Những năm gần đây, việc đưa nước về các vùng nông thôn, miền núi tại tỉnh Phú Thọ đã được cải thiện rõ rệt. Nhiều hộ dân trước đây phải sử dụng nguồn nước ô nhiễm để sinh hoạt nay đã được dùng nguồn nước hợp vệ sinh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Học sinh Trường Tiểu học Kim Thượng (huyện Tân Sơn) được sử dụng nguồn nước sạch. Ảnh: baophutho.vn
Gia tăng tỷ lệ người dân được dùng nước hợp vệ sinh
Nếu như trước đây, người dân khu Hạ Thành, xã Tân Lập, huyện miền núi Thanh Sơn phải tự bắc ống dẫn nước từ đỉnh núi về để sinh hoạt, hiện nay 95% số hộ dân trong khu sử dụng nước hợp vệ sinh từ hệ thống nước tự chảy mới được đầu tư nâng cấp. Ống nước còn được lắp đặt đến tận nhà tiện lợi, khiến bà con hết sức vui mừng.
Ông Hoàng Đình Thành, Trưởng khu Hạ Thành cho biết, từ khi huyện đầu tư hệ thống nước đảm bảo vệ sinh tại khu Hạ Thành, bà con đồng bào dân tộc trong vùng đều chuyển sang sử dụng nguồn nước này. Theo ông Thành, vẫn là nước tự chảy nhưng nước đã qua bể lọc nên chất lượng nước an toàn và ổn định, dùng cũng yên tâm hơn. Nhiều hộ dân ở khu khác cũng chuyển qua sử dụng nguồn nước từ hệ thống tập trung này.
Mới đây, công trình cung cấp nước sạch tập trung tại xã Tùng Khê, huyện Cẩm Khê do Chi cục Thủy lợi làm chủ đầu tư được hoàn thành và đi vào sử dụng đáp ứng nhu cầu sử dụng nước hợp vệ sinh cho khoảng 2.000 hộ dân các địa phương Văn Bán, Cấp Dẫn, Xương Thịnh và Tam Sơn.
Ông Vũ Văn Hiếu, Chủ tịch UBND xã Tùng Khê cho biết, chính quyền địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân về sử dụng nước sạch vệ sinh. Nhờ đó, khi triển khai thực hiện dự án, nhân dân đã tích cực đăng ký sử dụng nước sạch, tham gia đóng góp ngày công lao động để đào, đắp các tuyến ống dẫn nước về nhà.
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh, những năm qua, ngành đã phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về sử dụng nước hợp vệ sinh để bảo vệ sức khỏe; đồng thời, hỗ trợ các hộ nghèo, gia đình khó khăn tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để xây mới, nâng cấp, sửa chữa các công trình nước sạch và vệ sinh đảm bảo tiêu chuẩn.
Nhờ đó, tỷ lệ người dân vùng nông thôn, miền núi được tiếp cận với nguồn nước hợp vệ sinh đạt cao. Đến thời điểm này, toàn tỉnh đã có 98,41% hộ dân nông dân được sử dụng nước hợp vệ sinh, nâng số xã đạt tiêu chí nước sạch, vệ sinh môi trường lên 165/196 xã, góp phần quan trọng cải thiện và nâng cao đời sống mỗi gia đình.
Ông Trần Quốc Bình, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh cho biết, những năm qua, tỉnh đã huy động các nguồn lực từ ngân sách địa phương, các nguồn vốn thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia về nước sạch và vệ sinh nông thôn và nguồn lực của nhân dân để thực hiện các chính sách, đầu tư xây dựng các công trình nước sạch tập trung về tận khu dân cư dã góp phần đảm bảo vệ sinh, nâng cao sức khỏe cho người dân.
Tính đến hết năm 2022, trên địa bàn tỉnh có 208 công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tập trung đưa vào sử dụng, gồm 142 công trình cấp nước tự chảy, 66 công trình cấp nước bằng bơm dẫn; trong đó, doanh nghiệp quản lý 18 công trình, UBND xã và cộng đồng quản lý là 190 công trình.
Nhiều công trình đã xuống cấp, không còn sử dụng
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh, phần lớn các công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tập trung được đầu tư từ lâu, chủ yếu sử dụng nước ngầm và nước tự chảy quy mô nhỏ, công nghệ lọc cũ, lạc hậu hiện đã xuống cấp. Bên cạnh đó, việc đầu tư manh mún, không đồng bộ khiến cho nhiều công trình hoạt động không hiệu quả, thiếu bền vững. Không ít công trình còn bị hư hỏng do bị thiên tai, mưa lũ. Do thiếu kinh phí duy tu, sửa chữa nhiều công trình đã ngừng hoạt động…
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện nay, toàn tỉnh chỉ còn 31 công trình hoạt động bền vững, 10 công trình hoạt động trung bình, 64 công trình hoạt động kém hiệu quả, 103 công trình không sử dụng.
Theo ông Trần Quốc Bình, trước thực trạng này Sở đã rà soát, phân loại tài sản, kiểm tra hiện trạng các công trình cấp nước để báo cáo UBND tỉnh đưa ra phương án giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng cấp nước sạch nông thôn tập trung trên địa bàn.
Bên cạnh đó, Sở cũng đang tăng cường chỉ đạo các phòng chuyên môn thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các đơn vị quản lý, vận hành công trình cấp nước tập trung lập kế hoạch cấp nước an toàn chống thất thoát, thất thu nước sạch hệ thống cấp nước được giao quản lý...; đồng thời, yêu cầu các địa phương tổ chức rà soát, đánh giá công trình cấp nước sạch tập trung nông thôn trên địa bàn để kịp thời có phương án nâng cấp, sửa chữa phù hợp.
Song song với đó, tỉnh cũng tích cực thu hút, bố trí nguồn lực đầu tư xây dựng công trình cấp nước sạch tập trung quy mô lớn, đồng bộ, liên xã, liên huyện, kết nối với hệ thống cấp nước đô thị ở những nơi phù hợp để đảm bảo công trình hoạt động hiệu quả, bền vững; ưu tiên sử dụng nguồn nước từ hệ thống công trình thủy lợi, hồ chứa, đập dâng cho cấp nước sinh hoạt; sửa chữa, nâng cấp công trình cấp nước sạch bảo đảm hoạt động hiệu quả, gắn với giám sát quản lý, vận hành công trình; đồng thời, ưu tiên đầu tư công trình tạo nguồn cấp nước sinh hoạt tại vùng khan hiếm, khó khăn về nguồn nước, khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng của hạn hán, ô nhiễm nguồn nước; hỗ trợ đầu tư xây dựng công trình cấp nước sạch tập trung cho vùng sâu, vùng xa, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Đối với công trình cấp nước quy mô hộ gia đình, tỉnh cũng sẽ tăng cường hỗ trợ thực hiện các giải pháp cấp nước quy mô hộ gia đình đối với những vùng gặp khó khăn trong đầu tư công trình cấp nước tập trung hoặc đầu tư công trình cấp nước tập trung không hiệu quả, vùng chưa có khả năng tiếp cận với cấp nước tập trung, nhất là các vùng khan hiếm, khó khăn về nguồn nước, vùng sâu, vùng xa vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.Trong đó, tỉnh tập trung đầu tư xây dựng bể trữ nước mưa và các hình thức trữ nước khác phù hợp đặc thù vùng, miền để đảm bảo nhu cầu nước sinh hoạt; nghiên cứu xây dựng và nhân rộng mô hình thu, xử lý và trữ nước an toàn hộ gia đình; hướng dẫn kiểm tra, giám sát chất lượng nước quy mô hộ gia đình; sử dụng vật liệu thu, xử lý, trữ nước an toàn hộ gia đình.
Tỉnh phấn đấu hoàn thành mục tiêu đưa tỉ lệ người dân trong khu vực nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh đạt trên 99% vào năm 2028. Đến năm 2030, phấn đấu 50% dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đạt chất lượng theo quy chuẩn với số lượng tối thiểu 60 lít/người/ngày; đến năm 2045 có trên 80% người dân nông thôn được sử dụng nước sạch và vệ sinh an toàn, bền vững.
Hằng An
