Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Đổi thay trên quê hương cách mạng Pú Nhung

Đổi thay trên quê hương cách mạng Pú Nhung

Xã Pú Nhung, tỉnh Điện Biên là xã anh hùng, căn cứ cách mạng quan trọng trong kháng chiến chống Pháp, đồng thời là quê hương của Anh hùng liệt sĩ Vừ A Dính.

Từ một vùng đất còn nhiều khó khăn, nay trên những sườn đồi ở Pú Nhung, màu xanh của cà phê, mắc ca đang dần thay thế diện tích hoa màu kém hiệu quả. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân.

Gia Lai đầu tư 288 tỷ đồng nâng cấp y tế cơ sở vùng biên giới, đặc biệt khó khăn

Gia Lai đầu tư 288 tỷ đồng nâng cấp y tế cơ sở vùng biên giới, đặc biệt khó khăn

Ngày 7/5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch cho biết, tỉnh đang triển khai kế hoạch đầu tư toàn diện hệ thống y tế cơ sở, tập trung tại các xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn nhằm nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội và giảm tải cho tuyến trên.

Chú trọng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức là người dân tộc thiểu số

Chú trọng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức là người dân tộc thiểu số

Tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số đủ phẩm chất, uy tín và năng lực, chuyên nghiệp hóa để đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới. Đặc biệt, nhấn mạnh việc gắn mục tiêu phát triển nguồn nhân lực này với mục tiêu giảm nghèo đa chiều bền vững tại cơ sở. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Nghệ An dự kiến ngày 20/5 sẽ hoàn thành 95 căn nhà cho người dân vùng thiên tai

Nghệ An dự kiến ngày 20/5 sẽ hoàn thành 95 căn nhà cho người dân vùng thiên tai

Ngày 7/5, ông Mạc Văn Nguyên, Bí thư Đảng ủy xã Nhôn Mai, tỉnh Nghệ An cho biết, do chịu ảnh hưởng nặng nề của các cơn bão số 3, 5 và 10 năm trước, địa bàn xã biên giới Nhôn Mai chịu thiệt hại lớn về tài sản và nhà ở của nhân dân. Trong đó, nhiều khu vực ở các bản làng xảy ra sạt lở đất, lũ quét, khiến hàng trăm ngôi nhà bị cuốn trôi, hư hỏng nặng và phải tổ chức di dời khẩn cấp nhằm đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân.

Lào Cai: Nhiều nhà dân nứt, lún nghi do ảnh hưởng công trình xây dựng lớn

Lào Cai: Nhiều nhà dân nứt, lún nghi do ảnh hưởng công trình xây dựng lớn

Nhiều hộ dân tại thôn 11, xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai bức xúc và lo sợ khi tường nhà xuất hiện nhiều vết nứt, sụt lún do một công trình liền kề đang thi công gây ra. Công trình này đã hoàn thiện phần thô 4 tầng, đang dựng dầm cột để lên tầng 5 với diện tích xây dựng mặt sàn gần 3.000m2. Xung quanh công trình có quây rào kín. Tuy nhiên, phần thi công trên cao không có rào hay quây bạt chắn nên có hiện tượng vữa, xi măng, vật liệu xây dựng rơi xuống đường và vào khu vực nhà người dân sinh sống xung quanh.

72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Khởi sắc ở vùng căn cứ địa cách mạng

72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Khởi sắc ở vùng căn cứ địa cách mạng

Xã Mường Phăng (tỉnh Điện Biên) là vùng căn cứ địa cách mạng, nơi đặt Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tại đây, bằng tài thao lược quân sự, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng Bộ Tổng tham mưu đã đưa ra những quyết sách đúng đắn làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.” Năm tháng qua đi, Mường Phăng đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân.

Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công

Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công

Những năm qua, cấp ủy, chính quyền các cấp ở Đồng Nai đặc biệt quan tâm phong trào thi đua “Dân vận khéo”. Phong trào đã nâng cao nhận thức, trách nhiệm và thực hiện phong cách dân vận của công chức, viên chức, đảng viên theo phương châm: “Gần dân, trọng dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với nhân dân” góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với Đảng và Nhà nước, tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân.

Khánh Hòa chủ động kiểm soát sốt rét, hướng tới mục tiêu loại trừ

Khánh Hòa chủ động kiểm soát sốt rét, hướng tới mục tiêu loại trừ

Từ đầu năm đến nay, tỉnh Khánh Hòa ghi nhận 4 ca mắc sốt rét, tập trung tại khu vực miền núi Khánh Vĩnh. Ngành Y tế tỉnh khuyến cáo người dân tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt rét; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền với phương châm "gõ cửa từng nhà".

Tạo đà bứt phá kinh tế từ 'đòn bẩy' cơ sở hạ tầng

Tạo đà bứt phá kinh tế từ 'đòn bẩy' cơ sở hạ tầng

Nằm ở phía Bắc của tỉnh Tuyên Quang, Thắng Mố là xã vùng cao núi đá với địa hình chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, đời sống người dân còn nhiều thiếu thốn. Toàn xã hiện có 2.627 hộ với 15.866 nhân khẩu, trong đó tỷ lệ hộ nghèo chiếm trên 50%, hộ cận nghèo hơn 13%. Nguồn nước sinh hoạt và sản xuất chưa ổn định… Những con số ấy không chỉ phản ánh thực trạng, mà còn gợi lên một vùng đất vẫn đang loay hoay tìm hướng thoát nghèo bền vững.

Đưa công nghệ đến gần hơn với đời sống người dân miền núi

Đưa công nghệ đến gần hơn với đời sống người dân miền núi

Thời gian qua, việc ứng dụng Kiosk thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mậu A, tỉnh Lào Cai đã giúp người dân thực hiện thủ tục hành chính nhanh chóng, thuận tiện hơn; qua đó góp phần nâng cao chất lượng phục vụ ngay từ cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng chính quyền điện tử.

Nỗi lo nước sạch của người dân vùng biên Thanh Thủy

Nỗi lo nước sạch của người dân vùng biên Thanh Thủy

Tại xã Thanh Thủy, Tuyên Quang, hệ thống cấp nước sinh hoạt xuống cấp sau nhiều năm khai thác, khiến nguồn nước không ổn định và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh. Chính quyền địa phương đang triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới nâng cấp hệ thống nhằm bảo đảm nhu cầu sinh hoạt cho người dân.

Ngôi nhà Đại đoàn kết - biểu tượng xây dựng nông thôn mới tại Ninh Bình

Ngôi nhà Đại đoàn kết - biểu tượng xây dựng nông thôn mới tại Ninh Bình

Trên những miền quê Ninh Bình đã có rất nhiều ngôi nhà khang trang được dựng nên từ chương trình xây nhà Đại đoàn kết. Đây chính là biểu tượng của sự sẻ chia, giúp những gia đình nghèo có cơ hội vươn lên trong đời sống, góp phần tô thắm thêm truyền thống đoàn kết dân tộc và là biểu tượng trong xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Điện Biên tăng tốc xây dựng trường nội trú ở biên giới

Điện Biên tăng tốc xây dựng trường nội trú ở biên giới

Hiện nay, tại các xã biên giới tỉnh Điện Biên, nhiều dự án Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở đang được triển khai đồng loạt. Với yêu cầu tiến độ cao, các đơn vị thi công đang tập trung nhân lực, máy móc, đẩy nhanh tiến độ để kịp đưa công trình vào sử dụng trong năm học mới.

Chủ động dự phòng, ngăn dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng

Chủ động dự phòng, ngăn dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng

Lào Cai đang bước vào thời điểm giao mùa, thời tiết diễn biến phức tạp, một số bệnh truyền nhiễm có xu hướng mắc cao hơn so với cùng kỳ năm trước như: quai bị, tay - chân - miệng, dại, thủy đậu, tiêu chảy... Ngành Y tế Lào Cai đã và đang triển khai nhiều giải pháp phòng, chống, ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe của cộng đồng ngay từ tuyến cơ sở.

Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả dông lốc, ổn định sản xuất và đời sống

Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả dông lốc, ổn định sản xuất và đời sống

Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện các địa phương bị thiệt hại bởi dông lốc, mưa đá, gió giật mạnh đã chỉ đạo các lực lượng chức năng hỗ trợ, giúp đỡ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định sản xuất và đời sống. đồng thời thăm hỏi, động viên người bị thương và tiếp tục rà soát, thống kê, đánh giá thiệt hại.

Đánh thức vùng chè Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu

Đánh thức vùng chè Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu

Cây chè Shan Tuyết ở xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang được đánh giá cao nhờ điều kiện tự nhiên đặc biệt: khí hậu mát mẻ, độ cao lý tưởng và hệ sinh thái rừng nguyên sinh, tạo nên hương vị riêng biệt, khó trộn lẫn. Chính quyền và người dân địa phương đang từng bước xây dựng chuỗi liên kết, gắn với chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch trải nghiệm.

Tuyên Quang có khả năng cao xảy ra mưa đá và gió giật mạnh

Tuyên Quang có khả năng cao xảy ra mưa đá và gió giật mạnh

Ngày 3/5, nhiều khu vực của tỉnh Tuyên Quang như: Xuân Giang, Tân Trịnh, Bằng Lang, Yên Thành, Minh Xuân, Hồng Sơn, Đông Thọ, Trường Sinh, Phú Lương, Bình Ca, Bình Thuận, Minh Quang, Hồng Thái, Yên Lập... đã xuất hiện mưa rào và dông do ảnh hưởng của các vùng mây đối lưu phát triển mạnh.

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị kịp thời xử lý hiệu quả nhiều tình huống trong ngày nghỉ lễ

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị kịp thời xử lý hiệu quả nhiều tình huống trong ngày nghỉ lễ

Trong những ngày nghỉ lễ 30/4 và 1/5, cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã chủ động bám địa bàn, kịp thời hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, tham gia chữa cháy rừng và cứu nạn, cứu hộ, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, giữ bình yên địa bàn tuyến biên giới.

Điểm tựa lòng dân nơi vùng cao, biên giới Sơn La

Điểm tựa lòng dân nơi vùng cao, biên giới Sơn La

Bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, lực lượng Công an tỉnh Sơn La còn trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân tại các địa bàn vùng cao, biên giới khi xảy ra sự cố, thiên tai. Trong điều kiện địa hình phức tạp, đi lại khó khăn, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã tham gia đưa người bị nạn đi cấp cứu, hỗ trợ khắc phục hậu quả, góp phần ổn định đời sống người dân, trở thành điểm tựa vững chắc tại cơ sở.

Bữa cơm bán trú tiếp sức học sinh vùng cao đến trường

Bữa cơm bán trú tiếp sức học sinh vùng cao đến trường

Sự thay đổi từ những bữa ăn trưa tại trường đã tác động rõ nét đến đời sống của học sinh vùng cao Nghệ An. Đối với nhiều em, đó không chỉ là một bữa ăn đơn thuần mà còn là bước ngoặt trong sinh hoạt hằng ngày.