Thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, năm học 2026-2027, hệ thống trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bước vào giai đoạn vận hành theo mô hình mới. Toàn tỉnh giảm 642/1.267 cơ sở giáo dục, tương đương 50,7%. Quy mô mạng lưới thay đổi kéo theo những thay đổi lớn về tổ chức, đội ngũ và phương thức quản lý. Những ngày đầu vận hành cho thấy, các trường cơ bản bảo đảm việc dạy và học; đồng thời bắt đầu nhận diện những thuận lợi, khó khăn và từng bước điều chỉnh cách quản trị để phù hợp với mô hình mới.
Ổn định tổ chức, tăng cường kết nối chuyên môn sau sắp xếp
Từ ba đơn vị được tổ chức lại thành một, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Y Ngông Niê Kdăm, xã Đắk Phơi bước vào năm học mới với bộ máy quản lý và đội ngũ giáo viên được tổ chức lại theo quy mô lớn hơn. Khoảng 73% học sinh của trường là người dân tộc thiểu số nên việc duy trì các điểm trường, bảo đảm giáo viên và điều kiện học tập tại từng nơi được xác định là yêu cầu quan trọng.
Theo Hiệu trưởng Phan Anh Tuấn, sau sắp xếp, nhà trường xây dựng kế hoạch, quy chế hoạt động và phân công rõ trách nhiệm. Điểm trường chính có một hiệu trưởng và một phó hiệu trưởng; tại hai phân hiệu có các phó hiệu trưởng trực tiếp phụ trách hoạt động dạy học tại đơn vị. Nhà trường xác định nguyên tắc “nơi nào có học sinh, nơi đó có giáo viên”, bảo đảm việc học tập của học sinh không bị ảnh hưởng bởi thay đổi tổ chức.
Điểm thuận lợi được ghi nhận là quy mô trường lớn hơn giúp đội ngũ giáo viên có điều kiện kết nối và trao đổi chuyên môn. Trước đây, tại các điểm trường nhỏ, số lượng giáo viên cùng bộ môn ít nên việc trao đổi kinh nghiệm còn hạn chế. Sau sắp xếp, có môn học có từ 3-4 giáo viên, tạo điều kiện để các thầy, cô giáo trau dồi năng lực, khả năng của bản thân. Nhà trường đã thành lập các tổ chuyên môn môn học và liên môn học. Ở khối trung học cơ sở, trường tổ chức tổ gồm các môn Khoa học xã hội, Khoa học tự nhiên; một số môn như Giáo dục thể chất, Nghệ thuật, Tiếng Anh, Tin học được xây dựng tổ liên cấp tiểu học và trung học cơ sở. Qua đó, tạo thuận lợi trong quá trình dạy và học, ông Tuấn thông tin thêm.
Tại Trường Tiểu học Lê Thị Hồng Gấm, phường Buôn Ma Thuột, việc sắp xếp hai cơ sở thành một đơn vị cũng tạo ra sự thay đổi đáng kể. Trường hiện có hơn 1.900 học sinh, 83 cán bộ, giáo viên, nhân viên và 44 lớp học. Một hiệu trưởng quản trị chịu trách nhiệm chung hoạt động chuyên môn, hai phó hiệu trưởng được phân công phụ trách từng điểm trường. Những ngày đầu, nhà trường phải thực hiện đồng thời việc bàn giao, tiếp nhận, ổn định đội ngũ và thống nhất kế hoạch hoạt động. Đến nay, học sinh đã bước vào năm học mới ổn định.
Sắp xếp trường lớp giúp các nhà trường thuận lợi trong việc điều tiết giáo viên tại các phân hiệu.
Bà Nguyễn Thị Tuyết, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, sau khi nhận quyết định mới, trường đã kiện toàn bộ máy quản lý, công tác hành chính và các tổ chuyên môn; đồng thời xây dựng kế hoạch chung cho cả hai cơ sở. Những cán bộ quản lý có kinh nghiệm trước đây được bố trí vào các vị trí tổ trưởng, có nhiệm vụ chỉ đạo, quản lý các tổ viên, xây dựng kế hoạch đưa về đầu mối.
Từng là phó hiệu trưởng và có hơn 10 năm làm công tác quản lý chuyên môn, ông Dương Quốc Việt, Tổ trưởng tổ 4-5, Trường Tiểu học Lê Thị Hồng Gấm cho biết, sau sắp xếp, ông trở lại công tác giảng dạy và đảm nhiệm vai trò tổ trưởng chuyên môn. Tổ 4-5 hiện có 34 thành viên, quy mô khá lớn, đòi hỏi việc tổ chức hoạt động phải bài bản; giáo viên cần nghiên cứu kỹ các quy định để nâng cao hiệu quả hoạt động. Ông mong muốn có thêm các đợt tập huấn, hội thảo ở quy mô toàn tỉnh để các trường, tổ chuyên môn chia sẻ kinh nghiệm.
Với giáo viên, thay đổi sau sắp xếp vừa là yêu cầu thích ứng vừa mở ra cơ hội. Cô Tạ Thị Trinh, giáo viên Trường Tiểu học Lê Thị Hồng Gấm cho rằng, việc sắp xếp là một chủ trương đúng, bởi quy mô trường lớn hơn tạo thêm cơ hội để giáo viên trao đổi chuyên môn. Tuy nhiên, khó khăn là khoảng cách địa lý giữa các điểm trường khiến việc sinh hoạt chuyên môn không thuận lợi. Để khắc phục, cô Gấm đề xuất với các cuộc họp cần thiết có thể tổ chức họp trực tuyến giúp giáo viên nắm bắt thông tin kịp thời.
Từ thực tế tại các trường cho thấy, khó khăn của giai đoạn đầu chủ yếu nằm ở việc chuyển từ mô hình nhiều đơn vị nhỏ sang một đơn vị có quy mô lớn, phạm vi quản lý rộng hơn. Cùng với sắp xếp đội ngũ là bài toán bàn giao cơ sở vật chất, phân công trách nhiệm và duy trì kết nối giữa các điểm trường. Việc tập trung đội ngũ, tăng cường sinh hoạt chuyên môn và sử dụng chung nguồn lực đang tạo ra những lợi thế mới.
Đổi mới quản trị, phát huy hiệu quả nguồn lực trường học
Việc sắp xếp trường lớp đảm bảo việc học không bị ảnh hưởng bởi thay đổi tổ chức.
Khi các trường được tổ chức lại với quy mô lớn hơn, vấn đề không chỉ là “gộp” các đơn vị mà quan trọng hơn là làm thế nào để mô hình mới vận hành hiệu quả.
Ông Thái Văn Lộc, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Buôn Đôn (xã Buôn Đôn) cho rằng, người quản lý cần xác định rõ nhiệm vụ của mình để thực hiện lãnh đạo, chỉ đạo theo đúng chủ trương, thực hiện tốt nhiệm vụ đề ra. Với vai trò là người quản lý, quản trị, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm, có tính tổ chức, kỷ luật, nêu gương và giao trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên hội đồng sư phạm.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk, việc tổ chức lại mạng lưới trường lớp hướng tới nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng giáo dục; đồng thời sử dụng tốt hơn các nguồn lực về đội ngũ và cơ sở vật chất. Sở Giáo dục và Đào tạo đã tham mưucho tỉnh xây dựng tiêu chí lựa chọn cán bộ quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch, dân chủ, lựa chọn được những người có năng lực phù hợp với yêu cầu quản lý trường học có quy mô lớn hơn.
Học sinh Trường Tiểu học Lê Thị Hồng Gấm, phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk ổn định học tập.
Ông Lưu Tiến Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk cho rằng, thực hiện tổ chức sắp xếp lại cơ sở giáo dục, vai trò người hiệu trưởng sẽ chuyển từ quản lý giáo dục sang quản trị giáo dục. Do đó, người hiệu trưởng cần đủ tâm, đủ tầm, phải ở vai trò quản trị, phân cấp, phân quyền, giao nhiệm vụ, trách nhiệm cụ thể, rõ ràng để đảm bảo tính an toàn giáo dục trong trường học.
Thực tế cho thấy, việc sắp xếp trường lớp không dừng lại ở việc giảm đầu mối, quan trọng hơn là nguồn lực phải được tập trung, đội ngũ được phát huy, cơ sở vật chất sử dụng hiệu quả và mô hình quản trị mới phải thực sự vận hành tốt. Qua đó tạo nền tảng để các trường có động lực nâng cao chất lượng giáo dục./.
