Ở tuổi 75, sức khỏe có phần giảm sút, nhưng tinh thần cách mạng trong ông Châu Phát ở ấp Cây Giang A, xã Long Điền, tỉnh Cà Mau vẫn rất hăng hái. Không chỉ đi đầu trong thực hiện các phong trào hành động thi đua ở địa phương, ông còn là người thúc đẩy, truyền dạy văn hóa, phong tục tập quán cho đồng bào Khmer tại địa phương. Với ông đó không chỉ là niềm đam mê mà còn là trách nhiệm đối với thế hệ mai sau.
Năm 2010, ông Châu Phát là Phó Chủ tịch UBMTTQVN tỉnh Bạc Liêu (cũ) nghỉ hưu theo chế độ, có điều kiện thực hiện hoài bão, đem vốn kiến thức và sự hiểu biết truyền cho các vị sư sãi, con em đồng bào dân tộc Khmer. Đến nay, ông Châu Phát đã có hơn 15 năm gắn bó với việc dạy chữ tại chùa Giá Rai Mới, phường Giá Rai. Nhiều người đánh giá, ông là người thầy có nhiều đóng góp quan trọng trong việc dạy chữ Khmer. Để truyền dạy tiếng nói, chữ viết của dân tộc Khmer cho cho thế hệ sau hiệu quả, ông dành nhiều thời gian nghiên cứu, giảng dạy.
Ông chia sẻ: Khu vực xung quanh chùa Giá Rai Mới, phường Giá Rai có khoảng 400 hộ gia đình người Khmer sinh sống. Phần lớn các thế hệ người Khmer ở đây chỉ biết nói tiếng Khmer chứ không biết đọc, biết viết. Do đó, ông Châu Phát đã đề nghị trụ trì chùa Giá Rai Mới tổ chức lớp học chữ Khmer tại chùa vào các dịp hè do ông cùng với một số vị đứng ra giảng dạy. Ông xem đó là trách nhiệm cần phải làm, mong con em sau khi biết về chữ viết sẽ giữ gìn để có thể sử dụng vào việc học tập, công tác đóng góp cho xã hội.
Dù chưa từng được đào tạo qua trường lớp sư phạm, thế nhưng bằng tâm huyết, ông Châu Phát đã tạo ra những buổi học gần gũi, bổ ích, truyền cảm hứng để con em tại địa phương hiểu về giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer. Đại đức Kim Thánh, Trụ trì chùa Giá Rai Mới cho biết: Việc dạy chữ Khmer ở các chùa Phật giáo Nam tông nói chung, chùa Giá Rai Mới nói riêng đã góp phần quan trọng vào việc giảng dạy, học tập chữ Khmer cho con, em đồng bào dân tộc Khmer. Ngoài việc dạy tiếng nói, chữ viết, ông Châu Phát cùng với một số vị khác còn giáo dục về đạo đức, nhân cách sống, sự hiếu thảo và các nghi thức giao tiếp, ứng xử, giúp các em từng bước tiếp thu đường lối, chủ trương của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Là trụ trì chùa Giá Rai Mới, Đại đức Kim Thánh ghi nhận và đánh gia cao sự đóng góp, cống hiến của ông Châu Phát. Dù bất kể mưa nắng, thậm chí lội nước do những hôm triều cường dâng cao, thầy Châu Phát vẫn cố gắng đến lớp để giảng dạy cho con em đồng bào Khmer biết chữ của dân tộc mình.
Ông Châu Phát còn đề nghị Trụ trì chùa Giá Rai Mới thành lập đội nhạc ngũ âm nhằm góp phần lưu giữ nét đặc trưng một loại hình nhạc cụ, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần, giữ gìn bản sắc văn hóa trong đồng bào Khmer. Với uy tín của mình, ông Châu Phát đã vận động ủng hộ nhà chùa bộ dụng cụ nhạc ngũ âm để các em có điều kiện tập. Ông cũng cùng trụ trì chùa vận động kinh phí cho đội nhạc ngũ âm duy trì tập luyện và biểu diễn.
Là đảng viên cao niên, người có uy tín trong đồng bào dân tộc Khmer ấp Cây Giang A, xã Long Điền, ông Châu Phát luôn phát huy tính gương mẫu, đi đầu trong thực hiện các phong trào ở địa phương. Bằng lối sống giản dị, gần gũi, ông Châu Phát được xem là điểm tựa đối với nhiều gia đình người Khmer. Nhiều người khi gặp khó khăn, tin tưởng tìm đến để nhờ giải quyết, từ đám cưới, xây nhà, đến giải quyết những mâu thuẫn trong gia đình đều được ông nhiệt tình giúp đỡ. Đặc biệt, trong cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, ông đã cùng cấp ủy, chính quyền địa phương vận động nhân dân hiến đất mở rộng lộ giao thông, trồng và chăm sóc cây xanh tại cảnh quang môi trường... Không những vậy, ông còn là người nhiệt tình tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trong cộng đồng.
Bà Hoàng Thúy Nga, Phó Chủ tịch UBND xã Long Điền, tỉnh Cà Mau chia sẻ: Long Điền là xã có đông đồng bào dân tộc Khmer. Thời gian qua, được sự quan tâm đầu tư, hỗ trợ của Đảng, Nhà nước, cơ sở hạ tầng, nhất là đường giao thông đã được bê tông hóa, nhựa hóa. Ông Châu Phát là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, đã phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động bà con chung sức xây dựng nông thôn mới, tích cực tham gia các phong trào của địa phương. Bản thân ông luôn gương mẫu đi đầu để các thành viên trong gia đình và cộng đồng noi theo.
Với 75 năm tuổi đời, hơn 40 năm tuổi Đảng, ông Châu Phát vẫn luôn nặng lòng với sự phát triển của quê hương, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa trong đồng bào dân tộc Khmer. Ngọn lửa nhiệt tình của ông đã lan tỏa, truyền cảm hứng cho nhiều người phát triển kinh tế gia đình, bảo tồn và phát triển văn hóa của dân tộc, góp phần phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân. Những đóng góp của ông được các cấp chính quyền ghi nhận và biểu dương, khen thưởng. Ông xem đó là trách nhiệm của bản thân, động lực để tiếp tục là cầu nối quan trọng giữa cấp ủy Đảng, chính quyền với nhân dân trong phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo tồn phong tục tập quán cho đồng bào Khmer tại địa phương./.