Tết Quân Dân mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2026 tại Cần Thơ thể hiện tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, đổi mới hoạt động, góp phần nâng cao đời sống đồng bào Khmer và phát triển địa phương.
Phát biểu tại hội nghị tổng kết rút kinh nghiệm các hoạt động Tết Quân Dân mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2026 tổ chức chiều 23/4, ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ cho biết, Tết Quân Dân mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2026 đã được lực lượng vũ trang thành phố phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, đoàn thể và 4 xã, phường tổ chức thực hiện hoàn thành đúng kế hoạch, đạt kết quả tốt; nội dung hoạt động có nhiều đổi mới, phong phú, thiết thực, sát với nhu cầu thực tế đời sống Nhân dân và đồng bào dân tộc Khmer.
Đặc biệt, tại xã An Ninh, điểm tổ chức chính của Tết Quân Dân mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2026 đã đề cao trách nhiệm huy động cả hệ thống chính trị và động viên các tầng lớp Nhân dân tham gia; chủ động triển khai, tích cực chuẩn bị chu đáo các mặt công tác, theo dõi chỉ đạo chặt chẽ tiến độ thực hiện, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh, những khó khăn, vướng mắc để phối hợp tổ chức thực hiện theo đúng kế hoạch, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Các hoạt động đã góp phần giữ vững, tăng cường mối quan hệ đoàn kết Quân - Dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, củng cố lòng tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước và cấp ủy, chính quyền địa phương; không ngừng xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, phát triển kinh tế xã hội, củng cố quốc phòng an ninh ngày càng vững chắc.
Các tập thể được nhận Giấy khen của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố vì có thành tích tiêu biểu trong tham gia hoạt động Tết Quân Dân mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2026.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương cần nhìn nhận, đánh giá nghiêm túc những hạn chế trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện mô hình trong thời gian qua đồng thời cần tiếp tục phát huy hơn nữa những thành tích, những kết quả đã đạt được để làm sao mô hình Tết Quân - Dân mừng Chôl Chnăm Thmây không chỉ là thương hiệu riêng của lực lượng vũ trang mà nó phải thực sự là một phong trào, một điểm nhấn của cả hệ thống chính trị thành phố.
Các cá nhân được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND TP Cần Thơ vì có thành tích tiêu biểu trong tham gia hoạt động Tết Quân Dân mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2026.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ khẳng định, Tết Quân - Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây là mô hình mang tính tổng hợp, toàn diện, với nhiều nội dung và hình thức đa dạng, phong phú; vừa tổ chức vui chơi, vừa chăm lo xây dựng cơ sở vật chất và đời sống cho bà con đồng bào dân tộc Khmer tại địa phương. Qua đó, thể hiện đúng quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về công tác chính sách đối với đồng bào dân tộc, tôn giáo; góp phần cùng cấp ủy, chính quyền tháo gỡ khó khăn, mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho Nhân dân, từng bước làm thay đổi diện mạo nông thôn trong dịp Tết cổ truyền của đồng bào dân tộc Khmer.
Đại tá Phạm Ngọc Quang, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Cần Thơ phát biểu.
Theo Đại tá Phạm Ngọc Quang, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Cần Thơ, năm 2026 có rất nhiều hoạt động, nhưng thành phố luôn hướng về bà con dân tộc Khmer với nhiều chương trình thiết thực. Đây cũng là năm đầu tiên trong sáu năm qua, thành phố Cần Thơ tổ chức Tết Quân - Dân thành công và ý nghĩa nhất, với tổng kinh phí hơn 18 tỷ đồng từ ngân sách và nguồn xã hội hóa. Đã có 238 căn nhà được trao cho người dân do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố tài trợ, góp phần giải quyết nhu cầu về nhà ở cho đồng bào dân tộc.
Hòa thượng, Tiến sĩ Lý Hùng, Phó Trưởng ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Cần Thơ, Hội Phó thường trực Hội đoàn kết sư sãi yêu nước TP Cần Thơ, Trụ trì chùa PituKhôsa Răngsây phát biểu.
Trong dịp này, nhiều công trình, phần việc thiết thực đã được triển khai: lắp đặt 140 đèn năng lượng mặt trời thắp sáng các tuyến đường; xây mới 3 cầu giao thông nông thôn (chiều dài 20-25 m); láng sân, lát gạch vỉa hè Trường Tiểu học với diện tích 2.442 m²; sửa chữa, đắp lề đường giao thông nông thôn dài 4,4 km; phát quang, dọn dẹp hơn 56 km tuyến đường giao thông; xây dựng tuyến đường hoa dài 5 km trên Tỉnh lộ 931. Đồng thời, xây mới 238 căn nhà “Đại đoàn kết” cho hộ nghèo, cận nghèo và hộ có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở; tặng 120 phần quà cho các chùa Phật giáo Nam tông Khmer; 950 phần quà cho gia đình chính sách, hộ nghèo, cận nghèo là đồng bào dân tộc Khmer; trao 360 suất học bổng và 500 xe đạp cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn; tặng 5 tivi cho 5 trường học; tổ chức khám bệnh, cấp thuốc miễn phí và tặng quà cho 1.200 người dân.
Các tập thể được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND TP Cần Thơ vì có thành tích tiêu biểu trong tham gia hoạt động Tết Quân Dân mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2026.
Dịp này, Ban Tổ chức đã tặng Bằng khen của Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ cho 18 tập thể và 23 cá nhân có thành tích tiêu biểu trong tham gia các hoạt động trên địa bàn. Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Cần Thơ cũng tặng Giấy khen cho 10 tập thể và 31 cá nhân.../.
Tên tự gọi: Người Khmer.
Dân số: 1.260.640 người, (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).
Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ Me.
Lịch sử: Trước thế kỉ XII người Khmer và văn hoá của họ giữ vai trò chủ thể ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Hoạt động sản xuất: Người Khmer là cư dân nông nghiệp dùng cày và trồng lúa nước. Trong bộ công cụ nông nghiệp khá hoàn thiện và hiệu quả của họ, có những dụng cụ độc đáo thích ứng với điều kiện địa lí sinh thái Nam bộ như cái phảng thay cho cày chuyên dùng ở vùng đất phèn, mặn để phát cỏ, cù nèo (Pok) dùng để vơ cỏ. Cây nọc cấy (Sơ chal) dấu vết của chiếc gậy chọc lỗ xa xưa, tạo ra lỗ để cắm cây lúa ở những chân ruộng nước nhưng đất cứng, và cái vòn gặt (Kần điêu) dùng để cắt lúa.
Người Khmer có nghề đánh cá, dệt, chiếu, đan lát, dệt vải, làm đường thốt nốt và làm gốm. Kĩ thuật gốm đơn giản, công cụ chính là hòn kê (K’leng), bàn dập (Chơ), chưa dùng bàn xoay, không có lò nung cố định, gốm mộc, không màu,với độ nung thấp. Sản phẩm gốm chủ yếu là đồ gia cụ, tiêu biểu nhất là bếp (Cà ràng) và nồi (Cà om) rất được người Việt, người Hoa ở đồng bằng sông Cửu Long ưa dùng.
Ăn: Người Khmer trồng hơn 150 giống lúa tẻ và nếp khác nhau, họ thường ăn cơm tẻ và cơm nếp. Thức ăn hằng ngày có tôm, cá nhỏ, ếch, nhái, rau, củ. Họ chế biến rất nhiều loại mắm: mắm ơn Pứ làm bằng tôm tép, mắm Pơ inh làm bằng cá sặc, nhưng nổi tiếng nhất là mắm B’hóc làm bằng cá lóc, các sọc, cá trê, tôm tép, mắm pơ inh làm bằng cá sặc, nhưng nổi tiếng nhất là mắm B’hóc làm bằng cá lóc, cá sọc, cá trê, tôm tép trộn với thính và muối. Gia vị ưa thích nhất là vị chua (từ quả me hay mè) và cay (hạt tiêu, tỏi, sả, ca ri...).
Mặc: Nam nữ trước đây đều mặc xà rông bằng lụa tơ tằm do họ tự dệt. Lớp thanh niên ngày nay thích mặc quần âu với áo sơmi. Những người đứng tuổi, người già thường mặc quần áo bà ba màu đen, nam giới khá giả đôi khi mặc quần áo bà ba màu trắng với chiếc khăn rằn luôn quấn trên đầu, hoặc vắt qua vai. Chỉ đặc biệt trong cưới xin, nam nữ mới mặc quần áo cổ truyền. Chú rể mặc áo xà rông, áo màu đỏ, cổ đứng với hàng khuy trước ngực, bên vai trái quàng chiếc khăn dài trắng (Kăl xinh) và con dao cưới (Kầm pách) ngụ ý để bảo vệ cô dâu. Còn cô dâu mặc Xăm pốt (váy)màu tím hay màu hồng, áo dài màu đỏ, quàng khăn và đội mũ cưới truyền thống. áo dài Khơ Me (Wện) gần gũi với chiếc áo dài của phụ nữ Chăm: áo bịt tà, thân áo rộng và dài dưới gối, cổ áo thấp và xẻ trước ngực vừa đủ để chui đầu vào, tay áo chật, hai bên sườn thường ghép thêm bốn miếng vải (thường hoặc màu) kéo dài từ nách đến gấu áo.
Ở: Họ sống ở đồng bằng sông Cửu Long, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền Tây Nam bộ và tụ cư trên 3 vùng môi sinh lớn: vùng đồng bằng nội địa, vùng phèn mặn ven biển, vùng đồi núi Tây Nam giáp biên giới Cam Pu Chia. Người Khmer trước đây ở nhà sàn, nay sống trong các ngôi nhà đất.
Phương tiện vận chuyển: Thường sử dụng xe bò (cộ), xe lôi bánh gỗ, hoặc bánh hơi, đi lại trên đường hay những chân ruộng khô, vận chuyển nông sản trong mùa thu hoạch.
Sống trong môi trường chằng chịt kênh, rạch, ghe, thuyền của người Khmer có rất nhiều loại: xuồng ba lá, ghe tam bản, thuyền " tắc rán" hoặc thuyền "đuôi tôm" chạy máy. Ðặc biệt nhất là chiếc ghe Ngo (Tuộc mua) dài 30m, làm bằng gỗ sao, có từ 30-40 tay chèo, mũi và hai bên thành thuyền có vẽ hình ó biển, voi, sư tử, sóng nước. Ghe Ngo chỉ sử dụng trong dịp lễ chào mặt trăng OK-ang Bok (tháng 10 âm lịch), còn ngày thường họ gửi trong chùa, được cư dân trong các "Phum", "Sóc" coi như vật thiêng.
Quan hệ xã hội: Gia đình nhỏ một vợ một chồng, ở riêng và là đơn vị kinh tế độc lập, có nơi 3-4 thế hệ sống chung trong một nhà. Xã hội Khmer vẫn còn tồn tại nhiều tàn dư mẫu hệ.
Người Khmer có rất nhiều họ khác nhau. Những họ do triều Nguyễn trước đây đặt ra như: Danh, Kiên, Kim, Sơn, Thạch. Những họ tiếp thu từ người Việt và người Hoa như: Trần, Nguyễn, Dương, Trương, Mã, Lý... Lại có những họ thuần tuý Khmer như U, Khan, Khum. Tình trạng ngoại tình, đa thê, li hôn hoặc loạn luân giữa những người có huyết thống trực hệ, ít xẩy ra hoặc tuyệt đối nghiêm cấm.
Hôn nhân: Hôn nhân thường do cha mẹ xếp đặt, có sự thoả thuận của con cái. Cưới xin trải qua 3 bước: làm mối, dạm hỏi và lễ cưới, được tổ chức ở bên nhà gái. Sau đó, người con trai phải ở bên nhà vợ một thời gian. Trải qua ít năm hoặc khi có con, họ ra ở riêng, nhưng vẫn cư trú bên ngoại.
Ma chay: Tục hoả thiêu đã có từ lâu. Sau khi thiêu, tro được giữ trong tháp "Pì chét đẩy", xây cạnh ngôi chính điện trong chùa.
Lễ tết: Có 2 lễ lớn trong năm.
Tết Chuôn chnam Thmây tổ chức từ ngày 1 đến ngày 3 đầu tháng Chét (theo Phật lịch) vào khoảng tháng 4 dương lịch.
Lễ chào mặt trăng (ok ang bok) tổ chức vào rằm tháng 10 âm lịch, trong lễ này có đua thuyền Ngo giữa các phum - sóc.
Thờ cúng: Thờ Phật, tổ tiên và thực hành các nghi lễ nông nghiệp như cúng thần ruộng (neak tà xiê), gọi hồn lúa (ok ang leok), thần mặt trăng (ok ang bok).
Học: Con trai khi lớn đều được cha mẹ gửi vào chùa làm sư từ 3 đến 5 năm. Họ được học kinh Phật, học chữ Khmer ở các trường chùa. Chỉ sau nghĩa vụ tu hành, họ mới được phép hoàn tục và mới có quyền được lập gia đình.
Văn nghệ: Người Khmer có cả một kho tàng phong phú về truyện cổ như thần thoại, truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười, có một nền sân khấu truyền thống như Dù kê, Dì kê, một nền âm nhạc vừa có nguồn gốc Ấn Ðộ, vừa có nguồn gốc Ðông Nam Á. Nghệ thuật và kiến trúc chùa tháp được coi là di sản đặc sắc nhất của văn hoá Khmer. Trong các ngôi chùa Khmer của Phật giáo tiểu thừa (Thérévada), ngoài tượng Ðức Phật Thích Ca được tôn thờ duy nhất, chiếm vị trí trung tâm khu chính điện, vẫn tồn tại một hệ thống phong phú linh thần, linh thú - những dấu vết tàn dư còn lại của Bà la môn giáo và tín ngưỡng dân gian.
Theo cema.gov.vn
