Nhiều công trình thủy lợi bị hư hỏng
Theo Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Đắk Nông, tại Trạm bơm số 1, kênh N1 đoạn từ K1+015 đến K1+399 dài 384 m đã sập gãy hoàn toàn xuống lòng sông và đường bê tông kẹp kênh đoạn từ K0+960 đến K1+399 dài 439 m cũng bị sập gãy. Trong khi đó, đoạn K0+850 đến K0+960 xuất hiện nứt nẻ, sụt lún vào phía trong từ 3-6 m, kênh tưới dài 110 m không còn khả năng dẫn nước và có nguy cơ tiếp tục sập xuống lòng sông.
Ngoài ra, vị trí kênh N1 tại đoạn K1+030-K1+370 xuất hiện nhiều vết nứt lớn, phạm vi sạt lở ăn sâu vào phía trong từ 5-8 m, đe dọa trực tiếp đến một chân trụ điện thuộc lưới điện trung áp, tiềm ẩn rủi ro gãy đổ gây nguy hiểm đối với người dân trong khu vực. Để bảo vệ, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Đắk Nông đã phối hợp UBND xã Nâm Nung tuyên truyền, cắm biển cảnh báo tại khu vực trụ điện và đường dây. Trường hợp sạt lở diễn biến xấu, Công ty có thể phải tạm dừng cấp điện để bảo đảm an toàn, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động bơm tưới phục vụ sản xuất tại Trạm bơm số 1.
Tại Trạm bơm số 2, sạt lở tiếp tục gây hư hỏng nặng kênh N2. Ông Phạm Đức Thiện, Quản lý Trạm bơm số 2 Đắk Rền (Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Đắk Nông) cho biết, tình trạng sạt lở tại khu vực này xuất hiện từ năm 2024 và diễn biến mạnh hơn trong năm 2025 đến nay. Sạt lở đã làm hư hỏng hơn 200 m kênh thủy lợi, ảnh hưởng đến việc cấp nước phục vụ sản xuất trên cánh đồng Nam Giao. Tình trạng sạt lở ngày càng phức tạp, đất sản xuất của người dân bị cuốn trôi nhiều, đồng thời gây khó khăn cho công tác vận hành, bảo đảm nguồn nước tưới. Vào mùa mưa, khi đất ngấm nước, cộng với tác động của dòng chảy, nguy cơ sụt lún, sạt lở tiếp tục xảy ra.
Để duy trì nguồn nước phục vụ sản xuất, Công ty đã lắp đặt máy bơm chống hạn, sử dụng đường ống sắt D350 dẫn nước vòng qua đoạn kênh bị sạt lở. Giải pháp này giúp duy trì nước tưới vụ Đông Xuân 2025-2026; đến vụ Hè Thu 2026, đơn vị vẫn phải tiếp tục vận hành bơm, phát sinh thêm chi phí nhiên liệu.
Tại Trạm bơm số 1A, kênh chính N1A đoạn từ K0+782 đến K1+042 dài 260 m, đã sập đổ hoàn toàn xuống lòng sông. Sạt lở cũng ảnh hưởng đến hệ thống đường dây điện trung áp vào trạm biến áp của trạm bơm; phạm vi sạt lở bờ sông mở rộng từ 3-5 m tại vị trí hai trụ điện, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Tại khu vực nhà vận hành, điểm sạt lở bên phải cửa vào bể hút ăn sâu khoảng 2 m, tác động đến tường kè bằng cừ sắt dài 15 m đang có dấu hiệu nghiêng về phía sông. Nếu sạt lở tiếp tục mở rộng, tường kè có nguy cơ sập xuống sông, đe dọa an toàn nhà trạm bơm.
Mất đất sản xuất, giao thông bị chia cắt
Không chỉ ảnh hưởng đến công trình thủy lợi, sạt lở còn trực tiếp làm mất đất sản xuất và gây khó khăn cho việc đi lại của người dân. Canh tác cà phê bên dòng Krông Nô, ông Hà Văn Đức (thôn Nam Ninh, xã Nâm Nung) cho biết, gia đình có 6 sào cà phê (6.000 m2), trong đó gần 2 sào đang cho thu hoạch đã bị cuốn trôi từ năm 2025 đến nay. “Mỗi khi mưa lớn, nước từ thượng nguồn đổ về, đất ven bờ tiếp tục bị cuốn trôi kéo theo nhiều cây cà phê. Gia đình mong chính quyền sớm kiểm tra, có giải pháp xử lý để hạn chế thiệt hại và bảo vệ diện tích sản xuất còn lại”, ông Đức kiến nghị.
Chỉ tay về phía bờ sông, ông Bàn Văn Thắng (thôn Nam Giao, xã Nâm Nung) cho biết, khu vực này đã bị sạt lở trong nhiều năm và diễn biến mạnh hơn thời gian gần đây. Mỗi khi nước sông dâng cao, đất, cát tiếp tục bị dòng nước cuốn trôi; chỉ trong khoảng một tháng qua, diện tích đất bị mất đã lên đến vài hecta. Theo ông Thắng, một tuyến đường bên cánh đồng Nam Giao phục vụ người dân vận chuyển hàng hóa nay đã bị sạt lở, không còn khả năng lưu thông. Người dân phải dùng thuyền để vận chuyển hàng hóa, nhưng đây chỉ là giải pháp tạm thời, người dân mong các cơ quan chức năng sớm kiểm tra, có phương án khôi phục tuyến đường.
Trước diễn biến phức tạp của sạt lở, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Đắk Nông đã nhiều lần báo cáo, đề xuất phương án xử lý. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổng hợp, báo cáo Sở Tài chính đề xuất danh mục dự án khởi công mới trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Hiện Công ty tiếp tục theo dõi, cập nhật diễn biến sạt lở và triển khai các giải pháp trước mắt nhằm bảo đảm an toàn công trình, duy trì nguồn nước phục vụ sản xuất và hạn chế ảnh hưởng đến người dân trong khu vực.
Với phạm vi ảnh hưởng ngày càng rộng, UBND tỉnh Lâm Đồng cần sớm chỉ đạo các ngành chức năng và địa phương kiểm tra, đánh giá tổng thể mức độ sạt lở, xác định nguy cơ ảnh hưởng đến công trình thủy lợi, hệ thống điện, đất sản xuất và giao thông; đồng thời khẩn trương có phương án xử lý, hạn chế thiệt hại và bảo đảm an toàn cho người dân, công trình trong khu vực.
