45 năm chiến thắng Buôn Ma Thuột (Bài 1)

45 năm chiến thắng Buôn Ma Thuột (Bài 1)
Bài 1 -  Từ trận tiến công chiến dịch trở thành thắng lợi chiến lược

Cuối năm 1974, cục diện chiến trường miền Nam có sự chuyển biến mạnh mẽ, các lực lượng cách mạng miền Nam liên tiếp giành được nhiều thắng lợi, thế và lực của ngụy quân, ngụy quyền ngày càng suy yếu. Trong bối cảnh đó, Bộ Chính trị đã họp và nhận định tình hình, thời cơ chiến lược mới, từ đó hạ quyết tâm giải phóng miền Nam trong 2 năm 1975 đến 1976, chọn Tây Nguyên làm hướng tấn công chủ yếu trong năm 1975 và quyết định lấy Buôn Ma Thuột làm mục tiêu của chiến dịch Tây Nguyên năm 1975.

Sở chỉ huy mặt trận Tây Nguyên tháng 3/1975 (Từ trái qua): Đồng chí Hoàng Dũng, Chánh văn phòng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Văn Tiến Dũng, đồng chí Bùi San, Khu ủy viên Khu V, đồng chí Huỳnh Văn Mẫn (tức Chín Cần), Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk. Ảnh tư liệu : TTXVN
Sở chỉ huy mặt trận Tây Nguyên tháng 3/1975 (Từ trái qua): Đồng chí Hoàng Dũng, Chánh văn phòng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Văn Tiến Dũng, đồng chí Bùi San, Khu ủy viên Khu V, đồng chí Huỳnh Văn Mẫn (tức Chín Cần), Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk. Ảnh tư liệu : TTXVN

Đòn “điểm huyệt” tạo đột biến về chiến lược

Việc lấy Buôn Ma Thuột làm mục tiêu quyết chiến trong mùa xuân 1975 có ý nghĩa chiến lược hết sức quan trọng. Buôn Ma Thuột là thủ phủ của tỉnh Đắk Lắk và cũng là thị xã đầu tiên của Tây Nguyên. Đây là một đô thị có giá trị chiến lược không những đối với Tây Nguyên mà cả miền Nam. Giải phóng Buôn Ma Thuột sẽ tạo ra bàn đạp giải phóng toàn bộ Tây Nguyên, đồng bằng ven biển miền Trung, mở ra hướng tiến công quan trọng vào Sài Gòn.

Xe tăng quân giải phóng tiến công thị xã Buôn Ma Thuột, ngày 10/3/1975 trong chiến dịch Tây Nguyên. Ảnh: Tư liệu TTXVN
Xe tăng quân giải phóng tiến công thị xã Buôn Ma Thuột, ngày 10/3/1975 trong chiến dịch Tây Nguyên. Ảnh: Tư liệu TTXVN

Để chuẩn bị giải phóng Buôn Ma Thuột, Trung ương Đảng đã chi viện cho Đắk Lắk Sư đoàn 10, Sư đoàn 316, Trung đoàn 95B, Tiểu đoàn 196 công binh và bộ binh, pháo binh. Cùng với đó, toàn thể quân và dân các dân tộc Đắk Lắk đồng loạt nổi dậy phối hợp tấn công. So sánh tương quan lực lượng lúc bấy giờ, quân ta hơn hẳn quân địch về số lượng, chất lượng và thiết bị, bố trí thế trận liên hoàn và hiểm hóc, hình thành những “quả đấm” mạnh ở những khu vực tác chiến then chốt của chiến dịch. Được Quân ủy Trung ương và Bộ Tư lệnh trực tiếp chỉ huy, chỉ đạo, với sự chi viện dồi dào của hậu phương lớn, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị chủ lực và địa phương đều phấn khởi, tin tưởng, quyết tâm, hăng hái lập công.

Theo lịch sử Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk, để tạo bí mật cho trận quyết chiến chiến lược ở Buôn Ma Thuột, quân ta đã tiến hành kế hoạch nghi binh tài tình, thu hút sự đối phó của quân địch lên phía bắc Tây Nguyên. Vì vậy, đến đầu tháng 3/1975, quân địch vẫn chưa phát hiện quân ta sắp tấn công vào Buôn Ma Thuột, do đó vẫn điều quân từ Đắk Lắk để đối phó với quân ta tại chiến trường Bắc Tây Nguyên.

Sau quá trình chuẩn bị lực lượng, đúng 2 giờ 3 phút ngày 10/3/1975, từ các hướng quân ta nổ súng tấn công vào thị xã Buôn Ma Thuột. Ngay trong ngày 10/3/1975, quân ta đánh chiếm được nhiều mục tiêu quan trọng. Đến tối 11/3/1975, đoàn cán bộ chính trị gồm 83 người do đồng chí Tô Tấn Tài (Ama H’oanh) Bí thư Thị ủy Buôn Ma Thuột dẫn đầu, tiến vào thị xã, tỏa xuống các đường phố, khu dân cư, phát động quần chúng, kêu gọi những người chạy lánh cư trở về. Ngày 18/3/1975, Ủy ban Quân quản thị xã Buôn Ma Thuột do đồng chí Y’Blốc Êban, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Đắk Lắk đã ra mắt nhân dân tỉnh Đắk Lắk.

Sau khi tiêu diệt lực lượng địch, giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột, Tỉnh ủy Đắk Lắk đã lãnh đạo các huyện sử dụng lực lượng địa phương phát động quần chúng nổi dậy diệt ác, phá kềm, truy quét tàn quân địch. Đến ngày 24/3/1975, tỉnh Đắk Lắk hoàn toàn được giải phóng.

Bằng mọi phương tiện thô sơ và cơ giới, các chiến sỹ vận tải Tây Nguyên vận chuyển hàng ngàn tấn hàng hóa phục vụ chiến dịch. Ảnh: Thanh Tụng - TTXVN
Bằng mọi phương tiện thô sơ và cơ giới, các chiến sỹ vận tải Tây Nguyên vận chuyển hàng ngàn tấn hàng hóa phục vụ chiến dịch. Ảnh: Thanh Tụng - TTXVN

Sau 45 năm giải phóng, những nhân chứng từng sống và chiến đấu trong thời khắc lịch sử quan trọng vẫn không khỏi bồi hồi, xúc động khi nhớ về sự kiện lịch sử này. Một trong những người lính trực tiếp tham gia trận chiến Buôn Ma Thuột, cựu chiến binh Hồ Quảng Trị (sinh năm 1939) bồi hồi nhớ lại: Ngày 10/3/1975, đơn vị của ông có nhiệm vụ tấn công và tiêu diệt Tổng kho Mai Hắc Đế (kho chứa vũ khí, cung cấp hỏa lực cho các tỉnh Tây Nguyên của địch). Cũng trong ngày 10/3/1975 đại đa số căn cứ của quân địch tại Buôn Ma Thuột đã bị quân ta đánh chiếm. Đến ngày 11/3/1975, quân và dân ta tiêu diệt hết cứ điểm và đánh lùi các đợt phản kích nhằm tái chiếm Buôn Ma Thuột của quân địch. Quân và dân thị xã Buôn Ma Thuột ai nấy đều phấn khởi, đổ ra đường ăn mừng chiến thắng, cờ giải phóng tung bay khắp thị xã.

Chung niềm vui giải phóng của những ngày tháng Ba lịch sử, ông Lê Chí Quyết, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Quân quản tỉnh Đắk Lắk chia sẻ: Khi quân ta lần lượt hạ các căn cứ của địch và giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột, nhân dân, quân đội đều hồ hởi, phấn khởi đổ ra đường hò reo, ca hát, nhảy múa quên cả mệt mỏi.

Trong cuốn sách “Chiến dịch Tây Nguyên đại thắng”, cố Thượng tướng, Giáo sư Hoàng Minh Thảo (Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên) viết: “Chiến thắng Buôn Ma Thuột đã giáng đòn điểm huyệt choáng váng, buộc quân địch phải rút bỏ Tây Nguyên, lực lượng tàn quân tháo chạy cũng bị tiêu diệt gọn. Chiến thắng Tây Nguyên mở đầu cuộc Tổng tiến công nổi dậy mùa Xuân năm 1975 đã tạo sức mạnh toàn diện mới. Điều quan trọng là nó đã tạo ra sự thay đổi cơ bản về tinh thần, tư tưởng, về so sánh lực lượng, về thế chiến lược giữa ta và địch”.

Tạo đà cho giải phóng hoàn toàn miền Nam

Theo đánh giá của nhiều nhà khoa học, nhà quân sự, chiến thắng Buôn Ma Thuột bắt nguồn từ sự chỉ đạo sáng suốt, tài tình của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, nhận định đúng tình hình, chọn đúng thời cơ và địa điểm, có quyết tâm cao, động viên và phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả nước về lực lượng, hậu cần và ý chí của toàn quân, toàn dân. Chiến thắng là đỉnh cao của nghệ thuật chỉ đạo chiến dịch, trước hết là nghệ thuật sử dụng không gian và thời gian mở chiến dịch; nghệ thuật xác định hướng, chọn mục tiêu tiến công; nghệ thuật sử dụng lực lượng, bố trí đội hình tiến công.

Chiến thắng Buôn Ma Thuột là chiến thắng của tinh thần dũng cảm, kiên cường, mưu trí, linh hoạt của bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương trên khắp chiến trường. Buôn Ma Thuột từ trận tiến công có ý nghĩa chiến dịch trở thành một thắng lợi chiến lược.

Quân giải phóng tiến vào đánh chiếm sân bay Hòa Bình ở thị xã Buôn Ma Thuột. Ảnh: TTXVN
Quân giải phóng tiến vào đánh chiếm sân bay Hòa Bình ở thị xã Buôn Ma Thuột. Ảnh: TTXVN

Chiến thắng Buôn Ma Thuột là sự nỗ lực của quân và dân các dân tộc tỉnh Đắk Lắk phát huy lòng yêu nước nồng nàn, căm thù giặc cao độ, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, đã đoàn kết một lòng, thủy chung son sắt, quả cảm kiên cường suốt 30 năm gian khổ, vùng lên chiến đấu, giải phóng quê hương, làm nên thắng lợi vẻ vang. Thắng lợi to lớn, toàn diện của trận Buôn Ma Thuột đã tạo ra đột biến về chiến lược, tạo ra thế và lực mới để ta giành thắng lợi từ bộ phận đến giành thắng lợi hoàn toàn, xuất hiện thời cơ chiến lược giải phóng hoàn toàn miền Nam nhanh hơn, chín muồi hơn. Đó là cơ sở để Đảng ta bổ sung quyết tâm chiến lược, rút ngắn thời gian kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam trong 2 năm xuống còn 55 ngày đêm, kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo các hướng chiến trường nắm thời cơ, huy động toàn bộ lực lượng, mở ra chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, tiến lên giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Trong cuốn Kỷ yếu Hội thảo khoa học Chiến thắng Buôn Ma Thuột (10/3/1975 – 10/3/2005), cố Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp, nguyên Chính ủy, Bí thư Đảng ủy chiến dịch Tây Nguyên nhận xét: Trong chiến dịch Tây Nguyên, ta đã chọn thị xã Buôn Ma Thuột làm then chốt, trận đánh mở đầu theo nguyên tắc tiến công vào chỗ hiểm và yếu để đạt được hai yêu cầu: Phá vỡ thế chiến lược của địch, làm chuyển biến cho được cục diện chiến lược; tạo đà phát triển để tác động đến toàn bộ chiến trường, làm đảo lộn, tạo ra đột biến dẫn đến sự tan vỡ về chiến lược của địch. Giải phóng Buôn Ma Thuột đã mở màn cho chiến dịch Tây Nguyên toàn thắng, đánh dấu một bước suy sụp mới của Mỹ ngụy, thời cơ chiến lược để giành thắng lợi hoàn toàn sớm hơn dự kiến đã xuất hiện.

Trong cuốn sách “Chiến dịch Tây Nguyên đại thắng”, Thượng tướng, Giáo sư Hoàng Minh Thảo (Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên) cũng nhận định: Sau chiến thắng Tây Nguyên quân ta có một bàn đạp rất vững chắc và cơ động, chiếm ưu thế về địa hình và thế trận hiểm sắc để đánh xuống đồng bằng, mở ra một hành lang chiến lược rất thuận lợi để tiến xuống Sài Gòn, đánh vào sào huyệt của địch. Chiến thắng Tây Nguyên là đòn chiến lược mở đầu, là trận then chốt về chiến lược tạo ra điều kiện và thời cơ cho các trận then chốt, quyết định tiếp theo giành thắng lợi lớn hơn và đi đến toàn thắng.

Trước sự thay đổi nhanh chóng của cục diện chiến trường, ngày 25/3/1975, Bộ Chính trị họp nhận định: Trong suốt 20 năm chống Mỹ, cứu nước chưa bao giờ thuận lợi bằng lúc này; do đó cần nắm vững thời cơ chiến lược mới, tranh thủ thời gian cao độ, nhanh chóng tập trung lực lượng vào hướng chủ yếu, hành động táo bạo, bất ngờ, làm cho địch không kịp dự kiến và không kịp trở tay. Bộ Chính trị quyết tâm hoàn thành giải phóng Sài Gòn và miền Nam trước mùa mưa (5/1975). (Còn nữa)
Phan Anh Dũng

Có thể bạn quan tâm

Kiểm soát, ngăn dịch tả lợn châu Phi từ biên giới

Kiểm soát, ngăn dịch tả lợn châu Phi từ biên giới

Dịch tả lợn châu Phi vẫn xuất hiện rải rác tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và có nguy cơ lan rộng, ảnh hưởng đến ngành chăn nuôi địa phương. Trước thực tế đó, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y tỉnh Lạng Sơn phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, không để dịch bệnh lan rộng...

Nhìn lại một năm sau hợp nhất - Bài cuối: Biến thách thức thành động lực tăng trưởng mới

Nhìn lại một năm sau hợp nhất - Bài cuối: Biến thách thức thành động lực tăng trưởng mới

Sau một năm tập trung xử lý khối lượng công việc liên quan đến tổ chức bộ máy, tỉnh Phú Thọ đang bước sang giai đoạn phát triển mới với mục tiêu ổn định nền hành chính, nhanh chóng biến không gian kinh tế mở rộng thành lợi thế cạnh tranh mới. Tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư, công nghiệp và cải cách môi trường đầu tư đang trở thành những trụ cột quan trọng để tỉnh khẳng định vị thế mới trên bản đồ kinh tế phía Bắc.

Nhìn lại một năm sau hợp nhất - Bài 1: Kiến tạo mô hình quản trị hiện đại

Nhìn lại một năm sau hợp nhất - Bài 1: Kiến tạo mô hình quản trị hiện đại

Sau một năm hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình thành tỉnh Phú Thọ mới, địa phương đang dần vượt qua giai đoạn nhiều thách thức nhất để bước vào quá trình vận hành ổn định. Đằng sau kết quả bước đầu ấy là khối lượng công việc lớn chưa từng có tiền lệ, đòi hỏi nỗ lực đặc biệt lớn của cả hệ thống chính trị trong việc tái thiết bộ máy, thống nhất quản trị và tạo nền tảng cho một cực tăng trưởng mới ở phía Bắc.

Học tập suốt đời - nền tảng nâng cao chỉ số hạnh phúc

Học tập suốt đời - nền tảng nâng cao chỉ số hạnh phúc

Học tập giúp nông dân làm chủ công nghệ mới để tăng năng suất, công nhân nâng cao tay nghề để bảo đảm thu nhập, giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe, trí tuệ minh mẫn. Học tập suốt đời chính là gốc rễ của cuộc sống hạnh phúc thực chất và vững bền.

100% thôn, làng ở Quảng Ngãi có sóng điện thoại và Internet

100% thôn, làng ở Quảng Ngãi có sóng điện thoại và Internet

Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Quảng Ngãi đã đạt nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Đắk Lắk khẩn trương khắc phục các tuyến đường trước mùa mưa bão

Đắk Lắk khẩn trương khắc phục các tuyến đường trước mùa mưa bão

Nhiều tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bị hư hỏng do mưa lũ gây ra đang được các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ sửa chữa, khắc phục. Không chỉ nỗ lực để sớm đưa vào sử dụng tránh tình trạng “thiên tai chồng thiên tai”, các tuyến đường này còn “chạy đua” hoàn thành, bảo đảm giao thông thông suốt, an toàn cho người dân và các phương tiện vận tải.

Tuần tra song phương trên biên giới Việt - Lào

Tuần tra song phương trên biên giới Việt - Lào

Ngày 25/6, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị) phối hợp với Đại đội Biên phòng 320 và Đại đội Biên phòng 321 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Savannakhet (Lào) tổ chức tuần tra song phương trên đoạn biên giới từ mốc quốc giới 593 đến mốc 594; từ mốc 597 đến mốc 598.

Bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Là địa phương có trên 60% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Lào Cai xác định đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong nâng cao hiệu quả công tác quản lý, vận động nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tạo sức bật cho thương hiệu chè Tủa Chùa, Điện Biên

Tạo sức bật cho thương hiệu chè Tủa Chùa, Điện Biên

Gắn bó với đời sống của đồng bào dân tộc từ nhiều thế hệ, chè Tủa Chùa (Điện Biên) không chỉ là sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa vùng cao; giờ đây còn là cây trồng chủ lực, tạo nguồn thu nhập ổn định và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Đắk Lắk khởi công loạt nhà máy sản xuất công nghiệp giá trị gia tăng cao

Đắk Lắk khởi công loạt nhà máy sản xuất công nghiệp giá trị gia tăng cao

Sáng 25/6, tại Khu công nghiệp Hòa Hiệp 1 (phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk), Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên tổ chức Lễ khởi công 3 dự án sản xuất công nghiệp mới gồm: Nhà máy sản xuất phân bón Agrilong - Green World, Nhà máy chế biến thực phẩm đóng hộp Bá Hải, Nhà máy sản xuất sơ mi rơ-moóc và phụ tùng Kotinochi Phú Yên... Đây là các dự án đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư của đơn vị: Công ty CP Hoàng Long Vina, Công ty CP Bá Hải và Công ty CP Kotinochi.

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang trở thành động lực quan trọng để các xã Lạc Lương và Yên Trị, tỉnh Phú Thọ (trước đây là vùng Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cũ) mở ra cơ hội phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế nâng cao giá trị sản phẩm đặc trưng và sức cạnh tranh trong chuyển đổi số và hội nhập kinh tế.

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Quảng Ngãi đang tập trung toàn lực, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cấp xã nhằm đẩy nhanh tiến độ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Từ ngày 17-30/6, các xã, phường trên địa bàn tỉnh Cao Bằng triển khai cấp phát 1.568 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia để hỗ trợ người dân trong thời kỳ giáp hạt năm 2026. Đối tượng thụ hưởng là các hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, với mức hỗ trợ 15 kg gạo/người.

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Với địa hình chia cắt, nhiều khu vực cách xa trung tâm hàng chục km, Điện Biên từ lâu đối mặt với bài toán chi phí vận chuyển cao và khả năng tiếp cận dịch vụ còn hạn chế ở vùng sâu, vùng xa. Đây cũng là lý do tỉnh được lựa chọn để triển khai một mô hình thử nghiệm mới: Phát triển kinh tế tầm thấp bằng phương tiện bay không người lái (UAV).

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Từ chủ trương mang tính chiến lược của Đảng, Nhà nước, các cụm, điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới trên địa bàn Tây Ninh đang phát huy hiệu quả rõ nét.

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Ngày 23/6, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Chương trình “Điểm tựa của bản làng” năm 2026 nhằm tôn vinh và tri ân trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới của tỉnh. Hoạt động thể hiện sự ghi nhận đối với những cá nhân đã và đang đóng góp quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Tối 22/6, tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh (phường Tân Ninh), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh phối hợp Cục Thể dục Thể thao Việt Nam tổ chức Lễ khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc năm 2026.