Nhiều ngày qua do thủy triều xuống thấp bất thường khiến mực nước cửa biển Lạch Vạn (huyện Diễn Châu) vốn đã nông càng trở nên cạn dòng, tàu thuyền của ngư dân không thể ra, vào cửa biển theo đúng lịch trình như thường lệ. Điều đáng ngại là nhiều tàu, thuyền đã mắc cạn khi vào cửa biển.
Mỗi ngày, tại cửa biển Lạch Vạn có hàng chục tàu thuyền sau quá trình khai thác hải sản trở về đất liền phải neo đậu ngoài cửa biển và phải đợi từ 5 - 7 giờ đồng hồ khi thủy triều lên mới có thể ra, vào lạch. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến lịch trình “gối chuyến” của tàu, thuyền và kinh tế của ngư dân.
Thay đổi khung lịch ra, vào bến
Có mặt tại cửa biển Lạch Vạn sáng ngày 3/4, phóng viên ghi nhận, do thủy triều xuống thấp bất thường khiến cửa biển Lạch Vạn cạn dòng, lộ rõ những dải cát ngáng trở luồng tuyến ra, vào cửa lạch. Cao điểm có lúc người dân xã Diễn Kim (huyện Diễn Châu, Nghệ An) còn lội bộ được từ bờ này sang bờ kia của cửa lạch để đi cào ngao.
Ngay tại cửa biển Lạch Vạn có hàng chục tàu, thuyền cá của ngư dân các xã ven biển, bãi ngang trên địa bàn huyện sau hành trình đánh bắt, khai thác hải sản trên biển phải neo đậu nhiều giờ đồng hồ bởi không thể di chuyển qua cửa biển. Đặc biệt, có 3 tàu cá của ngư dân do sơ ý đi vào lạch lúc nước nông nên đã mắc cạn trên dải cát. Thủy triều xuống thấp, các tàu thuyền này lộ rõ cả chân vịt, hệ thống bánh lái. Trên luồng tuyến từ cửa Lạch Vạn vào cảng cá dễ dàng bắt gặp những phao tiêu chỉ dẫn luồng tuyến an toàn nằm trơ trên bãi cát, ở đọ cao chênh lệch với mặt nước gần 1m.
Ngư dân Vũ Văn Trường, xã Ngọc Bích, huyện Diễn Châu, Nghệ An cho biết, thực trạng cửa biển Lạch Vạn bị cạn dòng xảy ra từ 3 ngày qua, khi nào ngư dân vào lạch cũng bị cạn, phải neo đậu ở ngoài cửa biển. Trong khung giờ từ 5 giờ sáng đến gần 13 giờ cùng ngày, mực nước luồng lạch không đủ sâu, gây trở ngại và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho các loại phương tiện ra, vào, nhiều tàu, thuyền sơ suất là đi vào bờ cát.
Theo nhiều ngư dân cho biết thêm, để có thể đưa tàu, thuyền vào bến bãi, khu neo đậu cùng với hàng chục tấn hải sản sau mỗi chuyến vươn khơi cập cảng cá tiêu thụ, ngư dân phải chờ thủy triều lên, mực nước cửa biển Lạch Vạn và luồng tuyến đủ độ sâu an toàn. Quá trình này mất từ 5 - 7 giờ. Đối với tàu thuyền có công suất cao, kích thước dài, tải trọng lớn thì phải chờ thời gian lâu hơn nữa. Điều đáng lo lắng là việc chậm vào cảng cá trong thời gian quá dài khiến chất lượng và giá bán hải sản xuống thấp, ảnh hưởng đến kinh tế, thu nhập của ngư dân trong mỗi chuyến vươn khơi.
Ngư dân Vũ Văn Trường, xã Ngọc Bích, huyện Diễn Châu, Nghệ An cho biết, mỗi ngày thông thường tàu, thuyền của ngư dân cập cảng cá để xuất bán hải sản vào lúc từ hơn 9 giờ đến 10 giờ. Tuy nhiên, do phải chờ nước thủy triều lên nên đến đầu giờ chiều tàu thuyền mới cập bến bãi được. Do về muộn nên giá bán hải sản giảm sút rất nhiều khiến ngư dân thất thu. Nhiều ngư dân phải thuê bè mảng để chở hải sản về cảng cá nhưng chi phí rất cao.
Ông Nguyễn Văn Liên, Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Bích, huyện Diễn Châu, Nghệ An cho biết: Cửa biển Lạch Vạn hiện nay là một trong những cửa lạch có mức độ thủy triều lên xuống thất thường và gây cạn dòng rất lớn. Khi lạch cạn tàu thuyền của ngư dân không thể vào bến bãi được, nếu gặp thời tiết gió bão thì chìm tàu, hoặc mắc cạn, hỏng tàu rất lớn. Việc phải neo đậu ngoài cửa biển lâu, không đưa hải sản khai thác được về kịp thời sẽ làm hạn chế về chất lượng, giảm giá thành, ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế của ngư dân. Đặc biệt, các tàu có công suất lớn từ 400 CV trở lên, chiều dài 15m trở lên không vào lạch được phải đậu ở các cảng khác của huyện Quỳnh Lưu, thành phố Vinh sẽ ảnh hưởng đến kinh tế địa phương.
Sớm đầu tư khai thông cửa biển
Huyện Diễn Châu là một trong những địa phương có tiềm năng, thế mạnh về kinh tế biển của Nghệ An. Toàn huyện có hơn 20km bờ biển, có gần 500 tàu, thuyền khai thác hải sản; trong đó, có khoảng 300 tàu có công suất lớn chuyên khai thác ngư trường vùng khơi, tập trung chủ yếu ở xã Ngọc Bích và hàng trăm bè mảng ở các xã Diễn Kim, Hùng Hải, Diễn Thịnh, thị trấn Diễn Thành. Lạch Vạn (thuộc địa phận 2 xã Diễn Kim, Ngọc Bích) là một trong 4 cửa lạch lớn của tỉnh Nghệ An.
Tuy nhiên, thực trạng cửa biển Lạch Vạn bị bồi lắng, cạn dòng dẫn đến phức tạp, nguy hiểm về luồng tuyến đã xảy ra từ nhiều năm qua gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động ra, vào lạch cửa ngư dân và kìm hãm sự phát triển kinh tế biển đặc trưng của địa phương.
Theo chính quyền địa phương xã Ngọc Bích, mỗi năm có từ 4 đến 6 tàu, thuyền của ngư dân mắc cạn, nhiều trường hợp không thể cứu được tàu thuyền đành phải dỡ bỏ, thiệt hại hàng trăm triệu đồng. Đặc biệt, khi thủy triều xuống thấp bất thường, mực nước tại cửa biển Lạch Vạn cạn dòng, ngư dân phải neo đậu tàu thuyền ngoài cửa biển đã tiềm ẩn những nguy cơ rủi ro và gây xáo trộn rất lớn đến hành trình “gối chuyến” của phương tiện.
Ngư dân Vũ Văn Trường, xã Ngọc Bích, huyện Diễn Châu, Nghệ An cho biết: Ngư dân chúng tôi mong muốn cửa biển Lạch Vạn sớm được đầu tư nâng cấp, khai thông luồng lạch để mực nước sâu hơn, đảm bảo cho tàu thuyền ra, vào được an toàn, thuận lợi, từ đó ngư dân đỡ khổ, vất vả và không còn lo lắng, bất an mỗi khi tàu thuyền ra, vào cửa biển.
Theo ông Nguyễn Văn Liên, Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Bích, việc cải tạo, nạo vét cửa biển Lạch Vạn ngoài khả năng của chính quyền địa phương vì kinh phí quá lớn. Chính quyền địa phương đã nhiều lần kiến nghị với các bộ, ngành liên quan, UBND tỉnh Nghệ An, huyện Diễn Châu sớm có giải pháp để “cứu” Lạch Vạn.
“Địa phương đã có nhiều ý kiến phản ánh thực trạng bồi lắng, cạn dòng của cửa biển Lạch Vạn đến các đại biểu Quốc hội, đại biểu tỉnh, huyện xem xét để sớm có phương án đầu tư, nâng cấp cửa biển. Nếu được triển khai thì phải xây bờ kè chứ không đơn thuần chỉ là nạo vét để đảm bảo việc bồi đắp phù sau, cát biển không còn xảy ra”, ông Nguyễn Văn Liên cho biết.
Bước sang tháng 4, ngư dân huyện Diễn Châu bước vào khai thác vụ cá Nam. Việc cửa biển Lạch Vạn bị cạn dòng do thủy triều xuống thấp bất thường, diễn ra theo chu kỳ dài ngày sẽ gây khó khăn cho ngư dân. Sản lượng hải sản trong vụ khai thác trọng điểm này khó đạt được theo kế hoạch vì thời gian “gối chuyến” không thuận lợi do cửa biển Lạch Vạn thường xuyên cạn dòng bất thường./.
Hải An - Xuân Tiến
