Ảnh hưởng bởi mưa lớn kéo dài trong nhiều ngày qua khiến các xã vùng cao như Lao Chải, Chế Tạo, Mù Cang Chải, Púng Luông (tỉnh Lào Cai) xuất hiện sạt lở đất trên diện rộng, làm đứt gãy nhiều tuyến giao thông huyết mạch và hàng trăm ngôi nhà bị ảnh hưởng. Hiện các địa phương đang khẩn trương huy động lực lượng, dồn toàn lực khắc phục hậu quả và tiếp tế nhu yếu phẩm nhằm sớm ổn định cuộc sống cho người dân.
Nhiều nơi vẫn cô lập
Sau nhiều ngày mưa lớn kéo dài, tuyến đường độc đạo dài khoảng 35 km từ trung tâm xã Mù Cang Chải vào xã Chế Tạo bị chia cắt nghiêm trọng. Hàng trăm điểm sạt lở, với nhiều vị trí bị lũ cuốn trôi hoàn toàn nền đường. Đến nay, xã Chế Tạo vẫn bị cô lập, việc đi lại và tiếp cận địa phương gặp muôn vàn khó khăn.
Tại địa phận qua thôn Háng Gàng, thuộc xã Lao Chải, xuất hiện nhiều điểm sạt lở; trong đó, có nhiều vị trí bị đứt gãy hoàn toàn, có điểm sạt sụt dài hơn 40 m. Người dân, lực lượng sửa chữa hệ thống cáp quang và cán bộ làm nhiệm vụ buộc phải đi bộ vượt qua những điểm đứt gãy, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.
Chỉ tay vào đoạn đường bị đứt gãy, anh Giàng A Vàng, thôn Kim Nọi, xã Mù Cang Chải bộc bạch, đường từ xã Chế Tạo ra xã Mù Cang Chải bị đứt gãy thành từng khúc. Anh định ra trung tâm mua ít đồ tiếp tế nhưng đến đoạn Háng Gàng đành bỏ xe máy lại rồi đi bộ qua các mảng trượt. Nếu thời tiết tiếp tục mưa bà con không còn con đường nào để đi.
Mặc dù ý thức được nguy hiểm, nhưng vì đây là con đường độc đạo duy nhất dẫn về nhà, nên người dân ở thôn Dào Cu Nha và Hú Trù Lìm (xã Lao Chải) vẫn liều mình đi qua những đoạn đường đứt, gãy để về nhà.
Lấm lem bùn đất vì đẩy chiếc xe máy qua đoạn đường trơn trượt, ông Sùng A Sang, thôn Hú Trù Lìm chia sẻ, mưa to kéo dài khiến nhà cửa, ruộng nương bị sạt lở. Do đó, anh em chúng tôi bảo nhau cố gắng khiêng xe qua từng đoạn đường lầy để về kiểm tra xem còn giữ lại được chút tài sản nào không.
Theo thống kê, tuyến đường nối từ trung tâm xã Mù Cang Chải đến xã Chế Tạo có khoảng 10 vị trí bị lũ cuốn trôi mặt đường, đặc biệt từ Km14 đến trung tâm xã Chế Tạo. Bởi đây là khu vực có địa hình dốc, chia cắt, mưa kéo dài khiến công tác khắc phục gặp nhiều trở ngại.
Mưa lũ không chỉ chia cắt giao thông mà còn gây thiệt hại nặng nề về nhà ở, sản xuất và hạ tầng. Xã Chế Tạo đã di dời 29 hộ đến nơi an toàn, 36 hộ đang khắc phục hậu quả và 6 hộ sẵn sàng di dời khi cần thiết, khoảng 40% diện tích lúa, ngô, hoa màu bị ảnh hưởng. Hệ thống điện và viễn thông cũng bị gián đoạn do nhiều cột điện, cột cáp gãy đổ. Riêng khu Nả Háng, thôn Tà Dông, xã Chế Tạo hiện vẫn chưa thể tiếp cận vì đường sạt lở, nước suối cuốn trôi cầu, xã chỉ có thể duy trì liên lạc với người dân qua điện thoại.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Chế Tạo cho biết, hiện xã chỉ có thể duy trì liên lạc với người dân qua điện thoại. Dù đã tập trung tối đa nhân lực, máy móc để giải tỏa đất đá, nhưng trước khối lượng sạt lở lớn. Do đó, địa phương rất cần sự hỗ trợ khẩn cấp về thiết bị, phương tiện để sớm thông tuyến huyết mạch, bảo đảm công tác cứu trợ cho vùng cô lập.
Khẩn trương khắc phục
Ngoài xã Chế Tạo, xã Lao Chải cũng là một trong những địa phương bị thiệt hại lớn do bởi mưa lớn kéo dài. Gia đình chị Giàng Thị Mê, thôn Lao Chải, xã Lao Chải là một trong những hộ nghèo của xã. Năm 2025, nhờ nguồn vốn tích góp của gia đình cùng sự hỗ trợ của Nhà nước, chị đã xây dựng được ngôi nhà kiên cố. Thế nhưng, chỉ sau vài ngày mưa lớn, khối đất đá từ taluy dương bất ngờ đổ xuống, khiến ngôi nhà bị hư hỏng gần như hoàn toàn.
Chị Giàng Thị Mê buồn bã chia sẻ, tích cóp mãi mới dựng được căn nhà, giờ lại bị hư hỏng. Nhưng rất may sạt lở xảy ra vào buổi chiều nên hai mẹ con còn chạy kịp. Nếu sự việc xảy ra vào ban đêm thì cũng không biết sẽ ra sao. Giờ chỉ mong cuộc sống sớm ổn định để yên tâm làm ăn sinh sống.
Tương tự, ngôi nhà kiên cố của gia đình anh Sùng Páo Chua, thôn Hú Trù Lềnh, xã Lao Chải cũng bị sập hoàn toàn do sạt lở vào chiều 17/7. Nhặt nhạnh những vật dụng từ đống đổ nát, anh Chua cho biết, trước khi ngôi nhà bị sập, quanh khu vực đã xuất hiện một vài điểm sạt lở nhỏ. Dù thời điểm đó chưa ảnh hưởng trực tiếp đến gia đình, nhưng do mưa lớn kéo dài, gia đình đã chủ động di chuyển đến nơi an toàn. Nhờ đó cả gia đình được bình an. Giờ chỉ mong thời tiết nắng lên để gia đình tập trung dựng nơi ở mới an toàn.
Bà Đào Thị Thu Thủy, Bí thư Đảng ủy xã Lao Chải thông tin, đợt mưa lũ vừa qua gây hàng trăm điểm sạt lở, làm hư hỏng nhiều tuyến đường liên thôn. Toàn xã Lao Chải có 220 ngôi nhà bị ảnh hưởng; trong đó, 11 ngôi nhà bị sập hoặc cuốn trôi, 26 nhà hư hỏng nặng và 35 nhà phải di dời khẩn cấp. Xã có hơn 52 ha cây trồng, thủy sản bị thiệt hại và hàng trăm con gia súc, gia cầm bị chết. Mưa lũ cũng gây sạt lở hàng trăm điểm, chia cắt 7 tuyến giao thông, làm hư hỏng nhiều công trình thủy lợi, nước sinh hoạt, cầu, đường và hệ thống điện. Chính quyền địa phương đang khẩn trương rà soát thiệt hại, huy động lực lượng hỗ trợ người dân di dời tài sản; đồng thời triển khai máy móc san gạt đất đá, khắc phục các điểm sạt lở để sớm thông tuyến và ổn định đời sống người dân.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, đợt mưa lũ vừa qua toàn tỉnh có 354 ngôi nhà bị ảnh hưởng; trong đó, có 136 hộ đã được di dời người và tài sản đến nơi an toàn tại các xã Púng Luông, Mù Cang Chải, Khao Mang, Lao Chải và Chế Tạo. Về nông nghiệp có gần 77ha cây trồng bị thiệt hại và hệ thống giao thông, hạ tầng bị ảnh hưởng nặng với trên 60.500 mét khối đất, đá sạt lở trên các tuyến đường…
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các địa phương khẩn trương khắc phục hậu quả. Do khối lượng sạt lở đất đá lớn và địa hình chia cắt phức tạp, các địa phương tập trung huy động tối đa lực lượng “4 tại chỗ” và huy động các phương tiện, máy móc sớm thông tuyến, bảo đảm công tác cứu trợ và sớm ổn định đời sống nhân dân./.
