Từ trường hợp thôn Làng Nủ: Các nhà khoa học đề xuất giải pháp phòng tránh sạt lở đất

Yếu tố địa hình, độ dốc, địa chất, ảnh hưởng biến đổi khí hậu với những đợt mưa lớn sau bão là nguyên nhân kích hoạt lũ quét, sạt lở tại thôn Làng Nủ (Lào Cai) cũng như các tỉnh vùng núi. Đây là một trong những nội dung được các nhà khoa học đề cập tại Tọa đàm khoa học "Thảm họa Làng Nủ - Nguyên nhân và giải pháp phòng tránh" do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 2/10, tại Hà Nội.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628699.jpg
Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nguyên nhân gây nên "thảm họa Làng Nủ" là lũ bùn đá

Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức, Trưởng bộ môn Địa kỹ thuật và Phát triển hạ tầng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hơn 3 tuần sau bão Yagi và hoàn lưu bão gây mưa lũ, sạt lở đất khiến nhiều địa phương các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại nặng nề, trong đó Lào Cai là tỉnh bị tàn phá nặng nề nhất (118 người chết và 50 người mất tích). Riêng trận sạt lở, lũ quét tại thôn Làng Nủ, huyện Bảo Yên vào sáng 10/9 vùi lấp toàn bộ 37 hộ dân với 158 nhân khẩu tại đây. Đến nay, số người thiệt mạng ghi nhận là 58 người, còn 9 người mất tích.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải, nhóm nghiên cứu của trường đã có chuyến đi thực địa tại thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai), bước đầu xác định nguyên nhân gây nên thảm họa Làng Nủ là lũ bùn đá.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân phân tích, trận lũ sáng 10/9 tại thôn Làng Nủ có vị trí phát sinh trượt lở là núi Con Voi. Các vật liệu tạo dòng chảy chủ yếu là gneiss biotit, đá phiến thạch anh biotit, thấu kính đá hoa. Vùng phát sinh trượt trên đỉnh núi Con Voi có cao độ 774 m, vùng ảnh hưởng dưới cùng (thôn Làng Nủ, là vùng lắng đọng bùn đá) có cao độ 160 - 200 m. Chiều dài dòng lũ bùn đá (từ đỉnh núi Con Voi xuống thôn Làng Nủ) là 3,6 km; diện tích ảnh hưởng của dòng lũ bùn đá là khoảng 38 ha. Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định, tại khu vực xã Bảo Khánh, lượng mưa tích lũy ngày 9/9 là 500 mm, như vậy, nhiều khả năng ở khu vực đỉnh núi Con Voi đã phát sinh trượt lở ban đầu từ ngày 9/9.

“Vị trí thôn Làng Nủ là vị trí đứt gãy địa chất. Đây là vị trí nguy hiểm khi có tai biến địa chất xảy ra, vì vậy, chính quyền cần khuyến cáo người dân không làm nhà ở các vị trí này”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân nhận định.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628697.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Châu Lân, Phó trưởng Bộ môn địa kỹ thuật, Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải phân tích nguyên nhân thảm họa Làng Nủ. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Các cơ quan chức năng cần kịp thời ứng phó

Hiện tại, các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… đã xuất hiện nhiều vết nứt địa chất, tuy vậy, hiện vẫn đủ thời gian để các cơ quan chức năng kịp thời ứng phó. Nhằm phòng tránh thảm họa tương tự, các nhà khoa học khuyến cáo người dân tránh xây dựng nhà ở gần bờ suối và các khu vực có nguy cơ sạt lở. Một trong những giải pháp trước mắt là che phủ các vết nứt bằng vải bạt, kết hợp với hệ thống dẫn và thoát nước ngang, nhằm ngăn nước thấm sâu vào lòng đất, hạn chế nguy cơ sạt lở. “Đây là biện pháp đơn giản mà các địa phương có thể nhanh chóng triển khai, sau đó sử dụng các phương án kỹ thuật khác để xử lý vết nứt”, Phó Giáo sư Nguyễn Châu Lân chia sẻ.

Để phát hiện sớm và phòng tránh ẩn họa tương tự Làng Nủ ở các khu vực miền núi Việt Nam, Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Minh Đức cùng nhóm nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp cụ thể. Về giải pháp trước mắt, các bộ, ngành và đơn vị liên quan cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu, thành lập hệ thống bản đồ các tỷ lệ, từ đó khoanh định được các khu vực có rủi ro cao; xây dựng bản đồ rủi ro và các kịch bản ứng phó phục vụ quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn với thiên tai trên các vùng đất dốc….

Về giải pháp trung hạn, các bộ, ngành và đơn vị cần ưu tiên đảm bảo an toàn các khu vực tập trung dân cư; kiểm soát được tác động tiêu cực của nước mưa và nước mặt: Thu thoát nước mưa, nước mặt để giảm tải tác động nhân sinh lên đất dốc, trong một số trường hợp cần có cả thoát nước ngầm.

vna_potal_hoi_thao_khoa_hoc_tham_hoa_lang_nu_-_nguyen_nhan_va_giai_phap_phong_tranh_7628700.jpg
Các chuyên gia địa chất đề xuất các giải pháp phòng tránh sạt lở đất vùng núi. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN

Nhiều chuyên gia địa chất đề xuất, trước mỗi mùa mưa bão, các cơ quan chuyên môn cần làm khảo sát, đánh giá khả năng lũ quét tại khu vực mình đang ở và có kế hoạch chuẩn bị diễn tập, sơ tán khi cần thiết. Đặc biệt, sau khi tái định cư cho dân, chính quyền địa phương cần đánh giá khả năng tiếp tục bị sạt lở ở khu vực này để đưa ra phương án sử dụng đất phù hợp; cần có các chương trình bảo vệ môi trường, dự báo, kế hoạch diễn tập để giúp người dân ứng phó nhanh với các sự số thiên tai có thể sớm xảy ra.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Từ lửa đạn đến thủ lĩnh kinh tế thời bình

Từ lửa đạn đến thủ lĩnh kinh tế thời bình

Từng xông pha trong lửa đạn, cống hiến tuổi trẻ, xương máu cho độc lập, tự do của dân tộc, khi trở về với cuộc sống đời thường, nhiều thương binh, bệnh binh tỉnh Lào Cai lại tiếp tục nỗ lực trên “mặt trận” làm kinh tế. Họ không chỉ làm giàu cho gia đình, góp sức xây dựng quê hương, những thương binh, bệnh binh còn khẳng định ý chí, quyết tâm “tàn nhưng không phế”.

Gấp rút hoàn thiện các trường nội trú liên cấp vùng biên trước thềm năm học mới

Gấp rút hoàn thiện các trường nội trú liên cấp vùng biên trước thềm năm học mới

Để kịp phục vụ cho năm học mới 2026-2027, các công trường xây dựng 7 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới của tỉnh Gia Lai đang khẩn trương đẩy nhanh tiến độ thi công. Cùng với thi công, ngành Giáo dục và các địa phương cũng thông báo tuyển sinh, chuẩn bị nhân sự và trang thiết bị để các trường có thể hoạt động ngay khi bàn giao.

Đổi thay trên quê hương chiến khu cách mạng Mường Thàng

Đổi thay trên quê hương chiến khu cách mạng Mường Thàng

Từng là vùng chiến khu cách mạng ghi dấu những năm tháng đấu tranh gian khổ, xã Mường Thàng hôm nay đang khoác lên mình diện mạo mới. Những con đường mới, công trình hạ tầng được đầu tư và đời sống người dân ngày càng khởi sắc đang mở ra một hành trình phát triển mới cho vùng đất giàu truyền thống cách mạng.

Ấm áp nghĩa tình nơi tâm lũ Mường Than

Ấm áp nghĩa tình nơi tâm lũ Mường Than

Trận lũ lịch sử ngày 17/7 vừa qua tại xã Mường Than (tỉnh Lai Châu), lực lượng vũ trang tuyến đầu như bộ đội, công an đã nhanh chóng có mặt tại tâm lũ triển khai lực lượng, tận tâm, tận lực cứu giúp nhân dân vùng lũ.

Nêu gương bằng kết quả công việc

Nêu gương bằng kết quả công việc

Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên ngày càng được cụ thể hóa bằng tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Tại Tuyên Quang, việc đánh giá cán bộ đang chuyển mạnh từ nhận xét chung sang xem xét sản phẩm cụ thể, lấy kết quả giải quyết những vấn đề khó, sự chuyển biến của địa phương, cơ quan, đơn vị và mức độ hài lòng của người dân làm thước đo. 

Khẩn trương di dời người dân khỏi vùng nguy cơ sạt lở Mường La

Khẩn trương di dời người dân khỏi vùng nguy cơ sạt lở Mường La

Hàng năm, vào mùa mưa lũ, người dân xã Mường La (tỉnh Sơn La) lại nơm nớp lo sợ bởi thiên tai, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, đá có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Cùng với việc chủ động ứng phó, chính quyền địa phương đang nỗ lực, khẩn trương di dời người và tài sản của nhân dân đến nơi an toàn.

'Hạt nhân' kết nối cấp ủy, chính quyền với nhân dân

'Hạt nhân' kết nối cấp ủy, chính quyền với nhân dân

Tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 sẽ kiện toàn, củng cố đội ngũ người có uy tín trở thành lực lượng nòng cốt, làm cầu nối vững chắc giữa cấp ủy, chính quyền với đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc tại địa phương.

Tinh gọn đầu mối, nâng cao chất lượng dạy học

Tinh gọn đầu mối, nâng cao chất lượng dạy học

Đắk Lắk đang khẩn trương xây dựng phương án sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục theo chỉ đạo của Trung ương, hướng tới tinh gọn đầu mối quản lý, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, đồng thời bảo đảm quyền học tập của học sinh trước năm học mới 2026-2027.

Lào Cai khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ, sạt lở tại các xã vùng cao

Lào Cai khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ, sạt lở tại các xã vùng cao

Ảnh hưởng bởi mưa lớn kéo dài trong nhiều ngày qua khiến các xã vùng cao như Lao Chải, Chế Tạo, Mù Cang Chải, Púng Luông (tỉnh Lào Cai) xuất hiện sạt lở đất trên diện rộng, làm đứt gãy nhiều tuyến giao thông huyết mạch và hàng trăm ngôi nhà bị ảnh hưởng. Hiện các địa phương đang khẩn trương huy động lực lượng, dồn toàn lực khắc phục hậu quả và tiếp tế nhu yếu phẩm nhằm sớm ổn định cuộc sống cho người dân.

OCOP đồng hành với người dân vùng cao xóa nghèo

OCOP đồng hành với người dân vùng cao xóa nghèo

Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tại tỉnh Lào Cai được triển khai hiệu quả trong thời gian qua, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương; đồng thời, mở ra cơ hội khởi nghiệp, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân, đặc biệt là phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.

Giữ màu xanh cho những cánh rừng đặc dụng Đèo Cả

Giữ màu xanh cho những cánh rừng đặc dụng Đèo Cả

Rừng đặc dụng Đèo Cả (thuộc địa bàn xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo tồn các giá trị thiên nhiên, hệ sinh thái tại khu vực phía Đông Nam của tỉnh. Dù còn nhiều khó khăn, các cán bộ kiểm lâm vẫn đang ngày đêm nỗ lực giữ lại những “mảng xanh” cho những cánh rừng nơi đây, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Lai Châu: Khắc phục hậu quả mưa lũ, nỗ lực thông tuyến quốc lộ 279

Lai Châu: Khắc phục hậu quả mưa lũ, nỗ lực thông tuyến quốc lộ 279

Sau trận lũ quét lịch sử sáng 17/7, tuyến đường giao thông huyết mạch nối từ xã Mường Than (Lai Châu) với tỉnh Lào Cai tê liệt hoàn toàn. Đất đá sạt lở hàng chục nghìn mét khối, những vực sâu "hàm ếch" chực chờ nuốt chửng mặt đường. Hiện tại, các lực lượng đang dồn lực để khắc phục các điểm sạt lở, quyết tâm thông đường trong thời gian sớm nhất để phục vụ người dân đi lại an toàn.

Điểm tựa của người dân vùng lũ Mường Than

Điểm tựa của người dân vùng lũ Mường Than

Âm thầm, lặng lẽ, thực hiện mệnh lệnh cao cả là nhanh chóng cứu dân, giúp dân trong tâm lũ Mường Than, hơn 350 cán bộ, chiến sĩ của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu trong những ngày qua đã đương đầu lũ dữ, vì cuộc sống bình yên của nhân dân. Nơi nào khó khăn nhất, vất vả nhất là bộ đội có mặt với phương châm “Còn dân là còn tất cả”, được nhân dân yêu thương, tin tưởng, xứng đáng với tên gọi Bộ đội Cụ Hồ.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường nội trú biên giới

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường nội trú biên giới

Ngày 22/7, Trung tướng Nguyễn Bá Lực, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam dẫn đầu đoàn công tác đã tới kiểm tra tiến độ thi công các dự án trường phổ thông nội trú liên cấp tại một số xã biên giới tỉnh Cao Bằng. Cùng tham gia có Thiếu tướng Trần Xuân Mạnh, Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 1; lãnh đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Tổng Tham mưu, Quân khu 1, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, một số sở, ngành và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh.

Hỗ trợ Lai Châu khắc phục hậu quả mưa lũ

Hỗ trợ Lai Châu khắc phục hậu quả mưa lũ

Trước những thiệt hại nặng nề do mưa lớn kéo dài gây lũ quét, lũ ống và sạt lở đất tại xã Mường Than cùng một số địa phương của tỉnh Lai Châu, ngày 22/7, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai đã gửi Thư thăm hỏi tới Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lai Châu; đồng thời quyết định hỗ trợ 2 tỷ đồng cùng nhiều vật tư y tế nhằm góp phần giúp địa phương khắc phục hậu quả thiên tai, sớm ổn định đời sống nhân dân.

Đảng viên trẻ vùng cao tiên phong trong phát triển kinh tế

Đảng viên trẻ vùng cao tiên phong trong phát triển kinh tế

Với sức trẻ, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến, đội ngũ đảng viên trẻ ở vùng cao Điện Biên đang phát huy vai trò tiên phong trong phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới và lan tỏa các phong trào thi đua tại cơ sở. Những việc làm thiết thực của họ đang góp phần làm thay đổi diện mạo vùng cao.

Lan tỏa nghĩa tình chăm lo người có công

Lan tỏa nghĩa tình chăm lo người có công

Tỉnh Thái Nguyên đang thực hiện chính sách ưu đãi đối với trên 154.000 người có công với cách mạng. Hằng tháng chi trả trợ cấp ưu đãi cho gần 21.000 người, kinh phí trên 860 tỷ đồng/năm.

Tiếp tục huy động nguồn lực hỗ trợ xóa nhà dột nát phát sinh mới

Tiếp tục huy động nguồn lực hỗ trợ xóa nhà dột nát phát sinh mới

Sau khi hoàn thành kế hoạch hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở trong năm 2025, Phú Thọ đang tiếp tục rà soát trường hợp nhà tạm, nhà dột nát, nhà xuống cấp phát sinh mới theo các chương trình mục tiêu quốc gia và chương trình xã hội hóa để đề xuất hỗ trợ góp phần đảm bảo an sinh xã hội.

Ngành điện lan tỏa công nghệ cao đến vùng biên - Bài cuối: Điện 'xanh' bén rễ vùng biên

Ngành điện lan tỏa công nghệ cao đến vùng biên - Bài cuối: Điện 'xanh' bén rễ vùng biên

Cùng với điện lưới quốc gia, việc phát triển điện mặt trời mái nhà, hệ thống lưu trữ năng lượng đang mở ra hướng đi mới ở vùng biên tỉnh Lâm Đồng. Khi người dân và doanh nghiệp chủ động tạo ra nguồn điện sạch phục vụ sản xuất, điện không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, tiết giảm chi phí sản xuất mà còn trở thành động lực thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển kinh tế xanh và bền vững.

'Vượt nắng, thắng mưa' xây trường nội trú liên cấp

'Vượt nắng, thắng mưa' xây trường nội trú liên cấp

Sau 8 tháng thi công, các Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đang bước vào giai đoạn khẩn trương nhằm đảm bảo nhu cầu học tập của học sinh vùng biên giới trong năm học 2026-2027. Để đẩy nhanh tiến độ thi công, tỉnh đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, áp dụng nhiều cách làm sáng tạo trong xây dựng các dự án.

Ngành điện lan tỏa công nghệ cao đến vùng biên - Bài 1: Những đại sứ số' của buôn làng

Ngành điện lan tỏa công nghệ cao đến vùng biên - Bài 1: Những đại sứ số' của buôn làng

Ở các buôn làng vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới của tỉnh Lâm Đồng, câu chuyện chuyển đổi số, phát triển của điện mặt trời mái nhà và các giải pháp lưu trữ năng lượng đã và đang góp phần thay đổi nếp sống nơi đây, đồng thời từng bước hình thành mô hình phát triển kinh tế mới ở các địa phương vùng biên, hướng tới xây dựng mô hình quản trị hiện đại, xanh hơn trong sản xuất và phát triển bền vững hơn trong tương lai.

Cấp điện trở lại cho hầu hết khách hàng ở vùng lũ Mường Than

Cấp điện trở lại cho hầu hết khách hàng ở vùng lũ Mường Than

Thông tin từ Công ty Điện lực Lai Châu cho biết, đến chiều 21/7, đơn vị đã cơ bản hoàn thành công tác khắc phục sự cố do mưa lũ, đóng điện khôi phục cấp điện cho hầu hết khu vực bị ảnh hưởng tại xã Mường Than, góp phần giúp người dân sớm ổn định đời sống và khôi phục hoạt động sản xuất, kinh doanh sau thiên tai.