Thời điểm hiện tại, con nước đã tràn đồng, cùng với sự sôi động của các nghề khai thác đặc trưng "mùa nước nổi" thì đây cũng là thời điểm các làng nghề ngư cụ ở Đồng bằng sông Cửu Long vào mùa sản xuất để phục vụ cho nhu cầu của ngư dân đánh bắt thuỷ sản theo con nước.
Đặt chân đến làng nghề sản xuất lưới đánh bắt cá ở xã Long Hưng B, huyện Lấp Vò và xã Long Hậu, huyện Lai Vung của tỉnh Đồng Tháp dễ dàng cảm nhận được cái không khí hối hả, tất bật và tiếng máy dập chì vang lên đều đặn. Hai làng nghề này được xem là làng nghề có truyền thống lâu đời, là đầu mối cung cấp lưới, dụng cụ đánh bắt cá có quy mô lớn trong vùng Đồng bằng sông cửu long và các nước như Lào, Campuchia...
Đan lợp cua tại một hộ dân ở thị xã Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Chương Đài - TTXVN Qua tìm hiểu, các cơ sở tại làng nghề sản xuất quanh năm, nhưng đơn hàng tập trung cao điểm vào các tháng mùa nước nổi. Bắt đầu từ độ tháng 7, 8 âm lịch, nhu cầu tiêu thụ tăng thêm khoảng 20% so với ngày thường.
Sản phẩm ở đây rất đa dạng gồm lưới ba màng, với nhiều kích cỡ khác nhau từ 1 cm cho đến hơn 10 cm. Những năm gần đây, làng nghề này còn ra sản phẩm mới là lưới xếp và lưới bát quái được ngư dân ưa chuộng.
Chị Đặng Thị Mơ, chủ cơ sở sản xuất lưới Phúc Lộc ở xã Long Hậu, huyện Lai Vung cho biết, cơ sở có gần 20 công nhân sản xuất tại chỗ và hơn 30 người nhận gia công tại nhà đang hối hả thực hiện các công đoạn để kịp giao hàng. Với lượng nhân công như vậy, mỗi ngày cơ sở Phúc Lộc sản xuất từ 200 - 300 chiếc lưới các loại.
Theo chị Mơ, tuỳ theo thời điểm con nước về, nhu cầu tiêu thụ lưới đánh cá có kích cỡ khác nhau. Chẳng hạn, đầu mùa lũ, cá linh non về, bán chạy nhất là lưới dày; lưới để bắt cá rô khoảng 2,5 - 3 cm bán nhiều nhất là từ đầu tháng 8 âm lịch; độ tháng 10 âm lịch, người dân gọi là "mùa cá ra", lưới có kích cỡ tương đối trên 3 cm lại được mùa. Riêng, lưới ba màng là loại được ưa chuộng quanh năm, còn lưới từ 10 cm chỉ chuyên dành cho bắt cá lớn.
Năm nay, do giá nguyên liệu cùng giá thuê công nhân tăng nên về giá cả mỗi chiếc lưới cũng tăng nhẹ từ 10.000 - 20.000 đồng/chiếc, so với cùng kỳ năm 2017. Hiện tại, giá lưới dao động từ 60.000 - 200.000 đồng/chiếc, tuỳ theo kích thước và loại hàng.
Vướng mắc hiện tại của cơ sở sản xuất lưới Phúc Lộc nói riêng cũng như làng lưới nói chung là vào mùa nhưng lại thiếu công nhân. Nhu cầu đang tăng nhưng không thể nhận thêm đơn hàng vì sản xuất không kịp.
Còn tại làng nghề đóng xuồng, ghe ở rạch Bà Đài, thuộc xã Long Hậu, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp, tiếng búa, tiếng cưa, xẻ gỗ luôn vang đều. Bởi năm nay, người dân gắn bó với nghề đánh bắt thủy sản mùa lũ cũng "trúng mùa", đơn đặt hàng tăng hơn so với các năm trước.
Ông Nguyễn Văn Thi, ấp Long Hoà, xã Long Hậu cho biết, trước đây ông đi làm thuê cho các cơ sở sản xuất xuồng, nhưng 2 năm trở lại đây ông dành dụm vốn mua cây, mua gỗ, vật liệu sẵn để tự sản xuất.
Ông Thi cho biết, làng nghề sản xuất quanh năm, nhưng cao điểm là bắt đầu từ đầu tháng 4, 5 âm lịch trở đi và kéo dài đến giữa tháng 9, đầu tháng 10.
Để không bị động khi con nước về, phải chuẩn bị nguyên, vật liệu ngay từ tháng 2, tháng 3 âm lịch. Làng nghề đóng xuồng ở rạch Bà Đài được sản xuất theo thị hiếu sử dụng của người trong và ngoài tỉnh, nổi tiếng với nhiều kiểu dáng phổ biến như: xuồng cui, xuồng mũi bằng, xuồng ba lá, xuồng tam bản,..., và cả những loại ghe có tải trọng lớn.
Những năm trước, do không có lũ, người dân chỉ sản xuất cầm chừng, tuy nhiên năm nay, nhờ nước lớn nên xuồng để phục vụ giăng lưới, giăng câu rất đắt hàng. Hiện tại, cơ sở sản xuất của ông không đủ hàng để bán.
Theo ông Thi, nếu đóng ghe có trọng tải lớn từ 40 đến 50 tấn thì phải đóng từ 30 - 40 ngày mới xong, giá giao động từ hơn 150 - 300 triệu đồng, tuỳ tải trọng, kích cỡ và loại gỗ. Đối với xuồng phục vụ đánh bắt trong mùa lũ, mỗi người thợ một ngày có thể đóng được một chiếc. Thị trường tiêu thụ chủ yếu là trong tỉnh và các tỉnh trong khu vực như Long An, An Giang, Trà Vinh, Cà Mau...
Năm nay, nhu cầu tăng, giá gỗ và công lao động tăng nên giá xuồng cũng biến động nhẹ. Giá chỉ dao động từ 700.000 - 1,3 triệu đồng/chiếc, tuỳ loại, tăng 200 - 300.000 đồng/chiếc. Với mức giá này, sau khi trừ tất cả chi phí, công thợ..., chủ cơ sở có lợi nhuận từ 80.000 - 120.000 đồng/chiếc.
Làng nghề đóng xuồng, ghe ở rạch Bà Đài này đã tồn tại gần một thế kỷ. Nơi đây được công nhận danh hiệu làng nghề tiểu thủ công nghiệp tỉnh Đồng Tháp năm 2005 và được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2014.
Trước đây, làng nghề này có gần 140 cơ sở, giải quyết công ăn việc làm cho hơn 1.000 lao động tại địa phương. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố; trong đó, do nguyên nhân nhiều năm lũ không về, mực nước thấp, thêm vào đó là các chất liệu như sắt, composit,... dần thay thế chất liệu gỗ, nên sức tiêu thụ giảm đáng kể. Hiện trên địa bàn xã chỉ còn hơn 20 cơ sở đóng, xuồng, ghe còn duy trì hoạt động thường xuyên.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND huyện Lai Vung cho biết, đóng xuồng, ghe và sản xuất lưới là hai trong tổng số sáu làng nghề tiểu thủ công nghiệp đặc trưng của địa phương. Ngoài việc sản xuất quanh năm góp phần ổn định kinh tế cho hộ gắn bó với nghề, các làng nghề này còn giải quyết việc làm cho nguồn lao động tại địa phương, nhất là nguồn lao động nhàn rỗi trong mùa nước nổi.
Tuy nhiên, cái khó hiện nay của các làng nghề là hầu hết các cơ sở sản xuất theo hộ gia đình, chưa có sự liên kết nên mang tính nhỏ, lẻ, "tự sản, tự tiêu"; chưa hình thành được các doanh nghiệp có tầm hoạt động lớn. Mặt khác, do vốn đầu tư còn hạn chế nên thiết bị, máy móc chậm đổi mới dẫn đến năng suất lao động, hiệu quả sản xuất thấp, thu nhập chưa cao.
Trong thời gian tới, để bảo tồn và phát huy làng nghề tiểu thủ công nghiệp truyền thống, huyện có chủ trương sẽ phát triển sản phẩm du lịch gắn với các làng nghề, sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ lờ, lợp, xuồng, ghe,... thu nhỏ để làm quà tặng.
Không chỉ vậy, Lai Vung cũng sẽ có kế hoạch để hỗ trợ người dân về vấn đề đào tạo nguồn lao động, thay đổi phương thức sản xuất theo hướng cơ giới hoá trong sản xuất; giúp các hộ sản xuất đăng ký bảo hộ sở hữu công nghiệp và tìm kiếm, khai thác thị trường thông qua việc tham gia các hội chợ triển lãm, quảng bá sản phẩm.
Một mùa lũ nữa đang về. Còn đó những nỗi lo khi "con nước tràn bờ" đe doạ vườn cây, ruộng lúa,... nhưng khi con nước đổ cũng mang theo phù sa cho đất đai màu mỡ, mang nguồn cá, tôm giúp người dân mưu sinh lúc nông nhàn. Cũng vào thời điểm "nước nhảy khỏi bờ" ấy, các nghề "ăn theo" như lưới, lờ, lợp, xuồng, ghe,... cũng trúng mùa, "ăn nên làm ra". (Xem tiếpBài 4: Lũ về cho tôm cá đầy đồng)
Ở vùng biên giới Nà Hỳ, tỉnh Điện Biên, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ của người dân còn hạn chế, những người lính Đồn Biên phòng Nậm Nhừ đang tìm cách đưa thông tin chính thống và kỹ năng số đến gần hơn với từng bản làng. Từ những chiếc điện thoại, mã QR đến loa truyền thanh di động, họ đang trở thành những “người lính truyền thông số”, giúp bà con chủ động hơn trong tiếp cận thông tin và bảo vệ mình trên không gian mạng.
Thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, năm học 2026-2027, hệ thống trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bước vào giai đoạn vận hành theo mô hình mới. Toàn tỉnh giảm 642/1.267 cơ sở giáo dục, tương đương 50,7%. Quy mô mạng lưới thay đổi kéo theo những thay đổi lớn về tổ chức, đội ngũ và phương thức quản lý. Những ngày đầu vận hành cho thấy, các trường cơ bản bảo đảm việc dạy và học; đồng thời bắt đầu nhận diện những thuận lợi, khó khăn và từng bước điều chỉnh cách quản trị để phù hợp với mô hình mới.
Những ngày đầu năm học mới, ở ngôi trường lần đầu vang lên tiếng trống khai trường, 95 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt đã bắt đầu một hành trình mới. Các em là con thương binh, liệt sĩ Công an nhân dân, trẻ em dân tộc thiểu số và học sinh thuộc diện bảo trợ xã hội, có hoàn cảnh khó khăn. Từ năm học 2026 – 2027, Trường Văn hóa Công an nhân dân IV tại Tây Ninh trở thành mái nhà chung, nơi các em được chở che, học tập, rèn luyện và tự tin nuôi dưỡng ước mơ.
Công nghệ số đang ngày càng khẳng định vai trò kỳ diệu trong việc rút ngắn khoảng cách địa lý ở các thôn, bản vùng cao, biên giới Lào Cai. Các mô hình thí điểm thôn số tiêu biểu đã được triển khai bước đầu cho thấy hiệu quả vượt trội trong xóa nghèo công nghệ từ cấp cơ sở; góp phần hình thành thói quen ứng dụng công nghệ số tại cộng đồng dân cư; nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Những năm qua, giáo dục tại các xã biên giới của tỉnh Tây Ninh đã có nhiều chuyển biến tích cực khi mạng lưới trường lớp ngày càng hoàn thiện, tỷ lệ huy động học sinh đến trường được duy trì ở mức cao, chất lượng giáo dục từng bước nâng lên. Tuy nhiên, vẫn còn đó không ít “điểm nghẽn” về điều kiện kinh tế, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư đòi hỏi sớm được tháo gỡ nhằm phát triển nguồn nhân lực, giữ dân và giữ vững vùng biên giới.
Phong trào “Bình dân học vụ số” cùng các chiến dịch như “Mùa hè số cùng VNeID” trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đang được triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến tích cực trong chuyển đổi số. Đặc biệt tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, những tiện ích số đang dần được "phủ xanh", phục vụ thiết thực cho cuộc sống hằng ngày của người dân.
Sáng 27/8, tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh Cao Bằng, UBND tỉnh phối hợp với Bộ Công an tổ chức Lễ khởi công xây dựng Cơ sở giáo dục trẻ khuyết tật. Buổi lễ có sự tham dự của Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cùng nhiều lãnh đạo Bộ Công an.
Chiều 26/8, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai tổ chức buổi gặp mặt, tuyên dương các học sinh thuộc Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng” thi đỗ vào các trường đại học năm 2026.
Giảm chi phí, chủ động phòng bệnh, nâng cao chất lượng đàn vật nuôi và bảo vệ môi trường đang là những yêu cầu thiết yếu được người chăn nuôi quan tâm. Từ những thay đổi trong cách chăm sóc, vệ sinh chuồng trại đến xử lý chất thải bằng các giải pháp sinh học, nhiều hộ dân tại Bắc Ninh đang từng bước hình thành phương thức chăn nuôi an toàn, hiệu quả và bền vững.
Thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục công lập theo hướng tinh gọn, quy mô hợp lý, tỉnh Lạng Sơn đặt mục tiêu giảm mạnh đầu mối, tập trung nguồn lực cho dạy và học; đồng thời bảo đảm quyền học tập của học sinh và phù hợp với đặc thù địa bàn miền núi, biên giới.
Với những học sinh ở vùng sâu, vùng xa, mô hình trường nội trú không chỉ tạo điều kiện học tập thuận lợi mà còn mở thêm cơ hội tiếp cận giáo dục, từng bước thu hẹp khoảng cách vùng miền. Những ngày này, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Ia R’vê, xã biên giới Ia R’vê, tỉnh Đắk Lắk, đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở vật chất, tổ chức tuyển sinh và vận động học sinh đến trường.
Ở các xã biên giới của tỉnh Quảng Trị, chiếc điện thoại thông minh đã dần hiện diện trong cuộc sống, nhưng với không ít người dân, để sử dụng hết những tiện ích của nó vẫn là điều không dễ dàng.
Những ngày đầu tháng 8, tại nhiều trường tiểu học ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Đắk Lắk, các lớp tăng cường tiếng Việt cho trẻ chuẩn bị vào lớp Một diễn ra trong không khí gần gũi, nhẹ nhàng. Từ những con chữ đầu tiên, các em được làm quen với tiếng Việt, trường lớp và nền nếp học tập, tạo tâm thế vững vàng trước khi bước vào năm học mới.
Trong hai ngày 19 và 20/8, tại các xã biên giới Tuyên Lâm và Hướng Phùng (tỉnh Quảng Trị), Trung tâm Phát triển Khoa học, Công nghệ và Tài năng trẻ, Tỉnh đoàn Quảng Trị phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức Ngày hội “Bình dân học vụ số” năm 2026.
Năm học 2026-2027, toàn tỉnh Đắk Lắk có hơn 43.000 hồ sơ đăng ký tuyển sinh lớp 10 Trung học phổ thông. Trong khi đó, tổng chỉ tiêu ban đầu gần 40.000 học sinh.
Chiều 17/8, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 và sơ kết 1 năm thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh.
Tảo hôn là vấn đề ảnh hưởng đến chất lượng dân số và cơ hội phát triển của trẻ em, thanh thiếu niên ở một số địa bàn vùng cao. Để thay đổi nhận thức, tuổi trẻ Điện Biên đã tích cực đổi mới cách tuyên truyền, đồng thời tạo điều kiện để thanh niên học tập, học nghề, lập nghiệp trước khi xây dựng gia đình.
Đắk Lắk là địa phương có tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số cao, địa bàn rộng, nhiều vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, bãi ngang. Chỉ còn ít tuần nữa năm học 2026-2027 sẽ bắt đầu. Tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, công tác chuẩn bị trường lớp, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và vận động học sinh ra lớp đang được triển khai khẩn trương, với mục tiêu bảo đảm các điều kiện tốt nhất trước ngày khai giảng.
Điện Biên đang đẩy mạnh phát triển vùng nguyên liệu cà phê, mắc ca theo hướng tập trung, liên kết sản xuất. Cùng với hoàn thành diện tích trồng mới, các địa phương chú trọng hướng dẫn người dân chăm sóc, trồng dặm, phòng trừ sâu bệnh, tạo nền tảng nâng cao năng suất và hiệu quả cây trồng.
