Ngày 10/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, Trung tâm Văn hóa tỉnh tổ chức Chương trình giao lưu và Hội hát then, sli, lượn dân tộc Nùng, Tày... tỉnh Lạng Sơn. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc xứ Lạng gắn với phát triển du lịch, nâng cao đời sống nhân dân...
Tại khuôn viên tượng đài Hoàng Văn Thụ ở phường Lương Văn Tri, tỉnh Lạng Sơn không khí vô cùng nhộn nhịp, sôi động. Chương trình có 9 Câu lạc bộ hát then, sli, lượn với trên 200 hội viên tham gia.
Tiếng nhạc, lời hát hòa vào không gian của núi rừng như thúc giục bước chân du khách gần xa. Hàng trăm thành viên của các Câu lạc bộ hát then, sli, lượn dân tộc Nùng, Tày trong tỉnh và các tỉnh trong khu vực như Bắc Ninh, Quảng Ninh, Thái Nguyên cùng đông đảo nhân dân, du khách thập phương cũng đã về đây, hòa mình vào ngày hội lớn nhất của đồng bào các dân tộc xứ Lạng...
Câu lạc bộ hát then, đàn tính xã Tân Văn, tỉnh Lạng Sơn tại Chương trình giao lưu.
Bà Vy Thị Cháy (63 tuổi, người Nùng) ở xã Biên Sơn, tỉnh Bắc Ninh cho biết, bà biết hát sli, lượn từ năm 16 tuổi. Đam mê văn hóa truyền thống của dân tộc mình, bà đã tham gia nhiều chương trình, hội thi hát sli, lượn ở cả trong và ngoài tỉnh. Đồng thời, bà cũng tham gia Câu lạc bộ hát sli xã Biên Sơn với khoảng 80 thành viên. Trong 10 năm trở lại đây, gần như năm nào bà và nhiều thành viên Câu lạc bộ cũng về Lạng Sơn hát sli giao lưu vào mỗi dịp lễ hội mùa Xuân.
Câu lạc bộ hát then, đàn tính phường Đông Kinh, tỉnh Lạng Sơn tại Chương trình giao lưu.
Bà Vy Thị Cháy cho hay, hát then, sli, lượn dân tộc Nùng, Tày ở các tỉnh nói chung đang đối diện với nguy cơ mai một khi số lượng người trẻ dưới 30 tuổi biết hát khá ít. Trong số các thành viên Câu lạc bộ hát sli xã Biên Sơn, chỉ có khoảng 20 thành viên dưới 30 tuổi biết hát. Đây phần lớn là những người yêu thích loại hình nghệ thuật dân gian được bổ sung vào câu lạc bộ để tạo lớp kế cận.
Câu lạc bộ hát then, đàn tính phường Đông Kinh, tỉnh Lạng Sơn.
Biết hát sli từ năm 14 tuổi, bà Vy Thị Đờn (70 tuổi, người Nùng) ở thôn Khau Mu, xã Thốn Nhất, tỉnh Lạng Sơn đã đi hát giao lưu khắp nơi trong và ngoài tỉnh. Bà Đờn chia sẻ, hát sli là loại hình nghệ thuật tiêu biểu được ông cha để lại phong phú về cả nội dung lẫn hình thức diễn xướng. “Theo quan niệm của người Nùng, sli là thơ, là những câu hát có vần điệu, thể hiện tài năng phong phú của người xưa về về mối quan hệ bản làng, thôn xóm và tình yêu quê hương đất nước, tình yêu đôi lứa… phản ánh sinh động đời sống sinh hoạt của cộng đồng dân tộc Nùng ở xứ Lạng, đóng góp quan trọng vào việc bảo tồn các giá trị văn hóa của quê hương. Tuy nhiên, nếu không có giải pháp bảo tồn phù hợp, hát then, sli, lượn dân tộc Nùng, Tày nói chung sẽ đứng trước nguy cơ mai một”, bà Đờn trăn trở.
Đông đảo đồng bào Nùng, Tày tỉnh Lạng Sơn và các tỉnh trong khu vực như: Thái Nguyên, Bắc Ninh tập trung về Công viên Hoàng Văn Thụ (phường Lương Văn Tri, tỉnh Lạng Sơn) hát then, hát sli giao lưu.
Để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc Lạng Sơn gắn với phát triển du lịch, nâng cao đời sống, thu nhập, từ năm 2016 đến nay, tỉnh đã thực hiện gần 20 dự án, đề án bảo tồn, phát huy giá trị các loại hình di sản văn hóa phi vật thể, tiêu biểu như lễ hội, tập quán xã hội, nghệ thuật trình diễn dân gian, các làn điệu dân ca truyền thống… Đặc biệt, năm 2022, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2021-2030”... Đây là cơ sở quan trọng, tạo thuận lợi cho công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc trong tỉnh...
Đông đảo đồng bào Nùng, Tày tỉnh Lạng Sơn và các tỉnh trong khu vực như: Thái Nguyên, Bắc Ninh tập trung về Công viên Hoàng Văn Thụ (phường Lương Văn Tri, tỉnh Lạng Sơn) giao lưu hát then, hát sli giao lưu.
Hiện nay, nhiều địa phương trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn đã chú trọng truyền dạy, từng bước đưa hát then đàn tính và các loại hình văn hóa dân tộc vào trường học; thành lập các câu lạc bộ hát then đàn tính với thành phần chủ yếu là thanh thiếu niên với mục tiêu hướng tới không chỉ là bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống mà còn phục vụ phát triển du lịch./.
