Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Gần 40 điểm bị sạt lở đất do mưa lớn tại Lào Cai

Gần 40 điểm bị sạt lở đất do mưa lớn tại Lào Cai

Theo báo cáo nhanh của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, tính đến 17 giờ ngày 5/8 đợt mưa lớn kéo dài đã gây ra tình trạng sạt lở đất nghiêm trọng tại nhiều nơi trên địa bàn tỉnh. Nhiều nhà ở, công trình hạ tầng và diện tích sản xuất bị thiệt hại nặng nề.

Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất tại Thái Nguyên

Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất tại Thái Nguyên

Thông tin từ Đài khí tượng Thủy văn tỉnh Thái Nguyên cho biết, trong 12 giờ qua (từ 3 giờ ngày 5/8 đến 15 giờ ngày 05/08), trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã có mưa vừa, mưa to. Nhiều địa phương ghi nhận lượng mưa lớn như tại Bản Thi 30,4 mm (xã Yên Thịnh); Bộc Bố 55,8 mm (xã Bằng Thành); Nghiên Loan 2 là 39,8 mm (xã Nghiên Loan); Quảng Bạch 45 mm (xã Quảng Bạch);…

Tuyển sinh trường nội trú liên cấp ở Cao Bằng cần đạt trên 90%

Tuyển sinh trường nội trú liên cấp ở Cao Bằng cần đạt trên 90%

Ngày 5/8, tại cuộc họp với lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo và đại diện các xã về công tác tuyển sinh năm học 2026 – 2027 và chuẩn bị vận hành hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa yêu cầu các địa phương rà soát lại kế hoạch tuyển sinh, cam kết đạt tỷ lệ trên 90%, đồng thời tối ưu hóa hệ thống trường liên cấp tại khu vực biên giới, bảo đảm phù hợp giữa quy mô lớp học và số lượng học sinh bởi trường xây dựng xong phải có học sinh, tránh lãng phí cơ sở vật chất sau đầu tư.

Hỗ trợ phụ nữ tỉnh miền núi, biên giới khởi nghiệp gắn với khoa học công nghệ

Hỗ trợ phụ nữ tỉnh miền núi, biên giới khởi nghiệp gắn với khoa học công nghệ

Ngày 5/8, tại Lạng Sơn, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội thảo khoa học thực trạng phụ nữ tỉnh Lạng Sơn khởi nghiệp gắn với khoa học công nghệ nhằm đánh giá thực trạng mức độ sẵn sàng của phụ nữ khởi nghiệp gắn với khoa học công nghệ với quá trình khởi nghiệp/phát triển kinh doanh; đề xuất, khuyến nghị một số giải pháp phù hợp định hướng Đề án hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035.

Triển khai các giải pháp phòng tránh sạt lở đất ở vùng cao

Triển khai các giải pháp phòng tránh sạt lở đất ở vùng cao

Cao Bằng là tỉnh miền núi có địa hình bị chia cắt, độ dốc lớn, nền địa chất nhiều nơi phong hóa, dẫn đến khả năng gây trượt đất, đá. Trên một số sườn đồi ở các xã vùng cao, đã xuất hiện những vết nứt dài hàng chục mét, nguy cơ sạt lở rất cao. Chính quyền các cấp tỉnh Cao Bằng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế lở đất ở các điểm xung yếu.

Chuyển đổi số nơi bản làng biên giới

Chuyển đổi số nơi bản làng biên giới

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia", Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên đã triển khai mô hình “Chiến sĩ quân hàm xanh đẩy nhanh chuyển đổi số”.

Nỗ lực nâng cao chất lượng, phục vụ nhân dân

Nỗ lực nâng cao chất lượng, phục vụ nhân dân

Vượt qua những thách thức ban đầu khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các địa phương cấp xã, tỉnh Khánh Hòa đã chủ động kiện toàn bộ máy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và cải cách thủ tục hành chính.

Bền bỉ tạo dựng những mùa no ấm nơi biên viễn

Bền bỉ tạo dựng những mùa no ấm nơi biên viễn

Trên những triền đồi biên giới phía Tây Quảng Trị, bước chân của những người lính “quân hàm xanh” không chỉ in dấu trên đường tuần tra mà còn hòa cùng nhịp lao động của bà con dân bản.

Gấp rút hoàn thiện trường lớp, cải thiện điều kiện dạy học tại địa bàn khó khăn

Gấp rút hoàn thiện trường lớp, cải thiện điều kiện dạy học tại địa bàn khó khăn

Những ngày đầu tháng 8, trên nhiều công trình trường học ở Nghệ An, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Từ miền núi đến đồng bằng, hàng trăm phòng học, nhà đa năng, thư viện, bếp ăn bán trú và các công trình phụ trợ đang được hoàn thiện trước thềm năm học 2026 - 2027. Việc huy động đồng bộ nguồn vốn ngân sách, Chương trình mục tiêu quốc gia và xã hội hóa đã góp phần từng bước tháo gỡ khó khăn về cơ sở vật chất, tạo nền tảng nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương.

Lào Cai kiên quyết sơ tán người và tài sản khỏi khu vực nguy hiểm

Lào Cai kiên quyết sơ tán người và tài sản khỏi khu vực nguy hiểm

Trước nguy cơ thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, ngày 4/8, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành văn bản hỏa tốc yêu cầu các sở, ngành, cơ quan, đơn vị và UBND các xã, phường khẩn trương triển khai các biện pháp chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét và mưa đá. Trong đó, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh yêu cầu sẵn sàng phương án, kiên quyết sơ tán, di dời người và tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Lâm Đồng cải tạo hồ lắng, giảm nguy cơ ô nhiễm cho hồ Xuân Hương

Lâm Đồng cải tạo hồ lắng, giảm nguy cơ ô nhiễm cho hồ Xuân Hương

Sau nhiều năm bị ô nhiễm do rác và nước thải, hồ lắng số 2 có chức năng điều tiết, giảm ô nhiễm cho hồ Xuân Hương - trung tâm Đà Lạt, Lâm Đồng, đã được đơn vị thi công triển khai nạo vét, dọn dẹp, cải tạo. Dự án có kinh phí gần 48 tỷ đồng do UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt, nhằm mục tiêu giảm nguy cơ ô nhiễm cho thắng cảnh hồ Xuân Hương, tạo cảnh quan sạch đẹp cho khu vực trung tâm đô thị Đà Lạt.

Chính quyền gần dân, tạo nền móng phát triển

Chính quyền gần dân, tạo nền móng phát triển

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai ghi nhận những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, điều hành và phục vụ người dân.

Nguy cơ sạt lở tiếp diễn, Lào Cai hỗ trợ di chuyển người, tài sản khỏi khu vực nguy hiểm

Nguy cơ sạt lở tiếp diễn, Lào Cai hỗ trợ di chuyển người, tài sản khỏi khu vực nguy hiểm

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, sau trận mưa lớn diễn ra từ đêm 2/8 đến sáng 3/8, nguy cơ sạt lở tiếp diễn tại các địa phương vẫn còn, nhất là tại các nhà ở sát taluy và các tuyến đường đã phát sinh sạt trượt. Do đó, bên cạnh việc tiếp tục khắc phục hậu quả thiên tai, chính quyền các địa phương đang tiếp tục rà soát, đánh giá an toàn các nhà có nguy cơ; tổ chức di dời người dân và chỉ cho người dân trở về khi có đủ điều kiện an toàn; đồng thời xây dựng phương án xử lý trước mắt và lâu dài.

Đưa pháp luật đến gần người dân bằng AI và truyền thông số

Đưa pháp luật đến gần người dân bằng AI và truyền thông số

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm ngay từ cơ sở, lực lượng Công an tỉnh Quảng Ngãi đã chủ động đổi mới toàn diện hình thức tuyên truyền, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI). Nhờ cách tuyên truyền sinh động, dễ hiểu, các quy định pháp luật vốn khô khan đã trở nên gần gũi, lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Không để thiếu sách giáo khoa trong năm học mới

Không để thiếu sách giáo khoa trong năm học mới

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn Hoàng Quốc Tuấn cho biết, năm học 2026 - 2027 là năm đầu tiên triển khai sử dụng bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên toàn quốc.

Mưa lớn gây sạt lở, ngập úng cục bộ tại nhiều tuyến đường Lào Cai

Mưa lớn gây sạt lở, ngập úng cục bộ tại nhiều tuyến đường Lào Cai

Trận mưa lớn trên diện rộng từ đêm 2/8 đến sáng 3/8 tại Lào Cai đã gây ngập úng cục bộ nhiều tuyến đường và sạt lở ta luy dương tại một số nhà dân ở phường Lào Cai. Chính quyền địa phương và cơ quan chức năng đã khẩn trương hỗ trợ người dân khắc phục thiệt hại, nhanh chóng ổn định đời sống.

Chủ động khống chế 'điểm nóng' sốt xuất huyết phía Tây tỉnh Gia Lai

Chủ động khống chế 'điểm nóng' sốt xuất huyết phía Tây tỉnh Gia Lai

Dịch sốt xuất huyết ở tỉnh Gia Lai đang bước vào giai đoạn diễn biến phức tạp khi số ca mắc liên tục gia tăng, tập trung chủ yếu tại khu vực phía Tây của tỉnh. Trước nguy cơ dịch lan rộng trong cao điểm mùa mưa, ngành y tế cùng chính quyền địa phương đang tập trung mọi nguồn lực khoanh vùng, xử lý ổ dịch, bảo vệ sức khỏe người dân.

Lào Cai: Hỗ trợ người dân di dời khỏi khu vực sạt lở do mưa lớn

Lào Cai: Hỗ trợ người dân di dời khỏi khu vực sạt lở do mưa lớn

Từ đêm 31/7 đến sáng 1/8/2026, mưa lớn trên địa bàn xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai đã gây ngập cục bộ một số tuyến đường, ruộng lúa mới cấy và làm sạt lở taluy dương một số điểm; ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của nhân dân. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, chính quyền địa phương đã huy động lực lượng tại chỗ phối hợp với người dân khẩn trương khắc phục hậu quả, bảo đảm an toàn cho người và tài sản.

Tạo động lực từ đầu tư công, thu hút đầu tư

Tạo động lực từ đầu tư công, thu hút đầu tư

Mặc dù tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và hoạt động sản xuất, kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn song tỉnh Phú Thọ đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Đây được xác định là động lực quan trọng để duy trì đà tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm.

Hỗ trợ 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh cho bà con vùng núi

Hỗ trợ 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh cho bà con vùng núi

Ngày 31/7, trong khuôn khổ Lễ hội sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026, UBND xã Trà Linh (thành phố Đà Nẵng) đã tổ chức nghi lễ Cúng thần Sâm và trao tặng giống sâm Ngọc Linh. Tại buổi lễ, địa phương đã trao 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh, với giá trị hơn 1,94 tỷ đồng đến tay người dân.

Động lực cho xây dựng nông thôn mới sau hợp nhất

Động lực cho xây dựng nông thôn mới sau hợp nhất

Sau hợp nhất, Lâm Đồng trở thành địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước với 124 xã, phường và đặc khu. Không gian phát triển mới mở ra nhiều dư địa tăng trưởng song cũng đặt ra yêu cầu thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nhất là khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa bàn còn nhiều khó khăn.