Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Từ sinh kế giữ rừng đến 'lá chắn xanh' vùng biên

Từ sinh kế giữ rừng đến 'lá chắn xanh' vùng biên

Hơn 10 năm qua, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Đăk Ơ, Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai) đã gắn bó với rừng qua mô hình nhận khoán bảo vệ. Việc triển khai hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng không chỉ mang lại sinh kế bền vững cho hàng trăm hộ dân vùng đệm Vườn quốc gia Bù Gia Mập mà còn góp phần bảo vệ “lá phổi xanh” nơi biên cương.

Tuổi trẻ đồng hành, kiến tạo môi trường an toàn, sạch khỏe cho học sinh vùng khó

Tuổi trẻ đồng hành, kiến tạo môi trường an toàn, sạch khỏe cho học sinh vùng khó

Hướng tới chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (15/10/1956 - 15/10/2026), ngày 5/9, tại điểm trường Làng Cát, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Đakrông (xã Đakrông, tỉnh Quảng Trị), Hội Thầy thuốc trẻ Trung ương, Công ty Unilever Việt Nam, nhãn hàng Lifebuoy và Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Quảng Trị đã phối hợp tổ chức chương trình “An toàn sạch khỏe - Bé vui tới trường”. Đây là hoạt động ý nghĩa góp phần cụ thể hóa Đề án “Tuổi trẻ Quảng Trị đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 - 2030”.

Chợ tiền tỷ ngóng... tiểu thương

Chợ tiền tỷ ngóng... tiểu thương

Chợ Mai Pha, phường Đông Kinh, tỉnh Lạng Sơn sau khi được đầu tư xây dựng với hạ tầng cơ bản đồng bộ đã đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2026. Tuy nhiên, số lượng tiểu thương đăng ký kinh doanh ít, lượng khách chưa hình thành, trong khi một bộ phận người dân vẫn giữ thói quen mua bán tại các khu vực chợ cóc và điểm kinh doanh truyền thống. Thực trạng trên đặt ra yêu cầu cần sớm có giải pháp để phát huy hiệu quả công trình, tránh nguy cơ lãng phí nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước...

Nâng bước những mầm xanh nơi biên cương

Nâng bước những mầm xanh nơi biên cương

Trong không khí cả nước khai giảng năm học mới 2026 - 2027, ngày 5/9, lãnh đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị cùng cán bộ, chiến sĩ các đơn vị trên hai tuyến biên giới của tỉnh đã đồng hành với thầy, trò nơi phên dậu Tổ quốc. Với tinh thần trách nhiệm, tình yêu thương, những người lính mang “quân hàm xanh” đang lặng thầm góp phần chăm lo, tiếp sức cho học sinh, nhất là các em có hoàn cảnh khó khăn, vững bước đến trường.

Khai giảng năm học mới 2026-2027: Tiếp thêm động lực nâng cao chất lượng giáo dục

Khai giảng năm học mới 2026-2027: Tiếp thêm động lực nâng cao chất lượng giáo dục

Cùng với học sinh cả nước, học sinh, sinh viên tại các địa phương như Tây Ninh, Điện Biên, Gia Lai và Cần Thơ bước vào năm học mới 2026-2027. Tại các địa bàn miền núi, biên giới, nhiều trường nội trú liên cấp được đầu tư đồng bộ, tạo điều kiện để trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em dân tộc thiểu số và con em gia đình chính sách được học tập và rèn luyện.

Lễ khai giảng đặc biệt ở lớp học tình thương

Lễ khai giảng đặc biệt ở lớp học tình thương

Khi nhiều sân trường trên địa bàn tỉnh rộn ràng tiếng trống khai giảng, tại Lớp học tình thương, điểm dạy học sinh khuyết tật miễn phí ở xã Thọ Phong, tỉnh Quảng Ngãi, ngày hội đến trường diễn ra theo một cách rất riêng.

Rộn ràng trước giờ khai giảng tại trường phổ thông nội trú liên cấp nơi biên giới

Rộn ràng trước giờ khai giảng tại trường phổ thông nội trú liên cấp nơi biên giới

Ngay từ sáng sớm 5/9, tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sơn Thủy, xã Sơn Thủy, tỉnh Thanh Hóa, không khí chuẩn bị cho Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới trên phạm vi toàn quốc đã diễn ra khẩn trương, trang trọng.

Tuổi trẻ vùng biên khơi mở 'dòng chảy số' nơi phên dậu Tổ quốc

Tuổi trẻ vùng biên khơi mở 'dòng chảy số' nơi phên dậu Tổ quốc

Không bắt đầu từ những khái niệm lớn lao, chuyển đổi số tại các xã miền núi, biên giới tỉnh Quảng Trị đang dần đi vào đời sống từ chính những thao tác thiết thực hàng ngày: từ sử dụng điện thoại thông minh, tra cứu thông tin chính thống, thực hiện dịch vụ công trực tuyến đến thanh toán không tiền mặt.

Cuộc sống của học sinh trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới Lai Châu

Cuộc sống của học sinh trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới Lai Châu

Cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, đầy đủ tiện nghi tại các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS ở vùng biên giới tỉnh Lai Châu như: Pa Tần, Phong Thổ, Hua Bum, Bum Nưa…đang là điểm nhấn nổi bật về sự đổi thay trong giáo dục tại vùng biên giới. Không chỉ dạy con chữ, cuộc sống của học sinh nơi đây ngày càng được chăm lo đầy đủ về vật chất, không gian sinh hoạt, giúp các em phát triển toàn diện. 

Kịp thời giúp dân trong mưa lớn, vượt dòng nước xiết

Kịp thời giúp dân trong mưa lớn, vượt dòng nước xiết

Mưa lớn kéo dài trong những ngày đầu tháng 9 đã gây ngập cục bộ, chia cắt một số khu vực trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Tại những nơi nước dâng cao, dòng chảy xiết, lực lượng quân đội, công an và lực lượng tại cơ sở đã nhanh chóng có mặt, xuyên đêm hỗ trợ sơ tán người dân, cảnh báo tại các điểm nguy hiểm và giúp nhân dân bảo vệ tài sản.

Học sinh vùng cực Bắc đón năm học mới trong những ngôi trường khang trang

Học sinh vùng cực Bắc đón năm học mới trong những ngôi trường khang trang

Cùng với các cơ sở giáo dục trong cả nước, ngày 5/9, cả 6 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới Thanh Thủy, Minh Tân, Pà Vầy Sủ, Phố Bảng, Xín Mần và Sơn Vĩ, tỉnh Tuyên Quang sẽ đồng loạt tổ chức lễ khai giảng năm học 2026 - 2027 tại khuôn viên trường mới.

Đào tạo nhân lực chất lượng cao và có kỹ năng số đáp ứng yêu cầu mới

Đào tạo nhân lực chất lượng cao và có kỹ năng số đáp ứng yêu cầu mới

Sau hợp nhất, tỉnh Phú Thọ có quy mô dân số lớn với hàng triệu người đang trong độ tuổi lao động, tạo ra nguồn cung nhân lực lớn cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực chưa theo kịp yêu cầu phát triển, nhất là nhân lực chất lượng cao, nhân lực kỹ thuật và lao động có kỹ năng số và hội nhập quốc tế.

Đưa nguồn lực Chương trình 1719 đến đúng địa chỉ - Bài 1

Đưa nguồn lực Chương trình 1719 đến đúng địa chỉ - Bài 1

Sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đặt ra với Phú Thọ không chỉ là huy động đủ nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, mà quan trọng hơn là đưa nguồn lực ấy đến đúng nơi, đúng đối tượng, đúng nhu cầu.

Đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân vùng biên

Đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân vùng biên

Ở vùng biên giới Tây Ninh, đời sống người dân ngày càng nâng lên. Tuy nhiên, với những người ở xa trung tâm, được khám, tư vấn và chăm sóc sức khỏe ngay tại địa phương vẫn là nhu cầu thiết thực. Mang y tế đến gần dân không chỉ chăm lo sức khỏe mà còn gieo thêm sự an tâm và niềm tin nơi biên giới.

Cuộc sống mới của đồng bào dân tộc biên giới Tây Ninh

Cuộc sống mới của đồng bào dân tộc biên giới Tây Ninh

Tỉnh Tây Ninh đang triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhiều lĩnh vực được ghi nhận với những kết quả tích cực, tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành các mục tiêu của năm 2026.

Tạo 'hơi thở mới' cho giáo dục vùng cao

Tạo 'hơi thở mới' cho giáo dục vùng cao

Sau thời gian khẩn trương thi công, hai Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã A Lưới 4 và xã A Lưới 3 (thành phố Huế) đã cơ bản hoàn thành, khoác lên mình diện mạo khang trang, hiện đại, sẵn sàng đón học sinh bước vào năm học 2026-2027.

Những ngôi trường mới nơi biên cương

Những ngôi trường mới nơi biên cương

Năm học 2026 - 2027 đánh dấu một bước chuyển quan trọng đối với ngành giáo dục khi 108 trường phổ thông nội trú (PTNT) liên cấp tại các xã biên giới đất liền do Nhà nước xây dựng tại 19 tỉnh, thành được đưa vào sử dụng nhằm tạo điều kiện học tập, ăn ở cho con em đồng bào dân tộc thiểu số và vùng sâu vùng xa.

Đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở TP Hồ Chí Minh khởi sắc

Đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở TP Hồ Chí Minh khởi sắc

Trong suốt chăng đường xây dựng và phát triển đất nước, TP Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều chính sách, cách làm hay, chương trình hỗ trợ linh hoạt, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc. Nhân dịp kỷ niệm 81 năm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc phỏng vấn ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Thành phố Hồ Chí Minh, để làm rõ hơn những chuyển biến tích cực trong đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), đặc biệt trong giai đoạn đất nước đang đổi mới, phát triển và hội nhập.

Đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với du khách

Đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với du khách

Hòa chung không khí mừng Quốc khánh 2/9, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, thể dục thể thao sôi nổi. Không chỉ tôn vinh nét đẹp văn hóa truyền thống cùng các giá trị lịch sử, chuỗi sự kiện còn góp phần quảng bá và kích cầu du lịch địa phương.

Người dân Lai Châu nô nức vui Tết Độc lập

Người dân Lai Châu nô nức vui Tết Độc lập

Ngày 2/9/2026, trong không khí tưng bừng chào mừng Quốc khánh 2/9, đồng bào các dân tộc Lai Châu nô nức xuống phố, hòa mình vào các hoạt động vui Tết Độc lập tại xã Than Uyên. Ngày hội thu hút đông đảo người dân và du khách, tạo nên không gian văn hóa sôi động, đậm đà bản sắc các dân tộc vùng Tây Bắc.

Rộn ràng mái trường dân tộc nội trú trước ngày tựu trường

Rộn ràng mái trường dân tộc nội trú trước ngày tựu trường

Những ngày này, Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tây Ninh, phường Bình Minh, tỉnh Tây Ninh rộn ràng không khí chuẩn bị năm học mới 2026 - 2027. Thầy cô khẩn trương hoàn tất các điều kiện về cơ sở vật chất; học sinh, phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số, tích cực vệ sinh trường lớp, ký túc xá, sẵn sàng bước vào hành trình học tập, rèn luyện và nuôi dưỡng những ước mơ phía trước.

Cờ đỏ sao vàng tung bay trên mùa vàng no ấm

Cờ đỏ sao vàng tung bay trên mùa vàng no ấm

Trong không khí thiêng liêng, phấn khởi dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và 81 năm Quốc khánh, sáng 2/9, Đảng ủy xã Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai lần đầu tiên tổ chức Lễ chào cờ và sinh hoạt chính trị tháng 9 năm 2026 với chủ đề “Tự hào Việt Nam từ miền danh thắng” giữa những thửa ruộng bậc thang của Di tích quốc gia đặc biệt Danh lam thắng cảnh Ruộng bậc thang Mù Cang Chải.