Xóm Ải - Nơi lưu giữ ký ức bản Mường

Xóm Ải - Nơi lưu giữ ký ức bản Mường

Đất Mường cổ


Đi qua cây cầu nhỏ bắc ngang dòng suối Ải là tới xóm Ải. Bao quanh là những đồi bát úp, phía trước là những thửa ruộng bậc thang trồng lúa nước, phía sau là các triền đồi thấp, những ngôi nhà sàn truyền thống của người Mường thấp thoáng sau những rặng tre, tán cây ăn quả. Khi nói về quê hương bản quán của mình, ông Bùi Văn Dựng, trưởng xóm Ải không giấu nổi niềm tự hào. Ông bảo, trong bốn vùng Mường rộng lớn xưa: Bi, Vang, Thàng, Động thì Mường Bi là vùng đứng đầu tiên, được coi là quê hương của nhiều ngành Mường ở Việt Nam, thậm chí coi như đất tổ, lấy văn hóa Mường Bi như là chuẩn mực để so sánh và làm theo.
 
Giới thiệu món ăn đặc trưng tới du khách.
Giới thiệu món ăn đặc trưng tới du khách.
Trong lòng thung lũng Mường Bi vẫn còn lưu giữ nhiều di vật khảo cổ có giá trị tiêu biểu của nền văn hóa Hòa Bình vẫn được giới khoa học đã và đang nghiên cứu. Bởi thế, từ năm 2008, xóm Ải được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là làng truyền thống tiêu biểu của dân tộc ít người và là xóm đại diện dân tộc Mường xây dựng 20 làng truyền thống của cả nước. Làng Mường cổ nhất của tỉnh Hòa Bình là nơi lưu giữ nhiều phong tục, tập quán, nét đẹp văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào dân tộc Mường.

Theo lời giới thiệu của ông Dựng, những ngôi nhà sàn trong xóm Ải vẫn giữ được những nét truyền thống đặc trưng kiến trúc, giá trị văn hóa truyền thống. Văn hóa phi vật thể như Mo Mường, Chiêng Mường, dân ca, dân vũ vẫn còn được lưu giữ khá nguyên vẹn, được bảo tồn và có vị trí quan trọng trong cuộc sống đương đại. Hiện nay, người dân xóm Ải vẫn duy trì nhiều lễ hội văn hóa truyền thống tiêu biểu của người Mường như: Lễ xuống đồng (lễ khai hạ), lễ hội Chiêng Mường, lễ cơm mới...
 
Du khách trải nghiệm công việc cùng người dân.
Du khách trải nghiệm công việc cùng người dân.

Quanh xóm Ải, gần với núi Khụ Dọi và một số danh lam thắng cảnh, hang động đẹp thuộc khu vực Hồ Hòa Bình: thác Trăng, hang Bụt, động Hoa Tiên, vịnh Ngòi Hoa... Xóm Ải nằm gần chợ Lồ - chợ chính của cả khu vực Thạc Bi nên xóm Ải khá thuận lợi trong việc trao đổi, mua bán các đặc sản, sản vật của địa phương. Người dân xóm Ải có nhiều món ăn độc đáo mang đậm đặc trưng của người Mường Hoà Bình, được chế biến từ các loại rau rừng, động vật, nông sản thu hái từ trên rừng, dưới suối, trong vườn… vừa dân dã, mộc mạc mà vẫn thơm ngon, giàu chất dinh dưỡng.

Phát triển du lịch cộng đồng

Với nhiều đặc điểm độc đáo riêng biệt, xóm Ải đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và tỉnh Hoà Bình lựa chọn để đầu tư bảo tồn các di sản văn hoá của một làng Mường cổ. Phát triển du lịch cộng đồng xóm Ải dựa trên chính nguồn tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên nhân văn đặc trưng sẵn có là định hướng đã được địa phương xây dựng và thực hiện trong những năm gần đây.
 
Nhà sàn - nét đặc trưng của xóm Ải.
Nhà sàn - nét đặc trưng của xóm Ải.
Hiện tại xóm Ải đã có ba hộ dân đủ điều kiện trực tiếp đón phục vụ khách, đảm bảo tốt nhu cầu về ăn, nghỉ cho du khách khi đến đây. Ông Đinh Công Loan - một trong những hộ gia đình ở xóm Ải làm homestay từ năm 2015 chia sẻ, khi quyết định mở dịch vụ du lịch và lưu trú cho khách, gia đình cũng đầu tư cải tạo nhà cửa, chuẩn bị thêm đồ đạc và trang trí thêm cho sân vườn bằng những giỏ hoa lan, trồng cây xanh trong vườn. Khách đến nghỉ ngơi trong nhà sàn, tìm hiểu phong tục tập quán, ở nhà sàn, uống rượu cần, sinh hoạt cùng người dân, mang lại cho du khách cảm giác gần gũi, ấm áp như ở nhà. Ngoài trải nghiệm ẩm thực, du khách có thể cùng nấu ăn, làm ruộng, đánh bắt cá, trồng rau, đan lát, thêu thùa với gia chủ.

Hiện nay, người dân xóm Ải hướng tới phát triển du lịch cộng đồng dựa trên việc hình thành, mở rộng, đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ mới nhưng vẫn mang đậm tính truyền thống đặc trưng để du khách trải nghiệm. Trong đó có các tour du lịch khám phá, nghỉ dưỡng, nghiên cứu văn hóa, học kỹ năng sống... nhằm phục vụ các đối tượng khách từ các thành phố lớn, nhóm gia đình nghỉ dưỡng cuối tuần, học sinh sinh viên dã ngoại, khách lên tìm hiểu văn hóa, du khách nước ngoài. Không chỉ là điểm đến hứa hẹn nhiều trải nghiệm mới mẻ cho du khách, xóm Ải còn được kỳ vọng sẽ là điểm để “giãn khách” cho những điểm du lịch khác trong khu vực như Bản Lác, Mai Hịch (Mai Châu), Thung Nai (Cao Phong)…
 
Nếp nương.
Nếp nương.
Theo ông Lưu Huy Linh - Phó Giám đốc Sở VHTTDL Hòa Bình, xóm Ải nằm trên những tuyến du lịch quan trọng của tỉnh Hòa Bình. Trục dọc là trục quốc lộ 6 từ thành phố Hòa Bình lên Mai Châu, trục ngang là từ khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình tới Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ Luông (thuộc hai huyện Tân Lạc và Lạc Sơn). Tỉnh Hòa Bình đã xác định khai thác những giá trị văn hóa truyền thống của người Mường: Văn hóa Chiêng Mường, văn hóa Mo Mường, những địa danh gắn với sử thi của người Mường… để tạo thành sản phẩm du lịch mang tính đặc thù, riêng có của khu vực này. Bên cạnh đó, địa phương vẫn tiếp tục hỗ trợ bà con trong xóm để đầu tư hạ tầng giao thông, đào tạo kỹ năng làm du lịch cho bà con để nâng cao năng lực phục vụ du khách.

Theo langvietonline.vn
langvietonline.vn (Làng Văn hóa Du lịch Các dân tộc Việt Nam)

Có thể bạn quan tâm

Khám phá vẻ đẹp du lịch vùng cao Tân Sơn (Bắc Ninh)

Khám phá vẻ đẹp du lịch vùng cao Tân Sơn (Bắc Ninh)

Thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn là một điểm đến mới của tỉnh Bắc Ninh. Những nếp nhà trình tường mái ngói âm dương nhuốm màu thời gian, điệu hát soong hao mang đậm nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Nùng... tạo nên sức hấp dẫn đối với du khách.

Du lịch Gia Lai - Tiềm năng và triển vọng

Du lịch Gia Lai - Tiềm năng và triển vọng

Chiều 27/3, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Diễn đàn “Du lịch Gia Lai - Tiềm năng và triển vọng”. Diễn đàn quy tụ hơn 200 đại biểu là các nhà quản lý, chuyên gia, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch trong và ngoài nước.

Cao Bằng giữ nghề truyền thống, mở lối phát triển du lịch

Cao Bằng giữ nghề truyền thống, mở lối phát triển du lịch

Trong bối cảnh xã hội công nghiệp ngày càng phát triển, nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, tại Cao Bằng, du khách vẫn có thể cảm nhận rõ nét những sắc màu văn hóa được cộng đồng các dân tộc nơi đây gìn giữ qua nhiều thế hệ. Người dân vẫn bền bỉ duy trì các nghề thủ công truyền thống, đưa sản phẩm văn hóa bản địa ra thị trường trong nước và quốc tế, góp phần tạo nên điểm nhấn du lịch đặc sắc cho vùng non nước Cao Bằng.

Phát huy lợi thế sông nước, xây dựng sản phẩm du lịch sinh thái đặc thù

Phát huy lợi thế sông nước, xây dựng sản phẩm du lịch sinh thái đặc thù

Du lịch nông nghiệp, sinh thái được xác định là một trong những lĩnh vực giàu tiềm năng, kỳ vọng thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm tại thành phố Cần Thơ. Thời gian qua, nhiều xã, phường trên địa bàn đã phát huy lợi thế sẵn có, tăng cường liên kết để hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần mở rộng không gian phát triển du lịch địa phương.

Hấp dẫn giải Đua bè mảng trên sông Kỳ Cùng năm 2026

Hấp dẫn giải Đua bè mảng trên sông Kỳ Cùng năm 2026

Ngày 14/3/2026 (tức 26 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại sông Kỳ Cùng (đoạn từ Cầu Đông Kinh đến cầu Kỳ Cùng), tỉnh Lạng Sơn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn tổ chức giải Đua bè mảng trên sông Kỳ Cùng năm 2026 với sự tham gia của 15 đội thi đến từ 12 xã, phường trong tỉnh. Đua bè mảng là nét đẹp văn hóa độc đáo mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp, với mục đích tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu về phong tục tập quán trong sinh hoạt của người dân tộc Tày - Nùng, tạo điểm nhấn cho du lịch Lạng Sơn, thu hút du khách.

Hoa gạo, hoa ban đua nhau khoe sắc trên đèo Pha Đin

Hoa gạo, hoa ban đua nhau khoe sắc trên đèo Pha Đin

Tháng Ba là thời điểm những cây hoa gạo bắt đầu bung nở, nhuộm đỏ đèo Pha Đin (Điện Biên). Cùng với đó là màu trắng của hoa Ban, loài hoa đặc trưng của núi rừng. Hai sắc hoa hòa quyện tạo nên bức tranh thiên nhiên vừa rực rỡ, vừa mềm mại, khiến cung đèo huyền thoại càng trở nên thơ mộng và quyến rũ. Mùa hoa nơi đây không chỉ là vẻ đẹp của thiên nhiên, mà còn là nét chấm phá đầy cảm xúc của đất trời Tây Bắc mỗi độ xuân sang.

Phát huy giá trị di tích trong phát triển du lịch

Phát huy giá trị di tích trong phát triển du lịch

Xác định các di tích lịch sử, văn hóa là những tài sản vô giá, những năm qua, các địa phương trong tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị, góp phần làm giàu kho tàng di sản văn hóa của tỉnh và thúc đẩy ngành du lịch phát triển.

Lào Cai hấp dẫn khách du lịch những ngày đầu năm mới

Lào Cai hấp dẫn khách du lịch những ngày đầu năm mới

Những ngày nghỉ lễ Tết Nguyên đán 2026, Lào Cai đón hàng chục vạn lượt khách du lịch ghé thăm những điểm đến nổi tiếng đậm đà bản sắc văn hóa Tây Bắc như: Sa Pa, Tả Van, Bắc Hà, Y Tý, Tú Lệ, Mù Căng Chải...

Cao nguyên Mộc Châu mùa Xuân về

Cao nguyên Mộc Châu mùa Xuân về

Cứ vào thời điểm này trong năm, Khu du lịch quốc gia Mộc Châu (tỉnh Sơn La) lại được tô điểm bởi gam màu tinh khôi của hoa mận, rực rỡ ánh vàng của các vườn hồng chín trĩu quả, hoa anh đào thắm hồng, những đồi chè xanh mướt và vườn dâu tây chín đỏ... Tất cả đã tạo nên bức tranh mùa Xuân rực rỡ và sống động.

Du lịch cộng đồng vùng cao bứt phá chào năm mới

Du lịch cộng đồng vùng cao bứt phá chào năm mới

Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các xã vùng cao Mai Châu, Mai Hạ, Pà Cò (Phú Thọ) sẵn sàng tạo bước đột phá trong thu hút du khách nhờ phát triển du lịch cộng đồng gắn với bản sắc văn hóa độc đáo. Hệ thống homestay nhà sàn, dịch vụ trải nghiệm văn hóa Thái, Mông và các sản phẩm du lịch đặc trưng, trở thành điểm đến hấp dẫn dịp đầu Xuân, thu hút lượng lớn khách trong và ngoài nước.

Mùa hoa anh đào xóm Mừng - điểm hẹn du lịch gắn với bảo tồn văn hóa Mường

Mùa hoa anh đào xóm Mừng - điểm hẹn du lịch gắn với bảo tồn văn hóa Mường

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, xóm Mừng - bản làng người Mường nằm lưng chừng núi thuộc xã Cao Phong, tỉnh Phú Thọ khoác lên mình tấm áo hồng của mai anh đào cùng sắc vàng rực rỡ của hoa cải đang kỳ nở rộ. Hàng trăm cây hoa bung nở đồng loạt, nhuộm hồng cả triền đồi, những con đường và ruộng bậc thang điểm thêm sắc vàng hoa cải, tạo nên khung cảnh nên thơ giữa núi rừng Tây Bắc, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, chụp ảnh, trải nghiệm.

Ngắm hoa theo mùa trở thành xu hướng du lịch

Ngắm hoa theo mùa trở thành xu hướng du lịch

Không cần đi xa đến Nhật Bản, Hàn Quốc hay châu Âu, ngay tại Việt Nam, những mùa hoa đang từng bước trở thành “thỏi nam châm” hút khách du lịch. Từ hoa tam giác mạch Hà Giang, hoa mận Mộc Châu, hoa anh đào Điện Biên, hoa mai anh đào Đà Lạt… không chỉ mang đến vẻ đẹp say lòng người, các mùa hoa còn được ví như “gà đẻ trứng vàng”, mở ra hướng phát triển cho du lịch sinh thái, du lịch xanh gắn với cộng đồng.

Khám phá mùa hồng chín trên cao nguyên Mộc Châu

Khám phá mùa hồng chín trên cao nguyên Mộc Châu

Bên cạnh lợi thế về khí hậu mát mẻ và cảnh quan thiên nhiên, những ngày này, Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La bước vào mùa hồng chín. Nhiều vườn hồng trên cao nguyên đồng loạt cho quả chín rộ, tạo cảnh quan đẹp đặc trưng, thu hút đông đảo du khách đến tham quan.

Du lịch Phú Thọ tạo nền tảng tăng trưởng vững chắc, hướng tới chất lượng cao

Du lịch Phú Thọ tạo nền tảng tăng trưởng vững chắc, hướng tới chất lượng cao

Những kết quả nổi bật đạt được trong năm 2025 đã tạo nền tảng quan trọng để ngành Du lịch tỉnh Phú Thọ bước vào năm 2026 với tâm thế chủ động, tự tin, hướng tới các mục tiêu tăng trưởng cao hơn. Trong không gian phát triển mới được mở rộng sau sáp nhập, du lịch tiếp tục được xác định là ngành kinh tế quan trọng, gắn với phát huy giá trị văn hóa - lịch sử vùng đất Tổ, vùng đất cội nguồn của dân tộc.

Lễ hội hoa lê Hồng Thái - điểm hẹn mùa Xuân vùng cao

Lễ hội hoa lê Hồng Thái - điểm hẹn mùa Xuân vùng cao

Mỗi độ Xuân về, xã Hồng Thái lại bước vào mùa đẹp nhất trong năm. Đó là mùa hoa lê nở, mùa của sắc trắng tinh khôi phủ khắp núi rừng, khiến vùng cao nơi đây như hóa thành một miền cổ tích giữa đại ngàn Tuyên Quang. Lễ hội hoa lê Hồng Thái không chỉ tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên độc đáo, mà còn mở ra không gian trải nghiệm văn hóa du lịch đặc sắc, trở thành điểm hẹn mùa Xuân hấp dẫn của vùng cao Na Hang.

Du lịch 'đánh thức' sinh kế nông thôn

Du lịch 'đánh thức' sinh kế nông thôn

Trong bối cảnh nông thôn đang tìm kiếm hướng phát triển bền vững, du lịch nông nghiệp gắn với du lịch cộng đồng đang dần trở thành sinh kế mới cho người dân tỉnh Quảng Trị. Từ đồng ruộng, vườn đồi đến các bản làng miền núi, những giá trị nông nghiệp và văn hóa bản địa được khai thác hiệu quả, không chỉ tạo thêm thu nhập mà còn góp phần mở ra con đường giảm nghèo bền vững ở khu vực nông thôn.

Xây dựng bản đồ số cho du khách trong Lễ hội hoa mai anh đào - Đà Lạt

Xây dựng bản đồ số cho du khách trong Lễ hội hoa mai anh đào - Đà Lạt

Lễ hội hoa mai anh đào - Đà Lạt Xuân 2026 ở Lâm Đồng diễn ra từ ngày 15/1 đến ngày 5/2/2026, tập trung cao điểm vào thời điểm hoa mai anh đào nở rộ. Để du khách có thông tin chính xác về địa điểm, trạng thái của từng khu vực, từng cây mai anh đào đẹp, Ban tổ chức cung cấp Bản đồ mai anh đào Đà Lạt, là bản đồ số trực tuyến, tạo điều kiện cho khách du lịch lựa chọn điểm đi ngắm hoa phù hợp nhất trong chuyến đi của mình.

Cao Bằng phát huy giá trị di sản, thúc đẩy du lịch bền vững

Cao Bằng phát huy giá trị di sản, thúc đẩy du lịch bền vững

Công viên địa chất Non nước Cao Bằng chính thức trở thành thành viên Mạng lưới Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO vào năm 2018. Đây là tiền đề mở ra một hành trình di sản được trân trọng và con người là trung tâm; kết nối, hội nhập và lan tỏa giá trị, góp phần quảng bá hình ảnh Cao Bằng trên bản đồ du lịch trong nước và thế giới.

Trải nghiệm mùa cam ly trên cao nguyên Mộc Châu

Trải nghiệm mùa cam ly trên cao nguyên Mộc Châu

Chớm đông, khu du lịch quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La, như được khoác lên mình bộ cánh mới rực rỡ của mùa hoa thơm, trái ngọt; đặc biệt, những vườn cam ly kết hợp kinh tế gắn với du lịch đã thu hút đông du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Khởi sắc du lịch Điện Biên đầu năm 2026

Khởi sắc du lịch Điện Biên đầu năm 2026

Với chuỗi hoạt động văn hóa, lễ hội sôi động, Điện Biên đã đón lượng lớn du khách trong những ngày đầu năm mới 2026. Kết quả tích cực này mở ra cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ, tạo đà thuận lợi để du lịch Điện Biên tiếp tục bứt phá.

Hình thành sản phẩm du lịch trải nghiệm đặc sắc thu hút du khách đến Đắk Lắk

Hình thành sản phẩm du lịch trải nghiệm đặc sắc thu hút du khách đến Đắk Lắk

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, trong năm 2025, số lượng du khách đến tỉnh tăng cao với hơn 7,3 triệu lượt khách, tăng trên 16% so với kế hoạch; doanh thu đạt hơn 13.600 tỷ đồng, vượt 8% so với chỉ tiêu. Đây là cơ sở để ngành Du lịch đặt mục tiêu cao hơn trong năm 2026, từng bước phát triển du lịch trở thành một trong những lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

Du lịch trải nghiệm hút khách

Du lịch trải nghiệm hút khách

Trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch kéo dài 4 ngày (từ 1 - 4/1/2026), tỉnh Nghệ An ghi nhận lượng khách du lịch tăng cao, nhờ chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật chào năm mới, chương trình Countdown, bắn pháo hoa, cùng các điểm du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm đặc sắc.

Khai mạc Festival hoa mai anh đào xã Lũng Cú

Khai mạc Festival hoa mai anh đào xã Lũng Cú

Sáng 3/1, tại xã Lũng Cú (Tuyên Quang), UBND xã tổ chức Lễ khai mạc Festival hoa mai anh đào lần thứ nhất năm 2026 với chủ đề "Lũng Cú - điểm hẹn muôn sắc hoa". Lễ hội diễn ra với nhiều hoạt động văn hóa - du lịch đặc sắc cùng sắc hoa mai anh đào nở rộ tạo nên nét đẹp riêng có giữa cao nguyên đá, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và không khí mùa xuân nơi cực Bắc Tổ quốc.

Sắc xuân bừng sáng trên đảo hoa anh đào Pá Khoang, Điện Biên

Sắc xuân bừng sáng trên đảo hoa anh đào Pá Khoang, Điện Biên

Giữa mênh mang sóng nước hồ Pá Khoang, đảo hoa thuộc xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên những ngày đầu năm như bừng sáng khi hàng nghìn cây anh đào đồng loạt khoe sắc. Dịp đầu năm mới, sắc hồng dịu dàng của hoa trở thành điểm nhấn, thu hút đông đảo người dân và du khách đến chiêm ngưỡng, lưu giữ khoảnh khắc mùa xuân nơi vùng cao Tây Bắc.