Hồ sơ đất đai thiếu thông tin, chưa đồng bộ đang khiến việc xác định nguồn gốc đất, chủ sử dụng và thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng tại một số dự án trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang gặp khó khăn. Trước thực tế này, tỉnh đang tập trung thực hiện rà soát, chuẩn hóa dữ liệu đất đai; đồng thời xử lý những tồn tại trong hồ sơ địa chính để phục vụ quản lý và triển khai các dự án.
Vướng từ khâu xác minh
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang, toàn tỉnh hiện có trên 3,6 triệu thửa đất; trong đó gần 1,5 triệu thửa đã được xây dựng cơ sở dữ liệu, đạt khoảng 41,1%. Phần dữ liệu còn lại phải tiếp tục rà soát, cập nhật, nhất là những trường hợp hồ sơ được lập qua nhiều thời kỳ, thông tin thay đổi nhưng chưa được chỉnh lý đầy đủ.
Những bất cập này thể hiện khá rõ khi thực hiện các dự án có thu hồi đất. Đơn cử như thiếu thông tin về người sử dụng, nguồn gốc và quá trình biến động của thửa đất khiến việc xác minh, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng mất nhiều thời gian.
Dự án đường nối Quốc lộ 2 vào khu Thương mại biên mậu Nà La (Trung tâm cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy) là một ví dụ. Dự án được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2257/QĐ-UBND ngày 12/12/2022, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2022-2024. Tuy nhiên, đến nay việc giải phóng mặt bằng vẫn còn nhiều vướng mắc.
Ông Vũ Văn Tiến, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Khu kinh tế tỉnh Tuyên Quang, đơn vị chủ đầu tư cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay là xác minh nguồn gốc đất và nhân khẩu. Nhiều hộ chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; một số trường hợp mua bán bằng giấy viết tay qua nhiều người, trong khi chủ sử dụng hiện tại không còn sinh sống tại địa phương. Vì vậy, việc xác định người sử dụng đất và quá trình sử dụng đất mất nhiều thời gian. Đến nay, dự án mới giải phóng được 287 m2/1.373 m2, đạt 21% do chưa có mặt bằng, nhà thầu phải tạm dừng thi công.
Tương tự, Dự án cải tạo, nâng cấp đường Trung tâm xã An Khang (nay là phường An Tường) và Dự án xây dựng hạ tầng khu dân cư bao bọc 3 đường Quang Trung, Phan Thiết và đường 17/8 (nay thuộc phường Minh Xuân) được phê duyệt từ năm 2013 và 2016, nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành. Trong quá trình thực hiện, việc xác định nguồn gốc đất, hồ sơ địa chính và việc chưa thống nhất của một số hộ dân với phương án bồi thường là những vấn đề phải xử lý.
Theo thống kê của ngành chức năng, toàn tỉnh hiện còn 240 dự án liên quan đến đất đai tồn đọng. Dự án kéo dài không chỉ ảnh hưởng tiến độ đầu tư mà còn làm phát sinh chi phí, chậm đưa đất vào sử dụng và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.
Làm sạch dữ liệu
Từ thực tế trên, Tuyên Quang đang tập trung rà soát, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đất đai; đồng thời xử lý những tồn tại trong hồ sơ địa chính và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Đến thời điểm này, trong số gần 1,5 triệu thửa đất đã được xây dựng cơ sở dữ liệu, chỉ có 549.061 thửa đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”, tương đương 37%. Số còn lại cần tiếp tục rà soát, chuẩn hóa và bổ sung thông tin.
Khắc phục những tồn tại, Sở Nông nghiệp và Môi trường Tuyên Quang đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn chuyên môn cho các xã, phường; phân công lãnh đạo phụ trách từng khu vực và thành lập các tổ công tác hỗ trợ địa phương. Đặc biệt, thành lập 12 tổ công tác hỗ trợ cấp xã, phường thực hiện đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.
Công việc được thực hiện từ việc rà soát thông tin về thửa đất, người sử dụng, mục đích sử dụng đến quá trình biến động. Những thông tin trong hồ sơ địa chính, bản đồ, giấy tờ pháp lý được đối chiếu với thực tế sử dụng đất để bổ sung, chỉnh sửa sao cho chính xác.
Theo ông Phan Huy Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là nhiệm vụ quan trọng và phải thực hiện với tinh thần “Chỉ bàn làm - không bàn lùi”.
Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ động bổ sung nhân lực, tiếp nhận và xử lý những khó khăn từ cơ sở; tăng cường hướng dẫn, tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ cấp xã về đo đạc, đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận và xây dựng cơ sở dữ liệu. Các xã, phường phải thống kê cụ thể khối lượng công việc, xác định tiến độ và xử lý những nội dung thuộc thẩm quyền.
Cùng với xây dựng dữ liệu, tỉnh tiếp tục rà soát các dự án tồn đọng, phân loại nguyên nhân chậm trễ tiến độ để xử lý. Các đoàn công tác của Tỉnh ủy, UBND tỉnh làm việc trực tiếp với địa phương, khu, cụm công nghiệp và chủ đầu tư để nắm bắt tình hình, tháo gỡ vướng mắc về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc rà soát hồ sơ đất đai qua nhiều thời kỳ đặt thêm yêu cầu đối với cấp xã, phường. Những hồ sơ có thông tin chưa thống nhất, chồng chéo hoặc chưa được cập nhật được kiểm tra, xử lý để tránh phát sinh vướng mắc khi giải quyết thủ tục hoặc triển khai dự án.
Theo thống kê, từ đầu năm đến nay, tỉnh đã chấm dứt hoạt động đối với 5 dự án liên quan đến đất đai; đồng thời tập trung tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, mặt bằng cho những dự án trọng điểm. Cùng đó, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý đất đai, quy hoạch, bồi thường và giải phóng mặt bằng.
Khối lượng dữ liệu cần rà soát vẫn còn lớn, việc chuẩn hóa từ cơ sở sẽ giúp Tuyên Quang giải quyết dứt điểm những vướng mắc về đất đai. Chỉ khi nào dữ liệu về thửa đất, người sử dụng và quá trình biến động được cập nhật đầy đủ, cơ quan chức năng mới thuận lợi hơn trong xác định nguồn gốc đất, giải quyết thủ tục bồi thường và giảm thời gian đối chiếu giải quyết…
