Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Mong có nơi học tập gần để không phải bỏ học

Mong có nơi học tập gần để không phải bỏ học

Trước thềm năm học mới 2026-2027, nhiều học sinh vùng ven biển phía Đông tỉnh Đắk Lắk không trúng tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông công lập nhưng lại khó tiếp cận Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp, Giáo dục thường xuyên ở địa phương hoặc trường dân lập ngoài địa bàn, dẫn đến nguy cơ cao phải bỏ học.

Xây dựng người chiến sĩ Cảnh sát cơ động kỷ luật, trách nhiệm, vì nhân dân phục vụ

Xây dựng người chiến sĩ Cảnh sát cơ động kỷ luật, trách nhiệm, vì nhân dân phục vụ

Những ngày tháng 8, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Cảnh sát cơ động số 2, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động (Bộ Công an) có mặt tại xã Chiềng Mai, tỉnh Sơn La thực hiện đợt hành quân dã ngoại. Tại đây, các cán bộ, chiến sĩ vừa rèn luyện, nâng cao khả năng tác chiến trong điều kiện địa hình rừng núi hiểm trở vừa gần dân, hiểu dân và chung tay hỗ trợ nhân dân.

Khi số hóa về bản

Khi số hóa về bản

Chuyển đổi số đang ngày càng hiện diện rõ nét trong đời sống nông thôn, từ thanh toán không dùng tiền mặt, giải quyết thủ tục hành chính đến quảng bá sản phẩm, phát triển du lịch và hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số. Tại xã Mai Châu và phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ, những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế đang từng bước đưa công nghệ đến gần người dân, tạo chuyển biến trong phương thức sản xuất, kinh doanh và phục vụ cộng đồng.

Nhà thầu thi công quyết tâm phấn đấu sẽ hoàn thành và đưa công trình vào sử dụng theo đúng kế hoạch, trước dịp khai giảng năm học mới 2026-2027. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

Các dự án hạ tầng giáo dục tăng tốc, hướng về năm học mới

Để bảo đảm các điều kiện tốt nhất cho năm học mới 2026 - 2027, tỉnh Tuyên Quang đặt mục tiêu công tác rà soát, kiểm tra toàn diện mức độ sẵn sàng của các cơ sở giáo dục hoàn thành trước ngày 30/8; đồng thời các trường học trên địa bàn tỉnh đồng loạt tổ chức Lễ khai giảng vào ngày 5/9 bảo đảm trang trọng, thiết thực và an toàn.

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh sẵn sàng cho năm học mới

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh sẵn sàng cho năm học mới

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Trà Lĩnh được khởi công từ tháng 1/2026, đến nay các hạng mục chính của dự án đã cơ bản hoàn thành, sẵn sàng cho khai giảng năm học mới 2026-2027. Thầy trò và nhân dân xã Trà Lĩnh đang háo hức chào đón một năm học mới ở mái trường khang trang, mở ra nhiều cơ hội tiếp cận tri thức và phát triển toàn diện cho học sinh.

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt

Đối với các em học sinh thuộc diện đồng bào dân tộc thiểu số hộ nghèo, cận nghèo, trẻ em thuộc diện bảo trợ xã hội, gia đình chính sách, Trường Văn hóa Công an nhân dân II, tại phường Tân Lập (tỉnh Đắk Lắk) được kỳ vọng trở thành môi trường giáo dục nội trú an toàn, kỷ cương, nhân văn, tạo thêm cơ hội để các em được học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện. Trước thềm năm học đầu tiên, nhà trường đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở vật chất, đội ngũ và các điều kiện cần thiết để đón học sinh.

Tuyên Quang ứng phó với mưa lớn, sạt lở đất

Tuyên Quang ứng phó với mưa lớn, sạt lở đất

Theo Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Tuyên Quang, do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới có trục qua khu vực giữa Nam Đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ kết hợp với hội tụ gió lên đến mực 5.000 m hoạt động mạnh dần lên, từ nay đến ngày 19/8, trên địa bàn tỉnh có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa từ 40 - 100 mm, có nơi trên 150 mm, tập trung chủ yếu vào chiều tối, đêm và sáng sớm.

Gắn bồi dưỡng cán bộ với mục tiêu phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số

Gắn bồi dưỡng cán bộ với mục tiêu phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số

Nhằm trang bị kiến thức, nâng cao năng lực thực tiễn và kỹ năng vận động quần chúng cho đội ngũ cán bộ nòng cốt cơ sở, sáng 18/8, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Cần Thơ khai mạc Chương trình bồi dưỡng kiến thức dân tộc thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Cần Thơ năm 2026.

Mùa Na vùng núi đá Lạng Sơn

Mùa Na vùng núi đá Lạng Sơn

Những ngày giữa tháng 8, trên các triền núi đá ở các xã Chi Lăng và Cai Kinh của tỉnh Lạng Sơn, không khí thu hoạch na diễn ra khẩn trương và tất bật. Xen giữa nhịp thu hoạch là công việc chăm sóc các diện tích na gối vụ, tạo nền tảng cho những lứa quả tiếp theo và hướng tới nâng cao giá trị cây na trên vùng núi đá.

Na núi đá – sinh kế trên vùng đất khó

Na núi đá – sinh kế trên vùng đất khó

Từ những khe đá khô cằn, cây na đã bén rễ và trở thành sinh kế của nhiều hộ dân phường Hà Giang 2, tỉnh Tuyên Quang. Sau hơn 30 năm, vùng na phát triển gần 60 ha, mang lại giá trị hàng chục tỷ đồng mỗi năm, đồng thời mở hướng liên kết sản xuất, tiêu thụ và du lịch nông nghiệp.

Phát huy giá trị văn hóa bản địa, nâng sức cạnh tranh của sản phẩm OCOP

Phát huy giá trị văn hóa bản địa, nâng sức cạnh tranh của sản phẩm OCOP

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Tuyên Quang đặt mục tiêu có trên 450 sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) còn hiệu lực chứng nhận đạt từ 3 sao trở lên; phát triển mới khoảng 150 sản phẩm OCOP; trong đó, mỗi xã, phường có từ 1 - 3 sản phẩm mới được chứng nhận đạt từ 3 sao trở lên; có từ 5 sản phẩm OCOP đạt hạng 5 sao và tối thiểu 15% số sản phẩm OCOP còn hiệu lực được nâng hạng từ 3 sao lên 4 sao.

Nỗ lực tìm đầu ra cho chè Liên Sơn

Nỗ lực tìm đầu ra cho chè Liên Sơn

Gần 500 ha chè, phần lớn là giống chất lượng cao, đang là nguồn sinh kế của hàng trăm hộ dân xã Liên Sơn, tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, thiếu cơ sở thu mua, chế biến khiến đầu ra bấp bênh. Địa phương đang nỗ lực thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã liên kết sản xuất, tiêu thụ, giúp người dân ổn định thu nhập và gắn bó với cây chè.

Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở lớn trên Quốc lộ 24

Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở lớn trên Quốc lộ 24

Do ảnh hưởng của mùa mưa bão năm 2025, nhiều vị trí xung yếu trên tuyến Quốc lộ 24 nối phía Đông và phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bị sạt lở nghiêm trọng. Đến nay, phần lớn các vị trí đã được lực lượng chức năng xử lý, khắc phục, song tại vị trí Km 112 + 100 đến Km 112 + 200, do khối lượng đất đá lớn, công tác khắc phục vẫn đang được gấp rút triển khai trước mùa mưa bão năm 2026.

Mở ra chặng đường mới cho sự nghiệp giáo dục ở vùng cao

Mở ra chặng đường mới cho sự nghiệp giáo dục ở vùng cao

Sau gần một năm thi công, công trình Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Lóng Phiêng - một trong 13 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới của tỉnh Sơn La được đầu tư xây dựng theo chủ trương của Đảng đã đạt trên 97% khối lượng. Gần 200 công nhân đang khẩn trương hoàn thiện các công đoạn cuối cùng để công trình sớm đưa vào sử dụng.

Cần sớm hoàn thành khu tái định cư Suối Lóp để người dân ổn định cuộc sống

Cần sớm hoàn thành khu tái định cư Suối Lóp để người dân ổn định cuộc sống

Ảnh hưởng từ nhiều đợt mưa lũ gây sạt lở taluy ở thôn Kang Kỷ, xã Văn Chấn, tỉnh Lào Cai khiến hơn 70 hộ dân cần phải di dời chỗ ở. Để đảm bảo an toàn cho người dân, tỉnh Lào Cai đã lập Dự án di dân khẩn cấp thôn Suối Lóp, thế nhưng đến nay dự án vẫn dang dở thi công khiến bà con chưa thể di chuyển đến nơi ở mới để làm nhà, ổn định cuộc sống.

Hơn 3.000 người chạy đua với thời gian xây trường vùng biên

Hơn 3.000 người chạy đua với thời gian xây trường vùng biên

Những ngày giữa tháng 8, tại 6 công trường xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp ở khu vực biên giới thành phố Đà Nẵng, nhịp thi công đang được đẩy lên cao. Hơn 3.000 cán bộ, công nhân, bộ đội, dân quân cùng hàng trăm máy móc, thiết bị được huy động, tổ chức thi công đồng loạt, nhiều hạng mục làm việc theo ca, tranh thủ cả ngày và đêm, với mục tiêu đưa những ngôi trường mới sớm hoàn thiện, phục vụ học sinh vùng biên trong năm học 2026-2027.

 'Cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng tham gia bảo đảm an ninh, trật tự tuyến biên giới'

'Cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng tham gia bảo đảm an ninh, trật tự tuyến biên giới'

Ngày 16/8, mô hình “Cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng tham gia bảo đảm an ninh, trật tự tuyến biên giới” đã ra mắt với 11 tổ tại xã Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai) nhằm gắn nhiệm vụ bảo vệ rừng với nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự, phát huy vai trò tự quản, tự phòng, tự bảo vệ của cộng đồng dân cư.

Khám mắt và cấp phát thuốc miễn phí cho người dân vùng biên

Khám mắt và cấp phát thuốc miễn phí cho người dân vùng biên

Ngày 16/8, tại Vườn quốc gia Bù Gia Mập, các y bác sĩ Bệnh viện Mắt Hà Nội - Đồng Nai phối hợp với UBND xã Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai) tổ chức khám các bệnh lý về mắt và cấp phát thuốc miễn phí cho hàng trăm người dân vùng biên giới.

Đồng bào vùng cao làm giàu từ nuôi ngựa

Đồng bào vùng cao làm giàu từ nuôi ngựa

Nuôi ngựa là hướng đi mới giúp nhiều gia đình thoát nghèo vươn lên làm giàu ở Lạng Sơn. Từ nuôi ngựa, một số gia đình đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hai trường phổ thông nội trú liên cấp tại khu vực biên giới

Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hai trường phổ thông nội trú liên cấp tại khu vực biên giới

Ưu tiên hoàn thành những hạng mục trực tiếp phục vụ khai giảng, tổ chức thi công liên tục, đồng bộ, bảo đảm chất lượng và tiến độ- Đó là yêu cầu của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng khi kiểm tra tiến độ thi công Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở La Êê và La Dêê vào ngày 15/8.

Tiềm ẩn nguy cơ sạt lở ở các xã miền núi Nghệ An

Tiềm ẩn nguy cơ sạt lở ở các xã miền núi Nghệ An

Miền núi phía Tây Nghệ An có địa hình chủ yếu là đồi núi, cao dần về phía Tây và Tây Bắc, bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi cao cùng hệ thống sông, suối dày đặc. Đặc điểm địa hình này khiến khu vực thường chịu tác động lớn của mưa lớn, lũ ống, lũ quét và sạt lở đất đá trong mùa mưa bão, gây thiệt hại về người, nhà cửa, tài sản và hạ tầng giao thông.

Bàn giao 876 mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Bàn giao 876 mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Ngày 14/8, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Điện Biên bàn giao 876 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính cho Viện Pháp y Quân đội, Cục Quân y, Bộ Quốc phòng để phục vụ giám định ADN xác định danh tính liệt sĩ.