Theo Bộ Y tế, bệnh sởi có dấu hiệu chững lại nhưng gia tăng cục bộ tại một số địa phương, nhất là ở một số tỉnh, thành phố di biến động dân cư nhiều, khu vực miền núi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế còn khó khăn, tỷ lệ tiêm chủng vaccine thấp... Bộ Y tế đã ban hành công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố; các Viện Pasteur về việc thực hiện Công điện của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiêm chủng vaccine phòng chống bệnh sởi.
* Phần lớn bệnh nhân chưa tiêm vaccine
Theo Bộ Y tế, đa số bệnh nhân sởi thuộc nhóm 9 tháng - dưới 15 tuổi (72,7%), trong đó hơn 95% chưa tiêm vaccine hoặc không rõ tiền sử tiêm chủng. Bệnh chủ yếu ghi nhận tại các đô thị lớn nhưng có xu hướng lan đến các tỉnh miền núi. Dự báo dịch có thể giảm nhưng chưa dừng hẳn, cần thận trọng vì có thể xuất hiện nhiều ca sốt phát ban nghi sởi trên cả nước, đặc biệt ở các tỉnh miền núi và nơi có tỷ lệ tiêm vaccine thấp.
Nhờ các biện pháp khoanh vùng, dập dịch và tiêm vaccine, tình hình dịch bệnh vẫn trong tầm kiểm soát, từng bước hạn chế lây lan và bùng phát.
Bộ Y tế yêu cầu các tỉnh, thành phố thuộc phạm vi triển khai chiến dịch năm 2024, 2025 đợt 1 cần đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng chiến dịch để đảm bảo hoàn thành theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện 23/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Giao trách nhiệm chính quyền các cấp, các ban, ngành liên quan phối hợp, hỗ trợ ngành Y tế khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp phòng chống dịch bệnh, tăng cường rà soát, quản lý đối tượng tiêm chủng đảm bảo bám sát với tình hình thực tế tại địa bàn, không bỏ sót đối tượng, nhất là tại các khu vực có nguy cơ bùng phát dịch, tỷ lệ tiêm chủng thấp, tinh thần là phải "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng". Bố trí đủ kinh phí để tổ chức chiến dịch tiêm vaccine sởi; tăng cường truyền thông về phòng bệnh sởi.
UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Y tế giám sát chặt chẽ diễn biến tình hình dịch bệnh trên địa bàn, khẩn trương phối hợp chặt chẽ với các Viện Vệ sinh Dịch tễ, Viện Pasteur tiếp tục, thường xuyên đánh giá nguy cơ, xác định các khu vực nguy cơ cao để đề xuất các giải pháp ưu tiên phòng, chống dịch, các phương án tổ chức chiến dịch tiêm chủng phù hợp với diễn biến thực tế, không để bùng phát dịch sởi.
Khẩn trương rà soát, đảm bảo đủ nhân lực hỗ trợ các địa phương nhất là nơi đang ghi nhận gia tăng bệnh sởi để triển khai hiệu quả tiêm chủng thường xuyên, đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng chiến dịch cho trẻ từ 6 tháng đến 10 tuổi trên địa bàn, ưu tiên các huyện đang có nhiều ca mắc hoặc nghi mắc sởi, linh hoạt các hình thức tiêm chủng phù hợp theo quy định.
Chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan truyền thông, báo chí và hệ thống truyền thông cơ sở cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh và các khuyến cáo phòng bệnh cho người dân; tăng cường truyền thông khuyến khích, vận động các gia đình, phụ huynh đưa trẻ em đi tiêm chủng vaccine đầy đủ, đúng lịch.
Thực hiện tốt công tác phân luồng khám bệnh, thu dung, điều trị bệnh nhân, tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng, chống lây nhiễm trong các cơ sở khám, chữa bệnh và chuẩn bị sẵn sàng phương án trong trường hợp gia tăng các trường hợp nhập viện, hạn chế đến mức thấp nhất tử vong. Ứng dụng mạng xã hội, thành lập các nhóm hỗ trợ kỹ thuật qua mạng xã hội, tăng cường hoạt động khám chữa bệnh từ xa, phân công bác sĩ có kinh nghiệm tuyến trên hỗ trợ kỹ thuật cho tuyến dưới, đặc biệt ưu tiên cho các trạm y tế xã, y tế thôn bản ở khu vực vùng núi, đi lại khó khăn.
* Kiểm soát lây nhiễm, hợp tác liên ngành phòng dịch
Ngành Y tế cần thực hiện tốt phân luồng khám bệnh, kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng lây nhiễm tại cơ sở y tế, chuẩn bị phương án ứng phó khi số ca nhập viện gia tăng. Đồng thời, đẩy mạnh khám chữa bệnh từ xa, phân công bác sĩ tuyến trên hỗ trợ y tế cơ sở, nhất là vùng núi, nơi đi lại khó khăn. Thực hiện tốt công tác khám bệnh, thu dung, điều trị bệnh nhân, tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng, chống lây nhiễm trong các cơ sở khám, chữa bệnh và chuẩn bị sẵn sàng phương án trong trường hợp gia tăng các trường hợp nhập viện, hạn chế đến mức thấp nhất tử vong.
UBND tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo rà soát tiền sử tiêm chủng của học sinh, tăng cường vệ sinh trường lớp, phối hợp với ngành Y tế trong các chiến dịch tiêm chủng, tuyên truyền phụ huynh đưa trẻ đi tiêm vaccine đầy đủ.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Đài Phát thanh - Truyền hình cần tăng cường thời lượng tuyên truyền phòng bệnh sởi, hướng dẫn người dân thực hiện biện pháp phòng chống, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, kịp thời xử lý các thông tin sai lệch, tránh gây hoang mang trong cộng đồng.
Sở Tài chính các tỉnh cần bố trí đủ kinh phí tổ chức chiến dịch tiêm vaccine từ nguồn ngân sách địa phương và dự phòng kinh phí trong trường hợp dịch kéo dài.
Các Viện Vệ sinh Dịch tễ, Viện Pasteur giám sát dịch bệnh, phối hợp với Sở Y tế các tỉnh để đánh giá nguy cơ, xác định khu vực trọng điểm, đề xuất biện pháp phòng dịch và triển khai tiêm chủng phù hợp; hướng dẫn, hỗ trợ địa phương tổ chức chiến dịch tiêm vaccine theo kế hoạch (Quyết định 905/QĐ-BYT, 909/QĐ-BYT), kịp thời phân bổ vaccine, giám sát và hỗ trợ thực hiện chậm nhất trong ngày 31/3.
Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương sẽ phối hợp với các Viện liên quan phân bổ vaccine để tiêm bù cho trẻ từ 1 - 5 tuổi chưa đủ mũi, cũng như nhóm trẻ 6 - 9 tháng tuổi và 6 - 10 tuổi.
HQ
