Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Thiên tai, mưa lũ và bài toán ứng phó

Thiên tai, mưa lũ và bài toán ứng phó

Từ ngày 15 đến ngày 18/7, mưa lớn tại Lai Châu, Điện Biên, Sơn La và Lào Cai đã làm 8 người chết và mất tích (5 người chết, 3 người mất tích) và 10 người bị thương. Lũ dữ đã cuốn phăng trên 255 tỷ đồng, nhiều công trình, nhà cửa bị hư hỏng, nhiều diện tích cây trồng, vật nuôi trôi theo dòng nước cuốn.

Tình cảm của người dân hướng về tâm lũ Mường Than

Tình cảm của người dân hướng về tâm lũ Mường Than

Ngay sau khi cơn lũ đi qua, hàng loạt chuyến xe chở đầy hàng hóa cứu trợ từ khắp nơi đã nối đuôi nhau hướng về xã Mường Than, tỉnh Lai Châu. Sự sẻ chia kịp thời từ cộng đồng, doanh nghiệp và các lực lượng vũ trang đang trở thành điểm tựa vững chắc, tiếp thêm sức mạnh để đồng bào vùng tâm lũ gượng dậy sau thiên tai.

Huy động chó nghiệp vụ tìm kiếm nạn nhân mất tích

Huy động chó nghiệp vụ tìm kiếm nạn nhân mất tích

Trong điều kiện mưa không ngớt, bùn đất ngập ngang đầu gối, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu cùng lực lượng chó nghiệp vụ vẫn kiên cường bám hiện trường, chạy đua với thời gian để tìm kiếm các nạn nhân còn mất tích.

Tuyên Quang sẵn sàng ứng phó mưa lũ, sạt lở đất

Tuyên Quang sẵn sàng ứng phó mưa lũ, sạt lở đất

Ngày 19/7, trước diễn biến phức tạp của mưa lớn, nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại nhiều địa phương, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang đã chủ động triển khai các phương án, duy trì nghiêm chế độ trực, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và vật chất, sẵn sàng cơ động ứng cứu, khắc phục hậu quả thiên tai.

Nhiều hoạt động an sinh xã hội đến với người dân vùng khó khăn

Nhiều hoạt động an sinh xã hội đến với người dân vùng khó khăn

Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) và hưởng ứng Chiến dịch Thanh niên tình nguyện Hè năm 2026, hàng trăm phần quà cùng nhiều hoạt động hỗ trợ an sinh xã hội đã được các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và tổ chức đoàn thể của tỉnh Gia Lai trao đến người dân và học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại làng Kol và làng Kồ, xã KDang (tỉnh Gia Lai).

Hướng về tâm lũ Mường Than

Hướng về tâm lũ Mường Than

Những ngày qua, lũ dữ đổ về xã Mường Than (Lai Châu) gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Trong hoàn cảnh khó khăn này, đồng bào lại hướng về Mường Than, hỗ trợ bà con vùng lũ vơi bớt phần nào mất mát, đau thương, vực dậy để tiếp tục ổn định cuộc sống.

Nhiều hoạt động an sinh xã hội, chăm lo đời sống người dân vùng biên giới

Nhiều hoạt động an sinh xã hội, chăm lo đời sống người dân vùng biên giới

Trong 2 ngày 17-18/7, tại xã biên giới Mẫu Sơn, tỉnh Lạng Sơn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương phối hợp với Tỉnh đoàn Lạng Sơn, Đồn Biên phòng cửa khẩu Chi Ma và chính quyền địa phương tổ chức Chương trình tình nguyện Kỳ nghỉ hồng năm 2026 “Chung tay dựng tương lai vùng biên, vững tay giữ biển trời quê hương” với nhiều hoạt động an sinh xã hội, chăm lo đời sống người dân vùng cao và hỗ trợ xây dựng các công trình thanh niên.

Ứng phó lũ quét, sạt lở đất - Cần xây dựng giải pháp lâu dài

Ứng phó lũ quét, sạt lở đất - Cần xây dựng giải pháp lâu dài

Thời điểm này, theo quy luật đã bước vào mùa mưa bão (thường từ tháng 6-12 hàng năm), cùng với nhiều hiện tượng thiên tai nguy hiểm xảy ra như bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn..., thì lũ quét, sạt lở đất cũng là loại hình thiên tai rất nguy hiểm, đặc biệt thường "sóng đôi" làm tăng mức độ nguy hại. Do vậy, việc nắm rõ dấu hiệu của loại hình thiên tai này, từ đó chủ động phòng tránh và xây dựng các giải pháp lâu dài là hướng đi hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại.

Lào Cai: Mưa lớn gây sạt lở trên diện rộng, thiệt hại khoảng 7,4 tỷ đồng

Lào Cai: Mưa lớn gây sạt lở trên diện rộng, thiệt hại khoảng 7,4 tỷ đồng

Từ đêm 15/7 đến sáng 18/7/2026, mưa lớn kéo dài gây thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng, sản xuất nông nghiệp và giao thông trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Theo thống kê bước đầu, toàn tỉnh có hơn 130 ngôi nhà bị ảnh hưởng và di dời, hơn 66 ha nông nghiệp bị thiệt hại cùng nhiều tuyến giao thông bị sạt lở, ước thiệt hại khoảng 7,4 tỷ đồng.

Mường Than tang thương sau cơn lũ dữ

Mường Than tang thương sau cơn lũ dữ

Ngày 18/7/2026, trận lũ ống, lũ quét tại xã Mường Than, tỉnh Lai Châu gây nhiều thiệt hại về người và của. Mường Than tang thương cả một vùng với những ngôi nhà đổ sập ngổn ngang, cảnh những gia đình mất người thân do lũ dữ.

Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ, cấp điện trở lại cho người dân

Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ, cấp điện trở lại cho người dân

Mưa lũ kéo dài gây sạt lở nghiêm trọng tại nhiều xã vùng cao của tỉnh Lào Cai, làm đổ cột điện trung, hạ thế và khiến 88 trạm biến áp với hơn 9.300 khách hàng bị mất điện. Trong điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, nhiều tuyến giao thông bị chia cắt, cán bộ, nhân viên Điện lực Lào Cai đã khẩn trương triển khai phương châm "4 tại chỗ", xuyên đêm bám hiện trường, nỗ lực khắc phục sự cố, sớm khôi phục cấp điện, góp phần ổn định đời sống nhân dân.

Bộ đội Lào Cai giúp nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ

Bộ đội Lào Cai giúp nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ

Đợt mưa lớn kéo dài từ đêm 16 đến ngày 17/7 tại xã Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai gây sạt lở đất trên diện rộng, làm hư hỏng nhiều nhà ở, cùng nhiều công trình hạ tầng, giao thông bị chia cắt. Nhằm giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai khẩn trương huy động lực lượng giúp dân khắc phục hậu quả mưa lũ.

Cảnh báo nguy cơ xuất hiện mưa cường suất lớn tại Tuyên Quang

Cảnh báo nguy cơ xuất hiện mưa cường suất lớn tại Tuyên Quang

Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Tuyên Quang cho biết, từ trưa và chiều 18/7 đến sáng 20/7, trên địa bàn tỉnh có khả năng xảy ra một đợt mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to và rải rác có dông. Lượng mưa phổ biến từ 50 - 100 mm, có nơi trên 200 mm. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xuất hiện mưa cường suất lớn trên 100 mm trong 3 giờ, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các loại hình thiên tai nguy hiểm.

'Thần tốc' lấy mẫu tìm lại danh tính cho liệt sỹ ở Đà Lạt

'Thần tốc' lấy mẫu tìm lại danh tính cho liệt sỹ ở Đà Lạt

Giữa mùa mưa của đại ngàn Tây Nguyên, các Tổ công tác của Ban Chỉ đạo 515 Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng và lực lượng liên quan đã tất bật làm việc từ sáng sớm đến tối muộn ở Nghĩa trang liệt sỹ Đà Lạt (phường Cam Ly, Đà Lạt), "thần tốc" triển khai lấy mẫu ADN để xác định danh tính cho các liệt sỹ đang nằm tại phố núi.

Khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho người dân phía Tây tỉnh Lâm Đồng

Khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho người dân phía Tây tỉnh Lâm Đồng

Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), sáng 18/7, tại Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Trần Văn Ơn, phường Đông Gia Nghĩa, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng phối hợp Hội Thầy thuốc trẻ tỉnh Lâm Đồng và Công ty Cổ phần Dược phẩm FPT Long Châu - Nhà thuốc Long Châu tổ chức chương trình "Hành trình sức khỏe vì một Việt Nam khỏe mạnh".

Diện mạo mới vùng đồng bào Khmer Cần Thơ

Diện mạo mới vùng đồng bào Khmer Cần Thơ

Với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị trong triển khai các chương trình, dự án giảm nghèo, TP Cần Thơ đã đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn thành phố xuống còn gần 0,6%, trong đó công tác giảm nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số đạt nhiều kết quả tích cực. Những chính sách hỗ trợ thiết thực đang từng bước cải thiện đời sống người dân, làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào Khmer, đồng thời củng cố niềm tin của đồng bào đối với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Khống chế dịch viêm da nổi cục trên đàn bò

Khống chế dịch viêm da nổi cục trên đàn bò

Từ cuối tháng 5 đến nay, bệnh viêm da nổi cục xuất hiện tại hai xã Sam Mứn và Núa Ngam (tỉnh Điện Biên) làm 59 con bò của 28 hộ chăn nuôi mắc bệnh; trong đó có 2 con chết. Ngành nông nghiệp địa phương đang triển khai quyết liệt các biện pháp khoanh vùng, dập dịch, ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

Kinh tế cửa khẩu tiếp sức cho tăng trưởng

Kinh tế cửa khẩu tiếp sức cho tăng trưởng

Những ngày giữa tháng 7, hoạt động xuất, nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy (tỉnh Tuyên Quang) sôi động hơn. Những đoàn xe hàng nối nhau làm thủ tục qua biên giới. Riêng tháng 6, kim ngạch đạt hơn 123,7 triệu USD, tăng 78% so với tháng trước.

Sơn La tập trung ứng phó nguy cơ mưa lũ

Sơn La tập trung ứng phó nguy cơ mưa lũ

Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La, do chịu ảnh hưởng của rìa Nam rãnh áp thấp có trục ở khoảng 26 - 29 độ vĩ Bắc, kết hợp với vùng hội tụ gió lên đến 5.000m tiếp tục duy trì, nên từ sáng 18/7 đến sáng 20/7, tại tỉnh Sơn La có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to với lượng mưa phổ biến từ 30 - 120mm, có nơi trên 200mm.

Mưa lũ ở Mường Than (Lai Châu) khiến 4 người chết

Mưa lũ ở Mường Than (Lai Châu) khiến 4 người chết

Thông tin từ Công an xã Mường Than (Lai Châu), mưa lớn diện rộng gây lũ ống, lũ quét, sạt lở đất đá trên địa bàn xã đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến người và tài sản của Nhà nước, nhân dân. Số liệu thống kê mới nhất tính đến 8 giờ 30 ngày 18/7, thiên tai xảy ra trên địa bàn xã đã khiến 4 người chết, 7 người bị thương, 4 người nghi mất tích.

Ngược núi hỗ trợ dịch vụ công cho đồng bào Cor

Ngược núi hỗ trợ dịch vụ công cho đồng bào Cor

Từng phải vượt hàng chục ki-lô-mét đường núi để làm thủ tục hành chính, nay người dân nhiều thôn vùng cao Quảng Ngãi chỉ cần đến điểm hỗ trợ ngay tại địa phương. Việc đưa dịch vụ công đến gần dân đã tạo điều kiện để người già, đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa tiếp cận thuận lợi các dịch vụ thiết yếu, góp phần xây dựng nền hành chính gần dân, phục vụ dân.

Lai Châu: Khẩn trương khắc phục hậu quả lũ quét tại xã Mường Than

Lai Châu: Khẩn trương khắc phục hậu quả lũ quét tại xã Mường Than

Sáng 17/7/2026, trên địa bàn xã Mường Than, tỉnh Lai Châu xảy ra trận lũ quét và sạt lở đất, đá nghiêm trọng, gây thiệt hại nặng nề về tính mạng, tài sản cùng hoa màu của người dân địa phương. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, chính quyền tỉnh Lai Châu đã huy động các lực lượng vũ trang phối hợp cùng các cấp chính quyền địa phương và người dân nhanh chóng triển khai công tác ứng phó nhằm đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.