Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Các xã miền núi phía Tây Quảng Ngãi chủ động ứng phó nguy cơ sạt lở

Các xã miền núi phía Tây Quảng Ngãi chủ động ứng phó nguy cơ sạt lở

Hiện nay, phía Tây Quảng Ngãi đang bắt đầu bước vào mùa mưa. Tại một số địa phương thường xuyên xảy ra sạt lở đất như Đăk Plô, Măng Ri, Tu Mơ Rông,… nhiều điểm sạt lở đã được chính quyền địa phương chủ động xử lý, nhằm phòng, chống sạt lở cũng như giảm nguy cơ thiệt hại về người và tài sản do sạt lở gây ra. Bên cạnh đó, nhiều điểm có nguy cơ sạt lở cao cũng được chính quyền địa phương thực hiện cảnh báo để người dân nắm bắt, đề phòng.

Thanh Hóa: Chuyển đổi số trong Đảng - nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở

Thanh Hóa: Chuyển đổi số trong Đảng - nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở

Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, các đảng bộ xã trên địa bàn Thanh Hóa từng bước đưa chuyển đổi số vào sinh hoạt chi bộ ở các thôn. Từ những buổi sinh hoạt vốn gắn với sổ sách, giấy tờ, nhiều chi bộ đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ số trong điều hành, quản lý và triển khai nghị quyết.

Hoàn thiện khu tái định cư cho đồng bào dân tộc

Hoàn thiện khu tái định cư cho đồng bào dân tộc

Ngày 7/7, Đoàn công tác Hội đồng Dân tộc của Quốc hội do bà Cao Thị Xuân, Phó Chủ tịch Hội đồng làm Trưởng đoàn đã khảo sát thực tế việc thực hiện các kiến nghị của Hội đồng Dân tộc liên quan đến kết quả giải quyết đơn thư của đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Pà Cò, tỉnh Phú Thọ.

Xây dựng mô hình nhân đạo thống nhất, nâng cao hiệu quả trợ giúp người yếu thế miền núi

Xây dựng mô hình nhân đạo thống nhất, nâng cao hiệu quả trợ giúp người yếu thế miền núi

“Đối với Lạng Sơn, một tỉnh miền núi, biên giới có nhiều xã vùng cao và đồng bào dân tộc thiểu số, hoạt động nhân đạo cần chuyển mạnh từ hỗ trợ trước mắt sang hỗ trợ phát triển; từ "trao quà" sang "trao cơ hội"; từ giúp một hoàn cảnh sang tạo sinh kế cho cả cộng đồng”. Đây là chỉ đạo của Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Đỗ Thị Thu Thảo tại Đại hội đại biểu Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tỉnh Lạng Sơn lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, diễn ra sáng 7/7.

Sức sống mới vùng đồng bào Khmer Vĩnh Long

Sức sống mới vùng đồng bào Khmer Vĩnh Long

Tỉnh Vĩnh Long đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu xây dựng nông thôn hiện đại, giảm nghèo bền vững và phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bảo vệ chất lượng, giữ giá trị thương hiệu cho na Chi Lăng

Bảo vệ chất lượng, giữ giá trị thương hiệu cho na Chi Lăng

Những vườn na trên địa bàn xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn đang bước vào giai đoạn nuôi quả. Tuy nhiên, thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa rào, độ ẩm cao đã tạo điều kiện để nhiều đối tượng gây hại cho cây na như nhện đỏ, rệp sáp, bọ trĩ và đặc biệt là ruồi vàng phát triển. Ngành nông nghiệp và chính quyền địa phương đã khẩn trương triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ sản lượng, chất lượng na, giữ gìn thương hiệu đặc sản địa phương.

Cây mắc ca tạo sinh kế bền vững cho vùng biên phía Tây Lâm Đồng

Cây mắc ca tạo sinh kế bền vững cho vùng biên phía Tây Lâm Đồng

Từ một xã biên giới đặc biệt khó khăn ở phía Tây tỉnh Lâm Đồng, Quảng Trực đang từng bước chuyển mình nhờ phát huy lợi thế đất đỏ bazan để phát triển cây mắc ca, cà phê gắn với liên kết sản xuất, đầu tư hạ tầng và xây dựng các điểm dân cư biên giới. Những đổi thay này không chỉ tạo sinh kế bền vững cho người dân mà còn góp phần củng cố thế trận quốc phòng toàn dân trên tuyến biên giới Tây Nam.

Hoàn lưu bão số 1 gây nhiều thiệt hại tại Lào Cai, Cao Bằng

Hoàn lưu bão số 1 gây nhiều thiệt hại tại Lào Cai, Cao Bằng

Từ đêm ngày 4 - 6/7, hoàn lưu bão số 1 đã gây mưa lớn, dông lốc kèm sạt lở đất trên diện rộng tại tỉnh Lào Cai, để lại hậu quả nặng nề về tài sản và hạ tầng giao thông. Nhờ chủ động phương án ứng phó, địa phương không ghi nhận thương vong về người. Tổng thiệt hại sơ bộ ước tính lên tới gần 6,3 tỷ đồng.

Khuân Bang đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc dân tộc Tày

Khuân Bang đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc dân tộc Tày

Giữa không gian thanh bình của núi đồi và những nếp nhà sàn truyền thống dân tộc Tày, thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước khai thác tiềm năng du lịch cộng đồng. Không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân, mô hình này còn góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Tày.

Dự án hồ thủy lợi gần 1.500 tỷ đồng vẫn nhiều lần lỡ hẹn

Dự án hồ thủy lợi gần 1.500 tỷ đồng vẫn nhiều lần lỡ hẹn

Dự án Hồ thủy lợi Ea Tam được kỳ vọng trở thành công trình thủy lợi mang tính chiến lược nhằm phục vụ tưới tiêu và tạo cảnh quan, trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội cho khu vực đô thị Buôn Ma Thuột. Tuy nhiên, dù đã quá tiến độ nhưng dự án vẫn ngổn ngang và “lỡ hẹn” về đích từ năm này qua năm khác. Sự “ì ạch” kéo dài không chỉ làm chậm hiệu quả công trình mà còn gây lãng phí nguồn lực xã hội, nhất là nguồn vốn đầu tư công.

Hoàn lưu bão số 1 gây sạt lở nhiều tuyến đường ở Điện Biên

Hoàn lưu bão số 1 gây sạt lở nhiều tuyến đường ở Điện Biên

Do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 1, mưa lớn kéo dài đã gây sạt lở tại một số tuyến giao thông trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Các đơn vị quản lý đường bộ đang huy động máy móc, nhân lực khẩn trương khắc phục, bảo đảm giao thông. Đến 15 giờ ngày 6/7, chỉ còn tuyến Huổi Só - Huổi Lóng và Đèo Gió - Tả Sìn Thàng vẫn chưa thể lưu thông do nhiều điểm sạt lở lớn.

Lai Châu: Mưa lớn gây nhiều thiệt hại, một người bị nước lũ cuốn trôi

Lai Châu: Mưa lớn gây nhiều thiệt hại, một người bị nước lũ cuốn trôi

Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 1, từ chiều 5/7 đến sáng 6/7, trên địa bàn tỉnh Lai Châu có mưa vừa đến mưa rất to, lượng mưa phổ biến từ 100-200mm, riêng xã Hua Bum ghi nhận lượng mưa lên tới 275mm. Mưa lớn kéo dài đã gây ngập úng diện rộng, sạt lở trên nhiều tuyến giao thông, làm hư hỏng một số công trình hạ tầng và ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của người dân.

Mang nguồn nước sạch về bản làng vùng cao Tà Rụt

Mang nguồn nước sạch về bản làng vùng cao Tà Rụt

Giữa núi rừng Trường Sơn điệp trùng, cuộc sống của người dân vùng cao xã Tà Rụt (tỉnh Quảng Trị) đang đổi thay từng ngày nhưng nước sạch phục vụ sinh hoạt vẫn còn là một khó khăn. Để mang dòng nước sạch về bản làng có sự chung tay góp sức từ cộng đồng, doanh nghiệp, tổ chức và nhất là sự xung kích, tinh thần trách nhiệm của người trẻ.

Giữ nhịp xây dựng trường nội trú liên cấp trong mùa mưa lũ

Giữ nhịp xây dựng trường nội trú liên cấp trong mùa mưa lũ

Điện Biên đang bước vào mùa mưa, cũng là thời điểm các dự án trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới bước vào giai đoạn nước rút để kịp đón năm học mới 2026-2027. Trước những diễn biến bất lợi của thời tiết, các nhà thầu đang linh hoạt điều chỉnh phương án tổ chức sản xuất, siết chặt các biện pháp bảo đảm an toàn lao động và chất lượng công trình, quyết tâm giữ vững tiến độ đã đề ra.

Khoa học công nghệ mở đường cho cực tăng trưởng mới

Khoa học công nghệ mở đường cho cực tăng trưởng mới

Sau hợp nhất, tỉnh Phú Thọ không chỉ mở rộng quy mô địa lý, dân số mà còn đứng trước yêu cầu tái cấu trúc toàn diện mô hình phát triển. Từ một địa phương có những thế mạnh riêng biệt, Phú Thọ hôm nay đang hướng tới mục tiêu hình thành cực tăng trưởng mới của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Biên giới vững chắc từ lòng dân

Biên giới vững chắc từ lòng dân

Mô hình “Địa phương, đơn vị phía sau hỗ trợ địa phương, đơn vị phía trước” cùng Đề án “Xây dựng điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới” ở thành phố Đồng Nai giai đoạn 2019 - 2025 đã tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân vùng biên giới và củng cố thế trận quốc phòng toàn dân. Những điểm dân cư mới hình thành đã góp phần giữ đất, giữ biên cương và trở thành điểm tựa vững chắc nơi phên dậu Tổ quốc.

'Giữ lửa' lớp dạy chữ Khmer miễn phí tại TP Hồ Chí Minh

'Giữ lửa' lớp dạy chữ Khmer miễn phí tại TP Hồ Chí Minh

Mỗi dịp hè, cứ đúng 19 giờ hàng ngày, khuôn viên của chùa Pothiwong (phường Bảy Hiền, TP Hồ Chí Minh) lại vọng lên âm thanh đánh vần tiếng Khmer của các em nhỏ. Nhiều năm qua, chùa Pothiwong trở thành “ngôi nhà chung” của hàng trăm trẻ em Khmer trong hành trình gìn giữ, bảo tồn tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình.

Thăm khám miễn phí, trao quà thiết thực cho đồng bào thiểu số ở vùng biên

Thăm khám miễn phí, trao quà thiết thực cho đồng bào thiểu số ở vùng biên

Ngày 5/7, UBND xã Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai) phối hợp với Khoa Chăm sóc sức khỏe theo yêu cầu (Bệnh viện Chợ Rẫy Thành phố Hồ Chí Minh), Chi cục Kiểm lâm thành phố Đồng Nai tổ chức khám bệnh, tư vấn sức khỏe, cấp phát thuốc miễn phí, trao tặng những phần quà thiết thực cho 400 người dân trên địa bàn xã biên giới hưởng ứng chiến dịch đợt cao điểm 180 ngày đêm khám sức khỏe định kỳ toàn dân.

Bước chuyển nâng giá trị cho đặc sản miền núi

Bước chuyển nâng giá trị cho đặc sản miền núi

Từ những đồi chè Shan tuyết phủ sương ở Lào Cai, vùng trái cây xuất khẩu rộng hàng chục nghìn héc-ta của Sơn La, những cánh rừng sâm ở Lai Châu đến các đặc sản OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) của Cao Bằng, một cuộc chuyển động âm thầm nhưng mạnh mẽ đang diễn ra trên khắp các vùng miền núi. Điều đáng nói, sự thay đổi không chỉ ở sản lượng hay quy mô sản xuất mà có sự chuyển đổi tư duy làm ra sản phẩm sang tạo ra giá trị.

Kinh tế Tuyên Quang tiếp đà tăng trưởng từ những động lực mới

Kinh tế Tuyên Quang tiếp đà tăng trưởng từ những động lực mới

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, kinh tế Tuyên Quang tiếp tục duy trì tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước đạt 7,79%; thu ngân sách nhà nước đạt 4.228,5 tỷ đồng, bằng 58% kế hoạch; 546 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 76% so với cùng kỳ. Kết quả này cho thấy công nghiệp - đầu tư, nông nghiệp và dịch vụ tiếp tục là những động lực quan trọng, tạo nền tảng để tỉnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.