Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Nông dân Lào Cai làm giàu từ liên kết xuất khẩu măng Bát Độ

Nông dân Lào Cai làm giàu từ liên kết xuất khẩu măng Bát Độ

Những ngày này, nông dân xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai rộn ràng bước vào chính vụ thu hoạch măng tre Bát độ. Với năng suất 20 đến 25 tấn/ha, mỗi năm, loại cây này mang lại thu nhập 70 đến 120 triệu đồng, cao gấp nhiều lần cây lâm nghiệp truyền thống.

Lâm Đồng khẩn trương khắc phục thiệt hại sau mưa lớn, gió giật mạnh

Lâm Đồng khẩn trương khắc phục thiệt hại sau mưa lớn, gió giật mạnh

Chiều 20/8, mưa lớn kèm gió giật mạnh xảy ra trên địa bàn xã Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng, khiến nhiều cây rừng ngã đổ tại một số vị trí trên Quốc lộ 20, đoạn qua đèo Chuối. Cây ngã đổ chắn một phần mặt đường, gây cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người, phương tiện lưu thông qua khu vực.

Bảo đảm môi trường học tập tốt cho học sinh vùng biên giới

Bảo đảm môi trường học tập tốt cho học sinh vùng biên giới

Ngày 20/8, Đoàn công tác do Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng làm Trưởng đoàn đã làm việc với tỉnh Lào Cai về chuẩn bị lễ khai giảng năm học 2026-2027, khánh thành Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương tại xã biên giới Mường Khương.

Dự án xây trường tại Thanh Hóa lỡ hẹn năm học mới

Dự án xây trường tại Thanh Hóa lỡ hẹn năm học mới

Nằm trong danh mục các công trình được đầu tư theo Nghị quyết số 11 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa về xây dựng và phát triển huyện Mường Lát, dự án Trường Tiểu học Quang Chiểu 1, xã Quang Chiểu được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện điều kiện dạy và học, đáp ứng nhu cầu về cơ sở vật chất cho giáo viên và học sinh vùng biên. Tuy nhiên, sau 2 năm triển khai, đến nay, công trình vẫn dang dở, chưa thể đưa vào sử dụng, trong khi năm học mới đã cận kề.

Gia Lai: Dự kiến phát triển mới hơn 20.000 ha rừng trồng gỗ lớn

Gia Lai: Dự kiến phát triển mới hơn 20.000 ha rừng trồng gỗ lớn

Theo báo cáo của UBND tỉnh Gia Lai, đến nay tổng diện tích rừng trồng sản xuất gỗ lớn trên địa bàn tỉnh đạt gần 10.500 ha. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến tiếp tục duy trì diện tích hiện có và phát triển mới hơn 20.000 ha rừng trồng gỗ lớn, góp phần nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp và hiệu quả sử dụng đất.

'Lớp học trên mây' gieo tri thức nơi vùng núi cao

'Lớp học trên mây' gieo tri thức nơi vùng núi cao

Giữa những đỉnh núi cao mờ sương của tỉnh miền núi phía Bắc, một lớp học đặc biệt mang tên “Lớp học trên mây” đang thắp sáng hy vọng cho trẻ em địa phương cùng người làm du lịch bản địa.

Tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số

Tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số

Xác định phát triển sinh kế bền vững là giải pháp căn cơ để nâng cao thu nhập, phát huy nội lực và giúp đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi từng bước vươn lên, thời gian qua, tỉnh Phú Thọ từng bước chuyển trọng tâm từ hỗ trợ trực tiếp sang tạo việc làm, thúc đẩy sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nâng cao năng lực cho người dân. Qua đó, các hộ gia đình có thêm điều kiện chủ động phát triển kinh tế, cải thiện thu nhập và từng bước thoát nghèo bền vững.

Mở hướng nâng tầm nông sản bằng nông nghiệp hữu cơ

Mở hướng nâng tầm nông sản bằng nông nghiệp hữu cơ

Với lợi thế về đất đai, khí hậu, nguồn lao động và kinh nghiệm sản xuất, xã Tân Lạc, tỉnh Phú Thọ có nhiều điều kiện phát triển nông nghiệp hàng hóa, nổi bật là vùng bưởi đỏ đặc sản cùng các sản phẩm rau, củ, quả và chăn nuôi.

Rừng keo chết khô, Quảng Ngãi cảnh báo cháy rừng cấp cực kỳ nguy hiểm

Rừng keo chết khô, Quảng Ngãi cảnh báo cháy rừng cấp cực kỳ nguy hiểm

Nắng nóng kéo dài khiến hàng trăm ha rừng trồng chủ yếu là cây gỗ (keo lai, bạch đàn) từ 3-5 năm tuổi tại các xã, phường phía Nam tỉnh Quảng Ngãi như Nguyễn Nghiêm, Khánh Cường Đức Phổ, Sa Huỳnh bị héo lá, chết khô, gây thiệt hại lớn cho người trồng rừng và làm gia tăng nguy cơ cháy rừng.

Mong có nơi học tập gần để không phải bỏ học

Mong có nơi học tập gần để không phải bỏ học

Trước thềm năm học mới 2026-2027, nhiều học sinh vùng ven biển phía Đông tỉnh Đắk Lắk không trúng tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông công lập nhưng lại khó tiếp cận Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp, Giáo dục thường xuyên ở địa phương hoặc trường dân lập ngoài địa bàn, dẫn đến nguy cơ cao phải bỏ học.

Xây dựng người chiến sĩ Cảnh sát cơ động kỷ luật, trách nhiệm, vì nhân dân phục vụ

Xây dựng người chiến sĩ Cảnh sát cơ động kỷ luật, trách nhiệm, vì nhân dân phục vụ

Những ngày tháng 8, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Cảnh sát cơ động số 2, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động (Bộ Công an) có mặt tại xã Chiềng Mai, tỉnh Sơn La thực hiện đợt hành quân dã ngoại. Tại đây, các cán bộ, chiến sĩ vừa rèn luyện, nâng cao khả năng tác chiến trong điều kiện địa hình rừng núi hiểm trở vừa gần dân, hiểu dân và chung tay hỗ trợ nhân dân.

Khi số hóa về bản

Khi số hóa về bản

Chuyển đổi số đang ngày càng hiện diện rõ nét trong đời sống nông thôn, từ thanh toán không dùng tiền mặt, giải quyết thủ tục hành chính đến quảng bá sản phẩm, phát triển du lịch và hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số. Tại xã Mai Châu và phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ, những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế đang từng bước đưa công nghệ đến gần người dân, tạo chuyển biến trong phương thức sản xuất, kinh doanh và phục vụ cộng đồng.

Nhà thầu thi công quyết tâm phấn đấu sẽ hoàn thành và đưa công trình vào sử dụng theo đúng kế hoạch, trước dịp khai giảng năm học mới 2026-2027. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

Các dự án hạ tầng giáo dục tăng tốc, hướng về năm học mới

Để bảo đảm các điều kiện tốt nhất cho năm học mới 2026 - 2027, tỉnh Tuyên Quang đặt mục tiêu công tác rà soát, kiểm tra toàn diện mức độ sẵn sàng của các cơ sở giáo dục hoàn thành trước ngày 30/8; đồng thời các trường học trên địa bàn tỉnh đồng loạt tổ chức Lễ khai giảng vào ngày 5/9 bảo đảm trang trọng, thiết thực và an toàn.

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh sẵn sàng cho năm học mới

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh sẵn sàng cho năm học mới

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Trà Lĩnh được khởi công từ tháng 1/2026, đến nay các hạng mục chính của dự án đã cơ bản hoàn thành, sẵn sàng cho khai giảng năm học mới 2026-2027. Thầy trò và nhân dân xã Trà Lĩnh đang háo hức chào đón một năm học mới ở mái trường khang trang, mở ra nhiều cơ hội tiếp cận tri thức và phát triển toàn diện cho học sinh.

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt

Đối với các em học sinh thuộc diện đồng bào dân tộc thiểu số hộ nghèo, cận nghèo, trẻ em thuộc diện bảo trợ xã hội, gia đình chính sách, Trường Văn hóa Công an nhân dân II, tại phường Tân Lập (tỉnh Đắk Lắk) được kỳ vọng trở thành môi trường giáo dục nội trú an toàn, kỷ cương, nhân văn, tạo thêm cơ hội để các em được học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện. Trước thềm năm học đầu tiên, nhà trường đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở vật chất, đội ngũ và các điều kiện cần thiết để đón học sinh.

Tuyên Quang ứng phó với mưa lớn, sạt lở đất

Tuyên Quang ứng phó với mưa lớn, sạt lở đất

Theo Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Tuyên Quang, do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới có trục qua khu vực giữa Nam Đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ kết hợp với hội tụ gió lên đến mực 5.000 m hoạt động mạnh dần lên, từ nay đến ngày 19/8, trên địa bàn tỉnh có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa từ 40 - 100 mm, có nơi trên 150 mm, tập trung chủ yếu vào chiều tối, đêm và sáng sớm.

Gắn bồi dưỡng cán bộ với mục tiêu phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số

Gắn bồi dưỡng cán bộ với mục tiêu phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số

Nhằm trang bị kiến thức, nâng cao năng lực thực tiễn và kỹ năng vận động quần chúng cho đội ngũ cán bộ nòng cốt cơ sở, sáng 18/8, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Cần Thơ khai mạc Chương trình bồi dưỡng kiến thức dân tộc thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Cần Thơ năm 2026.