Thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Thái Nguyên phấn đấu xây dựng nông thôn hiện đại, xanh, thông minh, phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giảm nghèo đa chiều, bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau, bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội.
Đối với chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh phấn đấu đến năm 2030 có 95% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, khoảng 10% số xã đạt nông thôn mới hiện đại. Về giảm nghèo, tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân trên 1,5 điểm %/năm, tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10%.
Về địa bàn, tỉnh phấn đấu vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn, thu nhập bình quân người dân nông thôn tăng từ 2,5 đến 3 lần so với năm 2020, thu nhập người dân tộc thiểu số tăng nhanh, thu hẹp khoảng cách so với bình quân chung...
Đáng lưu ý, giai đoạn 2026-2030, ba chương trình mục tiêu quốc gia (xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi) được hợp nhất thành một chương trình mục tiêu quốc gia với quy mô, phạm vi rộng lớn tại tất cả các xã, phường. Vì thế, các mục tiêu, nhiệm vụ và yêu cầu đặt ra rất cao.
Việc triển khai các chương trình trong giai đoạn mới được xác định gặp không ít khó khăn, thách thức. Cụ thể, trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, quy mô các xã sau sắp xếp lớn hơn, phạm vi quản lý rộng hơn, khối lượng công việc tăng cao, dẫn đến nhu cầu đầu tư hạ tầng và kinh phí duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí tăng, tạo áp lực lớn đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và bố trí nguồn lực trong giai đoạn tới, nhất là đối với các chỉ tiêu về giao thông, giảm nghèo, nước sạch, môi trường, chuyển đổi số và hạ tầng thiết yếu phục vụ dân sinh.
Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ gia đình ở nông thôn được sử dụng nước sạch đạt chuẩn theo quy định mới đạt 56,03%, trong khi mục tiêu đến năm 2030 phải đạt từ 80% trở lên, đòi hỏi nhu cầu đầu tư rất lớn đối với hệ thống công trình cấp nước sạch tập trung. Bên cạnh đó, nhiều công trình hạ tầng nông thôn được đầu tư giai đoạn trước đã xuống cấp, cần nguồn lực lớn để cải tạo, nâng cấp.
Đối với lĩnh vực giảm nghèo, dự kiến đến cuối năm 2026, toàn tỉnh có khoảng 10% hộ nghèo tương ứng khoảng 42.900 hộ, tăng khoảng 24.000 hộ so với năm 2025 (theo chuẩn giai đoạn 2022 – 2025). Bên cạnh yêu cầu phải tập trung nguồn lực để hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững, ngân sách nhà nước sẽ phải bố trí nguồn lực rất lớn để giải quyết các chiều thiếu hụt về dịch vụ xã hội cơ bản và các chính sách hỗ trợ đối với hộ nghèo như: bảo hiểm y tế; miễn, giảm học phí và chi phí học tập; tiền điện; trợ giúp pháp lý; đào tạo nghề, kết nối việc làm; nhà ở, nước sạch và vệ sinh môi trường; tiếp cận thông tin.
Trong phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2026-2030 được xác định ở mức cao hơn, toàn diện hơn, yêu cầu không chỉ giảm nghèo mà phải hướng tới phát triển bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống của người dân. Tuy nhiên, nhiều mục tiêu khó như đất ở, đất sản xuất, sắp xếp ổn định dân cư, nước sinh hoạt,… vẫn tiếp tục gặp khó do thiếu quỹ đất, điều kiện địa hình phức tạp, nguồn lực đầu tư lớn...
Để thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, UBND tỉnh Thái Nguyên đang tham mưu trình Tỉnh ủy sớm ban hành Nghị quyết về lãnh đạo thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, trong đó giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030 được triển khai trên địa bàn toàn tỉnh. Tỉnh sẽ trình HĐND tỉnh thông qua nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương để thực hiện chương trình, trong đó bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù của tỉnh.
Bên cạnh đó, UBND tỉnh tăng cường phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tuyên truyền, vận động, giám sát, phản biện xã hội, phát huy vai trò của nhân dân, cộng đồng dân cư và các tổ chức thành viên trong huy động nguồn lực, tổ chức thực hiện, góp phần nâng cao hiệu quả triển khai chương trình trên địa bàn.../.
