Hội đồng giám khảo năm nay gồm: Giáo sư Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Sử học Việt Nam; Nhà báo Ngô Hà Thái, Phó Tổng Giám đốc TTXVN; Nhà báo Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Nhà thơ Bằng Việt, Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội. Đặc biệt năm nay Hội đồng giám khảo có thêm Kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính, một trí thức tiêu biểu, gắn bó với Hà Nội.
Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì Tình yêu Hà Nội là sáng kiến của Báo Thể thao & Văn hóa thuộc Thông tấn xã Việt Nam và gia đình cố họa sỹ Bùi Xuân Phái sáng lập từ năm 2008 nhân kỷ niệm 85 năm ngày sinh của danh họa. Giải thưởng này góp phần tìm tòi, phát hiện và tôn vinh những tác giả, tác phẩm, việc làm, ý tưởng “có hàm lượng nghệ thuật và khoa học cao, gắn bó với các mặt của đời sống Hà Nội và thấm đượm một tình yêu Hà Nội”. Giải thưởng gồm 4 hạng mục: Giải thưởng Lớn, Giải Ý tưởng, Giải Việc làm và Giải Tác phẩm.
Từ tháng 8/2015 đến tháng 8/2016, Ban sơ khảo đã chọn ra gần 30 tác giả, tác phẩm, ý tưởng, việc làm thỏa mãn các tiêu chí chung của Giải thưởng Bùi Xuân Phái –Vì tình yêu Hà Nội, tiến hành thu thập tư liệu, lập hồ sơ bước đầu để trình lên Hội đồng giám khảo chấm qua 2 vòng để chọn ra danh sách đề cử chính thức gồm 10 đề cử ở 4 hạng mục.
* Nghệ sỹ nhiếp ảnh 98 tuổi giành Giải thưởng Lớn
Năm nay, hạng mục Giải thưởng Lớn - Vì Tình yêu Hà Nội của Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì Tình yêu Hà Nội lần thư 9 được trao tặng cho nghệ sỹ nhiếp ảnh Lê Vượng – người đã “gom” được những vẻ đẹp bình dị của Hà Nội trong các bức ảnh nghệ thuật vô giá về nhịp sống Thủ đô.
Nghệ sỹ nhiếp ảnh Lê Vượng sinh năm 1918, năm nay ông đã 98 tuổi. Với 80 năm cầm máy, sự nghiệp nhiếp ảnh của Lê Vượng trải rộng trên nhiều lĩnh vực, ông đã được tặng nhiều giải thưởng danh giá ở trong nước cũng như quốc tế. Trong gia tài nhiếp ảnh của Lê Vượng có nhiều tác phẩm vô giá về Hà Nội. Với ông, người chụp ảnh Hà Nội là người “thư ký” cần mẫn, ghi lại những khoảnh khắc đổi thay của Thủ đô. Hơn thế nữa, Lê Vượng còn gắng khắc họa Hà Nội trọn vẹn trong nhịp sống thường ngày và trong chiều sâu văn hóa…
Ảnh của Lê Vượng luôn có tố chất riêng, khó trộn lẫn với bất cứ tác giả đương thời nào. Ảnh của ông không chỉ ghi lại một khoảnh khắc mà còn chứa trong đó rất nhiều yếu tố hội họa. Ông đã được tiếp xúc với bộ tứ thế hệ vàng của mỹ thuật Việt Nam: Nghiêm - Liên - Sáng - Phái và tìm cách “chuyển hóa” được những học hỏi của ông từ hội họa vào nghệ thuật nhiếp ảnh. Lê Vượng cũng gặp gỡ, kết bạn với nhiều nghệ sỹ lớn của Hà Nội cùng thời như nhạc sỹ Văn Cao, nhà văn Nguyễn Tuân… Đã sống và gắn bó với Hà Nội gần một trăm năm, đến thời điểm này ông vẫn luôn muốn được đi, được chụp ảnh, ghi lại nhiều hơn những khoảnh khắc của Hà Nội để thỏa mãn tình yêu với vùng đất này…
Đến năm 2015, Giải thưởng Lớn - Vì Tình yêu Hà Nội đã được trao tặng cho 6 nhân vật. Đó là Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc (2009); Nhà văn Tô Hoài (2010); Giáo sư Phan Huy Lê (2011); Nghệ sỹ Guitar Văn Vượng (2012); Nhiếp ảnh gia Quang Phùng (2013); Nhà nghiên cứu Vũ Tuân Sán (2014); Nhà nghiên cứu Giang Quân (2015).
* Thấm đượm tình yêu Hà Nội
Đặc biệt, năm nay Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung thay mặt lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội đã nhận Giải Ý tưởng – Vì Tình yêu Hà Nội từ tay Tổng Giám đốc TTXVN Nguyễn Đức Lợi trao tặng. Đây là Giải thưởng dành cho ý tưởng phát triển không gian xanh của Thành phố Hà Nội với chương trình 1 triệu cây xanh và kế hoạch trong 5 năm tới xây dựng 25 công viên, trong đó có 5 công viên đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung thay mặt lãnh đạo, nhân dân Thủ đô cám ơn TTXVN, gia đình cố họa sỹ Bùi Xuân Phái và Hội đồng Giám khảo Giải thưởng đã động viên, khích lệ những việc làm thiết thực của chính quyền thành phố thời gian qua. Chương trình 1 triệu cây xanh và kế hoạch xây dựng 25 công viên, trong đó có 5 công viên đạt chuẩn quốc tế trong 5 năm tới là việc cần làm vì một thành phố Hà Nội xanh, sạch, đẹp trong tương lai, để người dân Thủ đô nói riêng, người dân Việt Nam nói chung và bạn bè quốc tế đến Hà Nội được hưởng thụ không gian xanh. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung khẳng định: Cá nhân ông cũng như lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội sẽ nỗ lực biến ý tưởng này thành hiện thực trong thời gian tới để xứng đáng với Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì Tình yêu Hà Nội.
Giải Việc làm – Vì Tình yêu Hà Nội năm nay được trao tặng cho ông James Joseph Kendall (người Mỹ) và nhóm Keep Hanoi Clean (Giữ sạch Hà Nội) với những đóng góp tích cực cho việc bảo vệ môi trường Hà Nội, được dư luận hưởng ứng và hoan nghênh. James được người Hà Nội gọi thân mật là “ông Tây móc cống” sau khi anh cùng cộng sự xắn tay xuống mương thối vớt rác tại phường Yên Hòa (Cầu Giấy) hồi tháng 5/2016. Từ đó đến nay, vào dịp cuối tuần, anh và các tình nguyện viên đề lặp lại công việc vớt rác tại các cống, rãnh ở Hà Nội. Việc làm của James và cộng sự không chỉ được người dân hoan nghênh, anh còn được Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung ghi nhân và biểu dương.
Giải Tác phẩm – Vì Tình yêu Hà Nội được trao tặng cho 2 tác phẩm. Đó là bài hát “Hà Nội” của ca sỹ, nhạc sỹ La Grande Sophie. Bài hát này là trải nghiệm riêng của cô ca sỹ người Pháp khi đến lưu diễn tại Hà Nội vào tháng 10/2013 trong khuôn khổ Festival Ohlala và cuốn sách “Tranh dân gian Hàng Trống – Hà Nội” của nhà nghiên cứu mỹ thuật Phan Ngọc Khuê. Đây là kết quả gần 30 năm nghiên cứu, sưu tầm của ông ./.
