Xã miền núi Tây Giang cách trung tâm thành phố Đà Nẵng hơn 100km về phía Tây, toàn xã có 23 thôn với trên 9.063 nhân khẩu; trong đó hơn 90% là đồng bào dân tộc Cơ Tu. Với tỷ lệ độ che phủ rừng trên 74%, hệ sinh thái đa dạng sinh học, đồng bào Cơ Tu nơi đây đã tận dụng những thế mạnh sẵn có để xây dựng nhiều mô hình kinh tế bền vững, trong đó có lĩnh vực trồng và sản xuất dược liệu.
Khởi nghiệp từ sản vật địa phương
Năm nay ngoài 30 tuổi, anh C’lâu Thái Ngọc là một thanh niên chịu khó nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh dược liệu giỏi tại thôn Pr’ning, xã Tây Giang. Gia tài của C’lâu Thái Ngọc là một vườn ươm cây Ba Kích giống rộng khoảng 500 m2 cạnh nhà, một khu trồng cây Ba Kích thành phẩm rộng khoảng 4 ha trên ngọn đồi sau nhà, và một xưởng sản xuất rộng khoảng 100 m2 với dây chuyền chế biến, dán nhãn, đóng chai sản phẩm.
Anh C’lâu Thái Ngọc cho biết, với mật độ trồng Ba Kích khoảng 15.000 cây/ha, mỗi năm, anh thu hoạch được khoảng 150 - 200 kg củ Ba Kích, thu về 75 - 100 triệu đồng. Ngoài ra, mô hình vườn ươm cây giống của anh cũng cung ứng cho thị trường khoảng 35.000 cây/năm.
“Từ nhỏ, tôi đã được theo cha mẹ đi lên rừng, lên rẫy tìm cây Ba Kích để mang về bán. Khi lớn lên, nhận thấy đây là loại dược liệu phát triển rất tốt, phù hợp khí hậu địa phương nên tôi quyết định học hỏi mô hình ươm trồng giống cây này. Từ khoảng năm 2016, nhờ sự hỗ trợ nguồn vốn của chính quyền địa phương, tôi đã trồng những luống cây Ba Kích đầu tiên. Hiện nay tôi đang trồng khoảng 4 ha Ba Kích dưới tán cây Keo để tối ưu hóa diện tích trồng rừng”, anh C’lâu Thái Ngọc chia sẻ.
Tuy là loài cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương nhưng theo anh Thái Ngọc, để cây Ba Kích tím phát triển được tốt nhất thì phải trồng trên đất tơi xốp và chăm bón thường xuyên, tưới đủ nước vào mùa khô. Sau khoảng 5 năm thì có thể thu hoạch củ Ba Kích để làm dược liệu.
Từng bước đưa sản phẩm ra thị trường
Anh C’lâu Thái Ngọc tự nghiên cứu, tìm tòi, đầu tư dây chuyền máy móc, thiết bị trị giá khoảng 500 triệu để nâng cao hiệu quả sản xuất các sản phẩm.
Nhận thấy việc chỉ trồng dược liệu sẽ không thể tận dụng được hết lợi thế địa phương, anh C’lâu Thái Ngọc quyết tâm nghiên cứu, đầu tư dây chuyền sản xuất để có thể đưa được sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Từ nguồn tiền lãi sau những năm trồng Ba Kích, đến năm 2022, anh Thái Ngọc đầu tư mở cơ sở Dược liệu Ánh Dương và bắt đầu sản xuất những sản phẩm như: rượu ngâm Ba Kích, chè Dây, hoa quả sấy…
Anh C’lâu Thái Ngọc nhớ lại, khi bán củ Ba Kích thì anh thấy khách hàng thường mang về để ngâm rượu thuốc, bồi bổ sức khỏe. Vì vậy anh quyết tâm đầu tư hệ thống máy nấu rượu, lọc rượu tiêu chuẩn để kết hợp với sản phẩm Ba Kích tím. Nghĩ là làm, chàng trai Cơ Tu lên mạng để tìm hiểu thông tin, rồi đến tận nhà máy sản xuất ở miền Bắc để đặt mua hệ thống máy nấu rượu hiện đại, và các máy đóng chai, dán nhãn trị giá gần 500 triệu đồng.
Anh chia sẻ: “Khi đã sản xuất ra những sản phẩm đầu tiên, tôi tiếp tục lúng túng trong việc đăng ký kinh doanh, cấp phép an toàn vệ sinh thực phẩm, đăng ký nhãn hiệu… Nhưng tôi rất may mắn được cán bộ địa phương hỗ trợ, hướng dẫn để thực hiện từng bước. Đến nay, các sản phẩm do cơ sở Dược liệu Ánh Dương sản xuất đã có đủ giấy tờ, xuất xứ để cung cấp ra thị trường xã Tây Giang và các khu vực lân cận. Trong tương lai, tôi sẽ đăng ký sản phẩm OCOP để mong nhận được nhiều hỗ trợ hơn từ các cấp chính quyền, đưa sản phẩm đến nhiều tỉnh, thành hơn”.
Xuất phát từ một người sống bằng nghề lên rừng, làm rẫy, sau gần 10 năm khởi nghiệp, với nhiều nỗ lực không ngừng nghỉ, anh C’lâu Thái Ngọc đã từng bước thoát nghèo, xây dựng được cơ sở sản xuất trên quê hương Tây Giang. Anh cũng tạo công việc cho 4 lao động nhàn rỗi ở địa phương, để làm các khâu đóng chai, dán nhãn, phân phối sản phẩm cho các tạp hóa trong xã và khu vực lân cận. Hiện nay, cơ sở Dược liệu Ánh Dương mang lại nguồn thu cho anh C’lâu Thái Ngọc khoảng 30 triệu/tháng.
Với nỗ lực trồng và chế biến dược liệu, anh C’lâu Thái Ngọc đã 2 lần được UBND xã Lăng (nay là xã Tây Giang) tặng Giấy khen vì có thành tích tiêu biểu trong sản xuất Nông nghiệp các năm 2022 và 2023.
Với những nỗ lực trong công tác trồng và chế biến dược liệu, anh C’lâu Thái Ngọc đã 2 lần được UBND xã Lăng trước đây (nay là xã Tây Giang) tặng Giấy khen vì có thành tích tiêu biểu trong sản xuất nông nghiệp các năm 2022 và 2023.
Theo ông Alăng Tối, Phó Chủ tịch UBND xã Tây Giang (thành phố Đà Nẵng), anh C’lâu Thái Ngọc là một tấm gương thanh niên vượt khó, chăm chỉ làm kinh tế trên địa bàn xã. Từ những sản vật địa phương, ứng dụng các công nghệ, kiến thức tiên tiến, anh C’lâu Thái Ngọc đã tạo ra được những sản phẩm có giá trị, làm giàu cho bản thân và tạo thêm công ăn, việc làm trên địa bàn xã. Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục hỗ trợ cơ sở Dược liệu Ánh Dương trong việc đăng ký sản phẩm tham gia chương trình OCOP. Đồng thời tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ C’lâu Thái Ngọc trong nâng cao chất lượng sản phẩm, ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh, tiếp thị sản phẩm…
Cũng theo Phó Chủ tịch UBND xã Tây Giang Alăng Tối, trong giai đoạn 2022-2025, UBND huyện Tây Giang (cũ) đã phát triển được 9 sản phẩm OCOP; hiện tại trên địa bàn xã Tây Giang quản lý 6 sản phẩm của 6 chủ thể tham gia, các sản phẩm đều còn hạn sử dụng, đảm bảo về mẫu mã, bao bì, quy định; trong đó, những sản phẩm dược liệu như: Ba Kích, Chè Dây, Cao Đảng Sâm… không những được tiêu thụ tốt tại địa phương mà còn thu hút người tiêu dùng trên cả nước, giúp kinh tế xã Tây Giang từng bước được cải thiện và phát triển./.
