Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Cao Bằng khẩn trương hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả do mưa lớn

Cao Bằng khẩn trương hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả do mưa lớn

Ngày 17/5, Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng đã ban hành Công điện chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai các biện pháp ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; tổ chức trực ban 24/24 giờ; rà soát các khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập sâu; chủ động sơ tán người dân đến nơi an toàn; huy động lực lượng hỗ trợ nhân dân di chuyển tài sản, nhu yếu phẩm và khắc phục hậu quả sau mưa lũ. Lực lượng chức năng đã tổ chức cắm biển cảnh báo, phân luồng giao thông, kiểm soát chặt chẽ các khu vực ngập sâu, nước chảy xiết nhằm bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.

Mở hướng làm giàu trên đất bãi ven sông Lô

Mở hướng làm giàu trên đất bãi ven sông Lô

Từ những diện tích soi bãi ven sông Lô chỉ trồng ngô, đậu, lạc… với hiệu quả kinh tế thấp, đến nay nhiều hộ dân xã Tân Long (Tuyên Quang) đã mạnh dạn chuyển sang trồng dâu, nuôi tằm và từng bước vươn lên khá giả. Nghề trồng dâu, nuôi tằm không chỉ giúp nâng cao thu nhập mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn địa phương.

Phú Thọ: Gắn đào tạo nghề với nhu cầu thị trường lao động

Phú Thọ: Gắn đào tạo nghề với nhu cầu thị trường lao động

Nhằm tạo bước đột phá trong phát triển nguồn nhân lực khu vực nông thôn, tỉnh Phú Thọ đang tập trung triển khai nhiều giải pháp đổi mới đào tạo nghề theo hướng thực chất, hiện đại và sát nhu cầu việc làm, phấn đấu tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo đạt từ 85% trở lên.

Đặc sắc Chương trình nghệ thuật 'Vì bình yên bản làng'

Đặc sắc Chương trình nghệ thuật 'Vì bình yên bản làng'

Tối 16/5, tại bản Chiềng Đi 2, xã Vân Hồ (tỉnh Sơn La), Cục Truyền thông Công an nhân dân phối hợp với Công an tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình giao lưu nghệ thuật truyền hình trực tiếp với chủ đề “Vì bình yên bản làng”.

Phát huy hiệu quả công tác dân vận trong Quân đội

Phát huy hiệu quả công tác dân vận trong Quân đội

Sư đoàn 10 (Quân đoàn 34) đóng chân trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi và Đắk Lắk. Bên cạnh nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, đơn vị thực hiện tốt công tác dân vận tại các nơi đóng quân; qua đó, góp phần ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng vững chắc thế trận lòng dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đập tan những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch.

Hiến đất mở đường, góp sức xây dựng nông thôn mới

Hiến đất mở đường, góp sức xây dựng nông thôn mới

Sau quá trình vận động, 59 hộ dân ở hai thôn Hải Yên và Kim Môn, xã Chư A Thai, tỉnh Gia Lai đã tự nguyện tháo dỡ cổng ngõ, hàng rào, mái hiên để hiến hơn 3.800 m² đất mở rộng tuyến đường liên thôn dài hơn 1km. Từ sự đồng thuận của người dân, địa phương có thêm nguồn lực hoàn thiện hạ tầng giao thông, phục vụ xây dựng nông thôn mới.

Lớp học chữ đặc biệt nơi đại ngàn Tà Xùa

Lớp học chữ đặc biệt nơi đại ngàn Tà Xùa

Giữa cánh rừng đặc dụng của xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La, đường vào bản Làng Sáng nhiều đoạn chỉ vừa một xe máy chạy qua. Tối tối, nơi bản xa này lại vang lên tiếng đánh vần ê a của những phụ nữ dân tộc Mông lần đầu học chữ. Tại bản Làng Sáng, lớp học xóa mù chữ mở ra hy vọng đổi thay cho những người quanh năm chỉ biết cầm cuốc làm nương rẫy mà chưa một lần cầm bút.

Đồng bộ giải pháp đảm bảo nước tưới cho vụ Hè Thu

Đồng bộ giải pháp đảm bảo nước tưới cho vụ Hè Thu

Trước tác động tiêu cực của hiện tượng El Nino gây nắng nóng kéo dài và nguy cơ hạn hán cục bộ, việc đảm bảo nguồn nước tưới cho vụ Hè Thu đang trở thành nhiệm vụ trọng yếu tại Gia Lai. Ngành thủy lợi cùng chính quyền các địa phương phía Đông tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ thay đổi lịch thời vụ đến điều tiết hồ chứa, quyết tâm bảo vệ diện tích cây trồng.

Thúc đẩy xây dựng khu vực cửa khẩu hiện đại

Thúc đẩy xây dựng khu vực cửa khẩu hiện đại

Ngày 15/5, tại Lối thông quan Tân Thanh (Việt Nam) - Pò Chài (Trung Quốc) khu vực mốc 1090 - 1091 thuộc xã Hoàng Văn Thụ, tỉnh Lạng Sơn, Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn và Chính phủ nhân dân thị Bằng Tường, Quảng Tây (Trung Quốc) tổ chức Hội đàm nhằm thúc đẩy giao thương, xây dựng cửa khẩu thông minh và phát triển du lịch biên giới giữa hai địa phương.

Binh đoàn 15 khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người dân vùng biên

Binh đoàn 15 khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người dân vùng biên

Ngày 15/5, tại xã Ia Krái, tỉnh Gia Lai, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 715 thuộc Binh đoàn 15 tổ chức chương trình khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho công nhân, người lao động và tặng quà công nhân tuyển mới trên địa bàn các xã biên giới Ia Krái, Ia O và Ia Chía. Đây là hoạt động hưởng ứng Tháng Công nhân năm 2026 và chào mừng kỷ niệm 40 năm Ngày truyền thống Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 715 (20/6/1986 - 20/6/2026).

Nông dân Đắk Lắk gặp khó vì mía cháy và nhà máy chậm thu mua

Nông dân Đắk Lắk gặp khó vì mía cháy và nhà máy chậm thu mua

Nông dân trồng mía ở khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk đang trải qua một mùa vụ đầy khó khăn khi tình trạng mía cháy liên tục xảy ra trên diện rộng, khó kiểm soát. Cùng với những diễn biến về thị trường giá cả, nhà máy chậm thu mua khiến người trồng mía thêm thấp thỏm lo âu.

Nhiều giải pháp bảo đảm an toàn lưới điện mùa nắng nóng

Nhiều giải pháp bảo đảm an toàn lưới điện mùa nắng nóng

Nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong mùa nắng nóng năm 2026 đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác điều hành hệ thống điện tại Lào Cai. Trước áp lực phụ tải gia tăng nhanh, cùng diễn biến thời tiết cực đoan, tỉnh Lào Cai đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp từ điều hành, kỹ thuật đến quản lý nhu cầu điện nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Nỗ lực đưa nước sạch lên bản Mông Pà Cò

Nỗ lực đưa nước sạch lên bản Mông Pà Cò

Nhiều năm nay, người dân bản người Mông ở xã Pà Cò (tỉnh Phú Thọ) luôn sống trong cảnh thiếu nước sinh hoạt nghiêm trọng do nguồn nước tự nhiên khan hiếm; trong khi công trình cấp nước sạch xuống cấp, không còn hoạt động.

Củng cố niềm tin khi Bí thư Đảng ủy xã đối thoại với dân

Củng cố niềm tin khi Bí thư Đảng ủy xã đối thoại với dân

Thực hiện Quy định số 11-QĐi/TW ngày 18/02/2019 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân, thời gian qua, cấp ủy các xã phía Tây tỉnh Quảng Ngãi đang đẩy mạnh thực hiện đối thoại trực tiếp giữa Bí thư Đảng ủy xã với nhân dân, qua đó kịp thời tiếp nhận, giải quyết các nguyện vọng chính đáng của người dân, củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.

Nghệ An: Di dời khẩn cấp 12 hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm

Nghệ An: Di dời khẩn cấp 12 hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm

Ngày 14/5, ông Lê Viết Quý, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Kỳ (Nghệ An) cho biết, chính quyền địa phương đã di dời khẩn cấp 12 hộ dân với 40 khẩu tại khối 1, xã Tân Kỳ (đoạn Km270+900, Quốc lộ 15A) để đảm bảo an toàn tính mạng trước tình trạng sạt lở đất nghiêm trọng.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Đồng hành cùng học sinh vùng cao vượt vũ môn

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Đồng hành cùng học sinh vùng cao vượt vũ môn

Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 chỉ còn được tính bằng tuần. Trong giai đoạn nước rút của học sinh lớp 12 tại các trường vùng cao, biên giới Lào Cai luôn có sự đồng hành chặt chẽ giữa thầy cô, gia đình và nỗ lực của chính các em tự tin chinh phục cột mốc quan trọng phía trước.

Lan tỏa hiệu quả vốn tín dụng chính sách

Lan tỏa hiệu quả vốn tín dụng chính sách

Từ nguồn vốn tín dụng chính sách, nhiều hộ dân tại tỉnh Vĩnh Long có thêm điều kiện đầu tư sản xuất, phát triển mô hình kinh tế phù hợp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập. Không chỉ hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn trước mắt, các chương trình tín dụng ưu đãi còn hướng đến mục tiêu phát triển sinh kế bền vững, giúp hộ vay chủ động xây dựng kế hoạch làm ăn lâu dài, từng bước nâng cao khả năng tự tạo thu nhập ổn định cuộc sống.

Giữ bình yên biên giới bằng tình quân dân bền chặt

Giữ bình yên biên giới bằng tình quân dân bền chặt

Dọc tuyến biên giới Tây Nam của tỉnh Tây Ninh hôm nay, những con đường tuần tra được nhựa hóa nối dài qua các xã biên giới, những lớp học tình thương, tiếng kẻng vùng biên vẫn vang lên như tín hiệu của sự đoàn kết, cảnh giác và bình yên nơi phên giậu Tổ quốc. Đằng sau sự đổi thay ấy là dấu ấn đậm nét của lực lượng Bộ đội Biên phòng trong thực hiện "nhiệm vụ kép": vừa bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, vừa đồng hành cùng nhân dân phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng vùng biên ổn định.

Đỏ rực con đường hoa phượng bên bờ kênh xáng Lấp Vò

Đỏ rực con đường hoa phượng bên bờ kênh xáng Lấp Vò

Hàng phượng vĩ chạy dọc theo tuyến Quốc lộ 80 đoạn qua địa bàn xã Lấp Vò (tỉnh Đồng Tháp) đang mùa nở hoa. Nằm giữa Quốc lộ 80 và kênh xáng Lấp Vò, hàng hoa phượng với hàng trăm cây “thắp lửa” đỏ rực suốt đoạn đường dài khoảng 4 km khiến người đi đường bất ngờ, thích thú. Nhiều người đã chọn nơi đây làm điểm dừng chân, chụp ảnh, lưu giữ những khoảnh khắc kỷ niệm cùng người thân, bạn bè.

Nâng cao chất lượng bữa ăn bán trú cho học sinh vùng cao

Nâng cao chất lượng bữa ăn bán trú cho học sinh vùng cao

Năm học 2025 - 2026, Trường Dân tộc Nội trú THCS và THPT Đà Bắc, xã Đà Bắc, tỉnh Phú Thọ có 325 học sinh; 100% học sinh ăn bán trú là con em đồng bào dân tộc thiểu số đến từ các xóm, bản vùng cao còn nhiều khó khăn. Ngoài việc truyền đạt kiến thức cho các em, việc chăm sóc tốt sức khỏe qua chất lượng bữa ăn cũng được nhà trường quan tâm để các em có sức khoẻ học tập, rèn luyện.

Đắk Lắk siết chặt quản lý bảo vệ rừng trong mùa khô

Đắk Lắk siết chặt quản lý bảo vệ rừng trong mùa khô

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk, hiện đang trong giai đoạn cao điểm mùa khô, việc di chuyển trong rừng thuận lợi làm tăng nguy cơ xảy ra các vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp. Do đó, lực lượng kiểm lâm toàn tỉnh tăng cường tuần tra, kiểm soát và lồng ghép phòng cháy rừng với ngăn chặn khai thác, vận chuyển gỗ trái phép.

Gấp rút hoàn thành trường nội trú liên cấp ​để đón học sinh trong năm học mới 2026-2027

Gấp rút hoàn thành trường nội trú liên cấp ​để đón học sinh trong năm học mới 2026-2027

Tỉnh Lạng Sơn đang khẩn trương xây dựng 11 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới để đáp ứng nhu cầu học tập cho hơn 12.700 học sinh. Trong đó, địa phương tập trung mọi nguồn lực nhanh chóng hoàn thành 4 trường trong giai đoạn 1 trước ngày 31/7/2026 để đón học sinh trong năm học mới 2026-2027.