Đắk Nông: Xây dựng đời sống văn hóa trong đồng bào dân tộc thiểu số
Mỹ Hằng (Báo Đắk Nông)
Từ bon Bu Bir
Bon Bu Bir, xã Quảng Tín (Đắk R’lấp) hiện có 55 hộ, với hơn 500 khẩu, chủ yếu là đồng bào M’nông sinh sống. Theo ông Điểu Trang, Trưởng bon Bu Bir thì thời gian qua, được sự quan tâm, tuyên truyền vận động của chính quyền các cấp về phong trào TDĐKXDĐSVH, bà con trong bon luôn ý thức được vai trò của mình trong việc xây dựng nếp sống văn hóa khu dân cư và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Theo đó, ngoài việc thực hiện tốt nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang thì bà con trong bon cũng nỗ lực tham gia các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật do chính quyền các cấp tổ chức cũng như mạnh dạn áp dụng những giống cây, con mới có năng suất vào sản xuất. Nhờ đó, 90% gia đình đạt danh hiệu văn hóa, trong bon không còn hộ đói, tỷ lệ hộ nghèo giảm và ngày càng xuất hiện nhiều hộ có thu nhập cao như: Điểu Phương, Thị Nhót, Điểu Son…
Bon Bu Bir không còn hộ nào phải chịu cảnh nhà cửa dột nát, tất cả các hộ đều được sử dụng điện thắp sáng và nước sạch để sinh hoạt. Đường nội bon đã được nhựa hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho đồng bào đi lại, giao thương dễ dàng. Tỷ lệ người sinh con thứ 3 giảm. Trẻ em sinh ra đều được chăm sóc chu đáo và đến trường theo đúng độ tuổi. Trật tự an toàn xã hội được bảo đảm.
Trong bon không có đơn thư khiếu nại vượt cấp, không có các tệ nạn xã hội; khi ốm đau, không cúng bái như trước mà đều đến trạm y tế xã để khám chữa bệnh. Trong sinh hoạt thường ngày, đồng bào đã chú ý đến việc giữ gìn vệ sinh. Việc chăn nuôi theo hình thức thả rông đã dần được xóa bỏ...
Đến buôn U3
Buôn U3, thị trấn Ea T’ling (Chư Jút) là một trong những buôn tiêu biểu giữ vững danh hiệu văn hóa trong nhiều năm liền.
Một góc buôn U3 hôm nay Theo ông Y Bhit, Trưởng buôn U3, ngay khi phong trào TDĐKXDĐSVH được phát động và được sự hướng dẫn của chính quyền địa phương, buôn đã thành lập Ban vận động với các thành viên là trưởng buôn, già làng, người có uy tín, đại diện đoàn thể để thường xuyên tuyên truyền vận động bà con phát huy tinh thần, vai trò trong thực hiện.
Cùng với việc vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, các tổ chức đoàn thể còn đứng ra tín chấp với ngân hàng để bà con được vay vốn sản xuất. Thông qua đó, đồng bào đã tích cực tham gia các phong trào thi đua lao động, sản xuất, xây dựng nhiều mô hình kinh tế đạt hiệu quả cao.
Buôn cũng đã phát huy tốt dân chủ cơ sở, các khoản đóng góp đều được thực hiện trên nguyên tắc “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Bộ mặt kinh tế - xã hội của buôn ngày một phát triển. Số hộ gia đình có thu nhập trên 200 triệu đồng/năm ngày một tăng; 90% số hộ có nhà cửa kiên cố, mua sắm trang thiết bị hiện đại phục vụ sinh hoạt; 90% gia đình đạt danh hiệu văn hóa; trong đó có nhiều gia đình giữ vững danh hiệu trong nhiều năm liền. Các hoạt động cưới hỏi, tang lễ đều được thực hiện theo hướng tiết kiệm, văn minh.
Góp phần xây dựng nông thôn mới
Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có khoảng 40 dân tộc, với 32.553 hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Trong thời gian qua, để phong trào TDĐKXDĐSVH đi vào cuộc sống của người dân nói chung, đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng, các ngành chức năng, địa phương của tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền. Trong đó, tập trung tuyên truyền các nội dung xây dựng đời sống văn hóa và giữ gìn bản sắc dân tộc; thực hiện nếp sống văn hóa trong việc cưới, việc tang và lễ hội; biểu dương các điển hình tiên tiến trong xây dựng đời sống văn hóa…
Cùng với đó, các ngành, địa phương đã quan tâm đầu tư khôi phục, bảo tồn và tổ chức các lễ hội giới thiệu các làn điệu dân ca truyền thống, nét đẹp văn hóa của các dân tộc trên địa bàn. Nhờ đó, công tác xây dựng gia đình văn hóa, thôn, bon văn hóa ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã từng bước nâng cao chất lượng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, đề cao các giá trị đạo đức, phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, cộng đồng.
Đến nay, toàn tỉnh 23.133/32.553 hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số (chiếm 71,06%); 78/153 bon, buôn, bản đạt danh hiệu văn hóa (chiếm 50,98%). Một số hủ tục như: tảo hôn, thách cưới, mê tín dị đoan... được xóa bỏ; tệ nạn xã hội từng bước được đẩy lùi. Môi trường văn hóa lành mạnh, cảnh quan sạch, đẹp đang được đồng bào chung sức xây dựng. Từ phong trào TDĐKXDĐSVH đã góp phần tạo nên diện mạo mới trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế, văn hóa, xã hội ở địa phương và toàn tỉnh.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.
Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.
Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.
Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.
Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.
Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.
