Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Thanh Hóa; Khẩn trương khắc phục sạt lở, thông tuyến giao thông sau bão số 4

Thanh Hóa; Khẩn trương khắc phục sạt lở, thông tuyến giao thông sau bão số 4

Trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa do ảnh hưởng do bão số 4 nên nhiều địa phương miền núi đã xảy ra mưa lớn kéo dài, làm tăng nguy cơ sạt lở đất và ngập lụt tại nhiều khu vực miền núi. Trước diễn biến phức tạp của mưa lớn, các địa phương miền núi tại Thanh Hoá đã chủ động tổ chức di dời, sơ tán người dân từ vùng nguy hiểm đến nơi an toàn, đảm bảo an toàn cho người và tài sản người dân miền núi.

Tạo môi trường học tập toàn diện cho trẻ em vùng khó, đồng bào dân tộc thiểu số

Tạo môi trường học tập toàn diện cho trẻ em vùng khó, đồng bào dân tộc thiểu số

Chiều 24/8, tại tỉnh Tây Ninh, Bộ Công an phối hợp UBND tỉnh Tây Ninh tổ chức Lễ công bố Quyết định về thành lập Trường Văn hóa Công an nhân dân IV. Đây là mô hình giáo dục, đào tạo gắn với thực hiện chính sách an sinh xã hội, tạo môi trường học tập, rèn luyện toàn diện cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em dân tộc thiểu số và con em gia đình chính sách.

Mưa lũ chia cắt bản Na Ngân, gần 740 người bị “cô lập kép”

Mưa lũ chia cắt bản Na Ngân, gần 740 người bị “cô lập kép”

Chiều 24/8, ông Lương Văn Ùn, Trưởng bản Na Ngân, xã Nga My, tỉnh Nghệ An xác nhận, từ chiều 23 đến rạng sáng 24/8, mưa lớn kéo dài trên địa bàn khiến mực nước suối Nậm Ngân dâng cao nhanh, dòng chảy xiết, gây ngập toàn bộ khu vực bãi bờ đoạn chảy qua bản và chia cắt bản làng thành hai khu vực biệt lập.

Quân khu 7 đồng hành cùng nhân dân vùng biên Lâm Đồng

Quân khu 7 đồng hành cùng nhân dân vùng biên Lâm Đồng

Ngày 24/8, Đoàn công tác Bộ Tư lệnh Quân khu 7 do Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu làm trưởng đoàn, đã đến kiểm tra lực lượng thi công các công trình trường nội trú liên cấp, nắm tình hình Điểm dân cư biên giới và thực hiện chuỗi hoạt động an sinh xã hội tại hai xã Quảng Trực, Thuận An, tỉnh Lâm Đồng. Đây là các địa bàn vùng sâu, vùng xa có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, kinh tế - xã hội còn gặp nhiều khó khăn.

Lạng Sơn không để người dân vùng ngập lụt, cô lập thiếu nhu yếu phẩm

Lạng Sơn không để người dân vùng ngập lụt, cô lập thiếu nhu yếu phẩm

Kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục thiệt hại do cơn bão số 4 tại 2 xã miền núi biên giới Kiên Mộc và Khuất Xá ngày 24/8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Trần Thanh Nhàn đề nghị các địa phương, cơ quan liên quan phải thực hiện đồng bộ các biện pháp bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản cho nhân dân; không được để bất kỳ ai ở khu vực bị ngập sâu, cô lập thiếu các điều kiện sinh hoạt cần thiết...

Nhiều tuyến đường bị hư hỏng nặng bởi thiên tai ở xã biên giới Thu Lũm

Nhiều tuyến đường bị hư hỏng nặng bởi thiên tai ở xã biên giới Thu Lũm

Những trận mưa lớn kéo dài trong thời gian tháng 7 và tháng 8 vừa qua đã gây nhiều thiệt hại về hạ tầng giao thông trên địa bàn xã biên giới Thu Lũm (Lai Châu). Nhiều tuyến đường bị sạt lở, đất đá tràn xuống mặt đường, ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại, sản xuất và đời sống của người dân.

Tuổi trẻ góp sức đổi thay vùng biên

Tuổi trẻ góp sức đổi thay vùng biên

Từ những công trình, phần việc thiết thực đến hoạt động chăm lo thiếu nhi, hỗ trợ người dân, tuổi trẻ Tây Ninh đang phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, góp sức xây dựng quê hương biên giới ngày càng phát triển, văn minh, nghĩa tình.

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới

Ngày 24/8, UBND thành phố Cần Thơ đã tổ chức hội nghị đẩy nhanh tiến độ và phát động thi đua thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 theo hình thức trực tiếp và trực tuyến đến các xã trên địa bàn.

Chiến khu Mường Diềm khai thác lợi thế, xây dựng quê hương

Chiến khu Mường Diềm khai thác lợi thế, xây dựng quê hương

Từ một vùng căn cứ cách mạng góp phần vào thắng lợi của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8/1945, Mường Diềm hôm nay đang từng bước đổi thay. Phát huy truyền thống cách mạng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Quy Đức, tỉnh Phú Thọ tập trung khai thác tiềm năng, chuyển đổi sản xuất, đầu tư kết cấu hạ tầng và triển khai các chính sách hỗ trợ người dân, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Những mái ấm - món quà ý nghĩa mừng Tết Độc lập

Những mái ấm - món quà ý nghĩa mừng Tết Độc lập

Những ngày này, các xã, phường trên địa bàn tỉnh Cà Mau đang khẩn trương tổ chức bàn giao nhà Đại đoàn kết cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học gặp khó khăn về nhà ở.

Ký ức không quên về Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lòng người dân Tam Kim

Ký ức không quên về Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lòng người dân Tam Kim

Xã Tam Kim (tỉnh Cao Bằng) là nơi thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Hình ảnh 34 chiến sĩ quân đội đầu tiên cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp là ký ức không thể quên với người dân nơi đây. Sau này, khi có dịp về thăm Tam Kim, Đại tướng đã dành thời gian trò chuyện, động viên người dân. Những tấm ảnh chụp chung với Đại tướng đã trở thành niềm vinh dự, tự hào để kể cho thế hệ trẻ về vị Đại tướng Nhân dân và vùng đất cách mạng.

Nghệ An: Nhịp sống bản Na Ngân sau 4 ngày cô lập giữa đại ngàn Pù Huống

Nghệ An: Nhịp sống bản Na Ngân sau 4 ngày cô lập giữa đại ngàn Pù Huống

Mưa lớn kéo dài từ chiều 19/8/2026 khiến nước suối dâng cao, hàng chục điểm sạt lở xuất hiện, đất đá và cây rừng tràn xuống đường, nhiều đoạn bị sụt lún, đứt gãy, bản làng bị cô lập. Sau 5 ngày, việc đi lại, vận chuyển lương thực, hàng hóa và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân vẫn gặp nhiều khó khăn. Trong đêm 23 và rạng sáng 24/8, mưa lớn tiếp tục, một số điểm sạt lở tái diễn, nước suối Nậm Ngân tại khu vực khe Đền dâng cao, khu vực này tiếp tục đối diện với nguy cơ bị chia cắt nếu mưa lũ kéo dài.

Ảnh hưởng bão số 4: Người dân khu vực ven sông Cầu (Thái Nguyên) cả đêm nỗ lực chống lũ

Ảnh hưởng bão số 4: Người dân khu vực ven sông Cầu (Thái Nguyên) cả đêm nỗ lực chống lũ

Từ ngày 21 đến ngày 24/8, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên xảy ra mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to, lượng mưa phổ biến 50-120mm, có nơi trên 200mm. Mưa lớn khiến mực nước các sông dâng cao, gây ngập úng cục bộ, ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt và tài sản của người dân, đặc biệt tại các khu vực ven sông Cầu.

Nghệ An: Bản Na Ngân 4 ngày bị cô lập, đường vào bản vẫn ngổn ngang sạt lở

Nghệ An: Bản Na Ngân 4 ngày bị cô lập, đường vào bản vẫn ngổn ngang sạt lở

Bản Na Ngân (xã Nga My, Nghệ An) có hơn 150 hộ với gần 740 nhân khẩu, đều là đồng bào dân tộc Thái, nằm biệt lập giữa đại ngàn Pù Huống. Bản cách trung tâm xã và Quốc lộ 48C hơn 20 km, chỉ có tuyến đường độc đạo xuyên rừng, men theo lưng đồi, lưng núi và suối Nậm Ngân. Sau những ngày mưa lớn kéo dài, tuyến đường xuất hiện hàng chục điểm sạt lở, sụt trượt, nhiều đoạn bị đứt gãy khiến bản Na Ngân bị cô lập từ chiều 19/8.

Đồng vốn nhỏ, sinh kế lớn ở vùng khó Phú Thọ

Đồng vốn nhỏ, sinh kế lớn ở vùng khó Phú Thọ

Từ những khoản vay ưu đãi được đưa đến tận cơ sở, nhiều hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách ở Phú Thọ có thêm nguồn lực đầu tư sản xuất, mở rộng sinh kế. Ở các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi người dân còn thiếu vốn và điều kiện tiếp cận thị trường, tín dụng chính sách đang trở thành điểm tựa giúp nhiều hộ mạnh dạn làm ăn, từng bước thoát nghèo bền vững.

Không để người dân vùng mưa lũ thiếu lương thực

Không để người dân vùng mưa lũ thiếu lương thực

Ngày 23/8, trước diễn biến phức tạp của mưa lớn gây ngập úng tại nhiều địa phương, các đoàn công tác của lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn đã trực tiếp đến kiểm tra thực tế, chỉ đạo công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai và thăm hỏi, động viên, trao hỗ trợ cho người dân khu vực bị ảnh hưởng.

Lạng Sơn hỗ trợ khẩn cấp hơn 650 suất quà cho người dân bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 4

Lạng Sơn hỗ trợ khẩn cấp hơn 650 suất quà cho người dân bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 4

Ngày 23/8/2026, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức trao hơn 650 suất quà hỗ trợ khẩn cấp cho các hộ dân bị ảnh hưởng nặng do cơn bão số 4, mưa lũ tại các xã: Mẫu Sơn, Vạn Linh, Thất Khê, Tràng Định, Tân Đoàn và Quan Sơn. Các suất quà gồm nhu yếu phẩm thiết yếu như nước uống, lương khô, mì tôm… giúp người dân khắc phục khó khăn trước mắt, ổn định cuộc sống.

Lạng Sơn khắc phục hậu quả mưa lũ, cảnh báo tiếp tục nguy cơ lũ quét, sạt lở

Lạng Sơn khắc phục hậu quả mưa lũ, cảnh báo tiếp tục nguy cơ lũ quét, sạt lở

Theo báo cáo từ các địa phương tỉnh Lạng Sơn, tính đến 17 giờ ngày 23/8, mưa lớn kéo dài đã gây thiệt hại trên diện rộng, ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, giao thông và nhiều công trình dân sinh. Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, các địa phương đang khẩn trương rà soát thiệt hại, tổ chức di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm, khắc phục hậu quả và chủ động các phương án ứng phó với nguy cơ tiếp tục xảy ra lũ quét, sạt lở đất.

Mưa lớn, dông lốc tại Cao Bằng gây thiệt hại khoảng 1,7 tỷ đồng

Mưa lớn, dông lốc tại Cao Bằng gây thiệt hại khoảng 1,7 tỷ đồng

Từ ngày 21 - 23/8, do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới cùng cơn bão số 4 trên khu vực Vịnh Bắc Bộ, khu vực tỉnh Cao Bằng có mưa vừa, mưa to diện rộng, có nơi mưa rất to gây thiệt hại về nhà ở, công trình cơ sở hạ tầng, sản xuất nông nghiệp. Giá trị thiệt hại ước tính khoảng 1,7 tỷ đồng.

Xã vùng cao Ba Chẽ khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ

Xã vùng cao Ba Chẽ khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ

Do ảnh hưởng bão số 4, từ chiều tối 22/8, trên địa bàn xã Ba Chẽ (Quảng Ninh) đã xuất hiện lũ từ thượng nguồn đổ mạnh về các sông, suối và các khu vực thấp trũng, gây ngập úng, bùn đất tràn ra một số tuyến đường, đặc biệt là các địa bàn thuộc khu vực thị trấn cũ làm ảnh hưởng việc đi lại và sinh hoạt của người dân.

Nâng cao thu nhập từ nuôi cá tầm

Nâng cao thu nhập từ nuôi cá tầm

Tận dụng lợi thế khí hậu mát mẻ, nguồn nước lạnh tự nhiên, người dân xã Cao Bồ (Tuyên Quang) đang từng bước phát triển nghề nuôi cá tầm theo hướng sản xuất hàng hóa, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đây được xem như hướng đi triển vọng trong chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao.

Lạng Sơn huy động lực lượng khắc phục hậu quả thiên tai

Lạng Sơn huy động lực lượng khắc phục hậu quả thiên tai

Trước tình hình mưa lớn kéo dài gây sạt lở đất đá, cây cối đổ gãy và ngập úng tại nhiều khu vực biên giới trên địa bàn, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn đã chủ động triển khai quân số, phối hợp với chính quyền các địa phương để khẩn trương hỗ trợ người dân và khắc phục hậu quả thiên tai.

Chăm lo đời sống, sức khỏe nhân dân vùng biên

Chăm lo đời sống, sức khỏe nhân dân vùng biên

Chiều 22/8, Đồn Biên phòng Triệu Vân (Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị) phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) Chi nhánh Hưng Yên và Hội Liên hiệp Phụ nữ hai xã Nam Cửa Việt, Triệu Cơ (tỉnh Quảng Trị) tổ chức Chương trình “Tiếp sức em đến trường”, trao học bổng, xe đạp cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương (Lào Cai) sẵn sàng cho Lễ khai giảng 'đầu tiên'

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương (Lào Cai) sẵn sàng cho Lễ khai giảng 'đầu tiên'

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương (xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai) được đầu tư với tổng mức 255 tỷ đồng, trên diện tích khu đất 49.600 m², diện tích xây dựng 9.053 m² được xây dựng đồng bộ, đáp ứng quy mô 28 lớp với 980 học sinh, gồm 12 lớp tiểu học với 420 học sinh và 16 lớp THCS với 560 học sinh.