Trong bối cảnh dịch tả lợn châu Phi vẫn còn tiềm ẩn nguy cơ lây lan, nhiều hộ chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã chủ động chuyển hướng sang chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học nhằm phòng, chống dịch bệnh, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Sau quá trình nghiên cứu, đầu tư lại hệ thống chuồng trại, gia đình ông Nguyễn Ngọc Tuấn ở xã Xuân Lãng, tỉnh Phú Thọ bắt đầu thực hiện liên kết chăn nuôi an toàn sinh học từ năm 2022. Áp dụng chăn nuôi đúng đúng quy trình khi chuồng trại được đầu tư hệ thống làm mát, dọn vệ sinh và phun khử trùng tiêu độc định kỳ, môi trường chung quanh chuồng trại, đường đi được rải vôi bột và hạn chế người ra vào đã phát huy tác dụng khi cả đàn lợn của gia đình ông an toàn trước các loại dịch bệnh nguy hiểm.
Ông Nguyễn Ngọc Tuấn cho biết, cùng với tuân thủ chặt chẽ quy trình an toàn sinh học, từ con giống, nguồn thức ăn, nước uống, chất thải, người ra vào trại… đều được ông kiểm soát nên hạn chế được mầm bệnh lây nhiễm vào trại. Ngoài ra, gia đình ông còn sử dụng đệm lót sinh học, không phát sinh nước thải, mùi hôi, hạn chế ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Từ khi áp dụng mô hình, đàn lợn của gia đình ông luôn thực hiện biện pháp chăn nuôi này và đến nay chưa lứa nào bị dịch bệnh. Mỗi năm, gia đình ông xuất bán khoảng 500 con lợn thịt, trừ chi phí, thu lãi khoảng hơn 500 triệu đồng.
Ông Tuấn cho biết thêm, chăn nuôi an toàn sinh học kết hợp công nghệ vi sinh mang lại hiệu quả rõ rệt, đặc biệt phù hợp với các hộ quy mô vừa và nhỏ. Dù chi phí có tăng thêm so với cách nuôi thông thường, nhưng đàn lợn ít bệnh, chi phí thuốc thú y giảm hẳn và môi trường chăn nuôi cũng sạch sẽ hơn nên lợi nhuận đạt được vẫn tốt.
Cùng với chăn nuôi lợn, nhiều hộ dân ở xã Xuân Lãng còn áp dụng biện pháp sử dụng chế phẩm vi sinh, đệm lót sinh học trong chăn nuôi bò. Cách làm này giúp giảm thiểu mùi hôi, hạn chế dịch bệnh, đồng thời tạo môi trường chăn nuôi xanh – sạch.
Bà Nguyễn Thị Phượng ở xã Xuân Lãng, tỉnh Phú Thọ chia sẻ, từ khi thực hiện chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, toàn bộ đàn bò hơn 50 con của gia đình bà được nuôi nhốt tại chuồng thay vì chăn thả như lúc trước. Nhờ vậy, đàn bò được kiểm soát khẩu phần ăn bài bản, toàn bộ thức ăn thô xanh được ủ chua lên men giúp bò ăn hạn chế tình trạng ợ hơi, khó tiêu nên việc hấp thu dinh dưỡng được tốt hơn.
Nếu như lúc trước mỗi con bê phải nuôi đến 24 tháng mới đủ trọng lượng xuất chuồng, nhưng nay thì chỉ cần nuôi 18 tháng đã bán được, thời gian nuôi rút ngắn được nửa năm để nuôi đàn mới. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, tăng hiệu quả sản xuất. Trong các đợt dịch bệnh lở mồm long móng và viêm da nổi cục vừa qua, đàn bò của gia đình bà Phượng vẫn khỏe mạnh bình thường.
Theo thống kê, tỉnh Phú Thọ có tổng đàn lợn đạt 1,86 triệu con, gia cầm 36,88 triệu con, sản lượng trứng hơn 1,47 tỷ quả và thịt hơi các loại khoảng 570.000 tấn. Trong tỉnh đã hình thành mối liên kết giữa người chăn nuôi với doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác trong việc bao tiêu một số sản phẩm chăn nuôi như: Lợn, gà, sữa bò... Đây chính là tiền đề cho phát triển chăn nuôi hàng hoá tập trung gắn với truy xuất nguồn gốc.
Áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học, gia đình nông dân xã Xuân Lãng xây dựng chuồng trại khép kín, có hệ thống làm mát và sử dụng đệm lót sinh học không phát sinh nước thải, mùi hôi, hạn chế ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
Tuy nhiên, bên cạnh các trang trại chăn nuôi quy mô lớn, các hộ chăn nuôi chủ yếu xen lẫn với khu dân cư là một trong những nguyên nhân dẫn đến nguy cơ phát sinh dịch bệnh. Vì vậy, việc áp dụng biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học là cần thiết, là điều kiện tiên quyết để xây dựng vùng, cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh.
Để nhân rộng các mô hình hiệu quả, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ thường xuyên tổ chức tập huấn, hỗ trợ chế phẩm sinh học, hướng dẫn kỹ thuật vệ sinh phòng dịch cho người dân. Từ đầu năm 2025 đến nay, Trung tâm khuyến nông tỉnh Phú Thọ đã cấp phát hỗ trợ chế phẩm sinh học để xử lý môi trường chăn nuôi cho 860.000 con gà và 7.000 con lợn với khối lượng 43.000 kg cho 42 xã trên địa bàn tỉnh.
Ông Nguyễn Hoàng Dương, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ cho biết, để phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, các hộ nuôi phải kiểm soát chặt chẽ việc cách ly mầm bệnh từ bên ngoài, hạn chế ra vào khu vực chăn nuôi; phải thường xuyên vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, khử trùng tiêu độc dụng cụ chăn nuôi và khu vực chăn nuôi; chất thải chăn nuôi phải được thu gom và xử lý bằng các biện pháp thích hợp. Cùng với đó, chú ý tiêm phòng vaccine đầy đủ, đảm bảo là con vật sinh trưởng phát triển tốt và hạn chế được dịch bệnh.
Để thay đổi tập quán chăn nuôi của người dân, hình thành các vùng chăn nuôi an toàn sinh học, ngành nông nghiệp tỉnh Phú Thọ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học cho người nông dân. Bên cạnh đó, xây dựng các mô hình điểm về chăn nuôi an toàn sinh theo chuỗi từ chăn nuôi đến giết mổ, tiêu thụ sản phẩm theo hướng an toàn, góp phần thúc đẩy chăn nuôi bền vững, hướng tới xuất khẩu./.
