Gấp rút ôn tập để học sinh thích ứng với điểm mới kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông 2025

Chỉ còn hơn 2 tháng nữa sẽ diễn ra Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2025 (26-27/6), vì vậy, các trường Trung học Phổ thông trên cả nước đang bước vào giai đoạn nước rút để ôn tập, củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng làm bài cho học sinh lớp 12 năm nay. Đặc biệt, các em là lứa học sinh đầu tiên thi tốt nghiệp theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, với nhiều điểm đổi mới trong cấu trúc đề thi nên việc ôn luyện đòi hỏi sự tập trung cao độ của cả thầy và trò các nhà trường.

potal-truong-thpt-dtnt-ntrang-long-chu-trong-giao-duc-dao-duc-ky-nang-song-cho-hoc-sinh-7958678.jpg
Học sinh lớp 12 Trường THPT Dân tộc nội trú N’Trang Lơng (Đắk Lắk) ôn tập chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 sắp tới. Ảnh: Thanh Tùng – TTXVN

Dồn lực ôn tập kỹ năng làm bài

Bắt đầu từ năm 2025, thí sinh thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông sẽ chỉ thi 4 môn, gồm 2 môn bắt buộc (Ngữ văn, Toán) và 2 môn lựa chọn (trong các môn còn lại được học ở lớp 12 gồm: Ngoại ngữ, Lịch sử, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ). Đề thi không chỉ kiểm tra kiến thức mà tập trung nhiều hơn vào việc đánh giá năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn; có nhiều câu hỏi được xây dựng từ các tình huống thực tế trong đời sống, khoa học, xã hội, giúp thí sinh thấy rõ mối liên hệ giữa kiến thức học được và thế giới xung quanh.

Thầy Vũ Đình Hà, Hiệu trưởng Trường Trung học Phổ thông Trần Hưng Đạo (Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết: Thời điểm này, học sinh nhà trường đã xác định tinh thần tập trung cao độ cho việc học tập, ôn luyện. Không khí thi đua học tập sẽ được duy trì đến ngày cuối cùng của năm học. Năm nay, trường có 12 lớp với 635 học sinh cuối cấp. Đây là lứa học sinh đầu tiên tốt nghiệp Trung học Phổ thông theo Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 nên ban giám hiệu và các thầy cô đặc biệt quan tâm, hỗ trợ bằng nhiều giải pháp. Hiện, nhà trường duy trì nghiêm túc việc giảng dạy chương trình các môn học theo đúng quy định, tuyệt đối không cắt xén, dạy học lệch. Với giáo viên bộ môn, nhà trường yêu cầu bám sát phương án cấu trúc định dạng và đề thi minh họa Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố để tổ chức ôn tập.

Điểm mới đáng chú ý trong kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2025 là đề thi môn Ngữ văn có thể sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa nhằm đánh giá khả năng đọc hiểu và cảm thụ văn bản của học sinh trong các tình huống thực tế, hạn chế tình trạng học tủ, học thuộc lòng. Vì vậy, giáo viên bộ môn đã phải điều chỉnh cách thức dạy học, kiểm tra, đánh giá và rèn cho học sinh khả năng đọc hiểu để thích ứng với dạng đề thi mới.

Cô Nguyễn Nguyệt Nga, giáo viên Trường Trung học Phổ thông Việt Đức (Hà Nội) cho rằng, việc thay đổi này đòi hỏi giáo viên và học sinh phải điều chỉnh phương pháp ôn tập. Học sinh cần nắm vững kiến thức về thể loại và kiểu văn bản thay vì học thuộc lòng ngữ liệu văn bản có trong sách giáo khoa; tăng cường luyện tập đọc hiểu và viết với các văn bản ngoài sách giáo khoa để làm quen với dạng đề mới. Trên lớp, thầy cô giáo cũng cho học sinh tập nhận diện và phân tích các yếu tố thể loại, nội dung và nghệ thuật của ngữ liệu ngoài sách giáo khoa.

Là một địa phương khu vực miền núi phía Bắc, với quan điểm "Tất cả vì học sinh thân yêu", "Không để học sinh nào ở lại phía sau", ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La đã phối hợp với các sở, ngành, đoàn thể, chính quyền địa phương tăng cường quản lý, hỗ trợ, tạo điều kiện tốt nhất để học sinh học tập, tiếp cận các tài liệu tham khảo ở thư viện nhà trường, tra cứu học liệu, thông tin học tập qua mạng internet; phân công giáo viên hỗ trợ, hướng dẫn học sinh tự học ngoài giờ chính khóa.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La cho biết, Sở đã tổ chức tập huấn cho toàn bộ giáo viên dạy lớp 12 về phương pháp, nội dung ôn thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Cùng với đó, các trường đã chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế; phân loại đối tượng học sinh theo năng lực học tập ngay từ đầu năm học và qua các đợt thi khảo sát để tổ chức dạy học, ôn tập phù hợp…

Thi thử - khảo sát chất lượng thật

Tại Hội nghị tập huấn quy chế và nghiệp vụ tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2025 được tổ chức mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đặc biệt lưu ý với các địa phương về việc tổ chức thi thử đối với 100% học sinh, bên cạnh quá trình dạy học, ôn tập. Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh tinh thần tổ chức thi thử nhưng vận hành thật, đánh giá thật, làm bài thật và sử dụng kết quả thi thử để phân loại học sinh, trên cơ sở tiếp tục bổ sung kiến thức. Việc tập dượt cũng giúp cho giáo viên làm quen với phương thức tổ chức thi mới của năm nay.

Đến thời điểm này, nhiều Sở Giáo dục và Đào tạo đã và đang lên kế hoạch tổ chức thi thử cho học sinh. Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng dự kiến tổ chức thi thử tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2025 cho học sinh khối 12 cả 2 hệ Trung học Phổ thông và Giáo dục thường xuyên toàn thành phố vào ngày 18-19/4 tới. Mỗi học sinh đăng ký thi thử 4 môn, trong đó 2 môn bắt buộc, 2 môn tự chọn.

Ông Phạm Tấn Ngọc Thụy, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng chia sẻ: Kỳ thi thử là đợt để tập dượt cho cán bộ, giáo viên, nhân viên các trường Trung học Phổ thông tuân thủ Quy chế thi, quy trình, kỹ thuật, tính bảo mật, điều kiện bảo đảm công tác tổ chức coi, chấm. Đồng thời, đây là đợt để học sinh tập dượt, làm quen với những đổi mới về chương trình, dạng thức câu hỏi. Từ đó, các em biết khả năng thực chất và những hạn chế trong kiến thức, kỹ năng làm bài để kịp thời khắc phục. Dù thi thử nhưng Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng vẫn quán triệt tinh thần tổ chức kỳ thi nghiêm túc, đúng quy chế. Sở thành lập các ban ra đề thi, sao in đề thi, ban chấm thi… Các môn thi trắc nghiệm được chấm tập trung, riêng môn Ngữ văn, Tiếng Pháp và Tiếng Nhật, các trường tự tổ chức chấm.

Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng vừa công bố kết quả kiểm tra khảo sát chất lượng lớp 12 toàn thành phố năm học 2024 - 2025, trong đó, tỷ lệ bài thi đạt điểm dưới trung bình (5 điểm) là 148.003 bài, chiếm gần 32% tổng số bài thi các môn. Toán là môn có điểm dưới trung bình cao nhất với 51,69%. Tỷ lệ điểm dưới trung bình ở môn Ngữ văn là 34,03%.

Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, kết quả kiểm tra khảo sát chất lượng toàn thành phố năm 2025 thấp hơn so với năm 2024. Nguyên nhân bước đầu được xác định là do có sự khác biệt giữa Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 với Chương trình Giáo dục phổ thông 2006 trong cấu trúc đề thi, nội dung thi, hình thức thi… Kết quả này cũng phản ánh tình hình còn khá nhiều học sinh Hà Nội cần được tăng cường hỗ trợ từ nay tới trước kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2025. Số điểm thấp cũng cho thấy nguy cơ trượt tốt nghiệp Trung học Phổ thông của một bộ phận thí sinh Hà Nội còn cao. Do vậy, các nhà trường, giáo viên cần tiếp tục định hướng, sát sao với việc học và ôn tập của học sinh.

Về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng yêu cầu các địa phương, nhà trường tuyệt đối không được buông lỏng công tác bồi dưỡng, phụ đạo cho học sinh, nhất là học sinh có kết quả học tập chưa đạt. Với học sinh, Thứ trưởng lưu ý khi tham gia các kỳ khảo sát, thi thử tốt nghiệp Trung học Phổ thông cần làm bài nghiêm túc để kết quả phản ánh đúng năng lực. Từ đó, thầy cô, nhà trường có phương pháp bổ sung kiến thức cho các em một cách hiệu quả nhất, đủ tự tin, sẵn sàng bước vào kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2025 đạt kết quả tốt nhất.

Việt Hà

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Xã hội hóa nguồn lực chăm lo người dân vùng sâu, vùng xa

Xã hội hóa nguồn lực chăm lo người dân vùng sâu, vùng xa

Thực hiện chủ trương chăm lo phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng, người dân vùng sâu, vùng xa nói chung, thời gian qua, các cấp, ngành ở tỉnh An Giang tăng cường vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ kinh phí hàng trăm tỷ đồng thực hiện các hoạt động an sinh xã hội; xây dựng cầu, đường giao thông, nhà ở cho người dân có hoàn cảnh khó khăn trong tỉnh.

Nhiều dự án khắc phục hạ tầng hư hỏng do bão, lũ tại Đắk Lắk chậm tiến độ

Nhiều dự án khắc phục hạ tầng hư hỏng do bão, lũ tại Đắk Lắk chậm tiến độ

Sau đợt thiên tai cuối năm 2025, mặc dù ngành chức năng và các địa phương trong tỉnh Đắk Lắk đã khẩn trương triển khai các dự án khắc phục thiệt hại nhưng đến nay một số công trình về hạ tầng sản xuất nông nghiệp vẫn chưa thi công hoàn thành. Một số công trình cầu, đường bị ảnh hưởng bão, lũ hiện cũng chưa có nguồn vốn để sửa chữa, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất của người dân.

Rộn ràng thi công trường học mới trên đại ngàn Trường Sơn

Rộn ràng thi công trường học mới trên đại ngàn Trường Sơn

Giữa núi rừng biên giới Việt - Lào, trong cái nắng bỏng rát của mùa hè, hàng trăm đôi tay đang hối hả, khẩn trương xây dựng trên công trình Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Đắc Pring (xã Đắc Pring, thành phố Đà Nẵng). Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa, khi bắt đầu năm học mới, nơi đây sẽ là một trường học to đẹp, đầy đủ tiện nghi chào đón học sinh dân tộc Giẻ Triêng, Cơ Tu…

Quảng Ngãi khẩn trương khắc phục thiệt hại do lốc xoáy gây ra

Quảng Ngãi khẩn trương khắc phục thiệt hại do lốc xoáy gây ra

Sáng 16/6, bà Sang Thị Minh Ngọc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Sơn Linh, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, các lực lượng chức năng địa phương đang khẩn trương triển khai các biện pháp khắc phục hậu quả, hỗ trợ người dân ổn định đời sống sau trận lốc xoáy và mưa lớn xảy ra vào chiều 15/6.

Biên cương gắn kết, vun đắp tình hữu nghị đặc biệt Việt - Lào

Biên cương gắn kết, vun đắp tình hữu nghị đặc biệt Việt - Lào

Nhằm giúp đỡ nhân dân bản Móng Nặm (xã Móng Nặm, huyện Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn, Lào) vươn lên phát triển kinh tế, ổn định đời sống, thời gian qua, Đồn Biên phòng Chiềng Tương (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La) đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực để hỗ trợ cho các hộ dân khu vực giáp biên với tỉnh Sơn La.

Đôn đốc tiến độ các dự án cấp bách phòng, chống thiên tai

Đôn đốc tiến độ các dự án cấp bách phòng, chống thiên tai

Ngày 15/6, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ cùng đoàn công tác của tỉnh đã kiểm tra thực địa, làm việc với các địa phương và đơn vị liên quan về tiến độ thực hiện Dự án khắc phục cấp bách sạt lở khu vực tổ 15, phường Hòa Bình và Dự án cấp bách đê ngăn lũ chống ngập úng Pheo - Chẹ hạ du sông Đà. Đây là hai công trình trọng điểm có ý nghĩa quan trọng trong phòng, chống thiên tai, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và hạ tầng kinh tế - xã hội khu vực hạ du sông Đà.

Cảnh báo đá lở từ vách núi gây nguy hiểm ở Cao Bằng

Cảnh báo đá lở từ vách núi gây nguy hiểm ở Cao Bằng

Cao Bằng là tỉnh miền núi có nhiều vách đá dựng đứng, tiềm ẩn nguy cơ đá lăn, đá rơi trong mùa mưa bão. Những ngày qua, nhiều địa phương có mưa, mưa to, nền đất đá bị phong hóa, sụt trượt khiến những tảng đá to lăn từ trên đỉnh núi xuống gây nguy hiểm cho người dân, phương tiện đi lại trên các tuyến giao thông.

Khuyến cáo người dân cẩn trọng, tránh xa khu vực xuất hiện voi hoang dã

Khuyến cáo người dân cẩn trọng, tránh xa khu vực xuất hiện voi hoang dã

Ngày 15/6, ông Hoàng Văn Tám, Chủ tịch UBND xã Đắk Wil, tỉnh Lâm Đồng cho biết, UBND xã đã phối hợp với đơn vị chủ rừng và các ngành chức năng liên quan tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, khuyến cáo người dân cẩn trọng, hạn chế tiếp xúc với voi hoang dã trên địa bàn.

Trao cơ hội khám sức khỏe, sàng lọc bệnh miễn phí cho người dân

Trao cơ hội khám sức khỏe, sàng lọc bệnh miễn phí cho người dân

Tỉnh Thái Nguyên đang hướng tới mục tiêu tất cả người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí nhằm chủ động phát hiện, dự phòng và điều trị sớm cho người dân, giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế, đảm bảo mỗi người dân đều được bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện.

Tăng tốc xây dựng 13 trường nội trú ở vùng biên giới Sơn La

Tăng tốc xây dựng 13 trường nội trú ở vùng biên giới Sơn La

Ngày 12/6, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Sơn La Hà Trung Chiến chủ trì cuộc họp đánh giá tiến độ triển khai đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học - trung học cơ sở tại các xã biên giới, đồng thời chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công để các công trình sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng phục vụ năm học mới. Các dự án trường nội trú liên cấp tại khu vực biên giới đang được triển khai đồng loạt ở Sơn La với khí thế khẩn trương.

Những người giữ lửa niềm tin và lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng

Những người giữ lửa niềm tin và lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng

Bằng những việc làm cụ thể, đội ngũ người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đang phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; góp phần phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Phát hiện sớm bệnh tật, quản lý sức khỏe toàn diện cho nhân dân

Phát hiện sớm bệnh tật, quản lý sức khỏe toàn diện cho nhân dân

Tỉnh Đắk Lắk có dân số hơn 3,3 triệu người, trong đó, nhiều người cao tuổi, hộ nghèo, người khuyết tật và đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng sâu, vùng xa. Để tiến tới mục tiêu khám sức khỏe toàn dân, ngành Y tế tỉnh Đắk Lắk đã huy động toàn bộ hệ thống y tế từ tuyến cơ sở đến tuyến tỉnh, tranh thủ nguồn lực từ các bệnh viện và cơ sở y tế ngoài công lập. Đây là bước đi quan trọng để mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng và quản lý sức khỏe xuyên suốt.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026: Hỗ trợ suất ăn cho thí sinh người đồng bào dân tộc thiểu số

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026: Hỗ trợ suất ăn cho thí sinh người đồng bào dân tộc thiểu số

Trong ngày thi đầu tiên của Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 (11/6), tại các điểm thi vùng miền núi tỉnh Quảng Trị, nhiều hoạt động tiếp sức mùa thi đã được triển khai kịp thời nhằm hỗ trợ thí sinh, đặc biệt là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn.

Xây trận địa hậu cần vững chắc nơi biên cương

Xây trận địa hậu cần vững chắc nơi biên cương

Thực hiện phong trào thi đua “Ngành Hậu cần Quân đội làm theo lời Bác”, các đồn biên phòng trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đã chủ động khắc phục điều kiện khí hậu khắc nghiệt xây dựng thành công mô hình tự chủ 100% nguồn thực phẩm sạch tại chỗ. Điều này đã giúp các đơn vị nâng cao chất lượng bữa ăn cho bộ đội và giúp duy trì xuất sắc tỷ lệ quân số khỏe mạnh trên 98%, giúp đảm bảo năng lực sẵn sàng chiến đấu.

Kiên quyết không để vùng biên 'lỡ nhịp' hạ tầng giáo dục

Kiên quyết không để vùng biên 'lỡ nhịp' hạ tầng giáo dục

Chính quyền các xã biên giới tỉnh Lâm Đồng và ngành chức năng liên quan đang đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng phục vụ thi công ba trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở. Đây đều là các trường được khởi công vào tháng 3/2026 và dự kiến hoàn thành vào tháng 8/2027.

Tháo gỡ khó khăn về vốn đối ứng giúp nhiều gia đình thoát nghèo bền vững

Tháo gỡ khó khăn về vốn đối ứng giúp nhiều gia đình thoát nghèo bền vững

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, tỉnh Phú Thọ đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hỗ trợ người dân vùng khó khăn phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Từ hỗ trợ nhà ở, đầu tư hạ tầng đến tạo sinh kế phù hợp, các chính sách đang từng bước phát huy hiệu quả; góp phần thay đổi diện mạo nông thôn và nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.

Nồi cháo nghĩa tình tiếp sức thí sinh dân tộc thiểu số xứ Lạng

Nồi cháo nghĩa tình tiếp sức thí sinh dân tộc thiểu số xứ Lạng

Nhằm tiếp sức, động viên tinh thần học sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, từ đêm 10/6 đến hết kỳ thi, thầy, các thầy, cô giáo Trường THPT Dân tộc Nội trú tỉnh Lạng Sơn cùng các đơn vị đồng hành, nhà tài trợ đã duy trì những nồi cháo nghĩa tình phục vụ bữa ăn bữa đêm cho học sinh. Những suất cháo nóng hổi không chỉ giúp đảm bảo sức khỏe, mà còn thể hiện sự quan tâm, tình yêu thương dành cho các em.

Tiếp sức thí sinh vùng khó, đồng bào dân tộc thiểu số

Tiếp sức thí sinh vùng khó, đồng bào dân tộc thiểu số

Nhằm tiếp sức, động viên tinh thần học sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2026, từ đêm 10/6 đến hết kỳ thi, thầy, cô giáo Trường Trung học Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Lạng Sơn cùng các đơn vị đồng hành, nhà tài trợ đã tổ chức nấu những nồi cháo nghĩa tình vào ban đêm giúp học sinh đảm bảo sức khỏe. Nhiều trường học trong tỉnh cũng tổ chức hoạt động tiếp sức mùa thi thiết thực, giúp thí sinh vượt “vũ môn” thuận lợi...

Quan tâm đời sống tín ngưỡng của đồng bào Công giáo vùng Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình ​

Quan tâm đời sống tín ngưỡng của đồng bào Công giáo vùng Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình ​

Ngày 10/6, Đoàn công tác do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh làm Trưởng đoàn đã đến thăm, làm việc với Tòa Giám mục Bắc Ninh nhằm kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các dự án liên quan.

Tạo sinh kế bền vững giúp đồng bào vùng cao thoát nghèo

Tạo sinh kế bền vững giúp đồng bào vùng cao thoát nghèo

Những năm qua, cùng với việc triển khai đồng bộ các Chương trình mục tiêu quốc gia, công tác giảm nghèo ở Tuyên Quang đã chuyển biến tích cực. Thay vì hỗ trợ mang tính ngắn hạn, các địa phương đang tập trung tạo sinh kế bền vững, giúp người dân có điều kiện phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và từng bước vươn lên thoát nghèo bằng chính nội lực của mình.