Mấy năm nay, hệ thống cơ sở hạ tầng tại huyện biên giới Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông đã và đang được đầu tư hoàn thiện, góp nâng cao chất lượng đời sống người dân. Đây là kết quả từ việc ưu tiên nguồn lực của trung ương, của tỉnh Đắk Nông cho huyện, cũng là thành quả từ nỗ lực của cả hệ thống chính trị và sự góp sức của người dân.
Ưu tiên cho hạ tầng giao thông, cả “đối nội” lẫn “đối ngoại”
Huyện Tuy Đức được thành lập năm 2006. Huyện có diện tích tự nhiên rộng, dân cư thưa thớt, cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, nhất là đường giao thông. Đây cũng là huyện có đường biên giới dài hơn 40km, tiếp giáp với huyện Ou Reang, tỉnh Mondulkiri, Vương quốc Campuchia và có một khu vực biên giới tương đối phức tạp, chưa hoàn thành công tác phân giới, cắm mốc.
Tuy Đức cũng là 1 các huyện nghèo của cả nước theo Quyết định số 353/QĐ-TTg, 15 tháng 3 năm 2022 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt danh sách 74 huyện nghèo trong cả nước, giai đoạn 2021 – 2025.
Tuy Đức có tổng diện tích tự nhiên gần 112.000ha, dân số hơn 72.000 người với 24 dân tộc. Trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số hơn 31.000 người, chiếm gần 45%. Về đơn vị hành chính, huyện Tuy Đức có 6 đơn vị cấp xã, với 73 thôn, bon, bản thì có tới 5 xã và 50 thôn, bon, bản thuộc vùng đặc biệt khó khăn. Năm 2024, tổng thu ngân sách của huyện đạt gần 66 tỷ đồng; tổng chi ngân sách hơn 1.000 tỷ đồng, tức chi gấp 15 lần thu.
Mặc dù trung tâm hành chính của huyện Tuy Đức chỉ nằm cách thành phố Gia Nghĩa khoảng 55 km nhưng với diện tích tự nhiên rộng, địa hình đồi dốc, hệ thống giao thông tại huyện nhìn chung thuộc diện khó khăn nhất so với cả tỉnh.
Sau hơn 10 năm thành lập, khoảng các năm từ 2016 – 2018, Tuy Đức vẫn là địa phương thuộc diện đặc biệt khó khăn. Tỉnh lộ 1 là con đường chính đi vào trung tâm huyện và kết nối với huyện Đắk R’Lấp bị xuống cấp trầm trọng. Tương tự, các tuyến đường kết nối với các huyện Đắk Song, cửa khẩu Bu P’răng và nhiều tuyến đường giao thông nông thôn đều xuống cấp. Nhìn chung, hệ thống giao thông "đối ngoại", "đối nội" của Tuy Đức đều rất hạn chế, trở thành một nút thắt lớn nhất trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
Năm 2017, một dự án hạ tầng giao thông lớn được khởi động và thực sự tạo nên một động lực mới đối huyện biên giới Tuy Đức. Đây là dự án có điểm đầu tại đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14 cũ, thuộc địa giới hành chính xã Nâm N’Jang, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông) và điểm cuối là cửa khẩu Bu P’răng (xã Quảng Trực).
Việc hoàn thành tuyến đường đã giúp người dân hai huyện Đắk Song, Tuy Đức nói riêng và tỉnh Đắk Nông nói chung có thêm một tuyến đường quy mô, được đầu tư bài bản, thuận lợi cho giao thương, đi lại. Huyện Tuy Đức có thêm một tuyến đường lớn để kết nối với các huyện lân cận cũng như thành phố Gia Nghĩa. Và việc di chuyển từ cửa khẩu Bu P’răng vào trung tâm huyện Tuy Đức nói riêng, trung tâm tỉnh Đắk Nông nói chung trở nên thuận lợi, dễ dàng.
Tương tự, từ cuối năm 2022 đến nay, đường từ trung tâm xã Đắk Ngo đi xã Đắk Búk So, trung tâm hành chính của huyện Tuy Đức, đã cơ bản được thông tuyến. Bên cạnh đó, nhiều tuyến đường giao thông nông thôn, giao thông liên xã tại huyện Tuy Đức đã và đang được đầu tư cải tạo, nâng cấp, góp phần hoàn thiện hệ thống giao thông tại địa phương.
Đối với việc cải tạo, nâng cấp tổng thể Tỉnh lộ 1, tuyến giao thông chính kết nối huyện Tuy Đức với huyện Đắk R’lấp (tỉnh Đắk Nông), ông Hà Sỹ Sơn, Giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư và xây dựng tỉnh Đắk Nông cho biết, theo kế hoạch, đầu tháng 8/2025, đơn vị sẽ tổ chức khởi công xây dựng công trình. Dự kiến đến hết năm 2025 sẽ tổ chức thi công hoàn thành khoảng 30% khối lượng. Chủ đầu tư sẽ chỉ đạo nhà thầu tập trung thi công ở những vị trí hư hỏng nặng nhằm đảm bảo an toàn giao thông và thuận lợi cho việc lưu thông trên tuyến đường này.
Cũng theo Ban Quản lý các dự án đầu tư và xây dựng tỉnh Đắk Nông, Tỉnh lộ 1 là trục đường chính kết nối từ đường Hồ Chí Minh vào cửa khẩu Bu P’răng. Đây là một trong các tuyến giao thông huyết mạch, có lưu lượng phương tiện lớn. Việc cải tạo, nâng cấp Tỉnh lộ 1 bài bản sẽ tạo một động lực mới cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của huyện Tuy Đức, đồng thời góp phần củng cố quốc phòng – an ninh tại đây. Dự án cải tạo, nâng cấp tổng thể Tỉnh lộ 1 được xây dựng với cấp thiết kế cấp 3 miền núi; có tổng mức đầu tư 600 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương. Thời gian thực hiện từ năm 2025 - 2028.
Hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế - xã hội quan trọng
Theo UBND huyện Tuy Đức, năm 2024, cùng với sự quan tâm, ưu tiên nguồn lực của trung ương, của tỉnh và sự lãnh đạo của Huyện ủy, các cấp, các ngành và nhân dân huyện Tuy Đức đã có những nỗ lực, đoàn kết và đạt được nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng – an ninh. Kết quả triển khai thực hiện các nhóm chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu trong năm 2024 có 14/14 nhóm đạt và vượt kế hoạch.
Trong đó, sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng trưởng khá, tăng gần 16% so với cùng kỳ năm 2023, vượt kế hoạch. Năm 2024, nông dân Tuy Đức được mùa và được giá các cây công nghiệp chủ lực (như cà phê, tiêu, mắc ca, sầu riêng...) và ngành chăn nuôi tăng trưởng ổn định. Nông dân huyện Tuy Đức, trong đó có cộng đồng các dân tộc thiểu số tại chỗ đang từng bước mở rộng diện tích các mô hình có hiệu quả kinh tế cao, phát triển các loại cây công nghiệp, nông nghiệp chủ lực phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, đất đai, khí hậu của địa phương và phong tục, tập quán cánh tác của bà con.
Bên cạnh đó, công tác huy động nguồn lực, thu hút đầu tư đạt kết quả tích cực. Tuy Đức là địa phương đạt nhiều kết quả trong tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình, dự án, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công. Tỷ lệ giải ngân chung năm 2024 đạt hơn 95%. Huyện cũng đã hoàn thành thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, khởi công các dự án đầu tư trung hạn trung ương, nguồn tỉnh, nguồn chương trình mục tiêu quốc gia. Các cấp chính quyền từ huyện đến cơ sở đã quan tâm, huy động đa dạng mọi nguồn lực đầu tư, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ngày càng hoàn thiện, đẩy mạnh công tác xóa đói giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng đời sống người dân.
Nhờ đó, các lĩnh vực văn hóa, xã hội có bước phát triển tích cực. Huyện Tuy Đức thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân và phòng chống dịch bệnh; ngành giáo dục tiếp tục đạt được thành tích cao và chất lượng được nâng lên. Công tác giảm nghèo bền vững được thực hiện đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm với nhiều mô hình, giải pháp bền vững, vừa khơi dậy động lực của từng hộ dân, vừa huy động được sự tham gia trực tiếp của các hộ nghèo, cận nghèo.
Cũng theo báo cáo của UBND huyện Tuy Đức, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới quốc gia của huyện vào cuối năm 2024 đạt 9,94% (giảm gàn 9% so với năm 2023). Trong đó, tỷ lệ hộ nghèo là người dân tộc thiểu số tại chỗ đạt 18,94% (giảm gần 12,5%, vượt kế hoạch).
Trong năm 2025, huyện Tuy Đức phấn đấu đạt mức cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, huyện tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu các ngành, lĩnh vực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, Tuy Đức cũng tiếp tục các giải pháp nhằm tăng cường quốc phòng an ninh, bảo đảm trật tự an toàn xã hội và đối ngoại.
Cụ thể, huyện tập trung xây dựng lực lượng và phong trào có chất lượng từ cơ sở, các kế hoạch quốc phòng, an ninh phải được bổ sung, điều chỉnh kịp thời với tình hình mới, chủ động mở các đợt truy quét các loại tội phạm, tệ nạn xã hội, vi phạm giao thông. Các ngành chức năng tập trung phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân, gây mất ổn định chính trị xã hội. Đồng thời nắm bắt, dự báo tình hình kịp thời để xử lý, ngăn chặn khi có tình huống xảy ra tại cơ sở.
Thực hiện tốt đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, Tuy Đức tiếp tục tăng cường hợp tác quốc tế, tranh thủ mọi nguồn lực bên ngoài để phát triển kinh tế. Đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại với huyện Ou Reang, tỉnh Mondulkiri, Vương quốc Campuchia, góp phần làm sâu sắc hơn mối quan hệ tình cảm hữu nghị giữa hai bên./.
Minh Hưng
