Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

Diệu Thúy ((TTXVN))

Có thể bạn quan tâm

Mưa lớn gây ngập, chia cắt nhiều khu dân cư ở Quảng Ngãi

Mưa lớn gây ngập, chia cắt nhiều khu dân cư ở Quảng Ngãi

Mưa lớn kéo dài khiến nhiều tuyến đường dẫn vào khu dân cư trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi ngập sâu, giao thông gián đoạn, một số nơi chia cắt cục bộ. Trước tình hình trên, các địa phương đang huy động lực lượng, phương tiện khơi thông dòng chảy, kiểm soát giao thông và hỗ trợ người dân chủ động ứng phó.

Củng cố 'thế trận lòng dân' nơi biên cương

Củng cố 'thế trận lòng dân' nơi biên cương

Là địa bàn chiến lược nơi phên dậu Đông Bắc của Tổ quốc, thành phố Quảng Ninh vừa là "lá chắn" quốc phòng, an ninh, vừa là cực tăng trưởng kinh tế năng động. Đứng trước yêu cầu phát triển mới, thành phố xác định xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt; gắn liền với tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản trị và củng cố niềm tin nhân dân để tạo dựng "thế trận lòng dân" vững chắc.

Đảm bảo các công trình đáp ứng thực chất nhu cầu học tập của học sinh vùng biên

Đảm bảo các công trình đáp ứng thực chất nhu cầu học tập của học sinh vùng biên

Tại các trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới, một số hạng mục vẫn đang tiếp tục thi công, hoàn thiện trong khi các học sinh đã học tập, ăn ở tại trường. Trước tình hình đó, tỉnh Gia Lai yêu cầu khẩn trương xử lý những bất cập về nước sinh hoạt, vệ sinh, an toàn công trường và chất lượng công trình, không để quá trình thi công ảnh hưởng đến việc học tập, sinh hoạt của học sinh.

Tăng hậu kiểm, quản trị rủi ro trong giải quyết thủ tục hành chính

Tăng hậu kiểm, quản trị rủi ro trong giải quyết thủ tục hành chính

Nhằm nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030, Tuyên Quang xác định cải cách thủ tục hành chính là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm người đứng đầu đơn vị.

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông: Kết nối để bảo tồn, phát triển du lịch

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông: Kết nối để bảo tồn, phát triển du lịch

Từ những bản làng vùng cao đến các không gian văn hóa trung tâm, tỉnh Điện Biên đang khẩn trương hoàn tất những phần việc cuối cùng, sẵn sàng đón gần 800 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên và du khách về tham dự Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026. Điện Biên đang mở rộng không gian để những giá trị văn hóa Mông được trao truyền, trải nghiệm và trở thành nguồn lực cho phát triển du lịch, tạo sinh kế cho cộng đồng.

Chuyển đổi số thúc đẩy đời sống và phát triển Phú Thọ

Chuyển đổi số thúc đẩy đời sống và phát triển Phú Thọ

Từ đô thị đến miền núi, từ cơ quan hành chính đến trường học, bệnh viện và hoạt động sản xuất, kinh doanh… chuyển đổi số đang hiện diện ngày càng rõ trong đời sống của người dân ở Phú Thọ. Khi những nền tảng số, dữ liệu dùng chung và dịch vụ trực tuyến được đưa vào những công việc cụ thể, công nghệ không còn là khái niệm xa vời mà từng bước trở thành công cụ giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí, tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn và mở rộng cơ hội phát triển.

Mang niềm vui đến với đồng bào Khmer nhân dịp Lễ Sene Dolta

Mang niềm vui đến với đồng bào Khmer nhân dịp Lễ Sene Dolta

Nhân dịp Lễ Sene Dolta năm 2026 của đồng bào dân tộc Khmer, Bộ đội Biên phòng Cần Thơ phối hợp cùng các đơn vị và chính quyền địa phương triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa nhằm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào Khmer và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Làm rõ nguyên nhân sụt lún, nứt đất tại Chư Ty 4

Làm rõ nguyên nhân sụt lún, nứt đất tại Chư Ty 4

Sau mấy ngày xảy ra hiện tượng sụt lún, nứt và sạt trượt đất tại thôn Chư Ty 4, gây hoang mang dư luận và người dân địa phương, ngày 7/10, Uỷ ban nhân dân xã Đức Cơ cho biết đã tiến hành điều tra nguyên nhân, hiện trạng và đánh giá sơ bộ về hiện tượng.

Thăm, chúc Tết Katê đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn

Thăm, chúc Tết Katê đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn

Sáng 7/10, Đoàn công tác Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lâm Đồng đã tới thăm, chúc Tết Katê năm 2026 đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn tại trụ sở Hội đồng chức sắc Bàlamôn giáo tỉnh. Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đặng Hồng Sỹ làm Trưởng đoàn.

Quan tâm đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Khmer

Quan tâm đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Khmer

Chiều 6/10, nhân dịp Lễ Sene Dolta của đồng bào Khmer năm 2026, đại diện lãnh đạo Thành ủy, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Cần Thơ đã tổ chức các đoàn công tác tới thăm, chúc mừng đồng bào Khmer tại xã Mỹ Tú và xã Mỹ Hương.

Nuôi vịt cổ xanh gắn với du lịch, mở hướng giảm nghèo ở Sơn La

Nuôi vịt cổ xanh gắn với du lịch, mở hướng giảm nghèo ở Sơn La

Tận dụng nguồn nước sạch, thức ăn sẵn có, khí hậu mát mẻ, xã Ngọc Chiến (tỉnh Sơn La) đã triển khai Dự án “Thúc đẩy phát triển các mô hình sinh kế nông lâm nghiệp, du lịch xanh bền vững” nhằm hỗ trợ mô hình nuôi vịt bản địa (vịt cổ xanh). Đây không chỉ là hướng chăn nuôi phù hợp ở vùng cao mà còn mở thêm sinh kế, gắn sản xuất với nhu cầu của thị trường và phát triển du lịch địa phương.

Quản lý, khám và điều trị hiệu quả trên nền tảng số

Quản lý, khám và điều trị hiệu quả trên nền tảng số

Ngành Y tế tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu từ ngày 1/1/2027 không sử dụng hồ sơ bệnh án giấy tại các cơ sở khám, chữa bệnh trực thuộc Sở Y tế, từng bước chuyển hoạt động quản lý, khám và điều trị sang môi trường số.

Những người lặng lẽ giữ 'lá chắn xanh' giữa mùa mưa

Những người lặng lẽ giữ 'lá chắn xanh' giữa mùa mưa

Giữa mùa mưa ở khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng, các con đường đất đỏ dẫn vào rừng trở nên nhão nhoét, trơn trượt, suối ngập cao chia cắt địa hình. Vượt qua điều kiện khắc nghiệt, lực lượng quản lý, bảo vệ rừng chuyên trách cùng người dân nhận khoán vẫn bền bỉ bám chốt, băng rừng vượt suối tuần tra để giữ vững màu xanh cho đại ngàn.

Gia Lai: Di dời hộ dân khỏi khu vực nguy cơ sạt lở núi Một

Gia Lai: Di dời hộ dân khỏi khu vực nguy cơ sạt lở núi Một

Trước nguy cơ tiếp tục xảy ra sạt lở tại khu vực núi Một, phường Quy Nhơn, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn yêu cầu địa phương khẩn trương rà soát, đánh giá cụ thể phạm vi, mức độ nguy cơ sạt lở; xác định chính xác số hộ, danh sách hộ dân cần di dời và nhu cầu tái định cư, bảo đảm ổn định đời sống người dân lâu dài.