Mùa hoa sơn tra tinh khôi ở Nậm Nghiệp

Mỗi độ tháng 3 về, bản Nậm Nghiệp (xã Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La) lại bừng sáng trong sắc trắng tinh khôi của mùa hoa sơn tra. Trên độ cao hơn 2.000 m so với mực nước biển, những triền núi, nếp nhà của đồng bào Mông như được phủ một lớp “tuyết trắng” mềm mại. Khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, cùng nét bình yên của bản làng vùng cao đã tạo nên sức hút đặc biệt, mở ra nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng nơi đây.

son-tra-9326-1.jpg
Những góc nhỏ của bản Nậm Nghiệp trở nên thanh bình khi những cây sơn tra đồng loạt bung hoa trắng.
son-tra-9326-2.jpg
Khung cảnh thơ mộng với hơn 1.260 ha, bản Nậm Nghiệp được ví như "thủ phủ" của loài hoa sơn tra.
son-tra-9326-8.jpg
Mùa hoa sơn tra tại bản Nậm Nghiệp bắt đầu từ cuối tháng 2 và bung nở tinh khôi kéo dài đến hết tháng 3 hằng năm.
son-tra-9326-12.jpg
Thấp thoáng dưới những tán cây hoa sơn tra trắng muốt là những ngôi nhà gỗ mộc mạc đặc trưng của đồng bào dân tộc Mông ở bản Nậm Nghiệp.
son-tra-9326-9.jpg
Mùa hoa sơn tra bung nở, trải dài trên các triền núi, trên từng nếp nhà và những lối dì quanh co... làm không gian của bản Nậm Nghiệp mang một vẻ đẹp bình yên riêng biệt.
son-tra-9326-3.jpg
Hoa sơn tra mang sắc trắng tinh khôi, thoạt nhìn có nét tương đồng với hoa mận. Hoa từng chùm dày, đan xen, mỗi bông hoa có từ bốn đến năm cánh nhỏ, mỏng nhẹ, khi nở rộ tạo thành từng cụm hoa trắng muốt.
son-tra-9326-7.jpg
Màu trắng tinh khôi của hoa sơn tra tựa những khối bông tuyết khổng lồ nổi bật giữa nền xanh thẫm của núi rừng.
son-tra-9326-5.jpg
Từ xa nhìn lại, mỗi gốc sơn tra như được khoác lên một lớp áo trắng tinh khôi, trông tựa những khối bông tuyết khổng lồ.
son-tra-9326-10.jpg
Một em bé dân tộc Mông chạy chơi dưới tán những cây sơn tra hoa trắng khiến khung cảnh trở nên bình yên đến lạ.
son-tra-9326-11.jpg
Cây sơn tra đã gắn bó với đồng bào dân tộc Mông ở bản Nậm Nghiệp nhiều đời nay và nó đang là điểm đặc biệt thu hút du khách ở nhiều nơi tìm về.
son-tra-9326-4.jpg
Đây cũng là thời điểm lý tưởng để du khách tìm đến Nậm Nghiệp tận hưởng sự yên bình và khám phá nét độc đáo của vùng đất nơi rẻo cao xã Ngọc Chiến.
son-tra-9326-6.jpg
Đây là thời điểm lý tưởng để du khách tìm về với thiên nhiên, tận hưởng sự yên bình và khám phá cuộc sống sinh hoạt độc đáo của bản Nậm Nghiệp.
Dân tộc Mông

Tên tự gọi: Mông, Na Miẻo.

Tên gọi khác: Mẹo, Mèo, Miếu Hạ, Mán Trắng.

Nhóm địa phương: Mông Trắng, Mông Hoa, Mông Ðỏ, Mông Ðen, Mông Xanh, Na Miẻo.

Dân số: 1.068.189 người (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).

Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc ngôn ngữ hệ Mông - Dao.

Hoạt động sản xuất: Nguồn sống chính là làm nương định canh hoặc nương du canh trồng ngô, lúa, lúa mạch. Nông dân có truyền thống trồng xen canh trên nương cùng với cây trồng chính là các cây ý dĩ, khoai, rau, lạc, vừng, đậu...

Chiếc cày của người Mông rất nổi tiếng về độ bền cũng như tính hiệu quả. Trồng lanh, thuốc phiện (trước đây), các cây ăn quả như táo, lê, đào, mận, dệt vải lanh là những hoạt động sản xuất đặc sắc của người Mông.

Người Mông chăn nuôi chủ yếu trâu, bò, lợn, gà, ngựa. Ngựa thồ là phương tiện vận chuyển rất có hiệu quả trên vùng cao núi đá. Con ngựa rất gần gũi và thân thiết với từng gia đình Mông.

Họ phát triển đa dạng các nghề thủ công như đan lát, rèn, làm yên cương ngựa, đồ gỗ, nhất là các đồ đựng, làm giấy bản, đồ trang sức bằng bạc phục vụ nhu cầu và thị hiếu của người dân. Các thợ thủ công Mông phần lớn là thợ bán chuyên nghiệp làm ra những sản phẩm nổi tiếng như lưỡi cày, nòng súng, các đồ đựng bằng gỗ ghép. Chợ ở vùng Mông thoả mãn vừa nhu cầu trao đổi hàng hoá vừa nhu cầu giao lưu tình cảm, sinh hoạt.

Ăn: Người Mông thường ăn ngày hai bữa, ngày mùa ăn ba bữa. Bữa ăn với các thực phẩm truyền thống có mèn mén (bột ngô đồ) hay cơm, rau xào mỡ và canh. Bột ngô được xúc ăn bằng thìa gỗ. Phụ nữ khéo léo làm các loại bánh bằng bột ngô, gạo vào những ngày tết, ngày lễ.

Người Mông quen uống rượu ngô, rượu gạo, hút thuốc bằng điếu cày. Ðưa mời khách chiếc điếu do tự tay mình nạp thuốc là biểu hiện tình cảm quý trọng. Trước kia, tục hút thuốc phiện tương đối phổ biến với họ.

Mặc: Trang phục của người Mông rất sặc sỡ, đa dạng giữa các nhóm.

Phụ nữ Mông Trắng trồng lanh, dệt vải lanh, váy màu trắng, áo xẻ ngực, thêu hoa văn ở cánh tay, yếm sau. Cạo tóc, để chỏm, đội khăn rộng vành.

Phụ nữ Mông Hoa mặc váy màu chàm có thêu hoặc in hoa văn bằng sáp ong, áo xẻ nách, trên vai và ngực đắp vải màu và thêu. Ðể tóc dài, vấn tóc cùng tóc giả.

Phụ nữ Mông Ðen mặc váy bằng vải chàm, in hoa văn bằng sáp ong, áo xẻ ngực.

Phụ nữ Mông Xanh mặc váy ống. Phụ nữ Mông Xanh đã có chồng cuốn tóc lên đỉnh đầu, cài bằng lược móng ngựa, đội khăn ra ngoài tạo thành hình như hai cái sừng.Trang trí trên y phục chủ yếu bằng đắp ghép vải màu, hoa văn thêu chủ yếu hình con ốc, hình vuông, hình quả trám, hình chữ thập.

Tuổi thơ hồn nhiên của trẻ em dân tộc Mông ở xã Vân Hồ, huyện Mộc Châu (Sơn La). Ảnh Lưu Trọng Đạt.jpg
Tuổi thơ hồn nhiên của trẻ em dân tộc Mông ở xã Vân Hồ, huyện Mộc Châu (Sơn La). Ảnh Lưu Trọng Đạt

: Người Mông quần tụ trong từng bản vài chục nóc nhà. Nhà trệt, ba gian hai chái, có từ hai đến ba cửa. Gian giữa đặt bàn thờ.

Nhà giàu thì tường trình, cột gỗ kê trên đá tảng hình đèn lồng hay quả bí, mái lợp ngói, sàn gác lát ván. Phổ biến nhà bưng ván hay vách nứa, mái tranh.

Lương thực được cất trữ trên sàn gác. Một số nơi có nhà kho chứa lương thực ở ngay cạnh nhà.

Chuồng gia súc được lát ván cao ráo, sạch sẽ.

Ở vùng cao núi đá, mỗi nhà có một khuôn viên riêng cách nhau bằng bức tường xếp đá cao khoảng gần 2 mét.

Phương tiện vận chuyển: Người Mông quen dùng ngựa thồ, gùi có hai quai đeo vai.

Quan hệ xã hội: Bản thường có nhiều họ, trong đó một hoặc hai họ giữ vị trí chủ đạo, có ảnh hưởng chính tới các quan hệ trong bản. Người đứng đầu bản điều chỉnh các quan hệ trong bản, trước kia, cả bằng hình thức phạt vạ lẫn dư luận xã hội. Dân mỗi bản tự nguyện cam kết và tuân thủ quy ước chung của bản về sản xuất, chăn nuôi, bảo vệ rừng và việc giúp đỡ lẫn nhau. Quan hệ trong bản càng gắn bó chặt chẽ hơn thông qua việc thờ cúng chung thổ thần của bản.

Người Mông rất coi trọng dòng họ bao gồm những người có chung tổ tiên. Các đặc trưng riêng với mỗi họ thể hiện ở những nghi lễ cúng tổ tiên, ma cửa, ma mụ... như số lượng và cách bày bát cúng, bài cúng, nơi cúng, ở các nghi lễ ma chay như cách quàn người chết trong nhà, cách để xác ngoài trời trước khi chôn, cách bố trí mộ...

Người cùng họ dù không biết nhau, dù cách xa bao đời nhưng qua cách trao đổi các đặc trưng trên có thể nhận ra họ của mình. Phong tục cấm ngặt những người cùng họ lấy nhau. Tình cảm gắn bó giữa những người trong họ sâu sắc. Trưởng họ là người có uy tín, được dòng họ tôn trọng, tin nghe.

Gia đình nhỏ, phụ hệ. Cô dâu đã qua lễ nhập môn, bước qua cửa nhà trai, coi như đã thuộc vào dòng họ của chồng. Vợ chồng rất gắn bó, luôn ở bên nhau khi đi chợ, đi nương, thăm hỏi họ hàng. Phổ biến tục cướp vợ.

Thờ cúng: Trong nhà có nhiều nơi linh thiêng dành riêng cho việc thờ cúng như nơi thờ tổ tiên, ma nhà, ma cửa, ma bếp. Những người biết nghề thuốc, biết làm thầy còn lập bàn thờ cúng những vị tổ sư nghề của mình. Nhiều lễ cúng kiêng cấm người lạ vào nhà, vào bản. Sau khi cúng ma cầu xin ai thường đeo bùa để lấy khước.

Học: Chữ Mông tuy được soạn thảo theo bộ vần chữ quốc ngữ từ những năm sáu mươi nhưng cho đến nay vẫn chưa thực sự phổ biến.

Lễ tết: Trong khi người Việt đang hối hả kết thúc tháng cuối cùng trong năm thì người Mông đã bước vào Tết năm mới truyền thống từ đầu tháng 12 âm lịch, sớm hơn tết Nguyên đán một tháng theo cách tính lịch cổ truyền của người Mông, phù hợp với nông lịch truyền thống.

Ngày Tết, dân làng thường chơi còn, đu, thổi khèn, ca hát ở những bãi rộng quanh làng. Tết lớn thứ hai là Tết 5 tháng năm (âm lịch). Ngoài hai tết chính, tuỳ từng nơi còn có các Tết vào các ngày 3 tháng 3, 13 tháng 6, 7 tháng 7 (âm lịch).

Các vận động viên dân tộc Mông thi đấu môn bắn nỏ tại Ngày hội Văn hóa, Thể thao các dân tộc huyện Than Uyên (Lai Châu). Ảnh Quý Trung.jpg
Các vận động viên dân tộc Mông thi đấu môn bắn nỏ tại Ngày hội Văn hóa, Thể thao các dân tộc huyện Than Uyên (Lai Châu). Ảnh Quý Trung

Văn nghệ: Thanh niên thích chơi khèn, vừa thổi vừa múa. Khèn, trống còn được sử dụng trong đám ma, lúc viếng, trong các lễ cúng cơm. Kèn lá, đàn môi là phương tiện để thanh niên trao đổi tâm tình.

Theo cema.gov.vn

Dân tộc Mông

Có thể bạn quan tâm

Biên phòng Đà Nẵng giữ vững chủ quyền biên giới

Biên phòng Đà Nẵng giữ vững chủ quyền biên giới

Những năm qua, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Đắc Pring, thành phố Đà Nẵng, đã bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn được phụ trách.

Mưa lớn khiến đất đá bồi lấp nhiều nhà dân ở Tuyên Quang

Mưa lớn khiến đất đá bồi lấp nhiều nhà dân ở Tuyên Quang

Những trận mưa lớn kéo dài, nhất là trong đêm 16 và 17/6/2026, đã khiến đất đá, bùn đất từ khu vực thi công tuyến cao tốc qua xã Bắc Quang (Tuyên Quang) theo dòng nước tràn vào nhiều hộ dân ở thôn Minh Thắng. Nhiều ngôi nhà bị bùn đất vùi lấp từ 0,2 - 0,5m, gây thiệt hại về tài sản và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của người dân.

Sơn La: Mùa thu hoạch lúa ở xã Yên Châu

Sơn La: Mùa thu hoạch lúa ở xã Yên Châu

Vụ lúa chiêm xuân đang bước vào giai đoạn chín rộ, mặc dù tiết nắng nóng, nhưng nông dân ở khắp các thôn bản của xã Yên Châu đang tập trung thu hoạch lúa, giải phóng đất chuẩn bị sản xuất vụ lúa mùa 2026. 

Nhộn nhịp mùa gặt ở vùng biên Tuyên Quang

Nhộn nhịp mùa gặt ở vùng biên Tuyên Quang

Hiện trên khắp các bản làng vùng biên Tuyên Quang, nông dân đang bước vào mùa thu hoạch lúa Xuân. Vụ Xuân năm nay, tỉnh gieo cấy gần 27.000 ha, năng suất ước đạt trên 60 tạ/ha.

Sáng tạo sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ cỏ bàng

Sáng tạo sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ cỏ bàng

Tận dụng nguồn nguyên liệu cỏ bàng sẵn có ở các vùng biên giới (giáp ranh Campuchia) thuộc tỉnh An Giang, người dân địa phương đã tạo ra nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ như: túi xách thời trang, giỏ, ví và nhiều loại vật dụng gia đình, trang trí nội thất… tạo nguồn thu nhập phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.

Cảnh sắc hồ Lắk (Đắk Lắk)

Cảnh sắc hồ Lắk (Đắk Lắk)

Hồ Lắk tại xã Liên Sơn Lắk (Đắk Lắk) là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất và đẹp nhất Tây Nguyên. Hồ Lắk còn gắn với những sử thi của cư dân người M'Nông bản địa với câu chuyện về chàng trai mồ côi Lak Liêng và lươn thần - biểu tượng mang đến nguồn nước và sự sống cho buôn làng.

Những bước chân nhỏ đến lớp giữa mây núi Tà Xùa (Sơn La)

Những bước chân nhỏ đến lớp giữa mây núi Tà Xùa (Sơn La)

Điểm trường Làng Sáng của trường Tiểu học và THCS Háng Đồng (xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La) nằm xa điểm trường chính, đường sá đi lại đặc biệt khó khăn. Điểm trường có 2 lớp học với 54 học sinh của lớp 1 và lớp 2 do 3 giáo viên phụ trách giảng dạy; 3 lớp mầm non do 4 giáo viên phụ trách.

Công an cơ sở giúp nhân dân thu hoạch lúa mùa và nông sản

Công an cơ sở giúp nhân dân thu hoạch lúa mùa và nông sản

Những ngày qua, cán bộ, chiến sĩ Công an các xã: Xín Mần, Lâm Bình, Đồng Tâm… trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã xuống đồng hỗ trợ người dân thu hoạch gừng, gặt lúa, vận chuyển nông sản; ưu tiên hỗ trợ các hộ nghèo, gia đình chính sách, neo đơn và thiếu nhân lực lao động. Những việc làm thiết thực, nghĩa tình góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp người chiến sĩ Công an gần dân, vì Nhân dân phục vụ.

Lai Châu mùa nước đổ

Lai Châu mùa nước đổ

Lai Châu đang bước vào mùa mưa. Nước từ những khe núi đổ xuống, lấp đầy các thửa ruộng bậc thang như những chiếc gương khổng lồ phản chiếu mây trời kỳ vĩ, tạo lên bức tranh thủy mặc khổng lồ giữa đại ngàn. Mùa nước đổ cũng là thời điểm người dân các dân tộc nô nức ra đồng bắt đầu một mùa vụ mới. Tiếng nước đổ hòa cùng tiếng máy nông cụ, tiếng cười nói tạo nên một bản nhạc đồng quê tràn đầy sức sống.

Bình yên mùa vàng nơi lòng chảo Mường Thanh, Điện Biên

Bình yên mùa vàng nơi lòng chảo Mường Thanh, Điện Biên

Tháng 5, lòng chảo Điện Biên bước vào mùa lúa chín. Trên cánh đồng Mường Thanh rộng lớn, những thửa ruộng vàng óng nối tiếp nhau trải dài dưới nắng, xen giữa bản làng và núi non trùng điệp, tạo nên bức tranh mùa vàng bình yên, thơ mộng của vùng Tây Bắc. Mùa thu hoạch không chỉ mang vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn là niềm vui no ấm của người dân nơi cánh đồng lớn nhất vùng Tây Bắc.

Bờ kè suối sạt lở, người dân Lào Cai nơm nớp lo sợ

Bờ kè suối sạt lở, người dân Lào Cai nơm nớp lo sợ

Thời gian qua, gần 30 hộ dân ở thôn Làng Chạng, xã Phong Dụ Thượng, tỉnh Lào Cai luôn nơm nớp lo sợ khi sống giáp bên bờ suối Ngòi Hút bị sạt lở nghiêm trọng. Mùa mưa lũ đang đến gần, nhiều vị trí sạt lở đã ăn sâu vào khu dân cư khiến nỗi lo của người dân ngày một lớn và không thể an cư.

Hoa cà phê nở rộ tạo khung cảnh lãng mạn khắp triền đồi Sơn La

Hoa cà phê nở rộ tạo khung cảnh lãng mạn khắp triền đồi Sơn La

Cuối tháng 4, đầu tháng 5/2026, tỉnh Sơn La khoác lên mình sắc trắng tinh khôi của hoa cà phê. Những chùm hoa bung nở trắng xóa trên các nương đồi, làm bừng sáng khắp không gian núi rừng, tạo khung cảnh nên thơ, lãng mạn, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chụp ảnh, trải nghiệm, nhất là các bạn trẻ.

Sắc màu nhộn nhịp nơi chợ vùng cao Tuyên Quang

Sắc màu nhộn nhịp nơi chợ vùng cao Tuyên Quang

Giữa núi non trùng điệp của Tuyên Quang, những phiên chợ vùng cao hiện lên như bức tranh sống động, đậm đà bản sắc văn hóa các dân tộc.

Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, chợ còn là không gian gặp gỡ, giao lưu, nơi lưu giữ những phong tục, tập quán và nét sinh hoạt mộc mạc, chân tình của đồng bào, tạo nên sức hút riêng cho du lịch vùng cao.

Gieo mầm tình yêu Tổ quốc cho thế hệ măng non

Gieo mầm tình yêu Tổ quốc cho thế hệ măng non

Hướng tới 51 năm Ngày Giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), ngành Giáo dục tỉnh Tuyên Quang triển khai triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa cho học sinh, trong đó trẻ mầm non đặc biệt háo hức khi được tham gia tạo hình lá cờ đỏ sao vàng.

Gieo mầm yêu nước cho thế hệ măng non từ cội nguồn dân tộc

Gieo mầm yêu nước cho thế hệ măng non từ cội nguồn dân tộc

Nhiều trường Mầm non đã đưa những câu chuyện về các Vua Hùng, sự tích bánh chưng – bánh giầy cùng các hoạt động trải nghiệm đậm sắc màu truyền thống, góp phần khơi dậy tình yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc trong trẻ nhỏ. Từ đó, những “hạt mầm yêu nước” được gieo từ cội nguồn, âm thầm nuôi dưỡng nhận thức và ý thức trách nhiệm cho thế hệ tương lai.

Chè Suối Giàng - từ di sản vùng cao đến thương hiệu Việt

Chè Suối Giàng - từ di sản vùng cao đến thương hiệu Việt

Thực hiện các chủ trương của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng thương hiệu quốc gia, tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh khai thác giá trị các sản phẩm đặc sản địa phương, trong đó chè Shan tuyết Suối Giàng (thôn Suối Giàng, xã Văn Chấn, tỉnh Lào Cai) là một điển hình.

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, những người lính Biên phòng tỉnh Lai Châu không chỉ chắc tay súng bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia mà còn đang miệt mài mang “ánh sáng số” đến với đồng bào các dân tộc tại các bản qua mô hình đầy nhân văn: “Thầy giáo quân hàm xanh, đẩy nhanh chuyển đổi số”.

Nghị quyết 57 đi vào cuộc sống: Vượt khó để chuyển đổi số lan tỏa từ cơ sở vùng cao

Nghị quyết 57 đi vào cuộc sống: Vượt khó để chuyển đổi số lan tỏa từ cơ sở vùng cao

Từ chủ trương lớn của Đảng về đẩy mạnh chuyển đổi số, Nghị quyết 57 đang từng bước hiện hữu bằng những đổi thay cụ thể trong đời sống người dân vùng cao Tuyên Quang. Chuyển đổi số nay đã len lỏi đến từng thôn bản, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, giảm bớt gánh nặng đi lại, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả giải quyết công việc.