'Giấy thông hành' để chanh leo phát triển bền vững

Chất lượng chính là mẫu số chung trong mọi giải pháp phát triển chanh leo. Từ giống cây, quy trình canh tác, thu hoạch, chế biến đến xuất khẩu - mỗi khâu đều đòi hỏi tiêu chuẩn cao, minh bạch và đồng bộ.

chanh-26825.jpg
Vườn chanh leo tại Gia Lai áp dụng phương pháp quản lý dịch hại tổng hợp IPHM nhằm giảm chi phí sản xuất, hạn chế hóa chất độc hại và nâng cao chất lượng nông sản.

Năm 2023 được xem là “cú sốc” lớn nhất của ngành chanh leo khi giá rớt thê thảm xuống chỉ còn 2.000 - 3.000 đồng/kg, khiến hàng loạt vườn cây bị phá bỏ. Cơn “sốt” trước đó từng biến Gia Lai và nhiều tỉnh Tây Nguyên thành “thủ phủ chanh leo” với diện tích tăng nóng, nhưng sự phát triển thiếu quy hoạch, sản xuất manh mún và chất lượng không đồng đều đã khiến thị trường nhanh chóng khủng hoảng. Đó là lời cảnh tỉnh cho cả người trồng lẫn doanh nghiệp: nếu không đặt chất lượng lên hàng đầu, ngành hàng triệu đô này sẽ còn tiếp tục đối diện rủi ro.

Hiện nay, giá chanh leo đã tăng trở lại trên 10.000 đồng/kg, nhiều thị trường quốc tế mở cửa, song tâm lý dè dặt vẫn hiện hữu. Nông dân ngần ngại đầu tư vì lo ngại “được mùa mất giá”, còn doanh nghiệp khẳng định chỉ thu mua khi sản phẩm đạt chuẩn chất lượng và có truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Chất lượng - điều kiện tiên quyết

chanh-leo-26825-13.jpg
Công ty Cổ phần Quốc tế Thông Đỏ (Gia Lai) mỗi năm cung cấp 4 - 5 triệu cây giống đạt chuẩn.

“Doanh nghiệp có thể hỗ trợ vốn, kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, nhưng chỉ với điều kiện người trồng đảm bảo chất lượng từ khâu giống, quy trình canh tác đến truy xuất nguồn gốc. Chất lượng chính là ‘giấy thông hành’ để chanh leo có chỗ đứng trên thị trường”, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Nafoods (Nafoods Group) nhấn mạnh.

Nafoods hiện liên kết hơn 2.000 hộ dân thông qua 28 hợp tác xã với hơn 2.500 ha chanh leo đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang châu Âu và Trung Quốc. Tuy nhiên, ông Hùng cho rằng đây mới chỉ là bước khởi đầu, bởi sản xuất vẫn còn manh mún, nhiều vùng trồng chưa được cấp mã số, tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch còn cao tới 20 - 30%. “Nếu không tổ chức lại sản xuất và kiểm soát chất lượng từ gốc, ngành hàng sẽ khó bứt phá”, ông Hùng nói.

Ở góc độ khác, ông Lê Văn Tuyến, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Quốc tế Thông Đỏ, đơn vị cung cấp giống chanh leo hàng đầu tại tỉnh Gia Lai khẳng định, chất lượng cây giống là yếu tố sống còn. Nếu giống nhiễm bệnh, lai tạp thì dù chăm sóc tốt, vườn cây vẫn khó đạt năng suất. Người trồng có thể mất cả vụ chỉ vì khâu đầu vào không đảm bảo”.

Hiện Thông Đỏ mỗi năm cung cấp 4 - 5 triệu cây giống, đáp ứng diện tích khoảng 3.000 - 4.000 ha. Tất cả đều được sản xuất theo tiêu chuẩn quốc gia, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng. “Chúng tôi kiên định quan điểm: chỉ có giống chuẩn mới tạo ra sản phẩm đạt chuẩn, và chỉ khi sản phẩm đạt chuẩn, doanh nghiệp chế biến mới chấp nhận thu mua”, ông Tuyến nói.

chanh-leo-26825-12.jpg
Giống chanh leo của Công ty Cổ phần Quốc tế Thông Đỏ tại Gia Lai cho chất lượng quả đảm bảo cung ứng thị trường trong và ngoài nước.

Còn theo ông Lưu Quốc Thạnh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quicornac, sự e dè của nông dân là dễ hiểu sau những biến động vừa qua. “Trồng bao nhiêu là đủ” phải được tính toán trên cơ sở dự báo thị trường, chứ không thể chạy theo phong trào. Ông Thạnh đề xuất bốn giải pháp: khuyến khích sản xuất hữu cơ; kiểm soát chặt nguồn giống; phát triển giống lai tạo rải vụ để giảm áp lực mùa vụ; và tăng cường công tác dự báo thị trường để hướng dẫn nông dân sản xuất theo nhu cầu thực tế.

Theo ông Đoàn Ngọc Có, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, một trong những nguyên nhân khiến chanh leo phát triển thiếu bền vững trong thời gian qua là chưa có quy hoạch vùng trồng hợp lý, dẫn đến diện tích tăng nóng rồi lại phá bỏ hàng loạt. Do đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai đang rà soát để quy hoạch không vượt quá 30.000 ha toàn vùng, đồng thời đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đây là điều kiện bắt buộc nếu muốn xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc và nhiều nước khác.

Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp cũng khuyến khích hình thành hiệp hội chanh leo để làm đầu mối liên kết nông dân - doanh nghiệp - nhà quản lý. Hiệp hội sẽ có trách nhiệm công bố thông tin thị trường, khuyến cáo diện tích sản xuất, cũng như đề xuất chính sách hỗ trợ nông dân và hợp tác xã.

“Nhà nước không thể bao cấp đầu ra, nhưng sẽ tạo khung pháp lý minh bạch, quản lý chặt chất lượng giống và có chế tài với các cơ sở sản xuất không đảm bảo an toàn. Chỉ khi đó, người dân mới yên tâm gắn bó với cây chanh leo, doanh nghiệp cũng thuận lợi trong chế biến và xuất khẩu”, ông Có cho biết thêm.

Cơ hội và thách thức phía trước

chanh-leo-26825-11.jpg
Sản phẩm chanh leo của Gia Lai đảm bảo chất lượng để cung ứng cho thị trường trong và ngoài nước.

Hiện Việt Nam nằm trong nhóm nước dẫn đầu thế giới về sản lượng chanh leo, sánh cùng Colombia, Ecuador, Peru… Sản phẩm đã có mặt tại hơn 20 quốc gia; trong đó có Thụy Sĩ, Pháp, Hà Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc. Đặc biệt, từ năm 2024, Trung Quốc đã mở cửa cho chanh leo Việt Nam xuất khẩu chính ngạch qua tất cả cửa khẩu, không còn giới hạn ở bảy cửa khẩu như trước.

Đây là cơ hội lớn nhưng cũng đầy thách thức. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Nafoods cho biết, để được thị trường tỷ dân chấp nhận, bắt buộc mỗi lô hàng phải có mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đây là việc nông dân khó làm một mình, rất cần sự đồng hành của doanh nghiệp và sự quản lý từ nhà nước. Nếu làm tốt, chanh leo Việt Nam có thể cạnh tranh sòng phẳng với các nước Nam Mỹ ngay trên đất Trung Quốc, ông Hùng chia sẻ.

Nafoods đang triển khai dự án OTAS nhằm hỗ trợ nông dân đảm bảo truy xuất mã vùng trồng hiệu quả, chi phí hợp lý. Hệ sinh thái khép kín được xây dựng từ khâu giống, canh tác, thu mua đến chế biến, phân phối toàn cầu. Ông Hùng tin tưởng rằng, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chanh leo Việt Nam sẽ không còn chỉ là một cơn sốt ngắn hạn, mà sẽ trở thành ngành hàng bền vững, mang lại sinh kế ổn định cho nông dân”, ông Hùng nói.

Có thể thấy, chất lượng chính là mẫu số chung trong mọi giải pháp phát triển chanh leo. Từ giống cây, quy trình canh tác, thu hoạch, chế biến đến xuất khẩu – mỗi khâu đều đòi hỏi tiêu chuẩn cao, minh bạch và đồng bộ. Bài học năm 2023 cho thấy chỉ cần một mắt xích lỏng lẻo, cả chuỗi giá trị sẽ sụp đổ, người nông dân và doanh nghiệp đều chịu thiệt.

Trong bối cảnh người tiêu dùng toàn cầu ngày càng quan tâm đến sức khỏe và truy xuất nguồn gốc, ngành chanh leo Việt Nam chỉ có một con đường là phát triển dựa trên chất lượng. Điều này không chỉ giúp nâng cao giá trị xuất khẩu, mà còn giúp nông dân ổn định thu nhập, doanh nghiệp mở rộng thị trường, Nhà nước quản lý hiệu quả.

“Chỉ khi lấy nông dân làm gốc, chất lượng làm kim chỉ nam và có sự chung tay giữa nhà nước - doanh nghiệp - người dân, ngành chanh leo Việt Nam mới thực sự vươn lên mạnh mẽ, đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế”, ông Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh./.

Có thể bạn quan tâm

Lớp học chuyển đổi số đặc biệt nơi biên cương

Lớp học chuyển đổi số đặc biệt nơi biên cương

Mang nhịp sống công nghệ đến gần hơn với trẻ em vùng khó khăn, đó là câu chuyện đang diễn ra tại lớp học "chuyển đổi số" đặc biệt của Đồn Biên phòng Vĩnh Hải, thành phố Cần Thơ trong mùa hè này. Những học viên nhỏ tuổi đến đây đa phần đều có hoàn cảnh khó khăn.

Thận trọng phát triển cây mắc ca ở Lào Cai

Thận trọng phát triển cây mắc ca ở Lào Cai

Sau nhiều năm thử nghiệm, cây mắc ca thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng ở một số địa phương tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, bài toán về đầu ra và công nghiệp chế biến chưa ổn định đòi hỏi việc phát triển loại cây này cần những bước đi thận trọng, tránh chạy theo phong trào.

Mô hình hình sen cá mở hướng sinh kế bền vững vùng ngập lũ

Mô hình hình sen cá mở hướng sinh kế bền vững vùng ngập lũ

Tận dụng lợi thế đất ngập nước theo mùa, mô hình trồng sen kết hợp nuôi cá tại xã Tân Hưng, tỉnh Tây Ninh, đang mang lại hiệu quả kinh tế, góp phần bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Mô hình này đang thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia, nhà khoa học và nông dân các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Chuyển đổi trồng dừa hữu cơ phục vụ xuất khẩu

Chuyển đổi trồng dừa hữu cơ phục vụ xuất khẩu

Tỉnh Đồng Tháp là một trong những địa phương có diện tích dừa lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long, với hơn 24.113 ha dừa, tập trung tại xã chuyên canh dừa trong vùng ngọt hóa Gò Công ở các địa phương phía Đông của tỉnh, với sản lượng khoảng 203.770 tấn trái/năm. Nhằm phát huy tiềm năng và thế mạnh cây dừa, các địa phương trong vùng chuyên canh dừa khuyến khích người dân ứng dụng rộng rãi khoa học kỹ thuật nông nghiệp thâm canh, chuyển đổi sang trồng dừa hữu cơ hướng tới phục vụ xuất khẩu.

Phát triển chuỗi giá trị và sinh kế bền vững ở vùng lõi Măng Ri

Phát triển chuỗi giá trị và sinh kế bền vững ở vùng lõi Măng Ri

Xã vùng cao Măng Ri là vùng lõi sinh trưởng tự nhiên của sâm Ngọc Linh tại tỉnh Quảng Ngãi. Từ các nghị quyết phát triển dược liệu của địa phương, mô hình liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đang từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín cho loại dược liệu quý này.

Quyết sách nhân văn, hỗ trợ học sinh vùng cao ôn thi tốt nghiệp hiệu quả

Quyết sách nhân văn, hỗ trợ học sinh vùng cao ôn thi tốt nghiệp hiệu quả

Tháng 4/2026, HĐND tỉnh Lai Châu đã ban hành quy định chính sách hỗ trợ học sinh dân tộc nội trú, học sinh bán trú, học viên bán trú năm cuối cấp trung học phổ thông và cơ sở giáo dục để ôn thi, thi tốt nghiệp. Đây là một quyết sách đậm tính nhân văn, thể hiện sự quan tâm thiết thực của cấp ủy, chính quyền tỉnh Lai Châu đối với thế hệ trẻ vùng cao trong thời điểm quan trọng nhất của học sinh.

Ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên

Ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên

Những năm gần đây, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên ngày càng được đẩy mạnh. Nhiều mô hình sản xuất hiện đại đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho địa phương.

Học và làm theo Bác trở thành 'mạch sống' ở vùng biên

Học và làm theo Bác trở thành 'mạch sống' ở vùng biên

Tháng Năm về trên vùng biên giới Hòa Hội, tỉnh Tây Ninh, những cơn mưa đầu mùa bắt đầu làm dịu đi cái nắng gay gắt của miền Đông Nam Bộ. Trong khuôn viên trụ sở xã, “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” vừa được ra mắt trở thành nơi nhiều cán bộ, đảng viên, đoàn viên, học sinh tìm đến đọc sách, xem hình ảnh tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Không gian ấy không chỉ là mô hình trưng bày mà đang dần trở thành nơi hun đúc niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân vùng biên.

Lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng học sinh dân tộc miền núi

Lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng học sinh dân tộc miền núi

Ngày 16/5, tại phường Tân Hòa, tỉnh Phú Thọ, Trung tâm Y tế khu vực Hòa Bình phối hợp với Bệnh viện Tâm thần Vĩnh Phúc và Trường Trung học phổ thông dân tộc nội trú Hòa Bình tổ chức hội nghị truyền thông và sàng lọc sức khỏe tâm lý cho hơn 560 học sinh của nhà trường.

Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao phát huy hiệu quả

Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao phát huy hiệu quả

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng nông sản, an toàn thực phẩm và phát triển xanh ngày càng cao, tỉnh Phú Thọ đang xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, sinh thái và bền vững. Nhiều mô hình sản xuất ứng dụng kỹ thuật tiên tiến đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Khoa học đồng hành cùng sinh kế vùng chè di sản

Khoa học đồng hành cùng sinh kế vùng chè di sản

Trong dòng chảy phát triển hôm nay, quần thể chè Shan tuyết cổ thụ đang được nhìn nhận không chỉ như một nguồn gen quý hiếm, mà còn là "di sản sống" cần được bảo tồn, phát huy gắn với nâng cao đời sống người dân. Và để đánh thức trọn vẹn giá trị ấy, khoa học đang được đặt vào vị trí đồng hành cùng cộng đồng địa phương.

Trồng dâu tây - hướng phát triển kinh tế mới ở xã biên giới Dào San

Trồng dâu tây - hướng phát triển kinh tế mới ở xã biên giới Dào San

Cây dâu tây đang dần trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao tại nhiều địa phương của tỉnh Lai Châu. Tại xã biên giới Dào San, mô hình trồng dâu tây đang mở ra hướng phát triển mới, giúp người dân nâng cao thu nhập, từng bước thay đổi tư duy trong sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Để giấc mơ không đứt đoạn giữa đại ngàn

Để giấc mơ không đứt đoạn giữa đại ngàn

Từng là địa bàn có tỷ lệ tảo hôn khá cao, xã Pu Sam Cáp (Lai Châu) đã có những chuyển biến rõ rệt trong việc ngăn chặn hủ tục này. Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, nhà trường và cộng đồng đã từng bước thay đổi nhận thức, giúp nhiều em nhỏ có cơ hội tiếp tục học tập, hướng tới tương lai bền vững.

Nông dân trồng mía liên kết đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt

Nông dân trồng mía liên kết đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt

Nhằm thích ứng với tình hình nắng hạn kéo dài, nhiều nông dân trồng mía tại tỉnh Đắk Lắk đã liên kết với doanh nghiệp để đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt. Ứng dụng công nghệ này, người dân không chỉ giải quyết “bài toán” chống hạn mà còn nâng cao năng suất cây mía, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Đồng bào Cơ Tu phát triển kinh tế dưới tán rừng

Đồng bào Cơ Tu phát triển kinh tế dưới tán rừng

Giữa đại ngàn phía Tây thành phố Đà Nẵng, những cánh rừng pơ mu vẫn vươn lên giữa mây núi, trầm mặc và bền bỉ qua hàng trăm năm. Ở đó, người Cơ Tu không chỉ sống cùng rừng, mà còn giữ rừng như một phần máu thịt. Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ, đến những mô hình sinh kế mới dưới tán rừng, một cách tiếp cận bền vững đang dần hình thành, mở ra hướng đi lâu dài cho vùng cao.

Tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng bền vững

Tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng bền vững

Trong bối cảnh ngành lúa gạo chịu áp lực từ biến đổi khí hậu, chi phí tăng và yêu cầu thị trường ngày càng cao, việc triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên địa bàn tỉnh An Giang đang mở ra hướng đi mới. Đề án không chỉ đổi mới phương thức canh tác mà còn tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng sản xuất bền vững, giảm chi phí, giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo và gắn chặt với chuỗi liên kết tiêu thụ.

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Gần đây, nhiều nông dân ở tỉnh An Giang đã khai thác tốt các thế mạnh, nguồn nguyên liệu sẵn có của địa phương để phát triển sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo thu nhập, việc làm cho nhiều công nhân lao động, góp phần chung vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Chỉ trong vòng vài ngày, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk liên tiếp xảy ra 3 vụ đuối nước, khiến 5 trẻ em từ 9 - 14 tuổi tử vong. Những mất mát dồn dập không chỉ để lại nỗi đau không thể bù đắp cho các gia đình mà còn đặt ra cảnh báo cấp thiết về nguy cơ đuối nước đang hiện hữu, đặc biệt trong thời điểm nắng nóng.

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu, tỉnh Gia Lai đang chuyển hướng mạnh từ phát triển sản lượng sang chuẩn hóa chất lượng thông qua việc cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đây được xem là giải pháp căn cơ giúp nông sản địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường theo hướng bền vững.

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, những người lính Biên phòng tỉnh Lai Châu không chỉ chắc tay súng bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia mà còn đang miệt mài mang “ánh sáng số” đến với đồng bào các dân tộc tại các bản qua mô hình đầy nhân văn: “Thầy giáo quân hàm xanh, đẩy nhanh chuyển đổi số”.

Tiếng dân tộc - 'Chìa khóa' mở cửa lòng dân biên giới

Tiếng dân tộc - 'Chìa khóa' mở cửa lòng dân biên giới

Trong hai ngày 8 - 9/4/2026, tại tỉnh Lào Cai, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã tổ chức thành công Hội thi tiếng Mông trong Bộ đội Biên phòng khu vực 2 năm 2026. Hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm cụ thể hóa chủ trương của Bộ Quốc phòng và Bộ đội Biên phòng về tăng cường học tập ngoại ngữ và tiếng dân tộc thiểu số trong toàn lực lượng.