Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Quảng Trị: Đồn Biên phòng Hướng Phùng giữ vững biên cương Tổ quốc

Quảng Trị: Đồn Biên phòng Hướng Phùng giữ vững biên cương Tổ quốc

Đứng chân trên địa bàn xã biên giới Hướng Phùng, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị) quản lý 18,24 km đường biên giới với 8 cột mốc quốc giới (từ mốc 593 đến mốc 600). Giữa đại ngàn Trường Sơn, những con đường tuần tra vẫn in dấu chân cán bộ, chiến sĩ Biên phòng cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, các lực lượng và người dân vùng biên chung sức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Mưa lớn gây thiệt hại ban đầu ở Lào Cai

Mưa lớn gây thiệt hại ban đầu ở Lào Cai

Mưa lớn kéo dài từ đêm 8 đến ngày 9/7 gây ngập úng cục bộ và sạt lở tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, các địa phương chủ động triển khai phương châm “4 tại chỗ”, huy động lực lượng, phương tiện ứng trực, kịp thời hỗ trợ người dân và hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.

Đánh thức dòng suối Đắk Woa, mở lối cho một vùng quê hết ngập

Đánh thức dòng suối Đắk Woa, mở lối cho một vùng quê hết ngập

Hàng trăm hộ dân sinh sống dọc suối Đắk Woa, xã Bù Đăng, thành phố Đồng Nai nhiều năm qua luôn sống trong nỗi lo ngập úng mỗi khi mưa lớn. Dự án nạo vét, xây kè và làm đường dọc suối Đắk Woa đang được đẩy nhanh tiến độ không chỉ mang theo kỳ vọng chấm dứt tình trạng ngập lụt cục bộ, mà còn mở ra không gian phát triển đô thị, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân địa phương.

Nhiều hộ dân miền núi Đắk Lắk thiếu nước sinh hoạt

Nhiều hộ dân miền núi Đắk Lắk thiếu nước sinh hoạt

Tình trạng thiếu nước sinh hoạt đang diễn ra tại nhiều xã miền núi của tỉnh Đắk Lắk khi thời tiết nắng nóng kéo dài trong thời gian qua. Nước từ giếng đào tại các hộ gia đình khô cạn, nước từ các giếng khoan cấp nước quy mô nhỏ được đặt tại các cụm dân cư cũng không đủ nước để cung cấp cho sinh hoạt khiến cuộc sống của người dân gặp khó khăn. Một số nhà máy nước sạch tại địa phương cũng không cung cấp bảo đảm cho các hộ dân sử dụng lâu dài.

Thăm hỏi, động viên gia đình 5 nạn nhân đuối nước tại Lâm Đồng

Thăm hỏi, động viên gia đình 5 nạn nhân đuối nước tại Lâm Đồng

Ngày 10/7, Đoàn công tác của xã Nâm Nung, tỉnh Lâm Đồng do ông Bùi Danh Thắng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã và ông Trần Quang Hòa, Phó Chủ tịch UBND xã dẫn đầu đã đến thăm hỏi, động viên, chia buồn với gia đình 5 trẻ em bị đuối nước tại thôn Quảng Hà, xã Nâm Nung.

Lào Cai giải bài toán thiếu cán bộ chuyên môn ở cơ sở

Lào Cai giải bài toán thiếu cán bộ chuyên môn ở cơ sở

Sau sáp nhập, chính quyền địa phương hai cấp vận hành theo hướng tinh gọn, nhưng nhiều xã, phường của tỉnh Lào Cai vẫn gặp khó khăn về thiếu cán bộ chuyên môn ở các lĩnh vực trọng yếu như đất đai, y tế, xây dựng. Điều này dẫn đến hiệu quả quản lý chưa cao. Việc giải bài toán thiếu cán bộ chuyên môn đang là yêu cầu đặt ra cho các địa phương.

Không gian số bùng nổ từ thôn

Không gian số bùng nổ từ thôn

Xã biên giới Bát Xát là một trong những điểm sáng của Lào Cai trong công tác chuyển đổi số. Tại đây, công tác chuyển đổi số được triển khai một cách đồng bộ, toàn diện với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, mở ra kỳ vọng về một không gian số phát triển ngay từ cơ sở.

Thái Nguyên nguy cơ cao xảy ra lũ và sạt lở đất ở một số nơi

Thái Nguyên nguy cơ cao xảy ra lũ và sạt lở đất ở một số nơi

Theo Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Thái Nguyên, dự báo, trong 6 giờ tới, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến từ 10 đến 20 mm, cục bộ trên 30 mm. Trong 6 đến 12 giờ tới, có nguy cơ rất cao xảy ra lũ quét trên các suôi nhỏ vùng núi; sạt lở đất, sụt lún đất trên sườn dốc, taluy dương khu dân cư, các tuyến đường giao thông, khu vực các công trình đang thi công; ngập úng cục bộ ở vùng trũng thấp, ngầm tràn, khu trung tâm tại một sô khu vực thuộc các xã, phường tỉnh Thái Nguyên..

Khi lòng dân đồng thuận, sức mạnh phát triển sẽ tăng

Khi lòng dân đồng thuận, sức mạnh phát triển sẽ tăng

Xây dựng nông thôn mới không chỉ đầu tư hạ tầng hay hoàn thiện các tiêu chí, mà là khơi dậy vai trò chủ thể của người dân. Tại tỉnh Phú Thọ, việc phát huy tinh thần tự giác, tự nguyện của nhân dân trong hiến đất, góp công, phát triển sản xuất và bảo vệ môi trường đã tạo nên nguồn lực mạnh mẽ, nâng cao chất lượng các tiêu chí và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Đảm bảo nguồn nước ngọt bền vững cho 'đảo khát' Lý Sơn

Đảm bảo nguồn nước ngọt bền vững cho 'đảo khát' Lý Sơn

Song song với mục tiêu đưa Lý Sơn trở thành trung tâm du lịch biển đảo quốc gia vào năm 2045, tỉnh Quảng Ngãi đang tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giải bài toán khan hiếm nước ngọt. Đây được coi là yếu tố then chốt để bảo đảm an ninh nguồn nước và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững nơi đảo tiền tiêu.

Bàn giao 30 nhà Đại đoàn kết cho người nghèo khu vực biên giới biển

Bàn giao 30 nhà Đại đoàn kết cho người nghèo khu vực biên giới biển

Chiều 9/7, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Cần Thơ phối hợp cùng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố và chính quyền địa phương các xã Lai Hòa, Vĩnh Hải tổ chức lễ bàn giao 30 căn nhà "Đại đoàn kết" cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn khu vực biên giới biển.

Phú Thọ siết quản lý khai thác khoáng sản trái phép

Phú Thọ siết quản lý khai thác khoáng sản trái phép

Trước thực trạng khai thác khoáng sản trái phép ngày càng tăng, diễn biến phức tạp, tỉnh Phú Thọ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm siết chặt quản lý tài nguyên khoáng sản, ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép, nhất là đối với đất san lấp tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Khắc phục hậu quả ngập lụt, sạt lở do mưa lớn tại Mường Khương (Lào Cai)

Khắc phục hậu quả ngập lụt, sạt lở do mưa lớn tại Mường Khương (Lào Cai)

Theo UBND xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai, mưa lớn kéo dài từ ngày 8 đến 9/7 đã gây nhiều thiệt hại về nhà ở, tài sản và hoa màu, công trình hạ tầng trên địa bàn. Chính quyền địa phương và lực lượng chức năng đã khẩn trương phối hợp, hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, nhanh chóng ổn định đời sống.

Các phường Móng Cái tập trung khắc phục hậu quả bão số 1

Các phường Móng Cái tập trung khắc phục hậu quả bão số 1

Sau khi bão số 1 quét qua, các địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đang tập trung cao độ lực lượng để khắc phục hậu quả. Tính đến ngày 8/7, các nhu cầu thiết yếu như điện, nước sinh hoạt và hạ tầng viễn thông đã cơ bản được khôi phục, tạo cơ sở để nhân dân sớm ổn định đời sống, khôi phục sản xuất kinh doanh.

Thành lập Tổ thường trực tại công trường xây dựng trường nội trú biên giới

Thành lập Tổ thường trực tại công trường xây dựng trường nội trú biên giới

Theo kế hoạch, tỉnh Quảng Trị triển khai 11 dự án xây dựng trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại khu vực biên giới. Theo thống kê sơ bộ, đến nay các công trình trường học vùng biên trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã hoàn thành khoảng 60-65% khối lượng công việc. Nhiều hạng mục đã hoàn thành phần thô và đang triển khai thi công phần mái, hoàn thiện các hạng mục kỹ thuật.

Tăng tốc xây dựng Trường nội trú liên cấp Sơn Vĩ

Tăng tốc xây dựng Trường nội trú liên cấp Sơn Vĩ

Những ngày đầu tháng 7, trên công trường xây dựng Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Sơn Vĩ, xã Sơn Vĩ, tỉnh Tuyên Quang, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Từng dãy nhà lớp học, hiệu bộ, ký túc xá, nhà ăn, nhà đa năng đang dần thành hình giữa vùng biên, mở ra kỳ vọng về một môi trường học tập, sinh hoạt tốt hơn cho học sinh nơi đây.

Lai Châu khẩn trương khắc phục thiệt hại do mưa lũ

Lai Châu khẩn trương khắc phục thiệt hại do mưa lũ

Mưa lớn từ tối 7/7 đến sáng nay tiếp tục gây thiệt hại về nhà ở, hoa màu và hạ tầng giao thông tại nhiều địa phương của tỉnh Lai Châu. Hiện cấp ủy, chính quyền và lực lượng chức năng đang khẩn trương triển khai các biện pháp khắc phục hậu quả, đảm bảo giao thông thông suốt và hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống.

Thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới tỉnh Đồng Tháp

Thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới tỉnh Đồng Tháp

Tỉnh Đồng Tháp có đường biên giới đất liền dài hơn 50 km, tiếp giáp tỉnh Prey Veng (Vương quốc Campuchia) với 6 xã, phường biên giới. Được sự quan tâm hỗ trợ của các cấp và các ngành, tình hình kinh tế - xã hội khu vực biên giới ngày càng phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,42%; thu nhập bình quân đầu người các xã, phường biên giới đạt từ 64 - 84 triệu đồng/năm; an ninh trật tự, an ninh biên giới ổn định.

Mưa lũ gây sạt lở nhiều nơi tại Lai Châu

Mưa lũ gây sạt lở nhiều nơi tại Lai Châu

Sau những ngày mưa lớn, nhiều xã ở Lai Châu như: Nậm Mạ, Nậm Cuổi, Pu Sam Cáp, Than Uyên, Sìn Hồ… bị sạt lở nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn đến hạ tầng giao thông, ruộng vườn, hoa màu, nhà cửa của người dân.

Tổng lực hỗ trợ sinh kế cho người dân vùng cao

Tổng lực hỗ trợ sinh kế cho người dân vùng cao

Nhờ nỗ lực thực hiện chính sách, pháp luật về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số, vùng dân tộc thiểu số và miền núi, hàng ngàn hộ dân đã được hỗ trợ đất, giải quyết sinh kế, chuyển đổi nghề ổn định cuộc sống. Chính sách đã góp phần giảm nghèo bền vững và tạo động lực phát triển cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Các xã miền núi phía Tây Quảng Ngãi chủ động ứng phó nguy cơ sạt lở

Các xã miền núi phía Tây Quảng Ngãi chủ động ứng phó nguy cơ sạt lở

Hiện nay, phía Tây Quảng Ngãi đang bắt đầu bước vào mùa mưa. Tại một số địa phương thường xuyên xảy ra sạt lở đất như Đăk Plô, Măng Ri, Tu Mơ Rông,… nhiều điểm sạt lở đã được chính quyền địa phương chủ động xử lý, nhằm phòng, chống sạt lở cũng như giảm nguy cơ thiệt hại về người và tài sản do sạt lở gây ra. Bên cạnh đó, nhiều điểm có nguy cơ sạt lở cao cũng được chính quyền địa phương thực hiện cảnh báo để người dân nắm bắt, đề phòng.