Nắng nóng kéo dài khiến hàng trăm ha rừng trồng chủ yếu là cây gỗ (keo lai, bạch đàn) từ 3-5 năm tuổi tại các xã, phường phía Nam tỉnh Quảng Ngãi như Nguyễn Nghiêm, Khánh Cường Đức Phổ, Sa Huỳnh bị héo lá, chết khô, gây thiệt hại lớn cho người trồng rừng và làm gia tăng nguy cơ cháy rừng.
Cây rừng chết “đỏ úa” núi đồi
Gia đình ông Nguyễn Văn Bé, ở thôn Vạn Trung, xã Nguyễn Nghiêm, trồng khoảng 20 ha keo lai, bạch đàn tại khu vực núi Mằng Tăng. Do nắng hạn kéo dài, đến nay 6 ha keo lai, bạch đàn 4-5 năm tuổi, sắp đến kỳ khai thác của gia đình ông đã bị khô héo, chết dần. Theo ông Bé, cây keo chu kỳ trồng 4-5 năm có thể cho thu nhập khoảng 120 triệu đồng/ha. Năm nay, khi diện tích keo vừa đến kỳ khai thác, gia đình chưa kịp thu hoạch thì cây đã chết do hạn hán.
“Chưa năm nào tôi thấy nắng hạn kéo dài, cây rừng chết nhiều như năm nay.Đã 6 tháng qua trời không có mưa, sống trên núi đá cây keo làm sao trụ nổi. Bao nhiêu công sức, tiền của đầu tư, chăm sóc suốt nhiều năm của gia đình tôi có nguy cơ mất trắng. Tôi mong Nhà nước có chính sách hỗ trợ để người dân vượt qua giai đoạn khó khăn này”, ông Bé chia sẻ.
Theo ghi nhận của phóng viên dọc Quốc lộ 24, qua thôn Vạn Trung, một bên là núi Lớn, bên kia là núi Mằng Tăng. Những rừng keo từng xanh tốt nay đang loang dần màu đỏ úa. Cây chết khô nối tiếp nhau, trải dài từ vạt rừng này sang vạt rừng khác. Tình trạng nghiêm trọng nhất là tại khu vực núi Mằng Tăng, nơi địa hình cao, dốc, nhiều đá, đất khô cằn và khả năng giữ nước thấp.
Trưởng thôn Vạn Trung Nguyễn Hữu Phước cho biết, nắng hạn kéo dài bất thường khiến nhiều diện tích keo, bạch đàn của người dân trong thôn đã chết khô. Qua thống kê sơ bộ, toàn thôn có gần 100 ha rừng trồng bị thiệt hại, không còn khả năng phục hồi. Đáng lo ngại, nắng hạn vẫn tiếp diễn, nhiều diện tích rừng khác đang thiếu nước, lá chuyển vàng, cây héo rũ, nguy cơ tiếp tục chết trên diện rộng nếu thời tiết không có mưa. Bên cạnh đó, một số khu vực cây keo mới trồng 1-2 năm tuổi ở khu vực thấp hơn cũng đang héo dần, nhiều diện tích cây keo đã chết.
Tại xã Nguyễn Nghiêm, khu vực rừng trồng chết nhiều được cảnh báo cháy rừng ở mức cao nhất.
Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Nghiêm Huỳnh Thanh Thao thông tin, toàn xã có khoảng 4.500 ha rừng, tập trung tại các thôn Vạn Trung, Hùng Nghĩa, Phước Lợi và An Tây Điền; trong đó 1.800 ha rừng phòng hộ, diện tích còn lại là rừng sản xuất. Rừng chết chủ yếu tại các khu vực núi đá, địa hình cao, dốc, thiếu nguồn nước. Nắng hạn kéo dài cũng khiến nguy cơ cháy rừng trên địa bàn ở mức rất cao.
Trước tình hình này, địa phương tăng cường tuyên truyền, khuyến cáo người dân chấp hành nghiêm các quy định về phòng cháy, chữa cháy rừng, tuyệt đối không sử dụng lửa trong rừng; hạn chế trồng keo tại những khu vực đồi núi đá, thiếu nước.
“Về lâu dài, xã định hướng lựa chọn các loài cây lâm nghiệp phù hợp, nhất là cây bản địa có khả năng chống chịu tốt với điều kiện khô hạn trồng ở các khu vực đồi núi, từng bước nâng cao hiệu quả và tính bền vững của rừng”. Ông Thao nói.
Rừng keo, bạch đàn chết do khô hạn tại khu vực núi Mằng Tăng, thôn Vạn Trung, xã Nguyễn Nghiêm, tỉnh Quảng Ngãi.
Tình trạng rừng trồng chết cũng xuất hiện tại nhiều tại khu vực như Tổ dân phố Lộ Bàn, phường Đức Phổ; dọc Quốc lộ 1A qua xã Khánh Cường và phường Sa Huỳnh. Phần lớn diện tích keo chết gần đến chu kỳ khai thác, cây keo bị chết khô khiến người dân đứng trước nguy cơ thiệt hại lớn.
Nghiêm cấm sử dụng lửa trong rừng, ven rừng
Rừng trồng chết khô trên diện rộng, cùng với thảm thực bì khô kiệt, đang khiến nguy cơ cháy rừng tại khu vực phía Nam tỉnh Quảng Ngãi tăng cao.
Theo Hạt Kiểm lâm khu vực X, đơn vị đang quản lý, bảo vệ rừng tại 9 xã, phường phía Đông Nam tỉnh Quảng Ngãi gồm: Mỏ Cày, Long Phụng, Lân Phong, Nguyễn Nghiêm, Khánh Cường, Mộ Đức, Trà Câu, Đức Phổ và Sa Huỳnh. Nắng nóng kéo dài, cây rừng chết nhiều, thảm thực bì khô kiệt, nguy cơ cháy rừng tại các địa phương do hạt quản lý đang được cảnh báo ở cấp V - cấp cực kỳ nguy hiểm.
Trực tiếp kiểm tra diện tích rừng bị chết khô tại khu vực núi Mằng Tăng, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực X Võ Quốc Trung cho hay, diện tích rừng trồng chết tại xã Nguyễn Nghiêm khá lớn, theo thống kê sơ bộ của địa phương khoảng gần 100ha. Đơn vị đang phối hợp chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, kiểm tra các khu vực trọng điểm; yêu cầu kiểm lâm địa bàn bám sát cơ sở, phối hợp chủ rừng kiểm soát, ngăn chặn các nguồn có nguy cơ gây cháy rừng.
Rừng keo, bạch đàn chết do khô hạn, lá chuyển sang màu đỏ úa.
Cùng với đó, Hạt Kiểm lâm khu vực X cũng đã phát đi thông báo đến chính quyền các địa phương, chủ rừng tăng cường các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn, lâm phần quản lý; nghiêm cấm đốt thực bì và sử dụng lửa trong rừng, ven rừng; các trường hợp vi phạm sẽ bị kiểm tra, xử lý theo quy định.
Phó Chủ tịch UBND xã Khánh Cường Trần Huỳnh Kiên nhấn mạnh, để chủ động ứng phó với nguy cơ cháy rừng, UBND xã đã yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ rừng thực hiện nghiêm các quy định, biện pháp an toàn phòng chống cháy rừng; thông báo đến các thôn về việc nghiêm cấm hành vi sử dụng lửa trong rừng, ven rừng, sông suối có nguy cơ gây ra cháy rừng khi rừng được cảnh báo cháy ở cấp IV, V.
UBND xã giao Phòng kinh tế thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo cháy, thông báo đến các trưởng thôn, thông tin đến nhân dân các cấp độ cảnh báo cháy, phương án phòng chống cháy rừng. Đối với các trường hợp vi phạm sử dụng lửa trong rừng, gần rừng trong thời điểm này đều bị xử lý theo quy định, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự./.
