Thời gian gần đây, khu vực biển tỉnh Gia Lai liên tục ghi nhận sự xuất hiện của nhiều đàn cá voi Bryde săn mồi gần bờ. Hiện tượng này cho thấy môi trường sinh thái biển địa phương đang phục hồi mạnh mẽ, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch biển - ngành kinh tế mũi nhọn được tỉnh xác định trong giai đoạn tới.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, chỉ tính riêng trong các tháng 6-7/2025, cá voi Bryde (Balaenoptera edeni) đã được quan sát thấy tại các khu vực biển ven bờ như Xuân Thạnh (xã Phù Mỹ Đông), Vũng Bồi (xã An Lương), xã Đề Gi, Hòn Sẹo, Hòn Cỏ, Hòn Khô Lớn (phường Quy Nhơn Đông), Mũi Gành (phường Hoài Nhơn Đông)... Đây là loài thú biển quý hiếm, thuộc Phụ lục I Công ước CITES và Nhóm I trong Danh mục loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm theo quy định của Chính phủ Việt Nam.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, cá voi Bryde là loài sống gần bờ, có tập tính kiếm ăn theo đàn, thường xuất hiện tại các vùng biển có nguồn thức ăn phong phú, ít tiếng ồn và môi trường ổn định. Sự xuất hiện với tần suất dày đặc của loài thú biển này là dấu hiệu quan trọng cho thấy hệ sinh thái biển Gia Lai đang dần phục hồi và phát triển theo hướng bền vững.
Tuy nhiên, cùng với sự xuất hiện của cá voi, hiện tượng tàu du lịch, ca nô, tàu cá tiếp cận quá gần để quay phim, chụp ảnh hoặc tổ chức tour tự phát đã khiến không ít đàn cá bị xáo trộn, thậm chí có nguy cơ bỏ đi hoặc mắc cạn. Các chuyên gia cảnh báo, cá voi sử dụng sóng hạ âm để định hướng và giao tiếp, do đó tiếng động cơ tàu thuyền có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hành vi và sức khỏe của chúng.
Nhằm bảo vệ loài cá voi quý hiếm, đồng thời hình thành vùng đệm sinh thái an toàn phục vụ phát triển du lịch biển có kiểm soát, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện nhiều biện pháp cụ thể. Trong đó, ngành văn hóa - du lịch được yêu cầu tăng cường tuyên truyền quy tắc tiếp cận cá voi, hướng dẫn các tour du lịch giữ khoảng cách tối thiểu 100m, tắt động cơ khi tiếp cận và không để quá 3 tàu hoạt động cùng lúc trong khu vực có cá voi.
UBND các xã, phường ven biển được giao nhiệm vụ phối hợp giám sát hoạt động của tàu du lịch và tàu dịch vụ; vận động ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường biển và nguồn lợi thủy sản. Báo chí và truyền hình địa phương cũng được đề nghị tăng cường đưa tin tuyên truyền về công tác bảo tồn cá voi Bryde, gắn với mục tiêu phát triển sinh kế biển bền vững.
Việc bảo vệ các đàn cá voi không chỉ góp phần bảo tồn đa dạng sinh học biển mà còn giúp Gia Lai xây dựng hình ảnh một điểm đến sinh thái hấp dẫn, phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường, từng bước định hình cá voi như biểu tượng sinh thái mới của tỉnh./.
