Hàng ngày, cậu bé Quốc Thịnh được ông ngoại và một vị Achar thường xuyên "sôi kinh nấu sử". Cậu bé Sơn Quốc Thịnh (giữa) học kinh kệ với hai vị Achar Theo mẹ vô chùa trong những dịp lễ hội, Quốc Thịnh được ngồi gần các vị sư. Gặp bài kinh không khó, các sư trao micro cho Thịnh xướng. Thịnh nói: “Lớn lên chút nữa, con đi tu”.
Nghi thức xuất gia cho con em đồng bào Khmer trong dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây 2019 tại chùa Thứ Năm (xã Nam Thái, huyện An Biên, Kiên Giang). Ảnh: Văn Ngọc
Xa nhà vô chùa tu hành là một phần đời đáng nhớ của thời trai trẻ trong cuộc đời người đàn ông Khmer. Nhưng đi tu không phải để trở thành Phật, mà để làm người có nhân cách, có phẩm chất đạo đức tốt và trên hết là để báo hiếu mẹ cha.
Xuống tóc đi tu
Bước vào đường tu là phải xuống tóc vì người đời xem tóc, chân mày, móng tay là những thứ làm đẹp cho con người nên tu là phải biết xa lánh nó. Trước khi vận bộ cà sa,người xuất gia được khoác mảnh vải trắng, đánh dấu đã lìa cõi tục. Ảnh: Trần Chí Kông Đường tu gắn liền với chiếc áo cà sa, chiếc áo mà xưa kia các nhà sư phải tự mình ghép lại từ nhiều mảnh vải mà thành. Bộ y được Phật tử dâng cho trong ngày lễ “dâng y” cùng với chiếc bình bát. Đường tu bắt đầu khi sư cả khoác cho bộ cà sa Đức Phật từng ví con chim sống được nhờ cái mỏ, người xuất gia sống được nhờ bình bát. Mỗi sáng đi khất thực, tu sĩ luôn nhiệm ý đường đi của Phật Thích Ca ngày xưa khi tìm cách giải khổ cho chúng sinh.Khất thực Phật tử cúng dường tùy tâm, cho gì ăn nấy, chan hòa cùng đói no của thiên hạ là triết lý sống của bậc chân tu. Cái bình bát ôm trong lòng là tượng hình người mẹ mang thai mình, được nuôi dưỡng bằng thức ăn của chúng sinh.Với thanh thiếu niên Khmer, đi tu là được học chữ, học kinh Phật, học tiếng Pali… Như bao ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer khác, bước vào đường tu, các “chú tiểu” ở chùa Bốn Mặt (Châu Thành, Sóc Trăng) không ra khỏi khuôn viên chùa, chú tâm tu tập, học kinh kệ; thường xuyên khơi cháy những ngọn đèn cầy trong mùa nhập hạ. Người tốt như ngọn đèn không bị chao động, và do không bị chao động, nên phát ra ánh sáng.Thường xuyên tu tập, khơi cháy những ngọn đèn trong 3 tháng nhập hạ
Chuyện xuất gia, bước vào “đường tu” cũng là con đường của ánh sáng, là cách thức để thanh thiếu niên Khmer khởi đầu cho một “đường đời" tốt đẹp./.
Những ngày cuối tháng 10, giữa tiết trời se lạnh của vùng cao nguyên đá, tiếng hát của những nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng đã mang đến không khí ấm áp, rộn ràng cho các bản làng biên giới tỉnh Tuyên Quang.
Ngày 1/11, Giải thể thao các dân tộc thiểu số nằm trong các hoạt động của Festival Cồng chiêng - Tuần lễ hoa dã quỳ Núi lửa Chư Đăng Ya năm 2026 đã diễn ra tại Gia Lai, với sự quy tụ của 69 vận động viên nam và 47 vận động viên nữ, đến từ các thôn của xã Biển Hồ.
Tối 30/10, tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng (phường Phan Thiết), Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc 2026 (đợt 1) đã chính thức khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc, để lại dư âm tốt đẹp trong lòng các nghệ sĩ, nhạc công và khán giả yêu mến nền âm nhạc truyền thống Việt Nam.
Trong khuôn khổ Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, chiều 30/10, tại xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai diễn ra sự kiện trình diễn âm nhạc, nhạc cụ dân tộc phục vụ người dân và du khách.
Ngày 30/10, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc triển lãm với chủ đề: “Thái Nguyên 195 năm - Thành tựu, hội nhập và phát triển”. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Thái Nguyên (4/11/1831- 4/11/2026) và khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.
Hòa trong sắc vàng rực rỡ của hoa dã quỳ, chuỗi sự kiện văn hóa nghệ thuật hưởng ứng Festival Cồng chiêng và Tuần lễ Núi lửa Chư Đang Ya 2026 đã tưng bừng mở màn tại làng Ia Gri, tỉnh Gia Lai.
Sáng 30/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn khai mạc trưng bày chuyên đề “Lạng Sơn - 195 năm hành trình lịch sử và đổi mới” nhân dịp kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Lạng Sơn (4/11/1831 - 4/11/2026), tại Bảo tàng tỉnh.
Từ 27-29/10/2026, tại xã Tân Thành, tỉnh Lạng Sơn đã diễn ra Lễ hội đền công đồng Bắc Lệ với nghi lễ, hoạt động đặc sắc, độc đáo thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách về dự, tìm hiểu những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc gắn với tục thờ Mẫu của người Việt.
Lễ hội Ok Om Bok - đua ghe Ngo từ lâu đã trở thành một trong những sự kiện văn hóa, thể thao lớn nhất và mang đậm bản sắc truyền thống của đồng bào Khmer Nam Bộ.
Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.
Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.
Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.
Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.
Tối 16/10, tại tỉnh Lào Cai, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” được khai mạc, với điểm nhấn là màn biểu diễn đại Xòe có sự góp mặt của 2.026 người.
Từ những sản phẩm dệt lanh qua đôi bàn tay phụ nữ dân tộc Mông, xã Lùng Tám (tỉnh Tuyên Quang) đang tìm hướng kết nối nghề truyền thống với hoạt động trải nghiệm, giới thiệu văn hóa và tiêu thụ sản phẩm.
Lấy người dân làm trung tâm, phát huy vai trò chủ thể trong sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa, đồng thời gắn hoạt động văn hóa với nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân.
Lễ hội Katê 2026 khép lại nhưng với tình yêu văn hóa cùng những cách làm sáng tạo của người trẻ Khánh Hòa, di sản Chăm đang tiếp tục được đưa đến gần hơn với cộng đồng.
Nằm ở thôn Phú Hạnh, xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk, đồi Cổ Thạch thu hút du khách bởi cảnh quan núi biển giao hòa, con đường đá được người dân truyền lại là có từ hàng trăm năm trước cùng rừng duối lâu năm.
