Lô Lô Chải về đêm cuốn hút du khách bởi vẻ đẹp lung linh, huyền ảo của những nếp nhà trình tường truyền thống, hòa quyện cùng không gian yên bình nơi địa đầu cực Bắc Tổ quốc.
Kiên quyết xử lý vi phạm
Thôn Lô Lô Chải, xã Lũng Cú (Tuyên Quang) nổi bật với những nếp nhà trình tường, mái ngói âm dương, tường rào đá cùng không gian văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc. Những giá trị này tạo nên sức hấp dẫn riêng, góp phần đưa ngôi làng trở thành điểm đến thu hút du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, sự phát triển du lịch cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý xây dựng, ngăn chặn tình trạng xây dựng tự phát, bê tông hóa làm ảnh hưởng đến cảnh quan và kiến trúc bản địa.
Trước yêu cầu đó, xã Lũng Cú xác định quản lý trật tự xây dựng phải gắn với kiểm tra, giám sát thường xuyên tại cơ sở. Đội Quản lý trật tự xây dựng xã phối hợp với UBND xã và các lực lượng liên quan rà soát cấp phép, việc chấp hành quy định về xây dựng, kịp thời phát hiện những dấu hiệu vi phạm để yêu cầu khắc phục hoặc xử lý theo thẩm quyền.
Quan điểm của địa phương là không buông lỏng quản lý, không để vi phạm kéo dài hoặc phát sinh mới; mọi trường hợp vi phạm đều phải được xem xét, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Việc xử lý không chỉ nhằm lập lại trật tự xây dựng mà còn bảo vệ lợi ích lâu dài của cộng đồng, giữ gìn những giá trị làm nên sức hấp dẫn của điểm đến.
Ông Dương Ngọc Đức, Bí thư Đảng ủy xã Lũng Cú nhấn mạnh, phát triển du lịch đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, thúc đẩy kinh tế địa phương, nhưng không thể đánh đổi bản sắc văn hóa và cảnh quan để lấy lợi ích trước mắt. Địa phương yêu cầu tăng cường quản lý, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các sai phạm theo quy định; đồng thời nâng cao ý thức của người dân trong bảo tồn kiến trúc truyền thống.
Theo ông Dương Ngọc Đức, bảo tồn bản sắc là nền tảng, phát triển du lịch là động lực, nâng cao đời sống nhân dân là mục tiêu. Vì vậy, các công trình xây dựng, chỉnh trang tại Lô Lô Chải phải được quản lý chặt chẽ, phù hợp với định hướng phát triển du lịch xanh, giữ gìn không gian văn hóa đặc trưng của bản làng.
Tăng trách nhiệm quản lý, phát huy vai trò người dân
Cùng với kiểm soát trật tự xây dựng, xã Lũng Cú tập trung hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, nhất là hệ thống thu gom, xử lý nước thải, rác thải, góp phần cải thiện môi trường sống và nâng cao chất lượng phục vụ du khách. Việc đầu tư, chỉnh trang được triển khai theo định hướng phát triển du lịch xanh, hạn chế tác động đến cảnh quan và kiến trúc truyền thống.
Ông Ma Doãn Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã Lũng Cú cho biết, thời gian tới, địa phương tiếp tục tăng cường kiểm tra các công trình, điểm dịch vụ trên địa bàn, chú trọng công tác quản lý xây dựng và bảo đảm môi trường du lịch. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng sẽ hướng dẫn các hộ chấp hành đúng quy định, kịp thời chấn chỉnh những tồn tại, xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định pháp luật, góp phần xây dựng Lô Lô Chải trở thành điểm đến an toàn, văn minh, giữ được bản sắc riêng.
Bên cạnh trách nhiệm quản lý của chính quyền, sự đồng thuận và tự giác chấp hành của người dân có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả bảo tồn. Xã yêu cầu thôn Lô Lô Chải tăng cường tuyên truyền, vận động các hộ dân thực hiện quy định về xây dựng, gìn giữ nhà trình tường, mái ngói âm dương, tường rào đá và không gian văn hóa truyền thống của đồng bào Lô Lô, Mông, Giáy.
Cảnh quan và những nếp nhà truyền thống là tài sản quý của bản làng và cũng là điều thu hút du khách. Nhiều gia đình ở thôn Lô Lô Chải cam kết chấp hành quy định về xây dựng, không tự ý cơi nới, xây dựng làm ảnh hưởng đến cảnh quan; đồng thời giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo tồn phong tục, tập quán để du lịch phát triển lâu dài.
Lực lượng liên ngành kiểm tra hoạt động tại các hộ kinh doanh ở thôn Lô Lô Chải.
Cùng với đó, địa phương định hướng xây dựng tiêu chí homestay phù hợp bản sắc, phát triển các sản phẩm du lịch gắn với nông nghiệp, nghề thêu, dân ca, dân vũ, lễ hội và văn hóa tâm linh của người Lô Lô. Người dân được xác định là chủ thể của quá trình phát triển, trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ những giá trị văn hóa của quê hương.
Việc siết chặt quản lý xây dựng, xử lý nghiêm các vi phạm, nâng cao ý thức cộng đồng và hoàn thiện hạ tầng là những nhiệm vụ trọng tâm để Lô Lô Chải phát huy giá trị danh hiệu “Làng du lịch tốt nhất thế giới”. Qua đó, Lũng Cú hướng tới xây dựng điểm đến xanh, giàu bản sắc, phát triển thực chất và bền vững nơi địa đầu cực Bắc Tổ quốc…
