Lâm Đồng chú trọng dạy tiếng Chăm, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa

Tại tỉnh Lâm Đồng, nơi có đông đồng bào Chăm sinh sống, công tác dạy tiếng Chăm trong trường học vùng dân tộc thiểu số đang được chú trọng triển khai. Đây không chỉ là bước đi quan trọng nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng người Chăm, mà còn góp phần hỗ trợ học sinh nâng cao kỹ năng ngôn ngữ, đặc biệt là trong học tiếng Việt và tiếp cận kiến thức mới một cách hiệu quả hơn.

cham1-21025.jpg
Việc dạy và học tiếng Chăm trong trường bổ trợ rất nhiều cho việc dạy tiếng Việt và các môn học khác.

Trong lớp học tiếng Chăm tại Trường Tiểu học Lâm Giang (xã Hàm Thuận Bắc), em Thông Nữ Hạ Thuyên, học sinh lớp 5A, say sưa đọc một đoạn văn ngắn bằng chữ Chăm. Thuyên chia sẻ: “Trước đây em chỉ nói được tiếng Chăm ở nhà, nhưng khi được học ở trường, em đã biết đọc, viết và hiểu thêm nhiều câu chuyện về văn hóa dân tộc mình. Việc học tiếng Chăm cũng giúp em dễ hiểu hơn khi học tiếng Việt”.

Cùng suy nghĩ ấy, nhiều học sinh người Chăm cho rằng việc học chữ mẹ đẻ khiến các em tự tin hơn khi tiếp cận kiến thức mới. Bởi có những sự vật được gọi tên hoặc khái niệm tiếng Việt nhưng chúng em chưa thể hình dung thì thông qua tiếng Chăm và sự giảng dạy của thầy cô, các em có thể hiểu và hình dung được.

Năm học 2025–2026, Trường Tiểu học Lâm Giang có 284 học sinh ở 10 lớp thuộc 5 khối, trong đó 99% là con em đồng bào Chăm. Thực hiện hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Chương trình giáo dục phổ thông tiếng Chăm cùng chỉ đạo của UBND tỉnh, nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch giảng dạy phù hợp với điều kiện thực tiễn, đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của phụ huynh, học sinh.

Hiệu trưởng Trường tiểu học Lâm Giang Trần Văn Tiếng cho biết: Năm học này nhà trường tiếp tục duy trì việc dạy và học tiếng Chăm cho học sinh với 2 tiết/tuần. Hiện nay, cơ sở vật chất, trường lớp đảm bảo, nhà trường có 4 giáo viên giàu kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy.

Cô giáo Khê Thị Thanh Toán đang giúp các em nắn nón từng chữ tiếng Chăm tại Trường tiểu học Lâm Giang, xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng).

Cô giáo Khê Thị Thanh Toán đang giúp các em nắn nón từng chữ tiếng Chăm tại Trường tiểu học Lâm Giang, xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng).

Theo cô giáo Khê Thị Thanh Toán, mỗi tiết học đều chú trọng đảm bảo đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Việc học tiếng Chăm không chỉ giúp học sinh biết đọc, viết chữ mẹ đẻ mà còn hỗ trợ tích cực cho việc học tiếng Việt, giúp các em mở rộng vốn từ, hiểu bài tốt hơn ở các môn khác. Cụ thể, thông qua tiếng Chăm, giáo viên sẽ cung cấp thêm những sự vật, giải nghĩa một số từ tiếng Việt mà các em chưa biết hoặc không hiểu, giúp học sinh học tốt hơn các môn học khác bằng tiếng Việt.

Năm học 2025-2026, Trường Tiểu học Lâm Hưng (xã Hàm Thuận) có 3 giáo viên phụ trách dạy tiếng Chăm cho 150 học sinh. Từ đầu năm học đến nay, nhà trường duy trì đều đặn việc dạy học tiếng Chăm 2 tiết/tuần, góp phần giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc.

Cô Thông Thị Ngà, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lâm Hưng cho biết: “Việc dạy và học tiếng Chăm trong trường nhận được sự đồng thuận cao của phụ huynh và các vị chức sắc trong làng. Ngoài bổ trợ rất nhiều cho việc dạy tiếng Việt và các môn học khác, môn học này còn là nơi lưu giữ tiếng nói, chữ viết và văn hóa của đồng bào”.

Học sinh tìm đọc thêm sách, ảnh tiếng Chăm tại thư viện Trường tiểu học Lâm Hưng, xã Hàm Thuận (tỉnh Lâm Đồng).

Học sinh tìm đọc thêm sách, ảnh tiếng Chăm tại thư viện Trường tiểu học Lâm Hưng, xã Hàm Thuận (tỉnh Lâm Đồng).

Ngoài giờ học trên lớp, Trường tiểu học Lâm Hưng còn tổ chức cho học sinh trải nghiệm thực tế, tham gia hội thi viết tiếng Chăm tại Trung tâm trưng bày văn hóa Chăm hay các hoạt động trong lễ hội của người Chăm. Qua đó, học sinh được tiếp xúc trực tiếp với di sản văn hóa, thêm yêu thích tiếng nói và chữ viết của dân tộc mình.

Tuy vậy, việc dạy và học tiếng Chăm vẫn còn không ít khó khăn. Nhiều học sinh chỉ quen giao tiếp bằng tiếng Chăm nhưng chưa được rèn đọc, viết nên lúng túng khi bắt đầu học chữ. Đặc biệt, hệ chữ Chăm có bảng ký tự và cách ghép vần khác biệt so với chữ Quốc ngữ, dễ nhầm lẫn và khó nhớ. Hiện sách giáo khoa, tài liệu tham khảo theo chương trình mới cũng chưa được phát hành..., gây hạn chế cho quá trình giảng dạy.

Cô Thông Thị Ngà, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lâm Hưng chia sẻ: Để mang lại hiệu quả cho việc dạy và học tiếng Chăm, nhà trường tổ chức rà soát các thiết bị, đồ dùng dạy học của Chương trình giáo dục hiện hành có liên quan để vận dụng phù hợp; sử dụng tranh ảnh sẵn có trong sách giáo khoa tiếng Chăm và sưu tầm những đồ dùng, vật dụng sẵn có tại địa phương; khai thác hiệu quả ti vi được trang bị để tìm kiếm tranh, ảnh có liên quan nội dung bài học; sưu tầm, làm thêm một số đồ dùng dạy học…

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng, năm học 2025–2026, toàn tỉnh có 12 trường tiểu học tổ chức dạy tiếng Chăm với 142 lớp, 3.643 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 theo học môn tự chọn này. Lực lượng giảng dạy gồm 61 giáo viên có chứng chỉ đào tạo, bồi dưỡng tiếng Chăm, trong đó 51 giáo viên trực tiếp đứng lớp. Các trường học đã chủ động, linh hoạt xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn, đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của phụ huynh, học sinh. Cơ sở vật chất, phòng học cơ bản đảm bảo cho việc giảng dạy.

Việc đưa tiếng Chăm vào trường học ở Lâm Đồng không chỉ khẳng định chủ trương đúng đắn trong bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, mà còn góp phần giúp học sinh phát triển năng lực ngôn ngữ, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình học tập./.

Bài và ảnh: Hồng Hiếu/TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Tối 16/10, tại tỉnh Lào Cai, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” được khai mạc, với điểm nhấn là màn biểu diễn đại Xòe có sự góp mặt của 2.026 người.

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Từ những sản phẩm dệt lanh qua đôi bàn tay phụ nữ dân tộc Mông, xã Lùng Tám (tỉnh Tuyên Quang) đang tìm hướng kết nối nghề truyền thống với hoạt động trải nghiệm, giới thiệu văn hóa và tiêu thụ sản phẩm.

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Nằm ở thôn Phú Hạnh, xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk, đồi Cổ Thạch thu hút du khách bởi cảnh quan núi biển giao hòa, con đường đá được người dân truyền lại là có từ hàng trăm năm trước cùng rừng duối lâu năm.

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Giữa núi rừng Ba Vì, tỉnh Quảng Ngãi, một quán cà phê mang tên “Ta lêu” đang mở ra không gian giao lưu văn hóa độc đáo, nơi những làn điệu dân ca H’rê đến gần hơn với giới trẻ và du khách.

Văn hóa là sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới

Văn hóa là sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định phát triển nguồn lực con người và phát triển văn hóa được đặt trong nhóm nhiệm vụ trọng tâm, nhằm biến văn hóa thành nền tảng tỉnh thần, sức mạnh nội sinh và động lực to lớn cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản gốm Chăm

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản gốm Chăm

Ngày 29/11/2022, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Sau gần 4 năm, vấn đề đặt ra không còn chỉ là quảng bá danh hiệu, mà là phải lượng hóa được sức sống thực sự của nghề, nhận diện những nguy cơ và chứng minh hiệu quả của các giải pháp bảo vệ.

Sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò rực rỡ, văn minh

Sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò rực rỡ, văn minh

Từ ngày 15 - 21/10, tại Nghĩa Lộ (tỉnh Lào Cai) sẽ diễn ra Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Đêm khai mạc vào tối 16/10 với chương trình nghệ thuật đặc sắc “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” được kỳ vọng là điểm nhấn hội tụ sắc màu Tây Bắc. 

Cao Bằng quảng bá làng nghề truyền thống tới du khách

Cao Bằng quảng bá làng nghề truyền thống tới du khách

Được tổ chức vào các ngày cuối tuần tại phố đi bộ Kim Đồng, Tuần trải nghiệm làng nghề truyền thống “Bàn tay người Cao Bằng” mang đến cho người dân và du khách cơ hội khám phá, trải nghiệm trực tiếp các nét văn hóa độc đáo cùng kỹ thuật chế tác thủ công tinh xảo.

Triển lãm 'Sắc màu văn hóa Chăm', trải nghiệm tour di sản tại Lâm Đồng

Triển lãm 'Sắc màu văn hóa Chăm', trải nghiệm tour di sản tại Lâm Đồng

Chào mừng Lễ hội Katê 2026, chuỗi hoạt động văn hóa dân gian Chăm vừa khai mạc ngày 11/10 tại Lâm Đồng với hơn 1.500 hiện vật gốc cùng các màn trình diễn nghề truyền thống. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên địa phương đưa vào vận hành tour tham quan kết nối Đền thờ Pô Nít và làng gốm Bình Đức.

Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái qua Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu

Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái qua Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu

Ngày 11/10, Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu năm 2026 được tổ chức tại xã Phong Thổ (tỉnh Lai Châu). Đây là hoạt động văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc của đồng bào Thái, gắn với đời sống lao động sản xuất, nền văn minh lúa nước và những phong tục tốt đẹp được gìn giữ.