Tiếp tục khơi dòng chảy văn hóa bản địa đặc sắc của người Ê Đê

Tiếp tục khơi dòng chảy văn hóa bản địa đặc sắc của người Ê Đê

Người Ê Đê sinh sống tại huyện Sông Hinh (tỉnh Phú Yên cũ) nay thuộc các xã: Sông Hinh, Đức Bình, Ea Ly, Ea Bá (tỉnh Đắk Lắk) hiện còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống bản địa đặc sắc, độc đáo. Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, chính quyền địa phương đã nỗ lực phát huy những giá trị đó trở thành điểm nhấn trong dòng chảy văn hóa địa phương, tạo thêm nhiều việc làm mới tăng thu nhập cho người Ê Đê thông qua các đề án phát triển du lịch cộng đồng.

Đồng bào người Ê Đê tại xã Sông Hinh (tỉnh Đắk Lắk) biểu diễn nhạc cụ dân tộc mình.

Đồng bào người Ê Đê tại xã Sông Hinh (tỉnh Đắk Lắk) biểu diễn nhạc cụ dân tộc mình.

Phát huy giá trị văn hóa bản địa

Hiện nay, tại các xã: Sông Hinh, Đức Bình, Ea Ly, Ea Bá (tỉnh Đắk Lắk), đồng bào Ê Đê có khoảng hơn 10.000 người đang sinh sống và làm ăn; đoàn kết hòa hợp trong cộng đồng các dân tộc thiểu số khác như: Ba Na, Tày, Nùng, Thái, Dao, Chăm, Mường… Dù địa giới hành chính cấp xã thay đổi hay tên gọi địa phương khác đi, người Ê Đê nơi đây vẫn luôn nỗ lực gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc mình.

Năm 2018, lễ cúng trưởng thành của người Ê Đê (huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên cũ) được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Nhiều năm qua, di sản văn hóa này được chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan cùng cộng đồng người Ê Đê nơi đây nỗ lực bảo tồn, phát huy. Thời gian thực hiện lễ cúng cũng được đồng bào rút ngắn để tránh lãng phí, ảnh hưởng đến công việc của người thân, họ hàng trong gia đình.

Người Ê Đê tại xã Sông Hinh (tỉnh Đắk Lắk) biểu diễn các điệu múa của dân tộc mình.

Người Ê Đê tại xã Sông Hinh (tỉnh Đắk Lắk) biểu diễn các điệu múa của dân tộc mình.

Già làng Ma Trút (xã Sông Hinh) chia sẻ, theo văn hóa truyền thống trong cộng đồng người Ê Đê, mỗi con người từ khi sinh ra đều được tổ chức cúng và đeo vòng 7 lần từ thấp đến cao tương đương từng ché rượu. Lễ cúng ché 7 là lớn nhất và người đó được coi là trưởng thành. Ngoài ra, nhiều nét văn hóa đặc sắc của người Ê Đê cũng đang được gìn giữ như: Lễ cúng bến nước, cúng đầu làng, cúng đeo vòng; biểu diễn cồng chiêng, ẩm thực, trang phục…

Thông qua lễ cúng trưởng thành và các lễ cúng khác, người Ê Đê cầu mong nhận được sự truyền nối sức mạnh truyền thống của bộ tộc, đồng thời gửi gắm niềm tin và hy vọng về sức mạnh giúp bảo vệ và xây dựng buôn làng phát triển. Các nghi lễ tâm linh này có từ xa xưa, được truyền từ đời này qua đời khác và đã ăn sâu vào tâm trí, đời sống sinh hoạt của đồng bào. Lễ cúng trường thành mang lại niềm vui, tự hào trong cộng đồng người Ê Đê nơi đây.

Người Ê Đê tại các xã thuộc huyện Sông Hinh (tỉnh Phú Yên cũ) nay là tỉnh Đắk Lắk biểu diễn cồng chiêng.

Người Ê Đê tại các xã thuộc huyện Sông Hinh (tỉnh Phú Yên cũ) nay là tỉnh Đắk Lắk biểu diễn cồng chiêng.

Theo Chủ tịch UBND xã Sông Hinh Nguyễn Chí Hiền, lễ cúng trưởng thành của người Ê Đê không chỉ thể hiện bản sắc văn hóa tiêu biểu của đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương mà còn có giá trị đối với văn hóa cộng đồng và cả dân tộc Việt Nam. Trong quá trình cư trú lâu dài tại tỉnh Phú Yên cũ, với sức sáng tạo văn hóa không ngừng, đồng bào Ê Đê đã có những đặc thù riêng về văn hóa, thể hiện trong phong tục, tập quán, tín ngưỡng, lễ hội.

Hiện nay, dưới tác động của nhiều yếu tố như kinh tế, văn hóa, xã hội, đời sống của người Ê Đê đã có nhiều thay đổi. Các nghi lễ vì thế cũng có sự biến đổi thích hợp trên những giá trị văn hóa mới phù hợp với sự phát triển chung, phát huy những yếu tố tích cực, tạo sức mạnh và động lực nội sinh duy trì bản sắc văn hóa tộc người. Thời gian tới, UBND xã Sông Hinh sẽ tăng cường chỉ đạo các thôn, buôn và các gia đình, cá nhân người Ê Đê tiếp tục giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa lễ cúng trưởng thành trở thành nét văn hóa độc đáo tại địa phương.

Du lịch cộng đồng và bảo tồn giá trị văn hóa

Người dân buôn Lê Diêm (xã Sông Hinh, tỉnh Đắk Lắk) xây dựng nhà theo lối truyền thống người Ê Đê để phát triển du lịch.

Người dân buôn Lê Diêm (xã Sông Hinh, tỉnh Đắk Lắk) xây dựng nhà theo lối truyền thống người Ê Đê để phát triển du lịch.

Tháng 4/2025, UBND huyện Sông Hinh (tỉnh Phú Yên cũ) đã chính thức thông qua Đề án “Phát triển du lịch văn hóa cộng đồng buôn Lê Diêm”. Đề án nhằm từng bước xây dựng buôn Lê Diêm (nay thuộc xã Sông Hinh, tỉnh Đắk Lắk) trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào Ê Đê.

Buôn Lê Diêm hiện có khoảng 160 hộ dân, chủ yếu là người Ê Đê sinh sống. Nơi đây có nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc như: Nhà dài, múa dân gian, cồng chiêng, ẩm thực bản địa (cá suối, cơm lúa rẫy, rau rừng...), nghề dệt thổ cẩm, đan lát, ủ rượu truyền thống… Những giá trị văn hóa này được đánh giá có tiềm năng lớn trong phát triển du lịch văn hóa cộng đồng. Tuy nhiên đến nay, các hoạt động du lịch tại buôn vẫn còn nhỏ lẻ, tự phát, thiếu quy hoạch và chưa có sự đầu tư bài bản.

Các bạn trẻ người đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Sông Hinh tìm hiểu trang phục dân tộc mình.

Các bạn trẻ người đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Sông Hinh tìm hiểu trang phục dân tộc mình.

Đề án “Phát triển du lịch văn hóa cộng đồng buôn Lê Diêm” đề ra nhiều giải pháp thiết thực như: Xây dựng mô hình quản lý du lịch cộng đồng, đầu tư hạ tầng - cảnh quan phục vụ du lịch, đưa văn hóa Ê Đê và các nghề truyền thống vào sản phẩm du lịch, đào tạo nguồn nhân lực địa phương, tăng cường quảng bá hình ảnh và nâng cao thương hiệu buôn Lê Diêm. Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 30 tỷ đồng, huy động từ việc kêu gọi đầu tư và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Hiện, UBND xã Sông Hinh ưu tiên thực hiện một số nội dung trước mắt như: Xây dựng bộ thuyết minh, câu chuyện điểm đến; phát triển sản phẩm OCOP; tổ chức tập huấn nâng cao kỹ năng và ý thức cộng đồng trong hoạt động du lịch. Việc triển khai hiệu quả Đề án được kỳ vọng không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Ê Đê bền vững.

Người Ê Đê tại Đắk Lắk tạo ra các sản phẩm truyền thống của dân tộc mình để quảng bá thương hiệu rộng rãi trên thị trường.

Người Ê Đê tại Đắk Lắk tạo ra các sản phẩm truyền thống của dân tộc mình để quảng bá thương hiệu rộng rãi trên thị trường.

Chị K’Sor Hờ Yên (buôn Lê Diêm, xã Sông Hinh) cho biết, được sự vận động của chính quyền địa phương, chị xây dựng nhà ở mới theo kiến trúc truyền thống của người Ê Đê. Nhà của chị vừa đảm bảo sinh hoạt gia đình vừa phục vụ lưu trú cho khách du lịch. Chị cũng tham gia các lớp tập huấn để nâng cao kỹ năng làm du lịch cộng đồng, góp phần cho sự phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Những nếp sống, nét văn hóa lâu đời cũng được chị và nhiều hộ dân trong buôn nỗ lực gìn giữ để lan tỏa đến du khách trong và ngoài tỉnh.

Trang phục đa sắc màu của các dân tộc thiểu số tại huyện Sông Hinh (tỉnh Phú Yên cũ).

Trang phục đa sắc màu của các dân tộc thiểu số tại huyện Sông Hinh (tỉnh Phú Yên cũ).

Theo Chủ tịch UBND xã Sông Hinh Nguyễn Chí Hiền, trên địa bàn hiện có 20 dân tộc cùng sinh sống nên có nhiều nét văn hóa độc đáo, đặc sắc. Thời gian tới, xã tập trung đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, góp phần nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, ý nghĩa của việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị đối với công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số. Địa phương huy động nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và xây dựng chương trình, nội dung hoạt động theo đề án buôn văn hóa, du lịch Lê Diêm gắn với việc ưu tiên phục dựng không gian buôn làng truyền thống, không gian rừng, không gian bến nước, tạo không gian văn hóa lành mạnh và phát triển, nhất là di sản “không gian văn hóa cồng chiêng”./.

Bài và ảnh: Tường Quân/TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Tuyên truyền pháp luật cho người dân khu vực biên giới

Tuyên truyền pháp luật cho người dân khu vực biên giới

Tối 22/11, tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở xã Thanh Yên, Cục Chính trị Bộ đội Biên phòng phối hợp với Ban Công đoàn Quốc phòng, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên và UBND xã Thanh Yên tổ chức chương trình tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với chủ đề “Thượng tôn pháp luật, vì cuộc sống hạnh phúc của nhân dân, vì bình yên biên giới”.

Lan tỏa nét đẹp văn hóa dân tộc Thái tại Hà Nội

Lan tỏa nét đẹp văn hóa dân tộc Thái tại Hà Nội

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam và chuỗi hoạt động Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, chương trình “Lan tỏa Di sản Văn hóa Thái - Chào Tân sinh viên 2026” tại Hà Nội đã lan tỏa văn hóa dân tộc Thái, kết nối cộng đồng, động viên sinh viên dân tộc thiểu số nỗ lực học tập.

Tuyên Quang: Đến từng nhà vận động học chữ nơi biên giới

Tuyên Quang: Đến từng nhà vận động học chữ nơi biên giới

Để duy trì lớp học xóa mù chữ và vận động người dân tham gia học tập, xã biên giới Cán Tỷ, tỉnh Tuyên Quang đã chú trọng công tác tuyên truyền, vận động đến từng hộ gia đình, giúp người dân vượt qua tâm lý mặc cảm, tự ti để tìm đến con chữ.

Văn hóa kết nối cộng đồng, lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết

Văn hóa kết nối cộng đồng, lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết

Từ tiếng khèn, điệu múa xòe, khung cửi dệt thổ cẩm ở bản làng miền Tây đến câu hát ví, giặm mộc mạc nơi quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi vùng quê Nghệ An đều lưu giữ những nét văn hóa riêng, tạo nên sự phong phú trong đời sống cộng đồng.

Đồng bào Khmer Nam Bộ - Bài 2: Nâng tầm giáo dục cho thế hệ trẻ

Đồng bào Khmer Nam Bộ - Bài 2: Nâng tầm giáo dục cho thế hệ trẻ

Hiện nay, ngày càng nhiều thanh thiếu niên Khmer ở Nam Bộ có điều kiện học tập tốt hơn, từ bậc phổ thông đến đại học. Nhờ đó, các em có thêm cơ hội tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng, lựa chọn nghề nghiệp phù hợp để xây dựng tương lai, góp phần phát triển quê hương.

Đồng bào Khmer Nam Bộ - Bài 1: Giải pháp sinh kế hiệu quả

Đồng bào Khmer Nam Bộ - Bài 1: Giải pháp sinh kế hiệu quả

Nhờ chính sách đầu tư đồng bộ của Đảng, Nhà nước cùng ý chí vươn lên, vùng đồng bào Khmer Nam Bộ đang khởi sắc toàn diện. Từ đổi mới sinh kế, nâng cao chất lượng giáo dục đến gìn giữ bản sắc văn hóa, bà con đang từng bước xây dựng cuộc sống ấm no, bền vững.

Đồng bào Raglai đoàn kết, nâng cao đời sống gắn với phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Đồng bào Raglai đoàn kết, nâng cao đời sống gắn với phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, chiều 21/11, tại thôn Giá, xã vùng cao Phước Hà (tỉnh Khánh Hòa), Ủy viên Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh cùng đoàn công tác của Văn phòng Trung ương Đảng và các cơ quan Trung ương, lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa đến dự và chung vui với đồng bào Raglai.

Sức hút từ ngày hội đua Ghe Ngo trên sông Láng Thé

Sức hút từ ngày hội đua Ghe Ngo trên sông Láng Thé

Ngày 21/11, tại khu vực sông Láng Thé (đoạn xã Bình Phú tiếp giáp phường Nguyệt Hóa), UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức khai mạc Giải đua Ghe Ngo tỉnh Vĩnh Long mở rộng - Cúp Bivina năm 2026 với sự tham dự của hơn 1.200 huấn luyện viên, vận động viên.

Sức nóng trên bến dưới thuyền trước Lễ hội Ok Om Bok

Sức nóng trên bến dưới thuyền trước Lễ hội Ok Om Bok

Chỉ còn ít ngày nữa, Lễ hội Ok Om Bok - Đua ghe Ngo thành phố Cần Thơ năm 2026 sẽ chính thức khai hội. Từ khắp các phum, sóc đến khu vực trung tâm lễ hội tại hai phường Phú Lợi và Sóc Trăng, không khí chuẩn bị đang diễn ra khẩn trương, rộn ràng.