Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku nằm trong danh mục các tuyến đường bộ cao tốc khu vực miền Trung - Tây Nguyên đã được phê duyệt quy hoạch tại quyết định số 1454/QĐ-TTg ngày 1/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ. Có cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, các điều kiện phát triển kinh tế tỉnh Gia Lai sẽ thuận tiện hơn. Đáp lại sự kỳ vọng mong ngóng của người dân, mới đây, Sở Giao thông Vận tải tỉnh Gia Lai vừa có văn bản 1852/SGTVT-QLCLCTGT ngày 16/7/2024 gửi Bộ Giao thông Vận tải về việc rà soát, cập nhật đề xuất phương án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku .
Theo đó, Sở Giao thông Vận tải tỉnh Gia Lai đề nghị Bộ Giao thông Vận tải xem xét báo cáo Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho phép đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku theo hình thức đầu tư công. Dự án có điểm đầu tại nút giao với Quốc lộ 19B (khoảng lý trình Km39 + 200) thuộc xã Nhơn Mỹ, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định và điểm cuối tại nút giao đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14), thuộc thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai với tổng chiều dài tuyến 122,9 km.
Sở Giao thông Vận tải tỉnh Gia Lai đề xuất thực hiện đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku theo quy mô quy hoạch 4 làn xe, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 37.621 tỷ đồng. Dự kiến, công trình sẽ thực hiện chuẩn bị đầu tư từ năm 2024 - 2025; triển khai xây dựng cơ bản hoàn thành trước năm 2030.
Về tổ chức thực hiện, Sở Giao thông Vận tải tỉnh Gia Lai đề xuất Bộ Giao thông Vận tải làm cơ quan chủ quản thực hiện dự án; UBND mỗi tỉnh tự thực hiện giải phóng mặt bằng theo địa giới hành chính.
Cũng trong văn bản gửi Bộ Giao thông Vận tảỉ, Sở Giao thông Vận tải tỉnh Gia Lai cho biết đã phối hợp với Sở Giao thông Vận tải tỉnh Bình Định, Ban Quản lý dự án giao thông tỉnh Bình Định rà soát các nội dung được các đơn vị chức năng của Bộ Giao thông Vận tải tư vấn.
Sau khi rà soát nghiên cứu, đoạn tuyến qua tỉnh Bình Định có một số nội dung điều chỉnh về điểm đầu, hướng tuyến để phù hợp với quy hoạch các xã, phường đảm bảo không gian phát triển đô thị, vùng nội và ngoại thị của thị xã An Nhơn.
Cụ thể, chiều dài đoạn tuyến qua địa phận tỉnh Bình Định khoảng 37,3 km (giảm khoảng 20,2 km), lần lượt đi qua địa phận thị xã An Nhơn (xã Nhơn Mỹ) và huyện Tây Sơn (xã Tây An, Tây Bình, Bình Hòa, Bình Thành, Bình Tường và Tây Giang). Về nút giao liên thông sau điều chỉnh, trên đoạn tuyến qua tỉnh Bình Định dự kiến bố trí 3 nút giao liên thông, gồm nút giao với Quốc lộ 19B (khoảng lý trình Km39 + 200) (xã Nhơn Mỹ, thị xã An Nhơn); nút giao với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông (xã Tây An, huyện Tây Sơn) và giao với Quốc lộ 19 (xã Bình Tường, huyện Tây Sơn).
Dự kiến phân chia dự án thành 3 đoạn, đoạn 1 bắt đầu từ điểm đầu (Km0 + 000) đến hầm An Khê (Km39 + 300) dài 39,3 km, nằm hoàn toàn trên địa phận tỉnh Bình Định; đoạn 2 bắt đầu từ Hầm An Khê (Km39 + 300) đến hết hầm Mang Yang (Km79 + 700) dài khoảng 40 km, nằm hoàn toàn trên địa phận tỉnh Gia Lai; đoạn 3 bắt đầu từ Km9 + 00 đến cuối tuyến (Km122 + 900) dài khoảng 43,2 km nằm hoàn toàn trên địa phận tỉnh Gia Lai.
Kết quả nghiên cứu, tính toán sơ bộ phương án tài chính dự án cho thấy, với kịch bản mức vốn hỗ trợ của nhà nước tối đa 50% tổng mức đầu tư theo quy định của Luật PPP, Dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku không đảm bảo hiệu quả về tài chính theo quy định.
Do đó, cả UBND tỉnh Gia Lai và UBND tỉnh Bình Định đã có văn bản liên tỉnh số 1191/LT-GL-BĐ trình Thủ tướng Chính phủ, đồng thời đề nghị Bộ Giao thông Vận tải xem xét báo cáo Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho phép đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku theo hình thức đầu tư công.
Ông Đoàn Hữu Dũng, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải tỉnh Gia Lai cho biết, việc đầu tư dự án là cấp thiết nhằm phát triển kết cấu hạ tầng giao thông theo hướng đồng bộ, hiện đại, kết nối thuận lợi toàn vùng tới các cảng biển, cảng hàng không.
Theo ông Dũng, việc xây dựng cao tốc giúp 2 tỉnh Gia Lai, Bình Định khai thác thêm được các quỹ đất dọc tuyến để phát triển kinh tế, xây dựng các khu công nghiệp, khu dân cư góp phần thúc đẩy hoạt động kinh tế và giao thương của địa phương. Đồng thời, khi đưa tuyến đường cao tốc Quy Nhơn - Pleiku vào khai thác sẽ rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai địa phương còn khoảng 1,5 giờ - 2 giờ thay vì 3,5 giờ - 4 giờ như trước đây.
Ngoài ra, việc đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc sẽ tạo ra hệ thống đường bộ có tốc độ vận tải lớn, năng lực vận tải cao và an toàn. Từ đó, góp phần làm giảm tai nạn giao thông, bảo vệ môi trường và giảm thiểu những hệ lụy liên quan; nâng cao tính cơ động vùng miền, góp phần to lớn trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc.
Vùng Tây Nguyên có vai trò, vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường, quốc phòng-an ninh và đối ngoại của cả nước. Phát triển Tây Nguyên nhanh, bền vững là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và là nhiệm vụ xuyên suốt, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của các địa phương trong vùng.
Tuy nhiên, Tây Nguyên vẫn là vùng trũng của cả nước, một trong những nguyên nhân cơ bản là hệ thống hạ tầng giao thông kết nối liên vùng còn yếu, chưa đồng bộ dẫn đến hiệu quả vận tải thấp, chi phí tăng cao đã kìm hãm quá trình lưu thông. Tại nhiều buổi làm việc thúc đấy phát triển vùng Tây Nguyên của các bộ, ban, ngành, chuyên gia Trung ương đều cho rằng, đường bộ cao tốc có tính chất liên vùng chính là cứu cánh để Tây Nguyên phát triển đúng với tiềm năng, lợi thế vốn có.
Người dân Gia Lai cũng đang mong chờ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku sớm thực hiện, tạo bước đột phá về hạ tầng giao thông cũng như kết nối giao thương vùng miền, với các nước bạn Lào, Campuchia góp phần nâng cao đời sống người dân Tây Nguyên.
Hồng Điệp
