Trên địa bàn xã Nam Ban Lâm Hà (tỉnh Lâm Đồng) đang xảy ra vụ việc hàng trăm cây thông rừng bị khoan lỗ, bơm thuốc độc vào thân cây khiến nhiều đám rừng đang chết đứng hàng loạt.
Tại khu vực này vào tháng 10/2022, lâm tặc đã dùng cưa máy, cưa trắng hàng trăm cây thông 3 lá trên 20 năm tuổi, thuộc lâm phần của Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà quản lý. Tuy nhiên, cho đến nay cơ quan chức năng vẫn chưa xác định được thủ phạm để xử lý nghiêm minh, chấn chỉnh nạn phá rừng để chiếm đất tại khu vực này.
Ngày 14/5, phóng viên TTXVN có mặt tại hiện trường xảy ra vụ việc ở thôn 5-6 Gia Lâm, xã Nam Ban Lâm Hà. Đây là khu vực được người địa phương gọi là “khu resort” bởi các dự án bất động sản xây kiểu biệt thự sinh thái rất đẹp, nhiều căn đã có người ở, nằm cách trung tâm Đà Lạt khoảng 30 km.
Tại hiện trường, phóng viên chứng kiến nhiều đám rừng nằm rải rác quanh khu vực có biệt thự, nhà vườn, nhà kính trồng cây… hàng trăm cây thông mới chết đứng từ ngọn xuống gốc. Nổi bật nhất là 1 đám rừng có nhiều cây lá đã chuyển màu vàng và bắt đầu khô, nằm ở mép cánh rừng thông rộng lớn khoảng hơn 20 năm tuổi.
Quan sát thực tế dưới chân đám rừng này, có khoảng 130 - 150 cây thông đường kính gốc từ 25 - 40 cm đã chết san sát nhau. Trên thân các cây này từ mặt đất lên 30 - 70 cm đều có lỗ khoan sâu vào trong thân cây khoảng 7 - 15 cm, từ các lỗ này xuất hiện dịch chảy ra màu vàng hoặc màu xanh có mùi rất hắc của hóa chất.
Theo các biên bản do UBND xã Nam Ban Lâm Hà cung cấp cho nhóm phóng viên, từ ngày 6 - 7/5/2026, Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà (Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng) được giao quản lý cánh rừng trên đã phát hiện vụ việc trên. Theo kết quả kiểm tra, tại khoảnh 2, tiểu khu 274A thuộc đối tượng rừng sản xuất đã xác định 133 cây thông 3 lá bị khoan vào gốc và bơm hóa chất.
Tại khoảnh 3 cũng thuộc tiểu khu 274A phát hiện 124 cây thông 3 lá bị khoan lỗ và bơm hóa chất. Toàn bộ số cây thông trên được trồng từ năm 2008. Khi phát hiện, những cây thông trên lá còn xanh tươi, 1 số lá cây chớm có dấu hiệu màu vàng. Theo 2 biên bản trên, diện tích đất rừng bị tác động bởi 2 vụ ken cây đổ hóa chất trên khoảng trên 2.000 m2…
Làm việc với nhóm phóng viên, ông Đinh Văn Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Ban Lâm Hà cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, tại khu vực thôn 5 và thôn 6 của địa phương, lực lượng chức năng mới phát hiện 2 vụ việc rõ ràng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hành vi “ken cây” đã xảy ra từ trước đó, với khoảng 7 điểm, mỗi điểm có từ 50 - 200 cây bị tác động.
Theo ông Đinh Văn Bình, đặc thù của hành vi này là các đối tượng lợi dụng sự hạn chế về lực lượng kiểm tra, giám sát. Cơ quan chức năng không thể túc trực 24/24 giờ tại hiện trường, trong khi các hành vi xâm hại rừng thường diễn ra lén lút, có tổ chức, khiến việc phát hiện và xử lý gặp nhiều trở ngại. Đáng chú ý, khu vực rừng bị tác động không chỉ nằm trong diện tích rừng quản lý tập trung mà còn xen kẽ trong khu dân cư, đất sản xuất nông nghiệp. Điều này càng làm gia tăng độ phức tạp trong công tác kiểm tra, kiểm soát.
Trước thực trạng trên, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp. Cụ thể, UBND xã đã ban hành văn bản chỉ đạo, xây dựng kế hoạch phối hợp liên ngành, huy động lực lượng công an, ban quản lý rừng và các đơn vị liên quan tổ chức tuần tra, mật phục nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm.
Bên cạnh đó, khi phát hiện cây bị “ken”, lực lượng quản lý, bảo vệ rừng và chính quyền địa phương đã tiến hành khoanh vùng, áp dụng các biện pháp cứu chữa nhằm hạn chế thiệt hại, đồng thời giao khoán, quản lý chặt chẽ diện tích rừng bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, theo đánh giá, đây là hành vi rất khó phát hiện. Các đối tượng thường khoan, tác động vào thân cây trong thời gian ngắn, sau đó rời đi. Phải sau vài ngày, khi cây có biểu hiện chết dần thì lực lượng chức năng mới phát hiện, dẫn đến khó xác định thời điểm và đối tượng vi phạm.
Tại khu vực này ngày 1/10/2022, phóng viên TTXVN đã có bài viết “Lâm Đồng: Phát hiện vụ phá trắng hàng trăm cây thông 3 lá 20 năm tuổi”. Nội dung phản ánh trong khoảng 3-4 ngày qua, trên địa bàn xã Gia Lâm, huyện Lâm Hà (nay là xã Nam Ban Lâm Hà - Lâm Đồng) đã xảy ra vụ phá rừng hết sức táo tợn, lâm tặc đã dùng cưa máy, cưa trắng hàng trăm cây thông 3 lá trên 20 năm tuổi, thuộc lâm phần của Ban quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà quản lý. Đáng chú ý, xung quanh diện tích mới bị chặt phá cũng xuất hiện vết tích của những mảnh vườn trước đây là rừng, hoặc những khoảnh rừng thông 3 lá đã chết khô, do bị đầu độc bằng hóa chất.
Sau vụ việc trên, 4/10/2022 Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Phạm S đã ban hành văn bản hỏa tốc số 7491/UBND-LN, về việc khẩn trương điều tra, xử lý nghiêm vụ phá rừng trái pháp luật tại tiểu khu 274, xã Gia Lâm. Lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu Chủ tịch UBND huyện Lâm Hà chỉ đạo các cơ quan chức năng huyện khẩn trương xác minh, điều tra, sớm hoàn tất hồ sơ để xử lý nghiêm, công khai vụ phá rừng trái pháp luật trên.
Tuy nhiên sau 4 năm, vụ việc trên vẫn chưa xác định được thủ phạm phá rừng để xử lý dứt điểm. Diện tích rừng thông 3 lá tại khu vực từ năm 2022 đến nay tiếp tục bị thu hẹp lại, bởi các đám rừng nằm ven các căn biệt thự sinh thái, nhà vườn, trại sản xuất… tiếp tục úa vàng rồi chết đứng. Rừng tiếp tục lùi dần để nhường chỗ cho các khoảnh đất trống, như một câu hỏi chờ trả lời của các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương…/.
