Lâm Đồng chú trọng dạy tiếng Chăm, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa

Tại tỉnh Lâm Đồng, nơi có đông đồng bào Chăm sinh sống, công tác dạy tiếng Chăm trong trường học vùng dân tộc thiểu số đang được chú trọng triển khai. Đây không chỉ là bước đi quan trọng nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng người Chăm, mà còn góp phần hỗ trợ học sinh nâng cao kỹ năng ngôn ngữ, đặc biệt là trong học tiếng Việt và tiếp cận kiến thức mới một cách hiệu quả hơn.

cham1-21025.jpg
Việc dạy và học tiếng Chăm trong trường bổ trợ rất nhiều cho việc dạy tiếng Việt và các môn học khác.

Trong lớp học tiếng Chăm tại Trường Tiểu học Lâm Giang (xã Hàm Thuận Bắc), em Thông Nữ Hạ Thuyên, học sinh lớp 5A, say sưa đọc một đoạn văn ngắn bằng chữ Chăm. Thuyên chia sẻ: “Trước đây em chỉ nói được tiếng Chăm ở nhà, nhưng khi được học ở trường, em đã biết đọc, viết và hiểu thêm nhiều câu chuyện về văn hóa dân tộc mình. Việc học tiếng Chăm cũng giúp em dễ hiểu hơn khi học tiếng Việt”.

Cùng suy nghĩ ấy, nhiều học sinh người Chăm cho rằng việc học chữ mẹ đẻ khiến các em tự tin hơn khi tiếp cận kiến thức mới. Bởi có những sự vật được gọi tên hoặc khái niệm tiếng Việt nhưng chúng em chưa thể hình dung thì thông qua tiếng Chăm và sự giảng dạy của thầy cô, các em có thể hiểu và hình dung được.

Năm học 2025–2026, Trường Tiểu học Lâm Giang có 284 học sinh ở 10 lớp thuộc 5 khối, trong đó 99% là con em đồng bào Chăm. Thực hiện hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Chương trình giáo dục phổ thông tiếng Chăm cùng chỉ đạo của UBND tỉnh, nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch giảng dạy phù hợp với điều kiện thực tiễn, đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của phụ huynh, học sinh.

Hiệu trưởng Trường tiểu học Lâm Giang Trần Văn Tiếng cho biết: Năm học này nhà trường tiếp tục duy trì việc dạy và học tiếng Chăm cho học sinh với 2 tiết/tuần. Hiện nay, cơ sở vật chất, trường lớp đảm bảo, nhà trường có 4 giáo viên giàu kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy.

Cô giáo Khê Thị Thanh Toán đang giúp các em nắn nón từng chữ tiếng Chăm tại Trường tiểu học Lâm Giang, xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng).

Cô giáo Khê Thị Thanh Toán đang giúp các em nắn nón từng chữ tiếng Chăm tại Trường tiểu học Lâm Giang, xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng).

Theo cô giáo Khê Thị Thanh Toán, mỗi tiết học đều chú trọng đảm bảo đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Việc học tiếng Chăm không chỉ giúp học sinh biết đọc, viết chữ mẹ đẻ mà còn hỗ trợ tích cực cho việc học tiếng Việt, giúp các em mở rộng vốn từ, hiểu bài tốt hơn ở các môn khác. Cụ thể, thông qua tiếng Chăm, giáo viên sẽ cung cấp thêm những sự vật, giải nghĩa một số từ tiếng Việt mà các em chưa biết hoặc không hiểu, giúp học sinh học tốt hơn các môn học khác bằng tiếng Việt.

Năm học 2025-2026, Trường Tiểu học Lâm Hưng (xã Hàm Thuận) có 3 giáo viên phụ trách dạy tiếng Chăm cho 150 học sinh. Từ đầu năm học đến nay, nhà trường duy trì đều đặn việc dạy học tiếng Chăm 2 tiết/tuần, góp phần giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc.

Cô Thông Thị Ngà, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lâm Hưng cho biết: “Việc dạy và học tiếng Chăm trong trường nhận được sự đồng thuận cao của phụ huynh và các vị chức sắc trong làng. Ngoài bổ trợ rất nhiều cho việc dạy tiếng Việt và các môn học khác, môn học này còn là nơi lưu giữ tiếng nói, chữ viết và văn hóa của đồng bào”.

Học sinh tìm đọc thêm sách, ảnh tiếng Chăm tại thư viện Trường tiểu học Lâm Hưng, xã Hàm Thuận (tỉnh Lâm Đồng).

Học sinh tìm đọc thêm sách, ảnh tiếng Chăm tại thư viện Trường tiểu học Lâm Hưng, xã Hàm Thuận (tỉnh Lâm Đồng).

Ngoài giờ học trên lớp, Trường tiểu học Lâm Hưng còn tổ chức cho học sinh trải nghiệm thực tế, tham gia hội thi viết tiếng Chăm tại Trung tâm trưng bày văn hóa Chăm hay các hoạt động trong lễ hội của người Chăm. Qua đó, học sinh được tiếp xúc trực tiếp với di sản văn hóa, thêm yêu thích tiếng nói và chữ viết của dân tộc mình.

Tuy vậy, việc dạy và học tiếng Chăm vẫn còn không ít khó khăn. Nhiều học sinh chỉ quen giao tiếp bằng tiếng Chăm nhưng chưa được rèn đọc, viết nên lúng túng khi bắt đầu học chữ. Đặc biệt, hệ chữ Chăm có bảng ký tự và cách ghép vần khác biệt so với chữ Quốc ngữ, dễ nhầm lẫn và khó nhớ. Hiện sách giáo khoa, tài liệu tham khảo theo chương trình mới cũng chưa được phát hành..., gây hạn chế cho quá trình giảng dạy.

Cô Thông Thị Ngà, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lâm Hưng chia sẻ: Để mang lại hiệu quả cho việc dạy và học tiếng Chăm, nhà trường tổ chức rà soát các thiết bị, đồ dùng dạy học của Chương trình giáo dục hiện hành có liên quan để vận dụng phù hợp; sử dụng tranh ảnh sẵn có trong sách giáo khoa tiếng Chăm và sưu tầm những đồ dùng, vật dụng sẵn có tại địa phương; khai thác hiệu quả ti vi được trang bị để tìm kiếm tranh, ảnh có liên quan nội dung bài học; sưu tầm, làm thêm một số đồ dùng dạy học…

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng, năm học 2025–2026, toàn tỉnh có 12 trường tiểu học tổ chức dạy tiếng Chăm với 142 lớp, 3.643 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 theo học môn tự chọn này. Lực lượng giảng dạy gồm 61 giáo viên có chứng chỉ đào tạo, bồi dưỡng tiếng Chăm, trong đó 51 giáo viên trực tiếp đứng lớp. Các trường học đã chủ động, linh hoạt xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn, đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của phụ huynh, học sinh. Cơ sở vật chất, phòng học cơ bản đảm bảo cho việc giảng dạy.

Việc đưa tiếng Chăm vào trường học ở Lâm Đồng không chỉ khẳng định chủ trương đúng đắn trong bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, mà còn góp phần giúp học sinh phát triển năng lực ngôn ngữ, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình học tập./.

Bài và ảnh: Hồng Hiếu/TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Văn hóa kết nối cộng đồng, lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết

Văn hóa kết nối cộng đồng, lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết

Từ tiếng khèn, điệu múa xòe, khung cửi dệt thổ cẩm ở bản làng miền Tây đến câu hát ví, giặm mộc mạc nơi quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi vùng quê Nghệ An đều lưu giữ những nét văn hóa riêng, tạo nên sự phong phú trong đời sống cộng đồng.

Sức hút từ ngày hội đua Ghe Ngo trên sông Láng Thé

Sức hút từ ngày hội đua Ghe Ngo trên sông Láng Thé

Ngày 21/11, tại khu vực sông Láng Thé (đoạn xã Bình Phú tiếp giáp phường Nguyệt Hóa), UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức khai mạc Giải đua Ghe Ngo tỉnh Vĩnh Long mở rộng - Cúp Bivina năm 2026 với sự tham dự của hơn 1.200 huấn luyện viên, vận động viên.

Sức nóng trên bến dưới thuyền trước Lễ hội Ok Om Bok

Sức nóng trên bến dưới thuyền trước Lễ hội Ok Om Bok

Chỉ còn ít ngày nữa, Lễ hội Ok Om Bok - Đua ghe Ngo thành phố Cần Thơ năm 2026 sẽ chính thức khai hội. Từ khắp các phum, sóc đến khu vực trung tâm lễ hội tại hai phường Phú Lợi và Sóc Trăng, không khí chuẩn bị đang diễn ra khẩn trương, rộn ràng.

Lan tỏa văn hóa dân tộc thiểu số trong học đường

Lan tỏa văn hóa dân tộc thiểu số trong học đường

Tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai), hành trình đưa nhạc cụ truyền thống và văn hóa dân gian đến gần hơn với học sinh đang được đẩy mạnh.

Kết nối, lan tỏa giá trị di sản văn hóa các dân tộc

Kết nối, lan tỏa giá trị di sản văn hóa các dân tộc

Trưng bày chuyên đề “Văn hóa Đắk Lắk - Thống nhất trong đa dạng” đang diễn ra tại tỉnh Vĩnh Long mang đến cho công chúng những hình ảnh, tư liệu và hiện vật tiêu biểu về đời sống, bản sắc văn hóa các dân tộc Tây Nguyên. 

Kết nối, lan tỏa giá trị di sản văn hóa các dân tộc

Kết nối, lan tỏa giá trị di sản văn hóa các dân tộc

Ngày 18/11, tại Bảo tàng Văn hóa dân tộc Khmer (phường Nguyệt Hóa), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long tổ chức hoạt động kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11), Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (18-24/11) và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026 của đồng bào Khmer.

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Ngày 8/11, Lễ hội đua mảng trên sông Gâm năm 2026 tại xã Bắc Mê (tỉnh Tuyên Quang) thu hút đông đảo người dân và du khách. Những màn tranh tài quyết liệt, nhịp chèo mạnh mẽ cùng tiếng cổ vũ náo nhiệt tạo nên không khí sôi động, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

Đánh thức hương trà Đồng Phúc

Đánh thức hương trà Đồng Phúc

Ngày 6/11, tại xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên diễn ra Chương trình “Đồng Phúc mùa vàng - Hương trà giữa tầng mây” và nghi thức đặc biệt “Đánh thức hương trà”. Đây là một trong những hoạt động hưởng ứng Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.

Đa dạng hoạt động quảng bá tiềm năng du lịch địa phương

Đa dạng hoạt động quảng bá tiềm năng du lịch địa phương

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 (24/11), tỉnh Phú Thọ tổ chức nhiều hoạt động gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, tạo không gian để người dân tham gia, trải nghiệm.

Sắc màu văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuyên Quang

Sắc màu văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuyên Quang

Từ những thôn, bản vùng cao biên giới đến các khu dân cư miền núi, đô thị, tỉnh Tuyên Quang đang triển khai chuỗi hoạt động Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026.

Ấm tình quân dân từ những lời ca nơi biên cương

Ấm tình quân dân từ những lời ca nơi biên cương

Những ngày cuối tháng 10, giữa tiết trời se lạnh của vùng cao nguyên đá, tiếng hát của những nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng đã mang đến không khí ấm áp, rộn ràng cho các bản làng biên giới tỉnh Tuyên Quang.