Theo điều tra của Ủy ban nhân dân xã Đức Cơ, hiện tượng sụt, lún, nứt và sạt trượt đất tại thôn Chư Ty 4 đã có từ những năm trước, nhưng chỉ ở mức độ nhẹ. Đến cuối tháng 8/2026, do bị ảnh hưởng mưa lớn, kéo dài, các biểu hiện nứt, sụt hạ và sạt trượt được ghi nhận rõ hơn, một số vết nứt phát triển qua khu vực đất sản xuất nông nghiệp.
Ngày 01/10/2026, bắt đầu xuất hiện nhiều vết nứt lớn, rộng khoảng 20 - 40 cm, sâu từ 1 - 1,5 m kéo dài hàng trăm m qua các vườn cây; một số vị trí sụt lún khoảng 1,2 m và nhiều khu vực gần khe suối có dấu hiệu tiếp tục sạt trượt… gây ảnh hưởng đến diện tích canh tác cà phê, sầu riêng và điều của người dân.
Cụ thể, khu vực có dấu hiệu sụt lún nằm giáp suối, cách đường liên xã khoảng 70 m về phía Bắc và cách đường Tăng Bạt Hổ khoảng 211 m về phía Đông, biến dạng địa hình kéo dài từ ven suối theo hướng lên phía đường Tăng Bạt Hổ khoảng 80 m. Phạm vi có dấu hiệu hạ thấp bề mặt, sụt lún và nứt đất ước khoảng 0,9 ha (thuộc một phần các thửa đất số 2, 3, 19 và 21 (do các hộ ông Nguyễn Trung Đông, ông Huỳnh Ngọc Anh và ông Mai Văn Trinh quản lý, sử dụng); tại một số vị trí bề mặt đất có biểu hiện hạ thấp khoảng 1,0 m so với khu vực lân cận.
Theo đánh giá của Uỷ ban nhân dân xã Đức Cơ, hiện tượng tại thôn Chư Ty 4 không chỉ là các vết nứt bề mặt đơn lẻ mà đã hình thành một khu vực biến dạng nền đất tương đối rõ, gồm nứt đất, sụt hạ cục bộ và có dấu hiệu sạt, trượt về phía địa hình thấp (suối). Phạm vi ảnh hưởng sơ bộ tương đối lớn, nằm trong khu vực đang sản xuất nông nghiệp, có cây trồng lâu năm và hệ thống tưới.
Diện tích đất bị sụt, lún thấp từ 1 – 1,5 m so với nền đất cũ.
Qua quá trình kiểm tra, Uỷ ban nhân dân xã Đức Cơ cho hay, hiện tại chưa đủ các yếu tố khoa học để đánh giá nguyên nhân chính gây ra, cần xem xét đồng thời các nhóm yếu tố: đặc điểm địa chất - địa mạo; cấu tạo và trạng thái cơ lý của đất; độ dốc địa hình; xói lở chân mái suối; chế độ dòng chảy mặt; nước dưới đất và sự thay đổi độ bão hòa của đất trong mùa mưa; hoạt động sản xuất, tưới tiêu và các tác động nhân sinh khác...
Để đảm bảo an toàn cho người và tài sản của nhân dân, hiện tại Uỷ ban nhân dân xã Đức Cơ tổ chức khoanh vùng khu vực đã xuất hiện khe nứt, sụt hạ và sạt trượt, cắm cọc, dây và biển cảnh báo tại các vị trí nguy hiểm, nhất là đường tiếp cận khu sản xuất và khu vực sát suối; thông báo, khuyến cáo các hộ có đất và người dân không đi vào vị trí khe nứt sâu, mép sạt trượt khi trời mưa hoặc ngay sau mưa lớn; không để trẻ em, người không có nhiệm vụ tiếp cận khu vực nguy hiểm.
Bên cạnh đó, người dân tạm thời không san lấp khe nứt, đào đất, tập kết tải trọng lớn, cho máy móc nặng hoạt động hoặc thực hiện các tác động làm thay đổi hiện trạng nền đất trong vùng có dấu hiệu mất ổn định khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Để đảm bảo an toàn cho người dân sản xuất, ổn định đời sống, Uỷ ban nhân dân xã Đức Cơ đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai sớm quan tâm cử các cơ quan, đơn vị chuyên môn phối hợp kiểm tra hiện trường, đánh giá mức độ nguy hiểm và hướng dẫn các biện pháp ứng phó trước mắt; hỗ trợ, hướng dẫn việc đo đạc, khảo sát địa chất - địa mạo, địa chất công trình, thủy văn - nước mặt, nước dưới đất và các nội dung chuyên ngành cần thiết để xác định nguyên nhân, cơ chế phát sinh, chiều sâu và phạm vi ảnh hưởng.
Cùng với đó, Sở hướng dẫn phân vùng nguy cơ, xác định các dấu hiệu, ngưỡng cần sơ tán hoặc hạn chế hoạt động sản xuất; đề xuất giải pháp kỹ thuật xử lý, khắc phục bảo đảm an toàn, hiệu quả và tránh tác động làm gia tăng mất ổn định…
