Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Lào - Campuchia

Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Lào - Campuchia

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây và Bunpimay năm 2026, chiều 9/4, Tỉnh đoàn An Giang tổ chức họp mặt sinh viên Campuchia - Lào và cán bộ Đoàn, Hội, Đội người dân tộc Khmer trong tỉnh.

Tiếp thêm động lực, góp phần giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia

Tiếp thêm động lực, góp phần giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia

Ngày 9/4, tại UBND xã Bình Hiệp, tỉnh Tây Ninh, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Tư lệnh Thành phố, UBND tỉnh Tây Ninh, Công ty THHH MTV Xổ số kiến thiết Bà Rịa - Vũng Tàu và Bệnh viện An Bình tổ chức chương trình khám bệnh, phát thuốc, tặng quà và khởi công xây dựng nhà “Điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới” trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.

Cà Mau tổ chức nhiều Đoàn công tác thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây

Cà Mau tổ chức nhiều Đoàn công tác thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer Nam Bộ, đoàn công tác do Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau Lê Thanh Triều làm Trưởng đoàn đến thăm, chúc mừng tại các chùa Trà Kha A, chùa Khmer phường 7 (phường Bạc Liêu), chùa Kim Cấu (phường Vĩnh Trạch).

Cẩn trọng với hỏa hoạn mùa nắng nóng

Cẩn trọng với hỏa hoạn mùa nắng nóng

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Quảng Ngãi, đợt nắng nóng đầu mùa năm 2026 kéo dài từ 24/3 đến nay, với nền nhiệt cao, từ 34 - 36 độ C khiến nguy cơ cháy, nổ tăng cao. Vì vậy, người dân cần đặc biệt chú ý, cẩn trọng, không lơ là trong việc phòng ngừa hỏa hoạn.

Xây nhà cho người khó khăn, gia đình chính sách ở miền núi tỉnh Thái Nguyên

Xây nhà cho người khó khăn, gia đình chính sách ở miền núi tỉnh Thái Nguyên

Ngày 9/4, tại xã Chợ Mới, Bộ Công an phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ ra quân đồng loạt triển khai chương trình hỗ trợ xây dựng nhà ở cho các hộ gia đình khó khăn và gia đình chính sách ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên. Dự buổi lễ có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nông Quang Nhất; Thiếu tướng Nguyễn Hồng Nguyên, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh Thái Nguyên.

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại Vĩnh Long

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại Vĩnh Long

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer, ngày 9/4, Đoàn công tác của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam do đồng chí Hoàng Công Thủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam làm Trưởng đoàn đã đến thăm, chúc mừng và tặng quà cho các chức sắc và đồng bào Khmer tại phường Trà Vinh (tỉnh Vĩnh Long).

Tăng ý thức cộng đồng trong phòng, chống cháy rừng mùa hanh khô

Tăng ý thức cộng đồng trong phòng, chống cháy rừng mùa hanh khô

Những ngày vừa qua, do thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiệt độ tại các tỉnh, thành trong cả nước tăng cao. Trên địa bàn tỉnh Lai Châu, thời tiết hanh khô kéo dài, độ ẩm không khí xuống thấp, cấp dự báo cáo cháy rừng chủ yếu đang ở cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm). Với phương châm "phòng là chính", tỉnh tăng cường phòng cháy, chữa cháy rừng, với quyết tâm hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra, đồng thời kiểm soát chặt chẽ từng khu vực sản xuất nương rẫy đặc biệt là việc đốt nương của người dân để bảo vệ hơn 511.500 ha rừng.

Không để phát sinh dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi

Không để phát sinh dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi

Theo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Thái Nguyên, hoạt động sản xuất chăn nuôi trên địa bàn trong quý I/2026 ghi nhận những kết quả khả quan với sự tăng trưởng ổn định ở đàn vật nuôi chủ lực và phòng chống dịch bệnh được kiểm soát chặt chẽ.

Đồng Tháp thích ứng linh hoạt với hạn, xâm nhập mặn

Đồng Tháp thích ứng linh hoạt với hạn, xâm nhập mặn

Căn cứ Phương án phòng chống hạn mặn của UBND tỉnh Đồng Tháp, các địa phương trong vùng dự án ngọt hóa Gò Công ở phía Đông của tỉnh đã xây dựng phương án về phòng, chống và ứng phó với hạn, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2025-2026. Nhờ chủ động triển khai thực hiện phương án ứng phó hạn, mặn từ sớm, từ xa nên đến thời điểm này, hoạt động sản xuất và nước sinh hoạt phục vụ người dân tại địa phương ở phía Đông và các xã nằm trong vùng ngọt hóa Gò Công của tỉnh Đồng Tháp được đảm bảo.

Dập ổ dịch quai bị tại trường học ở Đắk Lắk

Dập ổ dịch quai bị tại trường học ở Đắk Lắk

Sáng 9/4, bác sĩ Trương Tiến Phát, Giám đốc Trạm Y tế Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk) cho biết, ngành Y tế đang tăng cường triển khai các biện pháp nhằm ngăn ngừa lây lan 2 ổ dịch quai bị với nhiều học sinh nghi mắc bệnh tại hai trường tiểu học.

'Chìa khóa' gắn kết tình quân dân biên giới

'Chìa khóa' gắn kết tình quân dân biên giới

Khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn có 11 xã với 285 thôn, trong đó có 72 thôn giáp biên. Một trong những “chìa khóa” để kết nối tình quân dân thêm bền chặt được lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn triển khai hiệu quả từ lâu đó là sử dụng tiếng dân tộc thiểu số trong công tác tuyên truyền, vận động quân chúng. Đây thực sự là giải pháp phù hợp với thực tiễn, mang ý nghĩa sâu sắc về chính trị, xã hội và văn hóa ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số...

Trồng tầm vông mở lối thoát nghèo cho người dân vùng đất đồi khô hạn

Trồng tầm vông mở lối thoát nghèo cho người dân vùng đất đồi khô hạn

Từng là vùng đồi núi khô hạn, sản xuất bấp bênh, nhiều hộ dân dưới chân núi Cấm (xã Núi Cấm, tỉnh An Giang) đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang trồng tầm vông. Đây là loại cây dễ trồng, chịu hạn tốt không chỉ giúp người dân thoát nghèo mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững ở vùng Bảy Núi.

Đồng bào Khmer tại Cà Mau rộn ràng đón Tết Chôl Chnăm Thmây

Đồng bào Khmer tại Cà Mau rộn ràng đón Tết Chôl Chnăm Thmây

Những ngày này, không khí đón Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây tại các vùng đồng bào Khmer của tỉnh Cà Mau diễn ra rộn ràng, phấn khởi. Từ các khu dân cư nơi phố thị đông đúc đến các phum, sóc thôn quê, nơi đâu cũng thấy sự chuẩn bị tươm tất. Đặc biệt, các ngôi chùa, nơi tập trung sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của đồng bào Khmer, được trang hoàng rực rỡ sắc màu. Nhờ sự quan tâm của các cấp Đảng, chính quyền, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer tại Cà Mau không ngừng khởi sắc.

Điện Biên đối diện nguy cơ cháy rừng rất cao vào mùa khô

Điện Biên đối diện nguy cơ cháy rừng rất cao vào mùa khô

Bước vào cao điểm mùa khô, nguy cơ cháy rừng trên địa bàn tỉnh Điện Biên đang ở mức rất cao, đặc biệt trong tháng 4 – thời điểm người dân đốt nương làm rẫy. Trước thực tế đó, các cấp, ngành và địa phương đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra.

Mở rộng đường nối Tây Nguyên với đường Vành đai 4

Mở rộng đường nối Tây Nguyên với đường Vành đai 4

Ngày 7/4, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Đồng Nai cho biết đã làm việc với các đơn vị liên quan, qua đó thống nhất điều chỉnh quy mô cầu Mã Đà và đường từ cầu Mã Đà đến đường Vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh từ 4 làn xe lên 6 làn xe.

Cù lao giữa sông Tiền được công nhận là xã đảo

Cù lao giữa sông Tiền được công nhận là xã đảo

UBND tỉnh An Giang vừa ban hành Quyết định số 1251/QĐ-UBND, do Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng ký ngày 6/4/2026, công nhận xã Cù Lao Giêng là xã đảo của tỉnh. Đây là xã đảo nước ngọt đầu tiên của An Giang, nằm giữa sông Tiền và giáp ranh với tỉnh Đồng Tháp.

Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4: Từng bước nâng cao sức khỏe người dân vùng cao

Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4: Từng bước nâng cao sức khỏe người dân vùng cao

Tuyên Quang là tỉnh miền núi có địa bàn rộng, nhiều xã vùng cao, vùng biên giới với đồng bào 22 dân tộc thiểu số sinh sống, điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn. Ngành Y tế có nhiệm vụ nâng cao chất lượng y tế cơ sở, tìm ra cách làm phù hợp để người dân chủ động tiếp cận dịch vụ, từng bước xóa bỏ tâm lý e ngại khi đến khám, chữa bệnh. Thực tiễn cho thấy, khi ngành y tế “bám dân, sát bản”, phối hợp chặt chẽ với chính quyền và các lực lượng tại địa phương, công tác chăm sóc sức khỏe đã có nhiều chuyển biến rõ rệt.