Sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, xã miền núi Cao Bồ (Tuyên Quang) từng bước ổn định tổ chức, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở và tạo chuyển biến trong phục vụ người dân. Từ lợi thế về chè Shan tuyết, cá tầm, ruộng bậc thang và văn hóa Dao, địa phương đang từng bước chuyển từ phát triển sản xuất đơn thuần sang xây dựng chuỗi giá trị gắn nông nghiệp với du lịch, dịch vụ.
Chính quyền gần dân, tạo thuận lợi từ cơ sở
Sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, Cao Bồ (Tuyên Quang) tập trung kiện toàn tổ chức, phân công nhiệm vụ và tăng cường phân cấp, phân quyền. Theo đánh giá của UBND xã, bộ máy sau sắp xếp từng bước tinh gọn, chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan, đơn vị được phân định rõ hơn; việc phân cấp cho cấp xã góp phần nâng cao tính chủ động trong giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Văn Châu, Bí thư Đảng ủy xã nhấn mạnh: Điểm mới của Cao Bồ là gắn việc nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền với đồng hành cùng người dân phát triển kinh tế, phát huy những sản phẩm đặc trưng như chè Shan tuyết, cá tầm và các giá trị văn hóa, cảnh quan để phát triển du lịch. Qua đó, hiệu quả của mô hình chính quyền hai cấp không chỉ thể hiện ở việc giải quyết công việc nhanh, thuận lợi hơn mà còn được cụ thể hóa bằng những kết quả phát triển kinh tế và lợi ích thiết thực đối với người dân.
Cải cách hành chính được xác định là một trong những khâu quan trọng để chính quyền cơ sở hoạt động hiệu quả. Bộ phận Một cửa, Trung tâm Phục vụ hành chính công được duy trì, nâng cao chất lượng; nhiều thủ tục được giải quyết đúng hạn, góp phần giảm thời gian đi lại cho người dân. Việc sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số, phần mềm quản lý văn bản và điều hành được đẩy mạnh, qua đó giảm giấy tờ và thời gian xử lý công việc.
Đáng chú ý, 100% cán bộ, công chức được bố trí thiết bị phục vụ công việc; hệ thống phần mềm một cửa điện tử, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính và các phần mềm chuyên ngành tiếp tục được khai thác. Việc số hóa văn bản, hồ sơ công việc và dữ liệu chuyên ngành từng bước được triển khai, tạo nền tảng cho việc giải quyết công việc trên môi trường điện tử.
Anh Lý Văn Guyện, chủ trang trại nuôi cá tầm tại xã Cao Bồ, chia sẻ: Từ khi thực hiện chính quyền hai cấp, các thủ tục liên quan đến sản xuất, kinh doanh được cán bộ hướng dẫn, giải quyết thuận lợi hơn. Người dân đỡ phải đi lại nhiều lần, tiết kiệm thời gian, chi phí, có thêm thời gian tập trung sản xuất. Anh thấy rõ nhất là chính quyền gần dân hơn, những việc của người dân được quan tâm, giải quyết ngay từ cơ sở.
Việc phân cấp cũng giúp chính quyền xã chủ động xử lý nhiều nhiệm vụ ngay tại cơ sở, hạn chế việc hồ sơ phải chuyển qua nhiều cấp. Tuy nhiên, quá trình vận hành mô hình mới vẫn còn những điểm nghẽn. Cao Bồ, đang thiếu 17 biên chế khối chính quyền so với định mức tạm giao năm 2026. Một số nhiệm vụ mới được phân cấp chưa có hướng dẫn đầy đủ về quy trình, hồ sơ; hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, đường truyền Internet có thời điểm chưa ổn định, tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến còn thấp.
Đây là những vấn đề địa phương xác định cần tiếp tục khắc phục, nhất là đẩy mạnh số hóa hồ sơ, hoàn thiện hạ tầng số và nâng cao kỹ năng công nghệ cho cán bộ cũng như người dân.
Nâng giá trị sản vật, mở hướng phát triển du lịch
Trong điều kiện một xã vùng cao còn nhiều khó khăn, Cao Bồ xác định phát triển kinh tế phải dựa trên những lợi thế riêng của địa phương. Nông, lâm nghiệp hiện vẫn chiếm khoảng 90% cơ cấu kinh tế, song sản xuất đang từng bước chuyển từ tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hóa. Vấn đề đặt ra là nâng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và tạo đầu ra ổn định thay vì chỉ tăng diện tích sản xuất.
Cây chè Shan tuyết là một trong những lợi thế rõ nét nhất. Cao Bồ có khoảng 1.000 ha chè, trong đó trên 820 ha cho thu hoạch, sản lượng ước đạt gần 2.100 tấn chè tươi, giá trị khoảng 26,7 tỷ đồng/năm. Đặc biệt, địa phương có 273 cây chè cổ thụ, vừa có giá trị kinh tế, vừa tạo cảnh quan và giá trị văn hóa đặc trưng.
Cùng với nâng cao chất lượng sản phẩm, Cao Bồ từng bước ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ chè. Việc đưa sản phẩm lên các nền tảng số, kết nối với khách hàng và quảng bá gắn với hình ảnh vùng chè giúp sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn, nâng độ nhận diện thương hiệu chè Shan tuyết Cao Bồ.
Nghệ nhân Tráng Văn Nhụi, thôn Tham Vè, xã Cao Bồ cho biết, trước đây sản phẩm chè của người dân chủ yếu bán cho thương lái nên ít người biết đến chè Cao Bồ. Nay việc ứng dụng chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến giúp chè Shan tuyết được nhiều khách hàng biết đến hơn, thị trường cũng rộng hơn. Đặc biệt, khi kết hợp vùng chè với phát triển du lịch, du khách được trực tiếp trải nghiệm hái chè, chế biến, thưởng trà và tìm hiểu văn hóa địa phương. Nhờ vậy, không chỉ thương hiệu chè được nâng lên mà giá trị sản phẩm và hiệu quả kinh tế của người trồng chè cũng được cải thiện.
Cùng với chè, cá tầm đang tạo thêm một hướng sản xuất có giá trị. Toàn xã hiện có 16 hộ nuôi cá tầm, tổng diện tích nuôi khoảng 4.000 m2. Sản lượng xuất bán trên 50 tấn, giá trị ước hơn 7,5 tỷ đồng.
Điểm mới trong định hướng của Cao Bồ là gắn các sản phẩm đặc trưng với du lịch. Với trên 673 ha ruộng bậc thang, vùng chè Shan tuyết cổ thụ, rừng hoa đỗ quyên, hang động, thác nước và nghề trạm bạc truyền thống của người Dao, địa phương có điều kiện phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng, trải nghiệm.
Cao Bồ đặt mục tiêu đến năm 2030 đón ít nhất 20.000 lượt khách/năm, tạo việc làm trực tiếp cho 300 lao động, với các sản phẩm trải nghiệm vùng chè, văn hóa Dao, lưu trú homestay và thưởng thức đặc sản địa phương.
Ông Nguyễn Văn Dương, Chủ tịch UBND xã Cao Bồ cho biết, chúng tôi đang từng bước gắn sản xuất với du lịch để người dân không chỉ bán sản phẩm mà còn tham gia cung cấp các dịch vụ, tạo ra nhiều giá trị hơn trên chính những sản vật và tài nguyên của địa phương. Đây là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần nâng cao thu nhập và tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp là khoảng thời gian chưa dài, nhưng Cao Bồ đã có những chuyển biến bước đầu trong tổ chức bộ máy, cải cách hành chính và điều hành phát triển kinh tế. Cùng với những thuận lợi từ việc tăng quyền chủ động cho cấp xã, địa phương vẫn phải giải quyết bài toán về nhân lực, hạ tầng, chuyển đổi số, liên kết sản xuất và thị trường. Đây cũng là cơ sở để chính quyền cơ sở phát huy tốt hơn vai trò kiến tạo, đồng hành cùng người dân trong chặng đường phát triển mới…/.
