Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Tín hiệu vui cho cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng

Tín hiệu vui cho cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng

Ngày 22/8, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Cần Thơ Lê Công Lý cùng lãnh đạo các sở, ngành thành phố kiểm tra tiến độ thi công dự án thành phần 2 thuộc Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1, đoạn qua địa bàn Cần Thơ.

Xanh thêm những cánh rừng trong mùa mưa Tây Nguyên

Xanh thêm những cánh rừng trong mùa mưa Tây Nguyên

Giữa mùa mưa Tây Nguyên, nhiều cánh rừng ở Lâm Đồng đang được nhân lên những mầm xanh mới. Đặc biệt tại các địa bàn, khu vực đất rừng còn trống, diện tích có nguy cơ bị lấn chiếm đã được tăng tốc trồng bổ sung cây rừng.

Ứng phó bão số 4: Không để người dân ở lại khu vực nguy cơ ngập sâu, sạt lở

Ứng phó bão số 4: Không để người dân ở lại khu vực nguy cơ ngập sâu, sạt lở

Do ảnh hưởng của bão số 4, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn xuất hiện mưa to đến rất to. Trước diễn biến mực nước trên sông Kỳ Cùng, sông Thương tiếp tục lên cao, các địa phương trong tỉnh triển khai phương án ứng phó, tập trung bảo đảm an toàn tính mạng, chủ động sơ tán người dân tại những khu vực có nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất.

Quốc lộ 26 quá tải, ùn tắc giao thông cục bộ trong mùa thu hoạch sầu riêng

Quốc lộ 26 quá tải, ùn tắc giao thông cục bộ trong mùa thu hoạch sầu riêng

Vụ thu hoạch sầu riêng ở các xã dọc Quốc lộ 26, tỉnh Đắk Lắk diễn ra từ giữa tháng 8 đến hết tháng 10 hằng năm, đây cũng là thời điểm tuyến quốc lộ này thường xuyên ùn tắc cục bộ khi lượng xe trọng tải lớn tập trung về thu mua, vận chuyển sầu riêng. Điều này cũng làm tăng nguy cơ mất an toàn giao thông trong bối cảnh hạ tầng giao thông chưa “đuổi kịp” nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Phú Thọ: Tiếp sức người dân vùng khó vươn lên

Phú Thọ: Tiếp sức người dân vùng khó vươn lên

Tại tỉnh Phú Thọ, các chính sách dân tộc được triển khai gắn với điều kiện thực tế của từng địa bàn, tập trung vào hỗ trợ sản xuất, tín dụng, đào tạo nghề, giải quyết việc làm và đầu tư hạ tầng. Đối với những xã còn nhiều khó khăn như Quy Đức, Quyết Thắng, nguồn lực này đang được lồng ghép, triển khai phù hợp với nhu cầu và điều kiện sản xuất của người dân.

 Dốc sức vì một môi trường học tập tốt hơn cho trẻ em vùng biên

Dốc sức vì một môi trường học tập tốt hơn cho trẻ em vùng biên

Những ngày này, khi các công trình xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp ở khu vực biên giới thành phố Đà Nẵng đang dần hoàn thiện, hàng ngàn con người lại tập trung chuẩn bị để những ngôi trường ấy thực sự trở thành nơi học tập, ăn ở và sinh hoạt của học sinh vùng biên. Với những người đang trực tiếp góp sức trên công trường, ý nghĩa của công việc đôi khi được gói lại trong một câu nói rất giản dị “Vì con em chúng ta ở địa phương này”.

Làng nghề bó chổi cọng dừa góp phần giảm nghèo ở nông thôn

Làng nghề bó chổi cọng dừa góp phần giảm nghèo ở nông thôn

Từ những cọng dừa khô tưởng chừng bỏ đi, người dân ấp Đông An, xã Phú Hòa, tỉnh An Giang đã làm nên những cây chổi mộc mạc, tạo việc làm và thu nhập cho người lao động ngay tại quê nhà. Với 215 hộ, 392 lao động tham gia sản xuất, nghề bó chổi cọng dừa truyền thống đang trở thành sinh kế phù hợp, giúp nhiều gia đình ổn định cuộc sống, góp phần giảm nghèo ở vùng nông thôn.

Nghệ An: Mưa lớn gây sạt lở, hàng trăm người dân bản Na Ngân bị cô lập

Nghệ An: Mưa lớn gây sạt lở, hàng trăm người dân bản Na Ngân bị cô lập

Những ngày qua, mưa lớn kéo dài khiến tuyến đường đất độc đạo dài hơn 20 km nối trung tâm xã Nga My với các bản Xốp Kho, Na Kho, Na Ngân, nằm trong vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống, xảy ra nhiều điểm sạt lở. Đặc biệt, đoạn từ bản Xốp Kho vào bản Na Ngân dài hơn 15 km bị đất đá, cây rừng từ taluy dương sạt xuống chắn đường, trong khi nhiều điểm suối Nậm Ngân nước dâng cao, chảy xiết khiến bản người dân Na Ngân bị cô lập hoàn toàn từ chiều 20/8.

Nguy cơ hàng trăm hộ dân giữa đại ngàn bị cô lập

Nguy cơ hàng trăm hộ dân giữa đại ngàn bị cô lập

Tuyến đường đất độc đạo dài hơn 20 km xuyên đại ngàn Pù Huống, nối các bản Na Ngân, Na Kho, Xốp Kho với trung tâm xã Nga My (tỉnh Nghệ An) và quốc lộ 48C, nhiều năm qua xuống cấp nghiêm trọng. Mỗi mùa mưa bão về, gần 300 hộ dân với hơn 1.400 nhân khẩu thấp thỏm lo bị cô lập.

Hỗ trợ người dân khu vực biên giới La Lay khắc phục hậu quả dông lốc

Hỗ trợ người dân khu vực biên giới La Lay khắc phục hậu quả dông lốc

Rạng sáng 21/8, mưa lớn kèm dông lốc xảy ra tại khu vực biên giới xã La Lay, tỉnh Quảng Trị, làm tốc mái 4 nhà dân. Ngay sau khi nắm tình hình, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế La Lay, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị, đã huy động 16 cán bộ, chiến sĩ xuống địa bàn, phối hợp với chính quyền và các lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả.

Ngành Giáo dục Đắk Lắk có phương án để học sinh vùng xa tiếp cận cơ sở giáo dục thường xuyên

Ngành Giáo dục Đắk Lắk có phương án để học sinh vùng xa tiếp cận cơ sở giáo dục thường xuyên

Liên quan đến vụ việc nhiều học sinh vùng ven biển phía Đông tỉnh Đắk Lắk không trúng tuyển vào lớp 10 Trung học phổ thông công lập nhưng lại khó tiếp cận, theo học tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp, Giáo dục thường xuyên ở địa phương hoặc trường trung học phổ thông dân lập ngoài địa bàn, ngày 21/8, bà Lê Thị Kim Oanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk cho biết, Sở đã có phương án đảm bảo điều kiện để các em được tiếp tục học tập, tránh việc bỏ học do khó khăn về khoảng cách địa lý, đi lại.

Đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Đồng Phúc (Thái Nguyên)

Đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Đồng Phúc (Thái Nguyên)

Xã Đồng Phúc (Thái Nguyên) có khoảng 309,2ha diện tích chè Shan tuyết đang cho thu hoạch. Trong đó, có 740 cây chè Shan tuyết cổ thụ, phân bố tại 7 thôn. Đây là những cá thể chè có giá trị đặc biệt về nguồn gen, gắn liền với lịch sử canh tác lâu đời của nhân dân địa phương và đang được xã chú trọng đầu tư.

Nông dân Lào Cai làm giàu từ liên kết xuất khẩu măng Bát Độ

Nông dân Lào Cai làm giàu từ liên kết xuất khẩu măng Bát Độ

Những ngày này, nông dân xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai rộn ràng bước vào chính vụ thu hoạch măng tre Bát độ. Với năng suất 20 đến 25 tấn/ha, mỗi năm, loại cây này mang lại thu nhập 70 đến 120 triệu đồng, cao gấp nhiều lần cây lâm nghiệp truyền thống.

Lâm Đồng khẩn trương khắc phục thiệt hại sau mưa lớn, gió giật mạnh

Lâm Đồng khẩn trương khắc phục thiệt hại sau mưa lớn, gió giật mạnh

Chiều 20/8, mưa lớn kèm gió giật mạnh xảy ra trên địa bàn xã Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng, khiến nhiều cây rừng ngã đổ tại một số vị trí trên Quốc lộ 20, đoạn qua đèo Chuối. Cây ngã đổ chắn một phần mặt đường, gây cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người, phương tiện lưu thông qua khu vực.

Bảo đảm môi trường học tập tốt cho học sinh vùng biên giới

Bảo đảm môi trường học tập tốt cho học sinh vùng biên giới

Ngày 20/8, Đoàn công tác do Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng làm Trưởng đoàn đã làm việc với tỉnh Lào Cai về chuẩn bị lễ khai giảng năm học 2026-2027, khánh thành Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương tại xã biên giới Mường Khương.

Dự án xây trường tại Thanh Hóa lỡ hẹn năm học mới

Dự án xây trường tại Thanh Hóa lỡ hẹn năm học mới

Nằm trong danh mục các công trình được đầu tư theo Nghị quyết số 11 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa về xây dựng và phát triển huyện Mường Lát, dự án Trường Tiểu học Quang Chiểu 1, xã Quang Chiểu được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện điều kiện dạy và học, đáp ứng nhu cầu về cơ sở vật chất cho giáo viên và học sinh vùng biên. Tuy nhiên, sau 2 năm triển khai, đến nay, công trình vẫn dang dở, chưa thể đưa vào sử dụng, trong khi năm học mới đã cận kề.

Gia Lai: Dự kiến phát triển mới hơn 20.000 ha rừng trồng gỗ lớn

Gia Lai: Dự kiến phát triển mới hơn 20.000 ha rừng trồng gỗ lớn

Theo báo cáo của UBND tỉnh Gia Lai, đến nay tổng diện tích rừng trồng sản xuất gỗ lớn trên địa bàn tỉnh đạt gần 10.500 ha. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến tiếp tục duy trì diện tích hiện có và phát triển mới hơn 20.000 ha rừng trồng gỗ lớn, góp phần nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp và hiệu quả sử dụng đất.