Nàng Han - Huyền thoại trở về

Phong trào “Bình dân học vụ số” cùng các chiến dịch như “Mùa hè số cùng VNeID” trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đang được triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến tích cực trong chuyển đổi số. Đặc biệt tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, những tiện ích số đang dần được "phủ xanh", phục vụ thiết thực cho cuộc sống hằng ngày của người dân.

Sau hơn 3 năm triển khai, tuyến đường tỉnh 176B qua xã Minh Sơn, tỉnh Tuyên Quang vẫn còn nhiều hạng mục dang dở, ảnh hưởng đến việc đi lại, giao thương và đời sống người dân. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 409 tỷ đồng, được gia hạn đến hết năm 2026, song hoạt động thi công hiện gần như ngưng trệ, khiến người dân tiếp tục mòn mỏi chờ công trình hoàn thành.

Trước thềm năm học 2026 - 2027, Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tây Ninh đang hoàn tất các điều kiện đón hơn 580 học sinh trở lại trường. Từ phòng học, ký túc xá, bếp ăn đến công tác y tế, dinh dưỡng đều được chuẩn bị chu đáo, tạo môi trường học tập, sinh hoạt an toàn để học sinh dân tộc thiểu số và vùng khó khăn yên tâm học tập, nuôi dưỡng ước mơ.

Sau sáp nhập thôn, bản, quy mô dân cư tăng lên nhưng nhiều nhà văn hóa không còn đáp ứng nhu cầu hội họp, sinh hoạt cộng đồng. Tại xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu, tình trạng thừa nhà văn hóa nhưng thiếu không gian sinh hoạt chung đang đặt ra yêu cầu có giải pháp phù hợp với thực tế sau sáp nhập.

Thay vì dành ngày nghỉ cuối tuần để nghỉ ngơi, ngay từ sáng sớm thứ Bảy, đội ngũ cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hồ Thị Kỷ, tỉnh Cà Mau đã có mặt tại các điểm dân cư. Mô hình "Thứ Bảy về ấp" ra đời như một nhịp cầu nối, đưa dịch vụ công trực tuyến đến gần hơn với người dân, đặc biệt là người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số ít có điều kiện tiếp cận công nghệ số.

Trước thềm năm học mới 2026-2027, hạ tầng giáo dục tại các xã biên giới trên địa bàn thành phố Đồng Nai ghi nhận bước chuyển mình mạnh mẽ. Hàng trăm tỷ đồng được giải ngân kịp thời để hoàn thiện trường lớp, nhà ăn, từ đó tạo động lực giúp học sinh vùng biên bám trường, bám lớp.

Ẩn mình dưới làn sương mù nơi cổng trời Đưng K’Nớ (Lâm Đồng), đồng bào người Cil vẫn bền bỉ giữ lửa nghề dệt thổ cẩm qua nhiều thế hệ. Không chỉ gìn giữ nét văn hóa độc đáo của tổ tiên, những tấm thổ cẩm truyền thống hôm nay đang được làm mới, mở ra hướng đi triển vọng gắn liền với phát triển du lịch cộng đồng nơi đại ngàn Tây Nguyên.

Chỉ còn ít ngày nữa, năm học 2026 - 2027 sẽ chính thức bắt đầu. Cùng với niềm vui tựu trường của học sinh trên cả nước, tại các xã biên giới, những ngôi trường phổ thông nội trú liên cấp đang gấp rút hoàn thiện những công việc cuối cùng để sẵn sàng đón học sinh.

Tân Pheo là xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh Phú Thọ, Xã có 19 xóm, hơn 10.600 người, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 97%. Từ nguồn lực các Chương trình mục tiêu quốc gia, diện mạo vùng quê miền núi từng bước có những đổi thay. 

Là xã biên giới xa nhất của tỉnh Lai Châu, địa hình chia cắt, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, Thu Lũm luôn đứng trước không ít thách thức trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Song, bằng sự chủ động và quyết tâm, cấp ủy, chính quyền cùng các nhà trường đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ sắp xếp tổ chức bộ máy, chuẩn bị cơ sở vật chất, rà soát, huy động học sinh đến tranh thủ các nguồn lực hỗ trợ.

Giảm chi phí, chủ động phòng bệnh, nâng cao chất lượng đàn vật nuôi và bảo vệ môi trường đang là những yêu cầu thiết yếu được người chăn nuôi quan tâm. Từ những thay đổi trong cách chăm sóc, vệ sinh chuồng trại đến xử lý chất thải bằng các giải pháp sinh học, nhiều hộ dân tại Bắc Ninh đang từng bước hình thành phương thức chăn nuôi an toàn, hiệu quả và bền vững.

Ở những xã vùng biên, hành trình đến trường của nhiều em nhỏ chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng. Có nơi, thầy và trò vẫn phải duy trì việc dạy và học trong những phòng học còn chật hẹp, thiếu thốn. Có những em ở cách trường hàng chục cây số; chuyện học tập vì thế không chỉ là câu chuyện của sách vở, mà còn là câu chuyện về nơi ăn, chốn ở và điều kiện để các em có thể yên tâm học tập.

Với hơn 4000 hộ dân và 36,5km đường biên giới tiếp giáp nước bạn Lào; địa hình chia cắt, đời sống còn nhiều khó khăn, xã vùng biên Môn Sơn (Nghệ An) từng đối mặt với không ít thách thức trong công tác quản lý địa bàn và bảo đảm an ninh trật tự. Tuy nhiên, bằng việc phát huy sức mạnh 'thế trận lòng dân' thông qua các mô hình tự quản sáng tạo, Môn Sơn không chỉ giữ vững sự bình yên hôm nay, mà còn tạo nền tảng vững chắc để vùng biên viễn phát triển.

Bản Na Ngân (xã Nga My, tỉnh Nghệ An) có hơn 150 hộ với gần 740 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Thái. Bản cách trung tâm xã 20 km, mưa lũ những ngày qua đã gây sạt lở nhiều đoạn trên tuyến đường độc đạo dẫn vào bản. Mưa lũ cũng đã cuốn trôi câu cầu nội bộ, gây chia cắt các hộ dân trong bản.

Chỉ còn ít ngày nữa là chính thức bước vào năm học mới 2026–2027, ngay sau khi đội ngũ giáo viên trở lại đơn vị công tác, các trường học trên địa bàn xã Tà Tổng, tỉnh Lai Châu đã khẩn trương triển khai các điều kiện cần thiết để sẵn sàng bước vào năm học mới.

Chỉ còn ít ngày nữa, học sinh trên địa bàn thành phố Huế sẽ bước vào năm học mới. Tại vùng cao A Lưới, một cuộc chạy đua với thời gian đang diễn ra trên công trường xây dựng Trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS. Mỗi ngày trôi qua, những hạng mục cuối cùng lại được hoàn thiện, để ngôi trường mới kịp mở cửa đón học sinh.

Tuyến đường đất độc đạo dài hơn 20 km xuyên đại ngàn Pù Huống, nối các bản Na Ngân, Na Kho, Xốp Kho với trung tâm xã Nga My (tỉnh Nghệ An) và quốc lộ 48C, nhiều năm qua xuống cấp nghiêm trọng. Mỗi mùa mưa bão về, gần 300 hộ dân với hơn 1.400 nhân khẩu thấp thỏm lo bị cô lập.

Tỉnh Lào Cai đang dồn lực chỉ đạo các đơn vị thi công quyết tâm hoàn thành toàn bộ 4 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới trước ngày 30/8/2026, sẵn sàng đón học sinh bước vào năm học mới 2026-2027.

Ngày 20/8, Đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo do đồng chí Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo làm trưởng đoàn đã lên làm việc với tỉnh Lào Cai về chuẩn bị lễ khai giảng năm học 2026-2027 và khánh thành trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Mường Khương tại xã biên giới Mường Khương.

Tại Điện Biên, thời gian qua nhiều phụ nữ vùng cao luôn đi đầu trong các phong trào, phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc văn hóa và vận động hội viên cùng vươn lên. Họ chính là những “thủ lĩnh phụ nữ” ở cơ sở.

Những ngày này, nông dân xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai rộn ràng bước vào chính vụ thu hoạch măng tre Bát độ. Với năng suất 20 đến 25 tấn/ha, mỗi năm, loại cây này mang lại thu nhập 70 đến 120 triệu đồng, cao gấp nhiều lần cây lâm nghiệp truyền thống.

Tại thôn Thu Lu, xã Tân Pheo, tỉnh Phú Thọ, nhiều hộ dân sống dưới chân đồi luôn phải chủ động phòng tránh nguy cơ sạt lở đất trong mùa mưa bão. Một số khu vực đã xảy ra sạt lở, ảnh hưởng đến nhà cửa và cuộc sống của người dân. Địa hình miền núi dốc, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, sản xuất gần khu vực đồi núi. Khi mưa lớn kéo dài, đất ngậm nước, nguy cơ sạt trượt gia tăng, nhất là tại những vị trí từng xảy ra sạt lở.

Những ngày này, nhịp thi công ở các ngôi trường liên cấp vùng biên giới Đà Nẵng đang được đẩy lên cao. Hơn 3.000 cán bộ, công nhân, bộ đội, dân quân cùng hàng trăm máy móc, thiết bị được huy động. Nhiều hạng mục làm việc theo ca, tranh thủ cả ngày và đêm, với mục tiêu đưa những ngôi trường mới sớm hoàn thiện, phục vụ học sinh vùng biên trong năm học 2026-2027.

Nằm trong danh mục các công trình được đầu tư theo Nghị quyết số 11 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa về xây dựng và phát triển huyện Mường Lát, dự án Trường Tiểu học Quang Chiểu 1, xã Quang Chiểu được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện điều kiện dạy và học, đáp ứng nhu cầu về cơ sở vật chất cho giáo viên và học sinh vùng biên. Tuy nhiên, sau 2 năm triển khai, đến nay, công trình vẫn dang dở, chưa thể đưa vào sử dụng, trong khi năm học mới đã cận kề.

Giữa những đỉnh núi cao mờ sương của tỉnh miền núi phía Bắc, một lớp học đặc biệt mang tên “Lớp học trên mây” đang thắp sáng hy vọng cho trẻ em địa phương cùng người làm du lịch bản địa.

Năm học 2026-2027, toàn tỉnh Đắk Lắk có hơn 43.000 hồ sơ đăng ký tuyển sinh lớp 10 Trung học phổ thông. Trong khi đó, tổng chỉ tiêu ban đầu gần 40.000 học sinh.

Gần 500 ha chè, phần lớn là giống chất lượng cao, đang là nguồn sinh kế của hàng trăm hộ dân xã Liên Sơn, tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, thiếu cơ sở thu mua, chế biến khiến đầu ra bấp bênh. Địa phương đang nỗ lực thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã liên kết sản xuất, tiêu thụ, giúp người dân ổn định thu nhập và gắn bó với cây chè.

Tảo hôn là vấn đề ảnh hưởng đến chất lượng dân số và cơ hội phát triển của trẻ em, thanh thiếu niên ở một số địa bàn vùng cao. Để thay đổi nhận thức, tuổi trẻ Điện Biên đã tích cực đổi mới cách tuyên truyền, đồng thời tạo điều kiện để thanh niên học tập, học nghề, lập nghiệp trước khi xây dựng gia đình.

Tuyến đường từ trung tâm xã Đăk Sơ Mei vào khu vực xã Hà Đông cũ (tỉnh Gia Lai) dài gần 30 km, là tuyến độc đạo phục vụ việc đi lại và vận chuyển nông sản của người dân trên địa bàn. Hiện tại, khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai đang bước vào cao điểm mùa mưa lũ, điều này khiến người dân xã vùng sâu Đăk Sơ Mei luôn trong lo lắng con đường độc đạo này bị sạt lở, chia cắt.

Nhiều năm qua, tỉnh Thanh Hóa đã đẩy mạnh việc đưa người lao động của các xã miền núi đi làm việc ở nước ngoài. Nhiều người sau khi trở về đã có số vốn lớn để phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, từ các thôn bản nghèo đang còn nhà cửa đơn sơ, tới nay đã xuất hiện nhiều ngôi nhà kiên cố, đời sống người dân đã ổn định hơn trước.