Xóa mù chữ - chìa khóa để phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Sáng 6/12, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội thảo “Giao lưu, chia sẻ, tôn vinh điển hình tiên tiến trong công tác xóa mù chữ cho đồng bào dân tộc thiểu số”.

chia-khoa-3.jpg
Hội thảo “Giao lưu, chia sẻ, tôn vinh điển hình tiên tiến trong công tác xóa mù chữ cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Xuân Thủy, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục Nghề nghiệp - Giáo dục Thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, thời gian qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác xóa mù chữ cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nhờ đó, công tác xóa mù chữ được triển khai rộng khắp, những lớp học đặc biệt, mở ngay tại thôn bản đã mang con chữ đến với hàng chục nghìn người dân. Từ đây, bà con không chỉ đọc được, viết được, mà còn có cơ hội tiếp cận nhiều kiến thức mới, thay đổi cuộc sống.

chia-khoa-2.jpg
Quang cảnh hội thảo.

Tỷ lệ biết chữ của người dân trên toàn quốc hiện duy trì ở mức cao và ổn định: Độ tuổi từ 15 - 35, tỷ lệ người đạt chuẩn biết chữ mức độ 1 là 99,39%; tỷ lệ đạt chuẩn biết chữ mức độ 2 là 98,97%. Độ tuổi từ 15 - 60, tỷ lệ người đạt chuẩn biết chữ mức độ 1 là 99,10%; tỷ lệ đạt chuẩn biết chữ mức độ 2 là 97,72%.

image.jpg
Hội thảo “Giao lưu, chia sẻ, tôn vinh điển hình tiên tiến trong công tác xóa mù chữ cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Sau khi hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị hành chính, kết quả công nhận đạt chuẩn của các địa phương như sau: Đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1, cả nước có 34/34 tỉnh, thành phố được công nhận đạt chuẩn (đạt tỷ lệ 100%); đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, có 26/34 tỉnh, thành phố được công nhận đạt chuẩn (đạt 76,5%). Công tác vận động người dân ra lớp được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Nhiều địa phương (Hà Giang, Lai Châu, Lào Cai, Sơn La, Lạng Sơn, Điện Biên, Lâm Đồng, Thừa Thiên Huế, Cần Thơ, Gia Lai...) đã làm tốt công tác dân vận khéo. Kết quả cụ thể giai đoạn 2020-2023, cả nước huy động được 79.280 người ra học xóa mù chữ.

chia-khoa-1.jpg

Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp, Giáo dục thường xuyên cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế như: Nhận thức của một bộ phận người dân về công tác xóa mù chữ còn hạn chế, chưa thấy rõ lợi ích thiết thực của việc biết chữ đối với sinh kế và phát triển cộng đồng. Do đó, công tác vận động, huy động người mù chữ ra lớp gặp nhiều khó khăn; tỷ lệ chuyên cần thấp, tình trạng học viên bỏ học giữa chừng còn phổ biến. Kết quả xóa mù chữ chưa thực sự bền vững, hiện tượng tái mù chữ, đặc biệt là tái mù chữ chức năng có chiều hướng gia tăng.

Công tác điều tra, rà soát số liệu người mù chữ, tái mù chữ tại một số địa phương chưa được coi trọng đúng mức. Đặc biệt, đối với địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, việc quản lý biến động dân cư chưa chặt chẽ, gây khó khăn lớn cho việc xây dựng kế hoạch mở lớp và thực hiện các chính sách hỗ trợ.

Chất lượng, hiệu quả một số lớp xóa mù chữ chưa đạt yêu cầu. Nội dung giảng dạy đôi khi còn cứng nhắc, chưa gắn liền với nhu cầu sinh hoạt, sản xuất của đồng bào. Hệ thống trường lớp, trang thiết bị tại các điểm trường lẻ, nhà văn hóa thôn, bản còn thiếu thốn, chưa đáp ứng tiêu chuẩn…

Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe những câu chuyện chân thực, truyền cảm hứng từ các giáo viên trực tiếp dạy xóa mù chữ. Những lớp học buổi tối nơi bản làng xa, nơi người lớn 40 - 60 tuổi lần đầu cầm bút đã mang lại sự thay đổi rõ rệt: đọc được biển báo, ký được tên, làm được giấy tờ, tự tin hòa nhập.

Cô Bùi Thị Hồng Lâm, Trường Tiểu học Phúc Thọ II, xã Phúc Thọ Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng chia sẻ: Chúng tôi vừa là giáo viên giảng dạy, vừa là người đồng hành, chia sẻ, động viên học viên đến lớp đầy đủ, đúng giờ. Không ít học viên là lao động chính trong gia đình, vừa phải làm rẫy, vừa lo sinh kế nhưng với tinh thần học tập cao, các học viên đã nỗ lực vượt qua khó khăn để theo học đều đặn. Giáo viên đã linh hoạt thời gian dạy học phù hợp với đặc điểm sinh hoạt và lao động của người dân. Nhờ đó, sau quá trình học tập nghiêm túc, 100% học viên đều nắm được các kiến thức cơ bản về đọc - viết - tính toán đơn giản, có thể áp dụng trong đời sống hằng ngày, góp phần từng bước nâng cao dân trí, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Cô Bùi Thị Hồng Lâm mong muốn, trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cấp chính quyền địa phương tiếp tục quan tâm, hỗ trợ đội ngũ giáo viên giảng dạy, nhất là các giáo viên trẻ, có hệ số lương thấp; bồi dưỡng thêm cho cán bộ quản lý, cán bộ địa phương phụ trách lớp học, những người vận động học viên đi học. Đồng thời, mở rộng các lớp học tương tự để những người chưa có điều kiện tham gia sẽ có cơ hội được học tập, biết chữ và tiến bộ.

Công tác xóa mù chữ thời gian qua đã có sự chung tay, góp sức của nhiều lực lượng, trong đó, bộ đội biên phòng đã góp phần không nhỏ trong sự nghiệp gieo chữ cho bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thiếu tá Lò Văn Thoại (Đồn Biên phòng Nậm Lạnh, Sơn La) cho biết, nhiều lớp học được mở ngay trong đồn biên phòng, kết hợp dạy chữ với tuyên truyền pháp luật, phòng chống tảo hôn, buôn bán người và hướng dẫn kỹ thuật sản xuất. Muốn bà con đến lớp, có khi bộ đội biên phòng phải giúp họ gặt lúa xong rồi mới bắt đầu buổi học.

Thầy Đinh Như Huy, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Khu vực 3, thành phố Huế chia sẻ: Trong bối cảnh hội nhập và phát triển mạnh mẽ của kỷ nguyên số hóa hiện nay, khái niệm "mù chữ" không còn bó hẹp trong việc không biết đọc, biết viết, mà nó đã trở thành rào cản lớn ngăn cách con người với cơ hội phát triển kinh tế và tiếp cận thông tin. Vì vậy, việc kết hợp nội dung dạy học xóa mù chữ với kiến thức sinh kế của địa phương như trồng rừng, chăn nuôi, sản xuất nông nghiệp… giúp người học thấy rõ lợi ích thiết thực của việc biết chữ trong phát triển kinh tế gia đình. Cùng với đó, chính tâm huyết, kinh nghiệm và kỹ năng dân vận khéo léo của người giáo viên là điều kiện đủ, là chiếc chìa khóa để mang ánh sáng tri thức đến với đồng bào vùng cao.

Có thể bạn quan tâm

Tuần tra song phương trên biên giới Việt - Lào

Tuần tra song phương trên biên giới Việt - Lào

Ngày 25/6, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị) phối hợp với Đại đội Biên phòng 320 và Đại đội Biên phòng 321 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Savannakhet (Lào) tổ chức tuần tra song phương trên đoạn biên giới từ mốc quốc giới 593 đến mốc 594; từ mốc 597 đến mốc 598.

Bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Là địa phương có trên 60% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Lào Cai xác định đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong nâng cao hiệu quả công tác quản lý, vận động nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tạo sức bật cho thương hiệu chè Tủa Chùa, Điện Biên

Tạo sức bật cho thương hiệu chè Tủa Chùa, Điện Biên

Gắn bó với đời sống của đồng bào dân tộc từ nhiều thế hệ, chè Tủa Chùa (Điện Biên) không chỉ là sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa vùng cao; giờ đây còn là cây trồng chủ lực, tạo nguồn thu nhập ổn định và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Đắk Lắk khởi công loạt nhà máy sản xuất công nghiệp giá trị gia tăng cao

Đắk Lắk khởi công loạt nhà máy sản xuất công nghiệp giá trị gia tăng cao

Sáng 25/6, tại Khu công nghiệp Hòa Hiệp 1 (phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk), Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên tổ chức Lễ khởi công 3 dự án sản xuất công nghiệp mới gồm: Nhà máy sản xuất phân bón Agrilong - Green World, Nhà máy chế biến thực phẩm đóng hộp Bá Hải, Nhà máy sản xuất sơ mi rơ-moóc và phụ tùng Kotinochi Phú Yên... Đây là các dự án đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư của đơn vị: Công ty CP Hoàng Long Vina, Công ty CP Bá Hải và Công ty CP Kotinochi.

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang trở thành động lực quan trọng để các xã Lạc Lương và Yên Trị, tỉnh Phú Thọ (trước đây là vùng Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cũ) mở ra cơ hội phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế nâng cao giá trị sản phẩm đặc trưng và sức cạnh tranh trong chuyển đổi số và hội nhập kinh tế.

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Quảng Ngãi đang tập trung toàn lực, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cấp xã nhằm đẩy nhanh tiến độ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Từ ngày 17-30/6, các xã, phường trên địa bàn tỉnh Cao Bằng triển khai cấp phát 1.568 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia để hỗ trợ người dân trong thời kỳ giáp hạt năm 2026. Đối tượng thụ hưởng là các hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, với mức hỗ trợ 15 kg gạo/người.

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Với địa hình chia cắt, nhiều khu vực cách xa trung tâm hàng chục km, Điện Biên từ lâu đối mặt với bài toán chi phí vận chuyển cao và khả năng tiếp cận dịch vụ còn hạn chế ở vùng sâu, vùng xa. Đây cũng là lý do tỉnh được lựa chọn để triển khai một mô hình thử nghiệm mới: Phát triển kinh tế tầm thấp bằng phương tiện bay không người lái (UAV).

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Từ chủ trương mang tính chiến lược của Đảng, Nhà nước, các cụm, điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới trên địa bàn Tây Ninh đang phát huy hiệu quả rõ nét.

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Ngày 23/6, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Chương trình “Điểm tựa của bản làng” năm 2026 nhằm tôn vinh và tri ân trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới của tỉnh. Hoạt động thể hiện sự ghi nhận đối với những cá nhân đã và đang đóng góp quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Tối 22/6, tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh (phường Tân Ninh), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh phối hợp Cục Thể dục Thể thao Việt Nam tổ chức Lễ khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc năm 2026. 

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Từ cửa khẩu quốc tế hiện đại đến các thôn bản vùng sâu, vùng xa nơi biên cương xứ Lạng, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất và đời sống của người dân.

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Các địa phương ở tỉnh Lào Cai đang tập trung triển khai việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố. Việc sắp xếp nhận được sự quan tâm, đồng thuận của nhân dân trên cơ sở các yếu tố về dân số, diện tích, đặc điểm kinh tế - xã hội, văn hóa và lịch sử của từng địa phương.

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội, nhiều nông dân ở tỉnh Vĩnh Long mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Không chỉ tạo sinh kế cho từng hộ gia đình, nguồn vốn ưu đãi còn góp phần hình thành các mô hình kinh tế tập thể, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và giảm nghèo bền vững.

Xây dựng thế trận biên phòng vững chắc từ hoạt động an sinh

Xây dựng thế trận biên phòng vững chắc từ hoạt động an sinh

Ngày 21/6, các đơn vị thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các nhà hảo tâm và tổ chức đoàn thể triển khai nhiều hoạt động an sinh xã hội thiết thực, hướng về người nghèo, gia đình chính sách và học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn khu vực biên giới biển.

Rộn ràng Ngày hội hái Lê vùng cao Lai Châu

Rộn ràng Ngày hội hái Lê vùng cao Lai Châu

Sáng 20/6, UBND phường Tân Phong (Lai Châu) tổ chức Ngày hội hái lê trong không khí rộn ràng của mùa quả chín. Đây là sự kiện ý nghĩa, không chỉ mở ra không gian văn hóa, du lịch trải nghiệm sinh động mà còn là "cầu nối" đưa thương hiệu quả lê của địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Cán bộ cơ sở - chìa khóa vận hành bộ máy mới

Cán bộ cơ sở - chìa khóa vận hành bộ máy mới

Sau khi hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính và đưa mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức lại bộ máy mà còn phải xây dựng đội ngũ đủ năng lực để bộ máy mới vận hành hiệu quả.