Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Cựu chiến binh miền núi giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi

Cựu chiến binh miền núi giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi

Các mô hình kinh tế hiệu quả của hội viên Hội Cựu chiến binh được duy trì, nhân rộng, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương... Đây là đánh giá được đưa ra tại Hội nghị tổng kết phong trào thi đua "Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi" lần thứ VI, giai đoạn 2021 - 2026”, do Hội Cựu chiến binh tỉnh Lạng Sơn tổ chức chiều 29/7.

Hỗ trợ thanh niên kiến tạo sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số

Hỗ trợ thanh niên kiến tạo sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số

Ngày 29/7, tại phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Tỉnh Đoàn Lào Cai tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Khởi nghiệp từ bản sắc địa phương: Cơ hội phát triển sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số”.

Chủ động từ cơ sở để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Chủ động từ cơ sở để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Tuyên Quang là địa phương có địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều sông, suối và khu vực dân cư nằm xen kẽ các sườn dốc. Mỗi mùa mưa bão, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng luôn hiện hữu, tác động trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất.

Sau mưa lớn, Lâm Đồng tập trung khắc phục hạ tầng, ổn định đời sống người dân

Sau mưa lớn, Lâm Đồng tập trung khắc phục hạ tầng, ổn định đời sống người dân

Từ các ngày từ 27- 29/7, mưa lớn đã xảy ra liên tiếp tại Lâm Đồng, chủ yếu vào chiều tối và đêm, gây ngập úng cục bộ, khiến nhiều diện tích nông nghiệp bị hư hại, đời sống người dân ở các địa phương bị ảnh hưởng. Hiện các địa phương đang khẩn trương huy động lực lượng, phương tiện khắc phục hậu quả mưa lũ, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống và sản xuất.

Sức sống mới trên khu dân cư biên giới

Sức sống mới trên khu dân cư biên giới

Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các lực lượng chức năng, khu dân cư biên giới tổ 10, thôn Đoàn Kết (xã Thiện Hưng, thành phố Đồng Nai) đang từng ngày “thay da đổi thịt”.

Tây Ninh: Tái cơ cấu hệ thống cấp nước nông thôn

Tây Ninh: Tái cơ cấu hệ thống cấp nước nông thôn

Mặc dù tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã đạt 75,74%, song tính bền vững của hệ thống cấp nước vẫn là vấn đề đặt ra khi tỷ lệ hộ sử dụng nước từ các công trình cấp nước tập trung mới đạt 51,53%; nhiều công trình quy mô nhỏ hoạt động chưa hiệu quả, hạ tầng xuống cấp, năng lực quản lý vận hành còn hạn chế. Trước yêu cầu bảo đảm nguồn nước phục vụ đời sống người dân, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng nhu cầu phát triển, tỉnh đang tập trung cơ cấu lại hệ thống cấp nước nông thôn theo hướng tập trung, hiện đại, an toàn và bền vững.

Giúp học dân sinh vùng dân tộc tự tin bước vào năm học mới

Giúp học dân sinh vùng dân tộc tự tin bước vào năm học mới

Tại các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Khánh Hòa, thời gian này có rất đông trẻ đến trường để làm quen và học sớm tiếng phổ thông (tiếng Việt) đầu cấp tiểu học. Đây là hoạt động thiết thực, giúp các em khỏi bỡ ngỡ, mạnh dạn giao tiếp, sớm thành thạo kỹ năng nghe, nói tiếng phổ thông trước khi bước vào năm học mới.

Lào Cai tập trung khắc phục thiệt hại do mưa lớn

Lào Cai tập trung khắc phục thiệt hại do mưa lớn

Do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài từ chiều tối 27 đến ngày 28/7, tỉnh Lào Cai xuất hiện nhiều điểm sạt lở và cuốn trôi hoa màu của nhân dân. Các địa phương tập trung huy động lực lượng khắc phục hậu quả thiên tai gây ra.

Từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến những đổi thay ở vùng biên

Từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến những đổi thay ở vùng biên

Một năm sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các xã biên giới của tỉnh Tuyên Quang đang ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Từ những địa bàn xa xôi, giao thông cách trở, địa giới hành chính mở rộng sau sáp nhập, nhiều địa phương đã từng bước vượt qua những khó khăn ban đầu để xây dựng bộ máy hoạt động thông suốt, gần dân hơn. Không chỉ nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, mô hình mới còn tạo động lực khai thác tiềm năng, phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững quốc phòng, an ninh vùng biên.

Gỡ bài toán nhân lực y tế cơ sở sau sắp xếp

Gỡ bài toán nhân lực y tế cơ sở sau sắp xếp

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, số trạm y tế của tỉnh Gia Lai giảm từ 373 xuống còn 135, trong khi quy mô dân số phục vụ của mỗi trạm tăng gần gấp ba lần. Địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc lớn hơn nhưng toàn tỉnh vẫn thiếu gần 500 nhân lực y tế, tạo áp lực lớn đối với hoạt động của hệ thống y tế cơ sở, nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Con đường mới nối lại nhịp sống vùng sạt lở

Con đường mới nối lại nhịp sống vùng sạt lở

Cuối tháng 10/2025, do ảnh hưởng của mưa lũ kéo dài, một vụ sạt lở đất nghiêm trọng cuốn theo con đường độc đạo, khiến hàng trăm hộ dân thuộc 4 thôn là Ngọc Nang, Xa Úa, Ngọc Lâng, Tu Răng, xã Ngọc Linh, tỉnh Quảng Ngãi bị cô lập. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp tại hiện trường của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, xã Ngọc Linh được hỗ trợ hơn 20 tỷ đồng; trong đó có hơn 6 tỷ đồng để khắc phục, làm mới con đường dẫn vào các thôn bị cô lập. Đến nay, tuyến đường đã được hoàn thành, giúp bà con yên tâm đi lại trước mùa mưa bão năm 2026.

Lâm Đồng: Mưa lớn kéo dài khiến nhiều khu vực ở Bảo Lộc ngập sâu

Lâm Đồng: Mưa lớn kéo dài khiến nhiều khu vực ở Bảo Lộc ngập sâu

Sáng 28/7, mưa lớn kéo dài từ đêm trước đã khiến nhiều khu vực trũng thấp tại phường 3 Bảo Lộc và phường B’Lao (tỉnh Lâm Đồng) bị ngập sâu. Lực lượng chức năng địa phương đang khẩn trương triển khai các biện pháp hỗ trợ người dân, ứng phó với diễn biến phức tạp của tình hình ngập lụt.

Bộ Xây dựng công bố tình huống khẩn cấp khắc phục hạ tầng giao thông ở Lào Cai, Lai Châu

Bộ Xây dựng công bố tình huống khẩn cấp khắc phục hạ tầng giao thông ở Lào Cai, Lai Châu

Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai để khắc phục hư hỏng kết cấu hạ tầng giao thông nhiều điểm, đoạn trên Quốc lộ 279 qua tỉnh Lào Cai; Quốc lộ 279 và Quốc lộ 32 qua tỉnh Lai Châu do ảnh hưởng của đợt mưa, lũ gây ra từ ngày 15/7/2026 đến ngày 17/7/2026.

Cao Bằng: Tập trung xử lý dứt điểm dịch tả lợn châu Phi

Cao Bằng: Tập trung xử lý dứt điểm dịch tả lợn châu Phi

Từ đầu năm đến nay, bệnh Dịch tả lợn châu Phi đã xuất hiện tại 27 xã, phường trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, làm hơn 1.000 con lợn mắc bệnh, chết và buộc phải tiêu hủy với tổng khối lượng hơn 49 tấn. Hiện vẫn còn 20 xóm thuộc 10 xã chưa qua 21 ngày kể từ khi phát hiện đang có dịch tả lợn châu Phi.

Quyết liệt phòng, chống dịch cúm gia cầm A/H5N1

Quyết liệt phòng, chống dịch cúm gia cầm A/H5N1

Chiều 26/7, UBND tỉnh Tuyên Quang thông tin đã ban hành văn bản yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp phòng, chống dịch cúm gia cầm A/H5N1 nhằm nhanh chóng khống chế, dập tắt các ổ dịch, không để dịch bệnh phát sinh và lây lan trên diện rộng.

50 căn nhà phao giúp người dân chủ động ứng phó mưa lũ

50 căn nhà phao giúp người dân chủ động ứng phó mưa lũ

Chiều 26/7, tại Nhà văn hóa thôn Tân Bình (xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk), UBND tỉnh phối hợp với Báo Dân trí (Bộ Nội vụ) tổ chức khánh thành 50 căn nhà phao chống lũ tặng cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn tại xã Đồng Xuân và xã Tuy An Bắc (tỉnh Đắk Lắk).

Nối dài đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn'

Nối dài đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn'

Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), trên quê hương cách mạng Cao Bằng, những hoạt động tri ân người có công được triển khai sâu rộng. Tỉnh đã thành lập các đoàn đến thăm hỏi, chăm sóc thương binh, bệnh binh. Mỗi việc làm đều góp phần nối dài đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân những người đã hiến dâng tuổi xuân và cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Khánh thành công trình sửa chữa, nâng cấp Khu tưởng niệm Anh hùng Liệt sĩ Trần Văn Thọ

Khánh thành công trình sửa chữa, nâng cấp Khu tưởng niệm Anh hùng Liệt sĩ Trần Văn Thọ

Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), sáng 26/7, tại xã Sín Thầu (tỉnh Điện Biên) Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phối hợp với Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Điện Biên tổ chức khánh thành công trình sửa chữa, nâng cấp Khu tưởng niệm Anh hùng Liệt sĩ Trần Văn Thọ.

Điện Biên đưa trường liên cấp thứ 2 ở vùng biên về đích

Điện Biên đưa trường liên cấp thứ 2 ở vùng biên về đích

Sau hơn 8 tháng thi công, Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Thanh Nưa đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng. Dự kiến hoàn thành trong tháng 7, đây sẽ là trường nội trú liên cấp thứ hai của tỉnh Điện Biên được hoàn thành theo chủ trương xây dựng hệ thống trường nội trú tại các xã biên giới.

Kiểm tra thực tế, nỗ lực khắc phục hậu quả thiên tai tại xã Mường Than

Kiểm tra thực tế, nỗ lực khắc phục hậu quả thiên tai tại xã Mường Than

Sáng 26/7, Thường trực Tỉnh ủy Lai Châu kiểm tra thực tế, làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy xã Mường Than về tình hình khắc phục hậu quả thiên tai và việc thực hiện các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Trung ương. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lai Châu Lê Minh Ngân chủ trì buổi làm việc.

Xoa dịu nỗi đau chiến tranh

Xoa dịu nỗi đau chiến tranh

Lào Cai đang bước vào dịp cao điểm tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), trong đó có “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”; triển khai hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học; thăm hỏi, động viên và tặng quà các gia đình chính sách, người có công tiêu biểu tại các địa phương...

Độc đáo nghề ‘nài bò’ ở vùng Bảy Núi An Giang

Độc đáo nghề ‘nài bò’ ở vùng Bảy Núi An Giang

Đam mê, bản lĩnh và sự gắn bó với những đôi bò đua đã tạo nên nghề “nài bò” - một nghề đặc biệt chỉ có ở vùng Bảy Núi, tỉnh An Giang. Không chỉ điều khiển đôi bò lao vun vút trên đường đua, các “nài bò” còn là những người gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer Nam Bộ, góp phần làm nên sức sống bền bỉ của Hội đua bò Bảy Núi - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.