Điển hình như chị Nguyễn Thị Hồng Lê, Giám đốc Hợp tác xã Hạnh Lê, xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai với mô hình cung ứng giống tằm con và giống dâu mới chất lượng đem lại thu nhập cao, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.
Khát vọng đổi mới
Tới thôn Trúc Đình, xã Trấn Yên, hỏi thăm chị Nguyễn Thị Hồng Lê mọi người đều biết rõ chị không chỉ là làm kinh tế giỏi mà còn tạo việc làm với mức lương ổn định cho nhiều lao động địa phương.
Sinh năm 1981 trong một gia đình thuần nông, chị Nguyễn Thị Hồng Lê luôn ấp ủ khát vọng tìm hướng đi mới trong nông nghiệp để phát triển kinh tế gia đình ổn định, bền vững. Nhận thấy địa phương có tiềm năng phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm, nhưng phần lớn bà con còn sản xuất nhỏ lẻ, thiếu kỹ thuật và đầu ra bấp bênh. Do đó, chị Lê trăn trở cần tìm hướng đi bài bản hơn để nâng cao giá trị và thu nhập cho người dân.
Năm 2023, chị Lê thành lập Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê và đảm nhận vai trò Giám đốc nhằm tổ chức sản xuất chuyên nghiệp, nâng cao giá trị chuỗi sản phẩm. Từ nền tảng ban đầu, chị Lê tích cực vận động các hộ dân tham gia vào chuỗi liên kết sản xuất. Đến nay, Hợp tác xã có 116 thành viên, là đầu mối liên kết chặt chẽ các hộ trồng dâu nuôi tằm với doanh nghiệp chế biến để tạo nên chuỗi giá trị sản xuất, tiêu thụ khép kín. Nhằm đảm bảo nguồn giống cho xã viên và các hộ chăn nuôi, Hợp tác xã đầu tư cơ sở nuôi tằm con với quy mô 150m2 cùng 2,5 ha dâu kinh doanh. Trung bình mỗi năm, cơ sở sản xuất khoảng 200 tờ trứng giống tằm, tương đương trên 2.000 vòng tằm chất lượng cao, kịp thời cung ứng cho các hộ thành viên và người nuôi tằm quy mô lớn tại nhiều địa phương lân cận.
Với định hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê đã chủ động tham gia chuỗi liên kết phát triển sản xuất trồng dâu nuôi tằm giai đoạn 2024 - 2025 theo chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản của tỉnh. Hợp tác xã cùng các hộ dân đưa giống dâu và giống tằm tiến bộ vào sản xuất, hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, chất lượng cao. Với vai trò đầu mối kết nối các tổ nhóm nông dân với Công ty Cổ phần Dâu tằm tơ Yên Bái, Hợp tác xã đã giúp các hộ thành viên giải quyết bài toán thị trường, yên tâm về đầu ra sản phẩm. Cùng với kết nối bao tiêu sản phẩm, Hợp tác xã còn chuyên cung ứng tằm giống chất lượng cao, vật tư chuyên dụng, thuốc phòng trừ sâu bệnh trên dâu tằm và hướng dẫn bà con đầu tư né gỗ ô vuông, cải tạo nhà tằm con, nhà tằm lớn theo quy chuẩn hiện đại.
Đến nay, chị đã gắn bó 20 năm với nghề trồng dâu nuôi tằm tại xã Trấn Yên. Nhờ áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ mới trong trồng dâu nuôi tằm, doanh thu trên mỗi ha đất của Hợp tác xã đạt trên 300 triệu đồng/năm, nâng mức thu nhập của các hộ nông dân cao gấp 3,5 - 4 lần so với canh tác lúa, ngô truyền thống. Đặc biệt, nút thắt tiêu thụ từng phụ thuộc vào thương lái trước đây nay đã được gỡ bỏ nhờ doanh nghiệp bao tiêu tận nơi. Giá kén ổn định ở mức cao, có thời điểm chạm mốc 240.000 đồng/kg, tạo động lực cho bà con gắn bó lâu dài với nghề trồng dâu nuôi tằm.
Chưa dừng lại ở việc nâng cao hiệu quả năng suất, chị Lê còn tiên phong chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng kinh tế hữu cơ, kinh tế tuần hoàn để bảo vệ môi trường. Hợp tác xã đã xây dựng hệ thống bể ủ men vi sinh, tận dụng toàn bộ nguồn chất thải của tằm cùng cành, thân cây dâu sau mỗi chu kỳ đốn tỉa để băm nhỏ, ủ thành phân bón hữu cơ, bón trở lại cho đồng dâu, hạn chế tối đa việc sử dụng phân bón hóa học.
Tạo việc làm cho người dân
Nhờ áp dụng linh hoạt mô hình trồng dâu, nuôi tằm kết hợp điểm tham quan, trải nghiệm nghề và cung ứng giống tằm con, doanh thu hằng năm của Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê đạt gần 1,9 tỷ đồng. Sau khi khấu trừ toàn bộ chi phí, chị Lê thu về khoản lợi nhuận 970 triệu đồng/năm. Nơi đây còn tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động chính và 6 lao động thời vụ với mức lương từ 10 - 15 triệu đồng/tháng. Họ phụ trách toàn bộ quy trình chăm sóc vườn dâu, ươm nuôi tằm con, nuôi tằm lớn đến thu hoạch kén.
Gắn bó nhiều năm với Hợp tác xã, bà Nguyễn Thị Nhung, thôn Phúc Đình, xã Trấn Yên phấn khởi chia sẻ, bà đã gắn bó với Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê 9 năm, công việc đều, thu nhập ổn định (từ 11- 12 triệu đồng/tháng). Nhờ đó, kinh tế gia đình ổn định.
Nữ Giám đốc Hợp tác xã còn tích cực đồng hành, hỗ trợ cộng đồng. Chị hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật trồng dâu nuôi tằm; tuyên truyền, hướng dẫn các biện pháp bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn sinh học trong sản xuất nông nghiệp cho nhiều hộ dân. Đến nay, chị trực tiếp hỗ trợ 20 hộ dân xây dựng thành công mô hình trồng dâu, nuôi tằm đạt hiệu quả cao, giải quyết việc làm tại chỗ cho nhiều lao động nông thôn.
Bà Đàm Thị Dần, thành viên Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê cho biết, trước đây cuộc sống gia đình bà khá vất vả. Khi được chị Lê hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc cây dâu, con tằm đã giúp bà và nhiều người dân có thu nhập ổn định, có điều kiện sửa sang nhà cửa, nuôi con cái ăn học, cuộc sống ngày một tốt hơn.
Tiếng lành đồn xa, nhiều đoàn nông dân từ tỉnh Tuyên Quang, Lai Châu, Nghệ An… đã tìm về học hỏi kinh nghiệm của Hợp tác xã hiệu quả. Chị Lê luôn sẵn lòng truyền dạy toàn bộ kỹ thuật tích lũy được mà không hề giấu nghề với mong muốn lan tỏa niềm đam mê và giúp thêm nhiều người cùng phát triển kinh tế từ nghề dâu tằm.
Ghi nhận những đóng góp trong sản xuất kinh doanh, giúp nhiều hội viên nông dân có công ăn việc làm, chị Nguyễn Thị Hồng Lê nhiều lần được chính quyền các cấp biểu dương, khen thưởng. Đặc biệt, năm 2025, chị Lê vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì thành tích tiêu biểu trong phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2021 - 2025. Năm 2026, chị vinh dự là một trong 3 hội viên nông dân tiêu biểu của tỉnh Lào Cai được bình chọn, trao tặng danh hiệu cao quý “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”.
Chủ tịch Hội Nông dân xã Trấn Yên Nguyễn Thị Tuyết Nga nêu rõ, Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê là một đơn vị hoạt động rất hiệu quả. Ở xã Trấn Yên, dâu là cây trồng chủ lực. Hợp tác xã đã cung ứng giống tằm con và giống dâu mới, chất lượng cho các thành viên, phổ biến khoa học kỹ thuật vào để phát triển nghề trồng dâu và nuôi tằm. Nhờ đó, sản lượng kén tằm cũng như chất lượng của lá dâu được nâng lên, nâng cao thu nhập cho người dân.
Thời gian tới, Hội Nông dân xã Trấn Yên tiếp tục đồng hành, phối hợp với các Hợp tác xã để kết nối với các trung tâm, cơ quan chuyên môn chuyển giao khoa học kỹ thuật, đưa các giống dâu mới vào để trồng thay thế những diện tích dâu già cỗi cũng như là phát triển mới diện tích. Hội cũng sẽ phối hợp với các Hợp tác xã tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật, đặc biệt là trồng dâu nuôi tằm để thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao năng suất.
