành nỗ lực chung của cả cộng đồng. Những mái chuồng được che chắn cẩn thận, những đống rơm rạ được chất cao, những bếp lửa sưởi ấm trong đêm đông không chỉ giữ ấm cho đàn gia súc, mà còn sưởi ấm niềm tin của người nông dân vào một mùa đông an toàn, một sinh kế bền vững trên miền núi Tuyên Quang./.
