Ông Bùi Tuấn Hải, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tây Ninh, cho biết sau khi rà soát nhu cầu thực tế, mạng lưới trường học tại các xã biên giới cơ bản đáp ứng nhu cầu học tập; đa số học sinh có thể đi về trong ngày. Tỷ lệ học sinh có nhu cầu nội trú chỉ khoảng 15 - 20%, có nơi chỉ khoảng 5%, trong khi phần lớn phụ huynh mong muốn con được học 2 buổi/ngày, ăn và nghỉ trưa tại trường.
Từ thực tế đó, tỉnh đề xuất chuyển phương án đầu tư từ trường phổ thông dân tộc nội trú sang 19 trường phổ thông liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở bán trú, thực hiện trên cơ sở cải tạo, nâng cấp và mở rộng các trường hiện có nhằm bảo đảm dạy học 2 buổi/ngày, đồng thời sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất hiện hữu.
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tây Ninh, tổng kinh phí khái toán đầu tư 19 trường khoảng 1.669 tỷ đồng (giảm 2.294,93 tỷ đồng so với phương án nội trú). Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tiếp thu đề xuất của Tây Ninh và đang lấy ý kiến các bộ, ngành để hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ xem xét chủ trương chuyển đổi mô hình đầu tư. Hiện địa phương vẫn chờ cấp có thẩm quyền quyết định để triển khai các bước tiếp theo.
Trong thời gian chờ chủ trương, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với 19 xã biên giới rà soát hiện trạng, thống nhất danh mục phòng học, phòng chức năng và các hạng mục cần cải tạo, xây dựng bổ sung. Các địa phương cơ bản đã hoàn thành khảo sát, xác định quy mô đầu tư và được đơn vị tư vấn hỗ trợ lập phương án thiết kế, khái toán chi phí.
Tuy nhiên, việc lập thiết kế cơ sở, phê duyệt chủ trương đầu tư và ký kết các hợp đồng tư vấn chính thức vẫn chưa thể thực hiện do chưa có quyết định chuyển từ mô hình nội trú sang bán trú. Mức 1.669 tỷ đồng hiện mới là kinh phí khái toán phục vụ đề xuất, chưa phải tổng mức đầu tư được phê duyệt. Khi hoàn thiện hồ sơ, cần rà soát lại quy mô, hiện trạng, nhu cầu sử dụng đất, danh mục hạng mục và chi phí của từng trường; xác định kinh phí theo khối lượng thực tế và quy định áp dụng, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét nếu có thay đổi.
Đại diện lãnh đạo các xã biên giới cho biết đã chủ động khảo sát hiện trạng, thuê đơn vị tư vấn lập quy hoạch, thiết kế và dự toán đầu tư các trường phổ thông liên cấp theo định hướng bán trú để kịp nâng cấp theo tiến độ đề ra của tỉnh (phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/8/2027).
Bà Nguyễn Thị Ngọc Yến, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Thành, cho biết địa phương đang triển khai dự án nâng cấp Trường Phổ thông liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Bình Thành trên cơ sở trường học hiện hữu, với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 82 tỷ đồng. Xã đã hoàn thành bước đầu việc thuê đơn vị tư vấn khảo sát, lập quy mô và phương án thiết kế; đồng thời kiến nghị UBND tỉnh sớm ban hành chủ trương chuyển mô hình từ nội trú sang bán trú và giao Sở Giáo dục và Đào tạo thống nhất quy mô đầu tư để địa phương triển khai các bước tiếp theo.
Tương tự, bà Nguyễn Ngọc Quỳnh Thư, Phó Chủ tịch UBND xã Bến Cầu, cho biết dự án Trường Phổ thông liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Khưu Văn Chông có tổng mức đầu tư dự kiến 75,9 tỷ đồng. Đến nay, xã đã thuê đơn vị tư vấn và đang hoàn tất hồ sơ dự án. Tuy nhiên, do chưa có chủ trương chính thức chuyển sang mô hình bán trú nên địa phương chưa thể thực hiện các thủ tục tiếp theo; đồng thời đề xuất tỉnh sớm xác định nguồn kinh phí để bảo đảm tiến độ chung của tỉnh.
Ngoài ra, các xã Đông Thành, Ninh Điền, Phước Chỉ, Phước Vinh, Mỹ Quý, Tuyên Bình, Tân Đông, Bình Hiệp… cũng đã hoàn thành bước khảo sát hiện trạng, lập phương án đầu tư với quy mô từ 54 khoảng hơn 118 tỷ đồng mỗi trường. Các địa phương thống nhất kiến nghị UBND tỉnh sớm giao chủ đầu tư, hướng dẫn quy mô xây dựng và bố trí nguồn vốn để hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị khởi công ngay khi được phê duyệt.
Theo ông Nguyễn Kiên Cường, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Tây Ninh, trong quá trình chuẩn bị đầu tư, các địa phương cần rà soát kỹ nhu cầu, quy mô và các khoản chi phí của từng dự án; đồng thời xác định rõ khả năng cân đối nguồn lực, tránh phát sinh chênh lệch lớn về tổng mức đầu tư trong quá trình triển khai.
Đại diện Sở Xây dựng đánh giá các địa phương đã phối hợp khá tốt với đơn vị tư vấn trong công tác khảo sát và lập phương án đầu tư. Tuy nhiên, các xã cần tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, chủ động trao đổi với các sở, ngành để thống nhất về chuyên môn, quy hoạch và xác định chính xác quy mô, tổng mức đầu tư trước khi thực hiện các thủ tục tiếp theo.
Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa đánh giá cao tinh thần chủ động của các sở, ngành và 19 xã biên giới trong công tác chuẩn bị đầu tư sau khi Trung ương điều chỉnh định hướng từ trường nội trú sang trường phổ thông liên cấp bán trú.
Ông Phạm Tấn Hòa nhấn mạnh việc triển khai phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, chặt chẽ về trình tự, thủ tục; tuyệt đối không vì yêu cầu cấp bách mà bỏ qua các cơ sở pháp lý, đồng thời hạn chế phát sinh vướng mắc về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng và cân đối nguồn vốn.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng giao Sở Giáo dục và Đào tạo khẩn trương rà soát toàn bộ nhu cầu đầu tư của 19 xã biên giới; thường xuyên theo dõi thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo để cập nhật các văn bản chỉ đạo, tham mưu UBND tỉnh ban hành chủ trương ngay khi có ý kiến của Trung ương. Đồng thời, Sở cần xác định rõ chủ đầu tư từng dự án, rà soát cơ chế đặc thù và tổng hợp chính xác nhu cầu kinh phí để phối hợp Sở Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền.
Đối với các địa phương, ông Phạm Tấn Hòa yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, quy hoạch và thủ tục đất đai; các công trình chỉ thực hiện theo hướng cải tạo, nâng cấp và mở rộng trên cơ sở trường hiện hữu, không xây dựng trường mới tại địa điểm mới khi chưa có chủ trương của Chính phủ. Việc thiết kế phải bảo đảm tiêu chuẩn trường học, đáp ứng yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày, tổ chức bán trú và phấn đấu hoàn thành toàn bộ 19 trường trước năm học 2027 - 2028.
