Du lịch cộng đồng khởi sắc từ mô hình homestay

Homestay không chỉ đơn thuần là nơi lưu trú, mà đã trở thành “điểm chạm” văn hóa quan trọng trong phát triển du lịch cộng đồng.

Dân tộc Tày

Tên gọi khác: Thổ.

Dân số: 1.626.392 người (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).

Nhóm địa phương: Thổ, Ngạn, Phén, Thu Lao và Pa Dí.

Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái (ngữ hệ Thái - Ka Ðai).

Lịch sử: Người Tày có mặt ở Việt Nam từ rất sớm, có thể từ nửa cuối thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên.

Hoạt động sản xuất: Người Tày là cư dân nông nghiệp có truyền thống làm ruộng nước, từ lâu đời đã biết thâm canh và áp dụng rộng rãi các biện pháp thuỷ lợi như đào mương, bắc máng, đắp phai, làm cọn lấy nước tưới ruộng. Họ có tập quán đập lúa ở ngoài đồng trên những máng gỗ mà họ gọi là loỏng rồi mới dùng dậu gánh thóc về nhà. Ngoài lúa nước người Tày còn trồng lúa khô, hoa màu, cây ăn quả... Chăn nuôi phát triển với nhiều loại gia súc, gia cầm nhưng cách nuôi thả rông cho đến nay vẫn còn khá phổ biến. Các nghề thủ công gia đình được chú ý. Nổi tiếng nhất là nghề dệt thổ cẩm với nhiều loại hoa văn đẹp và độc đáo. Chợ là một hoạt động kinh tế quan trọng.

Ăn: Trước kia, ở một số nơi, người Tày ăn nếp là chính và hầu như gia đình nào cũng có ninh và chõ đồ xôi. Trong các ngày tết, ngày lễ thường làm nhiều loại bánh trái như bánh chưng, bánh giày, bánh gai, bánh dợm, bánh gio, bánh rán, bánh trôi, bánh khảo... Ðặc biệt có loại bánh bột hấp dẫn nhân bằng trứng kiến và cốm được làm từ thóc nếp non hơ lửa, hoặc rang rồi đem giã.

Mặc: Bộ y phục cổ truyền của người Tày làm từ vải sợi bông tự dệt, nhuộm chàm, hầu như không thêu thùa, trang trí. Phụ nữ mặc váy hoặc quần, có áo cánh ngắn ở bên trong và áo dài ở bên ngoài. Nhóm Ngạn mặc áo ngắn hơn một chút, nhóm Phén mặc áo màu nâu, nhóm Thu Lao quấn khăn thành chóp nhọn trên đỉnh đầu, nhóm Pa Dí đội mũ hình mái nhà còn nhóm Thổ mặc như người Thái ở Mai Châu (Hòa Bình).

vna_potal_tuyen_quang_gin_giu_nghe_det_tho_cam_cua_nguoi_tay_o_thuong_nong_5693566.jpg
Phụ nữ Tày biết dệt vải, may quần áo từ khi mới 13-14 tuổi. Ảnh: Nam Sương - TTXVN

: Người Tày cư trú ở vùng thung lũng các tỉnh Ðông Bắc, từ Quảng Ninh, Bắc Giang, Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Hà Giang, Tuyên Quang đến Lào Cai, Yên Bái. Họ thích sống thành bản làng đông đúc, nhiều bản có tới hàng trăm nóc nhà.

Ngôi nhà truyền thống của người Tày là nhà sàn có bộ sườn làm theo kiểu vì kèo 4, 5, 6 hoặc 7 hàng cột. Nhà có 2 hoặc 4 mái lợp ngói, tranh hay lá cọ. Xung quanh nhà thưng ván gỗ hoặc che bằng liếp nứa.

Phương tiện vận chuyển: Với những thứ nhỏ, gọn người Tày thường cho vào dậu để gánh hoặc cho vào túi vải để đeo trên vai, còn đối với những thứ to, cồng kềnh thì dùng sức người khiêng vác hoặc dùng trâu kéo. Ngoài ra, họ còn dùng mảng để chuyên chở.

Quan hệ xã hội: Chế độ quằng là hình thức tổ chức xã hội đặc thù theo kiểu phong kiến sơ kỳ mang tính chất quý tộc, thế tập, cha truyền con nối.

Trong phạm vi thống trị của mình quằng là người sở hữu toàn bộ ruộng đất, rừng núi, sông suối... vì thế có quyền chi phối những người sống trên mảnh đất đó và bóc lột họ bằng tô lao dịch, bắt phải đến lao động không công và tô hiện vật, buộc phải cống nạp. Chế độ quằng xuất hiện từ rất sớm và tồn tại dai dẳng mãi đến cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.

Cưới xin: Nam nữ Tày được tự do yêu đương, tìm hiểu nhưng có thành vợ thành chồng hay không lại tuỳ thuộc vào bố mẹ hai bên và "số mệnh" của họ có hợp nhau hay không. Vì thế trong quá trình đi tới hôn nhân phải có bước nhà trai xin lá số của cô gái về so với lá số của con mình. Sau khi cưới, cô dâu ở nhà bố mẹ đẻ cho đến khi có mang sắp đến ngày sinh nở mới về ở hẳn bên nhà chồng.

Sinh đẻ: Khi có mang cũng như trong thời gian đầu sau khi đẻ, người phụ nữ phải kiêng cữ nhiều thứ khác nhau với ước muốn được mẹ tròn, con vuông, đứa bé chóng lớn, khoẻ mạnh và tránh được những vía độc hại.

Sau khi sinh được 3 ngày cúng tẩy vía và lập bàn thờ bà mụ. Khi đầy tháng tổ chức lễ ăn mừng và đặt tên cho trẻ.

Ma chay: Ðám ma thường được tổ chức linh đình với nhiều nghi lễ nhằm mục đích báo hiếu và đưa hồn người chết về bên kia thế giới. Sau khi chôn cất 3 năm làm lễ mãn tang, đưa hồn người chết lên bàn thờ tổ tiên. Hàng năm tổ chức cúng giỗ vào một ngày nhất định.

Nhà mới: Khi làm nhà phải chọn đất xem hướng, xem tuổi, chọn ngày tốt. Trong ngày vào nhà mới chủ gia đình phải nhóm lửa và giữ ngọn lửa cháy suốt đêm đến sáng hôm sau.

Thờ cúng: Người Tày chủ yếu thờ cúng tổ tiên. Ngoài ra còn thờ cúng thổ công, vua bếp, bà mụ.

Lễ tết: Hàng năm có nhiều ngày tết với những ý nghĩa khác nhau. Tết Nguyên đán, mở đầu năm mới và tết rằm tháng 7, cúng các vong hồn là những tết lớn được tổ chức linh đình hơn cả. Tết gọi hồn trâu bò tổ chức vào mùng 6 tháng 6 âm lịch, sau vụ cấy và tết cơm mới, tổ chức trước khi thu hoạch là những cái tết rất đặc trưng cho dân nông nghiệp trồng lúa nước.

Lịch: Người Tày theo âm lịch.

Học: Chữ nôm Tày xây dựng trên mẫu tự tượng hình, gần giống chữ nôm Việt ra đời khoảng thế kỷ XV được dùng để ghi chép truyện thơ, bài hát, bài cúng... Chữ Tày-Nùng dựa trên cơ sở chữ cái La-tinh ra đời năm 1960 và tồn tại đến giữa năm 80 được dùng trong các trường phổ thông cấp I vùng có người Tày, Nùng cư trú.

Văn nghệ: Người Tày có nhiều làn điệu dân ca như lượn, phong slư, phuối pác, phuối rọi, vén eng... Lượn gồm lượn cọi, lượn slương, lượn then, lượn nàng ới... là lối hát giao duyên được phổ biến rộng rãi ở nhiều vùng. Người ta thường lượn trong hội lồng tồng, trong đám cưới, mừng nhà mới hay khi có khách đến bản. Ngoài múa trong nghi lễ ở một số địa phương có múa rối với những con rối bằng gỗ khá độc đáo.

Chơi: Trong ngày hội lồng tồng ở nhiều nơi tổ chức ném còn, đánh cầu lông, kéo co, múa sư tử, đánh cờ tướng... Ngày thường trẻ em đánh quay, đánh khăng, đánh chắt, chơi ô...

Theo cema.gov.vn

Dân tộc Tày

Có thể bạn quan tâm

Giữ bình yên nơi phên giậu Tây Nam của Tổ quốc

Giữ bình yên nơi phên giậu Tây Nam của Tổ quốc

Phường Hà Tiên (tỉnh An Giang) là địa bàn giáp biên giới, có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch, giao thương, song cũng tiềm ẩn nguy cơ phức tạp về tội phạm và tệ nạn xã hội. Từ 5 năm qua, mô hình “Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới” đã góp phần giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn vùng biên giới Tây Nam của Tổ quốc.

Bản Mông ở Lai Châu mong ánh sáng điện

Bản Mông ở Lai Châu mong ánh sáng điện

Bản Tia Ma Mủ, xã Tà Tổng, có 82 hộ đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Bản nằm cách trung tâm xã khoảng 50 km, đường bê tông sạch sẽ, xe ô tô tải vào đến tận nơi. Thế nhưng ở đây vẫn chưa có điện lưới quốc gia. Không có điện, cuộc sống của bà con gặp muôn vàn khó khăn từ sinh hoạt, học tập đến phát triển kinh tế.

Lan tỏa hương vị Tết cổ truyền

Lan tỏa hương vị Tết cổ truyền

Dù chưa được công nhận là làng nghề nhưng bánh chưng Thủy Đường đã trở nổi tiếng từ rất lâu tại TP Hải Phòng. Những ngày này, người dân trong làng đang tất bật chuẩn bị bánh chưng cung ứng cho thị trường Tết Nguyên đán.

Nông dân U Minh Thượng trúng mùa khoai mỡ

Nông dân U Minh Thượng trúng mùa khoai mỡ

Vùng đệm Vườn quốc gia U Minh Thượng, tỉnh An Giang có diện tích gần 20.000 ha, là nơi cung ứng hàng nghìn tấn rau củ quả các loại để phục vụ thị trường trong nước và nước ngoài; trong đó, một số loại khoai lấy củ như: gừng, khoai từ, khoai mỡ mộng linh được hàng trăm nông dân chọn trồng, vì có thị trường đầu ra và giá cả ổn định. Đặc biệt, khoai mỡ mộng linh được HTX Sản xuất và dịch vụ nông nghiệp Kênh 10 liên kết bao tiêu đầu ra, giúp nông dân thu lời hàng trăm triệu đồng/vụ.

Phát triển vùng trồng hoa, cây cảnh gắn với du lịch nông thôn

Phát triển vùng trồng hoa, cây cảnh gắn với du lịch nông thôn

Trong bối cảnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, việc hình thành các vùng sản xuất chuyên canh hoa, cây cảnh gắn với du lịch nông thôn đang mở ra hướng đi mới cho nhiều địa phương. Tại Hưng Yên, hướng đi này bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế và xã hội rõ rệt.

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

“Tà Số - Mùa Xuân về” là chủ đề Chương trình Tết Mông năm 2026 do UBND phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung. Chương trình không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa lành mạnh trong dịp Tết cổ truyền của người Mông, mà còn là dịp để du khách khám phá nét đẹp nguyên sơ của Tà Số.

Vựa hoa Thanh Nưa tất bật vào vụ Tết

Vựa hoa Thanh Nưa tất bật vào vụ Tết

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cũng là thời điểm các nhà vườn hoa, cây cảnh trên địa bàn tỉnh Điện Biên bước vào thời điểm bận rộn nhất trong năm. Là “vựa hoa” lớn nhất tỉnh Điện Biên, nhiều hộ trồng hoa, cây cảnh tại xã Thanh Nưa đang tất bật chăm sóc hàng nghìn gốc hoa cúc, cây quất cảnh để xuất bán khi Tết Nguyên đán đang cận kề.

Ngắm hoa theo mùa trở thành xu hướng du lịch

Ngắm hoa theo mùa trở thành xu hướng du lịch

Không cần đi xa đến Nhật Bản, Hàn Quốc hay châu Âu, ngay tại Việt Nam, những mùa hoa đang từng bước trở thành “thỏi nam châm” hút khách du lịch. Từ hoa tam giác mạch Hà Giang, hoa mận Mộc Châu, hoa anh đào Điện Biên, hoa mai anh đào Đà Lạt… không chỉ mang đến vẻ đẹp say lòng người, các mùa hoa còn được ví như “gà đẻ trứng vàng”, mở ra hướng phát triển cho du lịch sinh thái, du lịch xanh gắn với cộng đồng.

Gà đồi Chí Linh sẵn sàng cho thị trường Tết

Gà đồi Chí Linh sẵn sàng cho thị trường Tết

Chỉ còn gần 1 tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 - thời điểm gia tăng nhu cầu tiêu thụ thực phẩm, các chủ trang trại chăn nuôi gà đồi Chí Linh tại thành phố Hải Phòng đang khẩn trương tập trung vào sản xuất, cải thiện điều kiện chăn nuôi và chăm chút kỹ cho đàn gà để đảm bảo nguồn thực phẩm chất lượng cung ứng thị trường tiêu dùng dịp Tết.

Ánh sáng niềm tin nơi biên viễn sau lũ dữ

Ánh sáng niềm tin nơi biên viễn sau lũ dữ

Tháng 7/2025, những trận mưa lũ kinh hoàng đã biến xã biên giới Mỹ Lý, tỉnh Nghệ An, thành một "ốc đảo" đau thương. Nước đổ về như thác, quét sạch nhà cửa, cắt đứt những con đường và dập tắt hoàn toàn ánh điện của vùng cao. Khi cơn lũ đi qua, Mỹ Lý chìm trong bùn đất và bóng tối mênh mông. Trong thời điểm ngặt nghèo ấy, những người lính Đồn Biên phòng Mỹ Lý đã có mặt kịp thời nhất.

Cần những chính sách phù hợp trong xây dựng nông thôn mới ở Pà Cò

Cần những chính sách phù hợp trong xây dựng nông thôn mới ở Pà Cò

Xây dựng nông thôn mới ở khu vực miền núi đã khó, thì đối với xã Pà Cò, tỉnh Phú Thọ lại càng bộn bề khó khăn. Xã có 18 xóm, dân cư sống rải rác trên địa bàn rộng hơn 115 km², đồng bào dân tộc Mông chiếm gần 60%. Do xuất phát điểm thấp, cơ sở hạ tầng thiếu thốn, đời sống của người dân còn nhiều khó khăn.

Khám phá mùa hồng chín trên cao nguyên Mộc Châu

Khám phá mùa hồng chín trên cao nguyên Mộc Châu

Bên cạnh lợi thế về khí hậu mát mẻ và cảnh quan thiên nhiên, những ngày này, Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La bước vào mùa hồng chín. Nhiều vườn hồng trên cao nguyên đồng loạt cho quả chín rộ, tạo cảnh quan đẹp đặc trưng, thu hút đông đảo du khách đến tham quan.

Gìn giữ nghề làm hương xạ truyền thống

Gìn giữ nghề làm hương xạ truyền thống

Giữa nhịp sống hiện đại đang đổi thay từng ngày, ở Tổ dân phố Cao (phường Sơn Nam, tỉnh Hưng Yên), mùi hương thảo mộc gợi nhớ về những nét văn hóa truyền thống không thể thiếu trong gia đình Việt mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Với người dân nơi đây, nghề làm hương không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là ký ức làng quê được gìn giữ, trao truyền qua hơn ba thế kỷ.

Vùng cao Hạnh Phúc thi đua hướng về ngày hội lớn

Vùng cao Hạnh Phúc thi đua hướng về ngày hội lớn

Hòa trong không khí thi đua sôi nổi hướng tới Đại hội XIV của Đảng, đồng bào các dân tộc vùng cao xã Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai, tích cực lao động, sản xuất, phát huy tinh thần đoàn kết, quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã đề ra.

Người dân Bản Bo phấn khởi đón Tết trong những ngôi nhà mới

Người dân Bản Bo phấn khởi đón Tết trong những ngôi nhà mới

Để nhường đất cho Dự án kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc, nhiều hộ dân ở bản Hợp Nhất, xã Bản Bo (tỉnh Lai Châu) đã di dời đến khu tái định cư mới. Tại đây, những ngôi nhà khang trang đang được hoàn thiện các công đoạn cuối để người dân kịp đón Tết Nguyên đán.

Người dân vùng cao chủ động phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi

Người dân vùng cao chủ động phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi

Các đợt không khí lạnh tăng cường, nhiệt độ xuống thấp đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Để hạn chế thiệt hại, bảo vệ sản xuất và thu nhập của người dân, công tác phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi đã được cấp uỷ, chính quyền và người dân địa phương chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt.

'Tết năm cùng' - nét văn hóa độc đáo của người Dao Hạ Sơn

'Tết năm cùng' - nét văn hóa độc đáo của người Dao Hạ Sơn

Với quan niệm, Tết là dịp để gia đình, dòng tộc sum họp sau một năm lao động vất vả, cũng dịp để báo với tổ tiên về những thành quả trong cả năm, cầu mong những điều tốt sẽ đến trong năm mới sắp đến, từ tháng 11 - 12 âm lịch hàng năm, khắp các bản làng người người Dao xứ Thanh lại cùng nhau ăn Tết năm cùng.

Nỗ lực gieo chữ vùng cao biên giới Quảng Trị

Nỗ lực gieo chữ vùng cao biên giới Quảng Trị

Ở các xã vùng biên giới của tỉnh Quảng Trị, hành trình đến lớp của nhiều học sinh không chỉ bị ngăn trở bởi núi rừng, mưa lũ mà còn bởi nghèo khó, bệnh tật và những lo toan trong chính gia đình mình.

Phòng chống đói, rét cho vật nuôi ở vùng núi cao

Phòng chống đói, rét cho vật nuôi ở vùng núi cao

Gia đình ông Tôn Văn Dì ở xã Khánh Khê, tỉnh Lạng Sơn nuôi 19 con trâu. Trời rời rét đậm, rét hại kéo dài, nền nhiệt độ giảm sâu, nhiều thời điểm chỉ 7 đến 8 độ C. Để hạn chế tác động xấu của thời tiết đến vật nuôi, gia đình ông đã không chăn thả trâu ra ngoài đồi rừng mà nhốt tại nhà, tăng cường bổ sung thức ăn, đảm bảo dinh dưỡng cho đàn trâu, đồng thời gia cố, che chắn chuồng trại, dọn vệ sinh chuồng nuôi thường xuyên để phòng ngừa dịch bệnh và nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi.

Sắc trắng trên cao nguyên Mộc Châu

Sắc trắng trên cao nguyên Mộc Châu

Mộc Châu vào thời điểm này đã sớm khoác lên mình sắc trắng tinh khôi của hoa mận. Mùa hoa mận trên cao nguyên Mộc Châu đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với du khách, in đậm trong bức tranh du lịch Việt Nam.

Bảo đảm sức khỏe cho học sinh trong những ngày rét đậm

Bảo đảm sức khỏe cho học sinh trong những ngày rét đậm

Những ngày này, không khí lạnh tăng cường khiến nhiệt độ tại khu vực vùng cao miền núi phía Bắc giảm sâu, ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân, đặc biệt là các em học sinh. Tại các trường mầm non vùng cao, công tác phòng chống rét đã được triển khai đồng bộ.

Lào Cai hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp

Lào Cai hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp

Trước những tổn thất, mất mát to lớn của người dân bị ảnh hưởng bởi hoàn lưu bão số 10, năm 2025, tỉnh Lào Cai kịp thời triển khai các chính sách, hỗ trợ người dân vùng lũ khôi phục lại sản xuất nông nghiệp. Đến nay, những thửa ruộng, những mảnh vườn đã được hồi sinh, những cánh đồng rau màu hay dâu tằm xanh tốt trở lại.

Thần tốc xây mái ấm cho người dân đón Tết

Thần tốc xây mái ấm cho người dân đón Tết

Những ngày đầu năm 2026, tiết trời ở Huế dường như lạnh hơn hẳn, xen lẫn những cơn mưa dai dẳng . Tuy vậy, tại công trình xây dựng nhà ở cho người dân của chiến dịch Quang Trung, không khí lao động rất khẩn trương.

Trải nghiệm mùa cam ly trên cao nguyên Mộc Châu

Trải nghiệm mùa cam ly trên cao nguyên Mộc Châu

Chớm đông, khu du lịch quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La, như được khoác lên mình bộ cánh mới rực rỡ của mùa hoa thơm, trái ngọt; đặc biệt, những vườn cam ly kết hợp kinh tế gắn với du lịch đã thu hút đông du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Hành trình nghĩa tình - Tiếp bước em tới trường ở Lào Cai

Hành trình nghĩa tình - Tiếp bước em tới trường ở Lào Cai

Nhằm hỗ trợ người dân ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn đón một cái tết ấm cúng hơn và lan tỏa tinh thần xung kích, tình nguyện, từ ngày 8-10/1, Đoàn Thanh niên Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) phối hợp với Đoàn Thanh niên Công an Thành phố Hà Nội tổ chức chương trình “Hành trình nghĩa tình - Tiếp bước em tới trường” tại thôn Tống Trong, xã Trạm Tấu, tỉnh Lào Cai.

Phát triển vùng chuyên canh dừa phục vụ xuất khẩu

Phát triển vùng chuyên canh dừa phục vụ xuất khẩu

Từ năm 2015 đến nay, diện tích dừa của tỉnh Đồng Tháp đã tăng 5.749 ha, với tốc độ tăng trưởng diện tích trung bình 4,5%/năm, góp phần nâng diện tích chuyên canh của tỉnh đạt hơn 24.113 ha dừa, tập trung tại các xã chuyên canh dừa trong vùng ngọt hóa Gò Công ở phía Đông của tỉnh, với sản lượng khoảng 203.770 tấn quả/ năm.

Người dân vùng cao Nậm Có chủ động phòng, chống rét cho gia súc

Người dân vùng cao Nậm Có chủ động phòng, chống rét cho gia súc

Những ngày qua, tại xã vùng cao Nậm Có, tỉnh Lào Cai, sương mù bao trùm khắp các bản làng, nhiệt độ luôn ở mức dưới 10 độ C. Nhằm bảo vệ đàn vật nuôi, bà con nhân dân nơi đây chủ động triển khai nhiều biện pháp phòng, chống rét cho đàn gia súc để bảo vệ tài sản và sinh kế của gia đình.