Lâm Đồng tìm giải pháp ổn định đời sống người dân di cư tự do

Lâm Đồng tìm giải pháp ổn định đời sống người dân di cư tự do
Khi chúng tôi đề nghị vào tiểu khu 179, 178, thuộc xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông, ông Trương Quốc Khánh, Chủ tịch UBND xã Liêng S’rônh đắn đo: “Đang vào mùa mưa, đường vào đó khó khăn lắm, phải tranh thủ đi từ sáng sớm, xã bố trí thêm hai công an viên dẫn đường cho các anh”.
 
Một lớp học tạm, hiện chỉ có lớp 1 đến lớp 4 tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông. Ảnh: Đặng Tuấn - TTXVN
Một lớp học tạm, hiện chỉ có lớp 1 đến lớp 4 tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông. Ảnh: Đặng Tuấn - TTXVN

Trong khi chờ cán bộ xã dẫn đường vào rừng, ông Khánh cho chúng tôi xem những bức ảnh những lán trại trái phép vừa mọc lên được chụp từ rừng sâu. "Xã đang làm văn bản xin ý kiến chỉ đạo của huyện về việc thêm nhiều hộ dân dựng nhà lập xóm. Xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông có diện tích trên 24.000 ha, rộng tương đương với một tỉnh ở phía Bắc. Địa bàn rộng, lại bị chia cắt bởi nhiều đồi núi gây khó khăn cho việc quản lý di dân tự do” – ông Khánh nói. Từ trung tâm xã Liêng S’rônh, hành trình đến khu vực “nóng” về di dân tự do gần 80km. Cung đường đất đá heo hút dẫn vào Tiểu khu 179 gồ ghề một bên là dòng sông Sêrêpôk chảy cuồn cuộn. Sau hơn 4 giờ đi xe máy, vượt qua nhiều cung đường khó khăn, trơn trượt, chúng tôi đến tiểu khu 179 – nơi có tình trạng di dân tư do diễn ra khá phức tạp. 
 
Ngôi làng tự phát tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông. Ảnh: Đặng Tuấn-TTXVN
Ngôi làng tự phát tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông.
Ảnh: Đặng Tuấn-TTXVN

Cuộc sống khó khăn giữa rừng sâu 

Tiểu khu 179 nằm giữa rừng, một bên là sông Đắk Măng giáp với địa phận huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông. Đứng từ trên cao nhìn xuống, nơi đây đã dần hình thành một ngôi làng, một số căn nhà khá kiên cố. Cuộc sống người dân chủ yếu là trồng lúa nước, trồng cà phê, sắn trên đất quy hoạch lâm nghiệp thuộc đất rừng phòng hộ. Diện tích đất rừng tại đây không còn cây rừng, thay vào đó những ngôi nhà gỗ, nhà tranh tre và đất sản xuất. Vòng quanh ngôi làng, ngoại trừ những hộ dân đã vào một thời gian dài (từ 2003) có đất sản xuất, nhà của khá ổn định vẫn còn nhiều hộ dân mới đặt chân đến vẫn còn nhiều khó khăn thiếu thốn. Hầu hết những người Mông vào Lâm Đồng, Tây Nguyên đều theo sự mách bảo của người đi trước truyền cho người đi sau. Họ cho rằng Tây Nguyên đất đai màu mỡ, phì nhiêu và là “miền đất hứa”. Tuy nhiên khi đến Đam Rông, những người di dân phải đối mặt với nhiều vấn đề khó khăn thiếu thốn: nhà ở, thiếu lương thực, không đất sản xuất… Ngồi trước căn nhà gỗ, ông Giang Seo Chỉnh, người dân ngụ tại Tiểu khu 197, xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông đưa tay chỉ về phía ngọn đồi phía xa nhớ lại: “Chục năm trước, đây là khu rừng rậm có nhiều cây gỗ quý, giờ chỉ còn lồ ô (tre nứa) thôi”. 
 
Một lớp học tạm, hiện chỉ có lớp 1 đến lớp 4 tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông. Ảnh: Đặng Tuấn-TTXVN
Một lớp học tạm, hiện chỉ có lớp 1 đến lớp 4 tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông. Ảnh: Đặng Tuấn-TTXVN

Theo báo cáo của Ban Dân tộc tỉnh Lâm Đồng, trong vòng 10 năm (từ năm 2006-2016), số dân di cư tự do đã tăng lên nhanh chóng từ khoảng 260.000 nhân khẩu tăng lên 13.840 nhân khẩu. Đồng nghĩa với việc tăng số dân cơ học là tình trạng phá rừng, đốt nương làm rẫy. Tổng diện tích bị lấn chiếm tính từ năm 2014 đến nay là trên 534 ha tập trung chủ yếu tại các tiểu khu 175B, 176 và 179 thuộc huyện Đam Rông. Tiểu khu 176 đã có trên 176 ha rừng bị “đốt sạch”. 

Ông Ma Seo Cháng (43 tuổi quê Hà Giang), một trong những người đầu tiên vào Tiểu khu 179, đưa chúng tôi tới những hộ dân mới vào cách đây chỉ vài tuần. Những căn nhà tre nứa dựng tạm nằm cheo leo bên sườn đồi, có gia đình 2-3 thế hệ, với khoảng 14 người cùng sống chung. Gia đình ông Vừ Sềnh Tùng, quê gốc Mường Chà, Điện Biên vừa mới vào đến Tiểu khu 179 khoảng một tháng. Cả gia đình 14 người nhưng không có đất sản xuất. Ông Ma Seo Cháng cho biết: Hiện nơi đây chưa có trường Tiểu học, chưa có cán bộ y tế thôn bản, việc sinh nở phải đi xa gần 80km mới đến trung tâm xã, có khi phải sang Đắk Nông mới có bệnh viện. Điều khó khăn nhất là gần 100 hộ dân không có bất kỳ một giấy tờ gì để có thể làm thủ tục mua xe máy, trẻ em chỉ học đến lớp 4 con muốn học thêm nữa cũng không được vì không có hồ sơ. 
 
Cán bộ y tế dự phòng huyện Đam Rông tiêm chủng cho trẻ em và phụ nữ tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh. Ảnh: Đặng Tuấn-TTXVN
Cán bộ y tế dự phòng huyện Đam Rông tiêm chủng cho trẻ em và phụ nữ tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh. Ảnh: Đặng Tuấn-TTXVN

Bài toán khó 

Không chỉ riêng trên địa bàn xã Liêng S’rônh, các địa bàn khác như xã Đạ Long, Đưng K Nớ, Đạ Sar huyện Lạc Dương cũng đang đối mặt với việc chăm lo cuộc sống, quy hoạch khu định cư, xây dựng cơ sở hạ tầng, cấp đất ở và đất sản xuất cho dân di cư tự do. Đây là vấn đề nan giải cho các địa phương. 
Nói về những khó khăn trong quản lý di cư tự do, ông Liêng Hót Ha Hai, Phó Chủ tịch UBND huyện Đam Rông cho biết: “Hầu hết những người dân nơi đây chưa được đăng ký hộ khẩu, hộ tịch, chưa có tổ chức thôn, buôn được chính quyền công nhận mà chủ yếu là tự quản. Do sinh sống ở khu vực xa xôi, hẻo lánh chưa được phép định canh, định cư, người dân sống tại các tiểu khu này chưa được hưởng bất kỳ chính sách nào của nhà nước như giáo dục, y tế an sinh xã hội”. 
 
Cán bộ y tế dự phòng huyện Đam Rông tiêm chủng cho trẻ em và phụ nữ tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh. Ảnh: Đặng Tuấn-TTXVN
Cán bộ y tế dự phòng huyện Đam Rông tiêm chủng cho trẻ em và phụ nữ tại tiểu khu 179, xã Liêng S’rônh. Ảnh: Đặng Tuấn-TTXVN

Từ năm 2014 đến tháng 5/2016, thực hiện Quyết định số 755/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo và hộ nghèo ở xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn, UBND huyện Đam Rông đã có rất nhiều báo cáo gửi các cấp, Bộ, ngành, gần đây nhất báo có số 93/BC-UBND gửi Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng về tình hình thực hiện Quyết định này. Đoàn công tác của Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng đã khảo sát và thống nhất đề xuất chủ trương đưa vào quy hoạch bố trí dân cư trong thời gian tới tại Tiểu khu 179 xã Liêng S’rônh để sắp sếp bố trí ổn định dân cư tại chỗ cho hơn 100 hộ với 600 nhân khẩu đang sinh sống. 

Trong những năm qua, huyện Đam Rông được UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt bốn điểm định canh, định cư cho 450 hộ với trên 2.400 nhân khẩu di cư tự do, chủ yếu là người Mông; đã xây dựng hoàn thành các điểm định canh, định cư tại xã Rô Men, Phi Liêng và xã Liêng S’rônh. 

Tại cuộc họp vừa tổ chức vào giữa tháng 5/2017 về điều chỉnh quy hoạch ba loại rừng của tỉnh Lâm Đồng, các đại biểu đã nêu lên vấn đề khi Chính phủ kiên quyết chỉ đạo đóng cửa rừng tự nhiên không cho chuyển đổi đất rừng nghèo sang đất nông nghiệp, các địa phương gặp khó khăn trong giải quyết vấn đề dân di cư tự do trên địa bàn. Để giải quyết được vấn đề dân di cư tự do, rất cần có sự quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện hơn nữa của cấp trên. 

Ông Bon Yô Soan, Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh Lâm Đồng, cho rằng cần quản lý chặt, “khoanh vùng” những hộ dân đã sinh sống lâu năm tại các Tiểu khu 178, 179, và Tây Sơn (xã Liêng S’rônh), không để tình trạng di cư mới phát sinh, từ đó có chính sách ổn định và thực hiện việc định canh định cư. Qua đó mới có thể quản lý bảo vệ được rừng, họ chính là là người có trách nhiệm giữ màu xanh của rừng. Đây là cơ sở để thực hiện các chính sách chăm lo đến đời sống, an sinh xã hội. 

Ông Phạm Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng) cho biết: Đối với các điểm dân cư có các hộ dân đã sinh sống tại các Tiểu khu 177, 178, 179, 180 xã Liêng S’rônh (dân đã sống lâu năm), Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh bổ sung, rà soát lại quy hoạch bố trí dân cư đến tháng 5/2017. Qua đó, để bổ sung vào Quyết định của UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt quy hoạch tổng thể bố trí dân cư tỉnh Lâm Đồng đến năm 2020 định hướng 2025. 

“Đặc biệt, đối với những khu vực có tình trạng di cư tự do mới phát sinh, lấn chiếm đất rừng, chính quyền sở tại, đơn vị quản lý bảo vệ rừng cần sớm báo cáo UBND tỉnh để sớm xử lý, cương quyết vận động, giải tỏa, đưa dân ra khỏi rừng” – ông Hưng nói. 

Việc chăm lo cuộc sống, quy hoạch khu định cư, xây dựng cơ sở hạ tầng, cấp đất ở và đất sản xuất cho dân di cư tự do là vấn đề hết sức nan giải cho các địa phương khi phải liên tiếp đón nhập làn sóng di cư từ nơi khác đến. 

Tình hình dân di cư tự do hiện nay của tỉnh Lâm Đồng đang là bài toán khó, ảnh hưởng tiêu cực đến các mặt kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội của địa phương... Để có thể giải quyết có hiệu quả vấn đề này, cần phải có sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp hành động chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị có liên quan. Đặc biệt là phải có các giải pháp đồng bộ, nhất là vấn đề giải quyết, bố trí nguồn vốn đề tỉnh có kinh phí sắp xếp, ổn định cuộc sống cho bà con di cư tự do. 

Đặng Tuấn
TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Khánh Hòa chủ động kiểm soát sốt rét, hướng tới mục tiêu loại trừ

Khánh Hòa chủ động kiểm soát sốt rét, hướng tới mục tiêu loại trừ

Từ đầu năm đến nay, tỉnh Khánh Hòa ghi nhận 4 ca mắc sốt rét, tập trung tại khu vực miền núi Khánh Vĩnh. Ngành Y tế tỉnh khuyến cáo người dân tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt rét; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền với phương châm "gõ cửa từng nhà".

Tạo đà bứt phá kinh tế từ 'đòn bẩy' cơ sở hạ tầng

Tạo đà bứt phá kinh tế từ 'đòn bẩy' cơ sở hạ tầng

Nằm ở phía Bắc của tỉnh Tuyên Quang, Thắng Mố là xã vùng cao núi đá với địa hình chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, đời sống người dân còn nhiều thiếu thốn. Toàn xã hiện có 2.627 hộ với 15.866 nhân khẩu, trong đó tỷ lệ hộ nghèo chiếm trên 50%, hộ cận nghèo hơn 13%. Nguồn nước sinh hoạt và sản xuất chưa ổn định… Những con số ấy không chỉ phản ánh thực trạng, mà còn gợi lên một vùng đất vẫn đang loay hoay tìm hướng thoát nghèo bền vững.

Đưa công nghệ đến gần hơn với đời sống người dân miền núi

Đưa công nghệ đến gần hơn với đời sống người dân miền núi

Thời gian qua, việc ứng dụng Kiosk thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mậu A, tỉnh Lào Cai đã giúp người dân thực hiện thủ tục hành chính nhanh chóng, thuận tiện hơn; qua đó góp phần nâng cao chất lượng phục vụ ngay từ cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng chính quyền điện tử.

Nỗi lo nước sạch của người dân vùng biên Thanh Thủy

Nỗi lo nước sạch của người dân vùng biên Thanh Thủy

Tại xã Thanh Thủy, Tuyên Quang, hệ thống cấp nước sinh hoạt xuống cấp sau nhiều năm khai thác, khiến nguồn nước không ổn định và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh. Chính quyền địa phương đang triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới nâng cấp hệ thống nhằm bảo đảm nhu cầu sinh hoạt cho người dân.

Ngôi nhà Đại đoàn kết - biểu tượng xây dựng nông thôn mới tại Ninh Bình

Ngôi nhà Đại đoàn kết - biểu tượng xây dựng nông thôn mới tại Ninh Bình

Trên những miền quê Ninh Bình đã có rất nhiều ngôi nhà khang trang được dựng nên từ chương trình xây nhà Đại đoàn kết. Đây chính là biểu tượng của sự sẻ chia, giúp những gia đình nghèo có cơ hội vươn lên trong đời sống, góp phần tô thắm thêm truyền thống đoàn kết dân tộc và là biểu tượng trong xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Điện Biên tăng tốc xây dựng trường nội trú ở biên giới

Điện Biên tăng tốc xây dựng trường nội trú ở biên giới

Hiện nay, tại các xã biên giới tỉnh Điện Biên, nhiều dự án Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở đang được triển khai đồng loạt. Với yêu cầu tiến độ cao, các đơn vị thi công đang tập trung nhân lực, máy móc, đẩy nhanh tiến độ để kịp đưa công trình vào sử dụng trong năm học mới.

Chủ động dự phòng, ngăn dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng

Chủ động dự phòng, ngăn dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng

Lào Cai đang bước vào thời điểm giao mùa, thời tiết diễn biến phức tạp, một số bệnh truyền nhiễm có xu hướng mắc cao hơn so với cùng kỳ năm trước như: quai bị, tay - chân - miệng, dại, thủy đậu, tiêu chảy... Ngành Y tế Lào Cai đã và đang triển khai nhiều giải pháp phòng, chống, ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe của cộng đồng ngay từ tuyến cơ sở.

Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả dông lốc, ổn định sản xuất và đời sống

Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả dông lốc, ổn định sản xuất và đời sống

Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện các địa phương bị thiệt hại bởi dông lốc, mưa đá, gió giật mạnh đã chỉ đạo các lực lượng chức năng hỗ trợ, giúp đỡ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định sản xuất và đời sống. đồng thời thăm hỏi, động viên người bị thương và tiếp tục rà soát, thống kê, đánh giá thiệt hại.

Đánh thức vùng chè Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu

Đánh thức vùng chè Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu

Cây chè Shan Tuyết ở xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang được đánh giá cao nhờ điều kiện tự nhiên đặc biệt: khí hậu mát mẻ, độ cao lý tưởng và hệ sinh thái rừng nguyên sinh, tạo nên hương vị riêng biệt, khó trộn lẫn. Chính quyền và người dân địa phương đang từng bước xây dựng chuỗi liên kết, gắn với chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch trải nghiệm.

Tuyên Quang có khả năng cao xảy ra mưa đá và gió giật mạnh

Tuyên Quang có khả năng cao xảy ra mưa đá và gió giật mạnh

Ngày 3/5, nhiều khu vực của tỉnh Tuyên Quang như: Xuân Giang, Tân Trịnh, Bằng Lang, Yên Thành, Minh Xuân, Hồng Sơn, Đông Thọ, Trường Sinh, Phú Lương, Bình Ca, Bình Thuận, Minh Quang, Hồng Thái, Yên Lập... đã xuất hiện mưa rào và dông do ảnh hưởng của các vùng mây đối lưu phát triển mạnh.

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị kịp thời xử lý hiệu quả nhiều tình huống trong ngày nghỉ lễ

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị kịp thời xử lý hiệu quả nhiều tình huống trong ngày nghỉ lễ

Trong những ngày nghỉ lễ 30/4 và 1/5, cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã chủ động bám địa bàn, kịp thời hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, tham gia chữa cháy rừng và cứu nạn, cứu hộ, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, giữ bình yên địa bàn tuyến biên giới.

Điểm tựa lòng dân nơi vùng cao, biên giới Sơn La

Điểm tựa lòng dân nơi vùng cao, biên giới Sơn La

Bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, lực lượng Công an tỉnh Sơn La còn trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân tại các địa bàn vùng cao, biên giới khi xảy ra sự cố, thiên tai. Trong điều kiện địa hình phức tạp, đi lại khó khăn, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã tham gia đưa người bị nạn đi cấp cứu, hỗ trợ khắc phục hậu quả, góp phần ổn định đời sống người dân, trở thành điểm tựa vững chắc tại cơ sở.

Bữa cơm bán trú tiếp sức học sinh vùng cao đến trường

Bữa cơm bán trú tiếp sức học sinh vùng cao đến trường

Sự thay đổi từ những bữa ăn trưa tại trường đã tác động rõ nét đến đời sống của học sinh vùng cao Nghệ An. Đối với nhiều em, đó không chỉ là một bữa ăn đơn thuần mà còn là bước ngoặt trong sinh hoạt hằng ngày.

Khi doanh nghiệp ‘bắt tay’ nông dân

Khi doanh nghiệp ‘bắt tay’ nông dân

Không chỉ bao tiêu sản phẩm, nhiều doanh nghiệp đang tham gia sâu vào sản xuất, hỗ trợ vốn, kỹ thuật, tổ chức chuỗi liên kết, giúp nông dân ổn định sinh kế và phát triển bền vững. Việc tham gia sâu vào chuỗi sản xuất không chỉ giúp cả doanh nghiệp và nông dân giảm bớt rủi ro mà còn nâng sức cạnh tranh cho nông sản Việt.

Lào Cai xuất hiện mưa đá, nguy cơ xảy ra lũ quét và sạt lở

Lào Cai xuất hiện mưa đá, nguy cơ xảy ra lũ quét và sạt lở

Chiều 2/5, tại các xã Minh Lương, Nậm Xé (tỉnh Lào Cai) đã xảy ra mưa đá, gây ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân. Chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng đang khẩn trương hỗ trợ bà con khắc phục hậu quả, nhanh chóng ổn định cuộc sống và giảm thiểu thiệt hại.

Không gian văn hóa đa sắc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Không gian văn hóa đa sắc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Hoà trong chuỗi hoạt động mừng Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Quốc tế Lao động 1/5, chương trình dân ca, dân vũ “Xúng xính chợ phiên” tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam tái hiện sinh động không gian chợ vùng cao qua các tiết mục đan xen và hoạt động giao lưu, trải nghiệm cùng du khách.

Đổi thay trong vùng 'Căn cứ Bắc' ở Nam Tây Nguyên

Đổi thay trong vùng 'Căn cứ Bắc' ở Nam Tây Nguyên

Từng là nơi đón tiếp cán bộ, xây dựng căn cứ chiến lược cho thời kỳ kháng chiến, đến nay vùng "Căn cứ Bắc" (xã Lộc Bắc cũ, nay là xã Bảo Lâm 5, Lâm Đồng) đã vươn mình, thay da đổi thịt đem đến cuộc sống ấm no cho đồng bào các dân tộc nơi đây.