Những năm gần đây, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy tại xã vùng cao Mù Cang Chải (tỉnh Lào Cai) vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Những người sau khi cai nghiện thành công và trở về địa phương tưởng chừng cuộc đời sẽ rơi vào bế tắc. Tuy nhiên với sự giúp đỡ tận tình của chính quyền và công an xã với mô hình “Hợp đồng tương lai” đã giúp không ít người lầm lỡ quay về với gia đình, làm lại cuộc đời.
Giúp người nghiện làm lại cuộc đời
Mù Cang Chải là xã vùng cao, địa hình chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, dân cư phân bố không đồng đều, đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn. Do đó, nơi đây luôn tiềm ẩn tệ nạn xã hội, nhất là tệ nạn ma túy. Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền xã xác định xây dựng “xã không ma túy” là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn với phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.
Đặc biệt, những người sau khi cai nghiện trở về địa phương hầu hết đều mặc cả, tự ti với gia đình và xã hội. Để tiếp thêm động lực và mở cánh cửa làm lại cuộc đời cho họ, Công an xã Mù Cang Chải đã triển khai mô hình “Hợp đồng tương lai” - phối hợp với Ngân hàng Agribank - chi nhánh Mù Cang Chải mở sổ tiết kiệm 2,5 triệu đồng/người cho những người quản lý sau cai nghiện, cai nghiện thành công. Mọi nguồn vốn đều được xã hội hóa. Điều kiện để những người được mở sổ tiết kiệm là phải có tinh thần tích cực, muốn phát triển kinh tế, tạo thu nhập cho bản thân và gia đình.
Những ngày trung tuần tháng 4, Công an xã Mù Cang Chải đã đến thăm và trao hỗ trợ từ mô hình “Hợp đồng tương lai” cho ông Vàng A Dề (thôn Háng Đăng Dê). Ông Dề chia sẻ, bản thân ông từng lầm đường lỡ bước đi vào con đường nghiện ma túy. Hơn 14 năm nghiện, cũng từng ấy thời gian vợ con ông chịu nhiều đắng cay, vất vả về kinh tế. Đến đầu năm 2025, sau khi cai nghiện thành công và trở về gia đình, ông rất mặc cả, tự ti với họ hàng, làng xóm và không dám tiếp xúc với mọi người. Sau đó được Công an xã hỗ trợ nguồn vốn đã giúp ông có thêm động lực, ý chí giúp đỡ vợ con làm kinh tế như: trồng ngô, nuôi gà, lợn. Đến nay, kinh tế gia đình ông đã ổn định hơn. Ông trân trọng cảm ơn Đảng, Nhà nước và chính quyền, công an xã đã quan tâm đến những người lầm đường lỡ bước. Ông hứa sẽ không tái nghiện.
Tương tự, ông Lý A Gừ (thôn Tà Chơ) cũng từng có 10 năm nghiện, đến nay đã thay đổi cuộc đời và tập trung làm kinh tế. Ông Gừ tâm sự, ông nghiện từ năm 2009 và kinh tế gia đình rất khó khăn. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi giúp ông cai nghiện thành công. Sau khi trở về gia đình, ông cảm thấy sức khỏe bản thân tốt hơn và muốn phụ giúp gia đình làm kinh tế. Được công an xã đã trao hỗ trợ vốn, ông sẽ mua con giống, cây giống và phân bón để chăn nuôi, trồng trọt phát triển kinh tế gia đình.Từ đó, ông đã làm lại cuộc đời và chứng minh vai trò trụ cột gia đình, chỗ dựa cho vợ con.
Đại úy Lương Hà Tú, Phó Trưởng Công an xã Mù Cang Chải cho biết, triển khai từ tháng 3/2026, mô hình “Hợp đồng tương lai” đã trao sổ tiết kiệm cho 4 người sau khi cai nghiện thành công và trở về địa phương. Sau khi trao hỗ trợ, công an xã sẽ giám sát chặt chẽ việc sử dụng đúng mục đích số tiền này. Mô hình này tuy giá trị không lớn nhưng đã góp phần động viên, khích lệ những người đã cai nghiện thành công.
Xây dựng "xã không ma túy"
Triển khai xây dựng "xã không ma túy", Ban Thường vụ xã Mù Cang Chải đã ban hành nghị quyết và thành lập Ban chỉ đạo; đồng thời huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”. Cấp ủy trực tiếp chỉ đạo, chính quyền tổ chức thực hiện, các tổ chức đoàn thể đảm nhận vai trò tuyên truyền, vận động nhân dân. Trong đó, lực lượng công an xã giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu và triển khai các biện pháp nghiệp vụ, quản lý địa bàn, đối tượng.
Công tác tuyên truyền được đổi mới theo hướng dễ hiểu, sát thực tế. Xã thường xuyên tổ chức các buổi tuyên truyền tại nhà văn hóa của 22 thôn về công tác xây dựng "xã không ma túy" tập trung về nâng cao nhận thức, cảnh báo nguy cơ, tác hại của ma túy đối với toàn xã hội; đặc biệt ưu tiên các thôn có số đối tượng thuộc diện quản lý và các gia đình có người nghiện ma túy. Ngoài ra, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống ma túy trong học đường thông qua các cuộc thi Rung chuông vàng, buổi tuyên truyền hằng tuần và giao lưu văn hóa văn nghệ.
Công an xã Mù Cang Chải đã chủ động rà soát, lập danh sách, quản lý chặt chẽ các đối tượng có nguy cơ cao; thường xuyên phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm. Đồng thời, lực lượng chú trọng công tác quản lý sau cai nghiện, giúp người tái nghiện hòa nhập cộng đồng, hạn chế tái nghiện thông qua mô hình “Hợp đồng tương lai”; phối hợp với tổ công tác tăng cường của Công an tỉnh thực hiện test chất ma túy 2 lần/tuần, đột xuất đối với các đối tượng quản lý.
Ông Nguyễn Đức Hải, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Mù Cang Chải cho biết, mô hình “Hợp đồng tương lai” là mô hình mới vừa được công an xã triển khai. Mô hình này nhằm giúp đỡ những người sau cai nghiện có thêm động lực phát triển kinh tế, giúp họ ổn định cuộc sống và không còn mặc cả, tự ti với xã hội. Việc triển khai mô hình nhận được sự ủng hộ của nhân dân, góp phần xây dựng "xã không ma túy". Thời gian tới, xã Mù Cang Chải tiếp tục rà soát những người sau cai nghiện trở về địa phương có ý chí phấn đấu phát triển kinh tế để nhân rộng và lan tỏa mô hình đến với nhiều người.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, đến nay, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn xã Mù Cang Chải cơ bản ổn định, không phát sinh điểm nóng về ma túy; số vụ việc liên quan đến ma túy giảm qua các năm; nhận thức của người dân được nâng lên rõ rệt. Nhiều thôn, bản duy trì tốt danh hiệu “không có ma túy”, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Thời gian tới, địa phương tiếp tục xác định mục tiêu giữ vững và nâng cao chất lượng tiêu chí “xã không ma túy”, phấn đấu không để phát sinh mới người nghiện, không để hình thành tụ điểm phức tạp. Xã phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng công an trong quản lý địa bàn, đối tượng; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dân cư, kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm. Địa phương nhân rộng các mô hình hiệu quả; gắn phòng, chống ma túy với phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững; tăng cường huy động nguồn lực xã hội hóa, sự tham gia của nhân dân, góp phần giữ vững an ninh trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương./.