Theo Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk, đơn vị vừa có văn bản gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh Đắk Lắk nhằm kiến nghị hỗ trợ tháo gỡ các vướng mắc trong khâu kiểm nghiệm và xuất khẩu sầu riêng đang diễn ra tại địa phương.
Cụ thể, từ ngày 11/10/2025 đến nay, các phòng xét nghiệm được chỉ định để kiểm nghiệm dư lượng hóa chất (như Cd, Vàng O) phục vụ cho sầu riêng xuất khẩu đã đồng loạt tạm ngừng hoạt động với lý do bảo trì, nâng cấp hệ thống. Việc này diễn ra ngay trong giai đoạn cao điểm thu hoạch sầu riêng tại Đắk Lắk, dự kiến kéo dài thêm 20-30 ngày.
Việc tạm ngừng hoạt động của các phòng xét nghiệm đã gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Đặc biệt, hiện có gần 2.000 container sầu riêng bị ùn ứ tại các kho nhà máy sản xuất, trên đường vận chuyển và tại khu vực cửa khẩu. Doanh nghiệp không thể hoàn tất thủ tục kiểm nghiệm và cấp chứng nhận lô hàng xuất khẩu theo quy định, buộc phải tạm ngưng thu mua, kéo theo giá sầu riêng trên thị trường giảm mạnh. Hàng nghìn tấn sầu riêng có nguy cơ chín rụng, hư hỏng tại vườn do nhiều hộ nông dân không dám cắt.
Tình trạng trên dẫn đến nguy cơ tổn thất kinh tế vô cùng lớn cho cả doanh nghiệp và người dân do chi phí lưu kho, vận chuyển, điện lạnh tăng cao, cùng với thiệt hại trực tiếp từ việc mất sản lượng, mất thị trường và mất uy tín xuất khẩu. Điều này gây ảnh hưởng đến thu nhập của hàng ngàn hộ nông dân và có thể gây đứt gãy chuỗi cung ứng sầu riêng của Việt Nam, ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế và thương hiệu của ngành hàng trên thị trường quốc tế.
Ông Lê Anh Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk cho biết, trước tình hình cấp bách, Hiệp hội kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND tỉnh Đắk Lắk có giải pháp hỗ trợ để các phòng xét nghiệm sớm khôi phục hoạt động nhằm phục vụ xuất khẩu sầu riêng, đặc biệt ưu tiên hỗ trợ khu vực Tây Nguyên - Đắk Lắk trong giai đoạn cuối vụ; đồng thời, thiết lập cơ chế "ưu tiên nhanh" đối với các mẫu xét nghiệm sầu riêng xuất khẩu trong thời gian cao điểm, đảm bảo lưu thông hàng hóa và giảm thiểu thiệt hại.
Cùng với đó, xem xét ủy quyền tạm thời cho các đơn vị xét nghiệm đủ năng lực tại địa phương đã được thẩm định, nhằm duy trì tính liên tục và thông suốt của chuỗi sản xuất tiêu thụ xuất khẩu; phối hợp cùng Hiệp hội rà soát, thống kê thiệt hại và ban hành chính sách hỗ trợ kịp thời đối với các doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân bị ảnh hưởng nặng nề.
Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk cho rằng, đây là vấn đề đặc biệt khẩn cấp, nếu không được xử lý kịp thời sẽ gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng, mất ổn định thị trường và đe dọa toàn bộ chuỗi giá trị ngành hàng sầu riêng Việt Nam. Do đó, kiến nghị bộ, ngành liên quan và UBND tỉnh Đắk Lắk quan tâm, chỉ đạo, sớm tháo gỡ khó khăn để khôi phục hoạt động xét nghiệm, thông suốt tiêu thụ và xuất khẩu, góp phần ổn định sản xuất, bảo vệ quyền lợi người dân và doanh nghiệp, đồng thời giữa vững thương hiệu sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế./.
