Cần sự chung tay để tiến tới chấm dứt bệnh lao

Cần sự chung tay để tiến tới chấm dứt bệnh lao
Nhân Ngày thế giới phòng chống lao 24/3, Phóng viên Thông tấn xã Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Chủ nhiệm Chương trình Chống lao Quốc gia Nguyễn Viết Nhung về tình hình phòng, chống lao hiện nay và những nhiệm vụ đặt ra trong thời gian tới để hoàn thành mục tiêu cơ bản Việt Nam đã đặt ra là chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.
 * Ông có thể cho biết những thách thức lớn nhất trong công tác phòng chống lao hiện nay là gì?

- Thách thức lớn nhất trong công tác phòng, chống lao hiện nay là chúng ta chưa phát hiện được hết những trường hợp mắc lao đúng và kịp thời. Sau khi chương trình Chống lao Quốc gia triển khai điều tra tỷ lệ mắc lao toàn quốc với kỹ thuật chẩn đoán có độ nhạy và độ đặc hiệu cao Genexpert, ước tính mỗi năm có thêm 174.000 người mắc lao. Tuy nhiên, hiện nay, hàng năm, chương trình mới chỉ phát hiện được 105.000 người. Dự kiến, có khoảng 20.000 người được phát hiện trong khu vực tư nhân hoặc những cơ sở y tế đa khoa nhưng chưa được đăng ký điều trị theo Chương trình hoặc chưa được báo cáo. Như vậy, còn khoảng 50.000 người trong cộng đồng chưa được phát hiện kịp thời. Vì không phát hiện kịp thời, phát hiện còn thiếu, còn nhiều nguồn lây trong cộng đồng dẫn đến tình trạng bênh lao đã tồn tại hơn 140 năm. Vì vậy, nếu giải quyết được thách thức lớn nhất là phát hiện kịp thời tất cả các trường hợp mắc lao, điều trị khỏi, nguồn lây sẽ dần dần bớt đi, bệnh lao sẽ bị tiêu diệt đúng như mục tiêu đã đề ra là: cơ bản chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.

* Theo ông, cần thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm nào để hoàn thành mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030?

- Nhiệm vụ trọng tâm đi vào 2 mục chính về mặt bệnh học. Thứ nhất là làm thế nào phát hiện được nhiều, sớm nhất tất cả các thể lao để điều trị  khỏi, làm hết nguồn lây. Thứ hai là phải hành động sớm hơn; tức là, chữa sớm cho những trường hợp lao tiềm ẩn (những trường hợp nhiễm lao nhưng chưa tiến triển thành bệnh lao), nhất là với những người có nguy cơ trở thành bệnh lao.

Chương trình Chống lao Quốc gia đã đề ra chiến lược căn cơ, chuẩn bị trình lên Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chương trình Hành động quốc gia chấm dứt bệnh lao đến năm 2030”. Chương trình gồm: 1 cam kết, 2 đột phá, 3 vận động. Cụ thể, 1 cam kết là cam kết chấm dứt bệnh lao từ Chính phủ, các hệ thống chính trị cho đến các cấp chính quyền, Bộ Y tế và của nhân dân.

Hai đột phá là: đột phá về công nghệ và đột phá về tiếp cận. Đột phá về công nghệ là sự thay đổi những kỹ thuật, phương tiện chẩn đoán mới có độ nhạy cao, như: kỹ thuật xét nghiệm Genexpert thay thế hoàn toàn cho soi kính hiển vi; đồng thời có thêm những thuốc mới, phác đồ điều trị mới...

Đột phá về tiếp cận là làm sao để dịch vụ được đem đến cho mọi người. Chương trình Chống lao Quốc gia hiện đang áp dụng chiến lược 2X (X- quang để sàng lọc và Xpert để khẳng định bị lao). Chương trình có 29 xe Xquang di động (27 xe được quốc tế hỗ trợ; 2 xe của Bệnh viện phổi Trung ương) chạy khắp cả nước để chụp X-quang, sàng lọc nhanh nhất những trường hợp mắc lao với độ nhậy hơn 90%. Chương trình cũng có hơn 200 máy xét nghiệm Xpert trải dài trên khắp cả nước. Chiến lược 2X sẽ giúp phát hiện chủ động những nhóm người có nguy cơ mắc lao dù chưa có triệu chứng; chẩn đoán được nhiều nhất số người bị lao ở cộng đồng.

Ba vận động là vận động cộng đồng, tổ chức, quốc tế. Theo đó, cần vận động cộng đồng, các cấp chính quyền, đoàn thể từ Trung ương đến địa phương quan tâm đến việc phòng chống bệnh lao như COVID – 19. Nếu toàn thể hệ thống chính trị, các đoàn thể cùng vào cuộc, nhất định sẽ thành công. Ngoài ra, việc vận động quốc tế cũng rất quan trọng. Hiện, Chương trình Chống lao Quốc gia tiếp nhận 30% kinh phí để vận hành từ Chính phủ còn 70% là từ quốc tế hỗ trợ; cần tiếp tục vận động được nguồn lực quốc tế mạnh nhất có thể, từ đó vận hành một chương trình chống lao bền vững về nguồn nhân lực, cơ chế, tiếp cận và hệ thống tổ chức.

* Nhiều người hiện nay quan tâm đến việc nếu bị bệnh lao, liệu họ có được Chương trình Chống lao Quốc gia hỗ trợ gì, thưa ông?

- Tất cả người dân nếu nghi ngờ hoặc thấy có triệu chứng mắc lao hãy để bác sĩ chẩn đoán cho mình. Nếu người dân chưa có thẻ bảo hiểm y tế , sẽ được hỗ trợ mua thẻ Bảo hiểm Y tế từ Quỹ Hỗ trợ người bệnh chiến thắng bệnh lao (PASTB). Nếu người bệnh cần nằm viện, Quỹ cũng đồng chi trả với Bảo hiểm y tế trong suốt thời gian người bệnh điều trị. Hiện, Quỹ PASTB đã hỗ trợ cho gần 2.000 người trong vòng 2 năm qua (Quỹ được triển khai từ tháng 5/2018). Dự đoán trong vòng 2 năm tới sẽ có khoảng 2.500 người được hưởng lợi từ quỹ này. Thời gian tới, cần phổ biến, truyền thông thông tin đến cộng đồng một cách tiện lợi và tốt nhất để người dân trong mỗi gia đình hiểu được lao là cần điều trị, cần được phát hiện.

 * Theo ông truyền thông rất quan trọng. Vậy ông có thể nói rõ hơn vai trò của truyền thông trong phòng chống bệnh lao?

- Truyền thông ở đây có 3 ý. Thứ nhất là làm thế nào để các cấp chính quyền hiểu, để vận động được chính sách cần thiết. Điển hình như với dịch COVID–19, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm đã bộc lộ khá nhiều điểm bất cập. Tới đây, Luật sẽ được sửa đổi, trong đó sẽ có một chương chuyên về bệnh lao, đây là điểm quan trọng.

Ngoài ra, các cấp chính quyền, nhất là ở địa phương cần coi việc chống lao cũng như chống COVID-19. Vì số người tử vong do lao mỗi năm rất lớn (khoảng 13.000 người). Vấn đề truyền thông cần phải làm nhiều hơn, thường xuyên hơn chứ không chỉ mỗi dịp Ngày phòng chống lao.

Truyền thông cần giúp cộng đồng hiểu bệnh lao không đáng sợ như tưởng tượng. Bệnh lao hoàn toàn có thể chữa khỏi được, đó không phải bệnh di truyền nhưng là một bệnh lây truyền. Nếu không phát hiện kịp thời, người thân sẽ là những người bị mắc đầu tiên. Truyền thông cũng cần giúp cộng đồng biết các thông tin: cách để phát hiện bệnh sớm; có những hiểu biết, thực hành và thái độ đúng mực với bệnh và bệnh nhân lao.

Chương trình Chống lao Quốc gia đặt mục tiêu 20 triệu phụ nữ trong 20 triệu gia đình biết về bệnh lao và thực hành bảo vệ gia đình mình không bị lao. Chương trình nhấn mạnh vai trò của phụ nữ vì người phụ nữ là người chăm sóc tốt nhất, chi tiết nhất cho gia đình. Ngoài ra, Đoàn Thanh niên cũng là lực lượng xung kích. Do đó, chương trình cần 10 triệu thanh niên hành động để 100% học sinh cấp Tiểu học có hiểu biết và thực hành về bệnh lao.

Ủy ban Quốc gia về chấm dứt bệnh Lao cũng đã khuyến cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo có những chương trình cố định với thời lượng khoảng 15-30 phút để đồng bộ truyền tải cho học sinh.

Bên cạnh đó, truyền thông cũng cần góp sức huy động xã hội. Năm nay, do tình hình dịch COVID-19 nên việc vận động nguồn lực cho quỹ PASTB rất khó. Hiện, xã hội chưa có sự quan tâm đáng kể cho phòng, chống bệnh lao. Hy vọng các tổ chức trong nước và quốc tế sẽ cùng Chương trình Chống lao Quốc gia chung tay thực hiện mục tiêu chấm dứt bệnh lao.

* Trân trọng cảm ơn ông!
PV (thực hiện)
(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Xây trường nội trú biên giới: Dồn lực thay đổi diện mạo giáo dục vùng khó

Xây trường nội trú biên giới: Dồn lực thay đổi diện mạo giáo dục vùng khó

Thực hiện Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, với sự triển khai nhanh chóng, đồng bộ của các Bộ, ngành, địa phương, từng ngôi trường mới đang dần hình thành, chuẩn bị đưa vào hoạt động trong niềm hứng khởi, mong chờ của thầy và trò cùng người dân nơi biên cương Tổ quốc.

Rộn ràng Chương trình 'Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản' tại Lâm Đồng

Rộn ràng Chương trình 'Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản' tại Lâm Đồng

Sáng 29/1, tại Đồn Biên phòng Thanh Hải (phường Phú Thủy), Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Hội Chữ thập đỏ tỉnh và Tỉnh đoàn Lâm Đồng tổ chức chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026.

Phối hợp tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong học sinh, sinh viên

Phối hợp tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong học sinh, sinh viên

Ngày 28/1, tại Trường Đại học Cửu Long, Công an tỉnh Vĩnh Long tổ chức hội nghị tổng kết 5 năm công tác phối hợp với các trường đại học, cao đẳng về tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.

Nghĩa tình Xuân trên mọi nẻo quê hương

Nghĩa tình Xuân trên mọi nẻo quê hương

Trong không khí đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các hoạt động chăm lo an sinh xã hội, sẻ chia khó khăn với nhân dân và người lao động được triển khai sâu rộng trên nhiều địa bàn cả nước.

Cùng chăm lo Tết an vui cho nhân dân Cù Lao Dung

Cùng chăm lo Tết an vui cho nhân dân Cù Lao Dung

Ngày 28/1, UBND thành phố Cần Thơ phối hợp cùng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố và nhiều đơn vị tổ chức Chương trình "Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản" năm 2026 tại xã Cù Lao Dung.

Chợ Tết nhân ái chung tay chăm lo an sinh cho người nghèo

Chợ Tết nhân ái chung tay chăm lo an sinh cho người nghèo

Ngày 28/1, tại xã Trà Ôn, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Vĩnh Long phối hợp với UBND xã Trà Ôn và đơn vị liên quan tổ chức Chương trình “Tết Nhân ái” năm 2026 dành cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo và các hộ có hoàn cảnh khó khăn ở xã.

Sử dụng tiếng dân tộc để truyền tải thông điệp của Đại hội XIV đến các bản làng

Sử dụng tiếng dân tộc để truyền tải thông điệp của Đại hội XIV đến các bản làng

Dõi theo những định hướng lớn từ Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, người dân tại những vùng khó khăn, biên giới của tỉnh Đồng Nai đang thắp lên niềm tin mới. Người dân đã có những chia sẻ đầy tâm huyết, kỳ vọng sẽ sớm có những chính sách đặc thù, tạo điểm tựa cho vùng sâu, vùng xa, biên giới vươn mình, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.

Nhân rộng mô hình vườn rau sạch, hàng rào xanh ở các xã biên giới

Nhân rộng mô hình vườn rau sạch, hàng rào xanh ở các xã biên giới

Nghệ An đang tích cực triển khai và nhân rộng mô hình “Vườn rau sạch, hàng rào xanh” tại các xã vùng biên giới, đặc biệt khó khăn. Khởi đầu từ xã Châu Khê (tỉnh Nghệ An), phong trào này không chỉ giải quyết bài toán an ninh thực phẩm tại chỗ, cải thiện thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số, mà còn là bước đệm quan trọng để xây dựng cảnh quan nông thôn mới, hướng tới phát triển du lịch cộng đồng bền vững trên toàn tỉnh.

Rộn ràng niềm vui ngày hội Xuân nơi biên cương

Rộn ràng niềm vui ngày hội Xuân nơi biên cương

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trên các vùng biên giới của thành phố Huế, không khí mùa Xuân đến sớm và lan tỏa bằng những nụ cười, những cái nắm tay ấm áp trong chương trình “Xuân biên cương, hải đảo - Tết thắm tình quân dân”.

Rà soát, đánh giá lại việc cấp giấy phép hoạt động đối với cơ sở y tế chưa đủ tiêu chuẩn

Rà soát, đánh giá lại việc cấp giấy phép hoạt động đối với cơ sở y tế chưa đủ tiêu chuẩn

Trước thời điểm ký hợp đồng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế năm 2026, Bảo hiểm xã hội tỉnh Gia Lai đã đề nghị rà soát điều kiện hoạt động của các cơ sở y tế trên địa bàn. Qua rà soát ban đầu, một số bệnh viện ngành cao su cùng 47 cơ sở khám, chữa bệnh khác chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện theo quy định, cần được xem xét, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và điều kiện chuyên môn để làm căn cứ ký hợp đồng bảo hiểm y tế năm 2026.

Xuân ấm cho đồng bào nghèo

Xuân ấm cho đồng bào nghèo

Những món quà Tết được trao tặng, nhiều hoạt động thiện nguyện diễn ra ngày 27/1 đang góp phần làm nên một mùa Xuân ấm áp với đồng bào nghèo tại nhiều địa phương trên cả nước.

Tạo không gian sáng tạo cho học sinh miền núi

Tạo không gian sáng tạo cho học sinh miền núi

Ngày 27/1, tại Trường Trung học cơ sở Vĩnh Trại (phường Đông Kinh), UBND tỉnh Lạng Sơn phối hợp cùng Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam tổ chức Lễ khánh thành phòng thực hành giáo dục STEM của 3 trường điểm: Trường Trung học cơ sở Vĩnh Trại, Trường Trung học phổ thông chuyên Chu Văn An và Trường Trung học phổ thông Chi Lăng. Các phòng STEM được lắp đặt hệ thống thiết bị đồng bộ, hiện đại, phục vụ dạy học theo hướng tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học.

Mang Tết sớm đến vùng biên Lào Cai

Mang Tết sớm đến vùng biên Lào Cai

Ngày 27/1, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lào Cai, xã Pha Long và các đơn vị đồng hành phối hợp tổ chức Chương trình "Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản" Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 cho đồng bào các dân tộc xã biên giới Pha Long. Đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị - xã hội và nhân văn sâu sắc, thể hiện trách nhiệm, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đối với nhân dân khu vực biên giới.

Tết đầm ấm đến với đồng bào các dân tộc vùng biên giới

Tết đầm ấm đến với đồng bào các dân tộc vùng biên giới

Sáng 27/1, tại bản Nà Vàng (xã biên giới Khổng Lào), Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã phối hợp tổ chức chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, mang đến không khí Tết sớm đầm ấm đến với đồng bào các dân tộc vùng biên giới.

Đưa Cao Bằng phát triển nhanh và bền vững

Đưa Cao Bằng phát triển nhanh và bền vững

Cách đây 85 năm, ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc qua cột mốc 108 Pác Bó (Cao Bằng) sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước. Đây là sự kiện có ý nghĩa lịch sử trọng đại, mở ra một giai đoạn phát triển mới của cách mạng, tạo tiền đề cho những thắng lợi vĩ đại của dân tộc Việt Nam sau này.

Nâng tầm giá trị ca cao Việt Nam - Bài 2: Hình thành chuỗi ngành hàng giá trị cao

Nâng tầm giá trị ca cao Việt Nam - Bài 2: Hình thành chuỗi ngành hàng giá trị cao

Nếu chỉ nhìn vào bề nổi, ca cao vẫn là một cây trồng nhỏ trong bức tranh nông nghiệp Tây Nguyên. Diện tích không lớn, sản lượng khiêm tốn, thị trường chưa ổn định. Nhưng nếu đi sâu vào hành trình của một số doanh nghiệp, hợp tác xã tại Tây Nguyên, có thể thấy cây ca cao đang mở ra một câu hỏi lớn hơn: Tây Nguyên không chỉ là vùng trồng ca cao nguyên liệu, mà đang đứng trước khả năng hình thành một chuỗi ngành hàng mang lại giá trị gia tăng cao.

Nâng tầm giá trị ca cao Việt Nam - Bài 1: Tái cấu trúc nông nghiệp xanh Tây Nguyên

Nâng tầm giá trị ca cao Việt Nam - Bài 1: Tái cấu trúc nông nghiệp xanh Tây Nguyên

Ca cao ở Việt Nam đến nay vẫn tồn tại ở vị trí khá khiêm tốn. Không phải cây trồng chủ lực, không chiếm diện tích lớn, càng không phải ngành hàng được nhắc đến đầu tiên mỗi khi bàn về chiến lược nông nghiệp, nhưng vào thời điểm nông nghiệp vùng Tây Nguyên có sự chuyển dịch về tổ chức sản xuất, hướng về gia tăng giá trị, giảm phát thải trở thành áp lực, cây ca cao lại nổi lên như một lựa chọn chiến lược.

Xây trường nơi biên giới: Gieo nền tri thức, giữ vững phên dậu Tổ quốc

Xây trường nơi biên giới: Gieo nền tri thức, giữ vững phên dậu Tổ quốc

Giữa vùng biên giới cực Tây của Tổ quốc, nơi núi cao, địa hình chia cắt, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn, xã Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên, đang gấp rút hoàn thiện những hạng mục cuối cùng để chuẩn bị khánh thành. Không chỉ là một công trình giáo dục mới, ngôi trường còn gửi gắm kỳ vọng lớn lao về phát triển con người, củng cố thế trận lòng dân và bảo đảm quốc phòng, an ninh nơi tuyến đầu biên giới.

Quảng Ngãi: Lần đầu điện lưới về với Tu Thôn

Quảng Ngãi: Lần đầu điện lưới về với Tu Thôn

Ngày 26/1, Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi cho biết, sau thời gian triển khai thần tốc các giải pháp cấp điện cho các hộ dân tại thôn Tu Thôn, xã Măng Bút, đến nay, 35/238 hộ tại thôn đã chính thức có điện lưới quốc gia để sử dụng.