Linh hoạt các hình thức phố biển pháp luật cho đồng bào

Theo đại diện UBND xã Phong Quang (Thái Nguyên), địa phương xác định phải đa dạng hóa hình thức tuyên truyền để phù hợp với từng nhóm đối tượng. Bên cạnh ứng dụng công nghệ số, địa phương đã phát huy vai trò của người có uy tín, các tổ chức đoàn thể và lồng ghép nội dung pháp luật trong các mô hình “Dân vận khéo”, giúp người dân dễ tiếp cận, dễ hiểu và dễ thực hiện.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp thôn, xã Phong Quang giảm từ 18 xuống còn 11 thôn, với hơn 6.200 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Tày, Dao, Mông, Nùng cùng sinh sống. Quy mô thôn lớn hơn, khoảng cách giữa các cụm dân cư xa hơn khiến việc tuyên truyền PBGDPL không thể chỉ trông chờ vào những cuộc họp truyền thống.

Trước thực tế này, địa phương đã linh hoạt kết hợp giữa tuyên truyền trực tiếp với ứng dụng công nghệ số. Ngoài các hội nghị, sinh hoạt chi bộ, họp thôn, hệ thống nhóm Zalo cộng đồng, fanpage Facebook được duy trì thường xuyên, giúp cập nhật nhanh nhất các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cũng như hướng dẫn thủ tục hành chính và thông tin về các phong trào ở địa phương.

Đơn cử như thôn Bản Giềng (xã Phong Quang) sau sáp nhập có hơn 150 hộ dân, nhiều cụm dân cư cách trung tâm thôn trên 5 km. Để bảo đảm tất cả các hộ dân đều được tiếp cận kịp thời các chủ trương, chính sách và quy định của pháp luật, Chi bộ và Ban công tác Mặt trận thôn đã thành lập nhóm Zalo chung của toàn thôn, đồng thời phân công đảng viên phụ trách từng cụm dân cư. Đối với những hộ không sử dụng điện thoại thông minh, cán bộ thôn trực tiếp đến tuyên truyền, hướng dẫn. Cách làm này đã góp phần đưa thông tin đến từng hộ dân, tạo sự đồng thuận trong triển khai các chủ trương về xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự và thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Thực tế cho thấy, tại những khu dân cư có đông đồng bào dân tộc thiểu số, việc lựa chọn hình thức tuyên truyền phù hợp với điều kiện thực tế giúp pháp luật đến gần hơn với người dân, nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL ở cơ sở.

Xã Vĩnh Thông có trên 11.000 ha đất có rừng, chiếm hơn 89% diện tích tự nhiên; trong đó có diện tích lớn rừng đặc dụng và rừng phòng hộ với nhiều loài gỗ quý như nghiến, trai, thông đá. Vì vậy, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng luôn được địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Thời gian qua, các thôn trên địa bàn xã thường xuyên phối hợp với lực lượng kiểm lâm, công an và các tổ bảo vệ rừng lồng ghép tuyên truyền Luật Lâm nghiệp trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt đoàn thể; vận động các hộ dân ký cam kết không khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép, không phát nương làm rẫy, không sử dụng lửa trong rừng vào mùa khô. Trong 6 tháng đầu năm 2026, xã đã giao khoán bảo vệ hơn 4.500 ha rừng cho 375 hộ dân và cộng đồng quản lý; hoàn thành chi trả tiền khoán bảo vệ rừng năm 2025 với tổng kinh phí trên 1,72 tỷ đồng; đồng thời tổ chức 60 cuộc tuần tra rừng với 235 lượt người dân tham gia. Việc lồng ghép tuyên truyền pháp luật với thực hiện chính sách giao khoán bảo vệ rừng đã giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm của mình, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về lâm nghiệp.

Còn tại thôn Nam Sơn, là địa bàn sinh sống chủ yếu của đồng bào Tày và Dao, dù nằm trong vùng lõi rừng đặc dụng, nhưng nhiều năm liền không xảy ra tình trạng phá rừng hay khai thác gỗ trái phép. Đại diện thôn Nam Sơn chia sẻ: Địa phương thường xuyên lồng ghép nội dung tuyên truyền PBGDPL về bảo vệ rừng trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt đoàn thể và vận động từng hộ dân ký cam kết không vi phạm quy định của pháp luật về lâm nghiệp. Khi người dân hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm và thấy được giá trị của rừng đối với cuộc sống thì mọi người đều tự giác cùng nhau giữ rừng.

Cùng với sự vào cuộc của chính quyền cơ sở, công tác PBGDPL vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được các sở, ngành của tỉnh triển khai đồng bộ. Hội đồng PBGDPL tỉnh đã cấp phát nhiều tài liệu tuyên truyền đến các địa phương thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, như: Cẩm nang phòng, chống ma túy; Sổ tay phòng, chống mua bán người; Sổ tay hỏi - đáp về Hiến pháp; Bản tin Tư pháp cùng nhiều tài liệu tuyên truyền về lao động, bình đẳng giới, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tư pháp người chưa thành niên... Đồng thời, các sở, ngành cũng chủ động tổ chức các hội nghị, lớp tập huấn, cuộc thi tìm hiểu pháp luật, thu hút hàng chục nghìn lượt người tham gia.

Theo đại diện Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên: Việc đổi mới công tác PBGDPL trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ dừng ở việc truyền đạt quy định của pháp luật mà phải hướng đến thay đổi nhận thức, hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người dân. Vì vậy, thời gian tiếp theo, với vai trò là đơn vị thường trực của Hội đồng Phối hợp PBGDPL tỉnh, Sở Tư pháp sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị, địa phương đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, xây dựng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật ở cơ sở và phát huy vai trò người có uy tín để đưa pháp luật đến với người dân bằng những cách làm gần gũi, thiết thực và hiệu quả.