Ngọc Chiến là xã vùng cao của huyện Mường La (Sơn La). Đây là địa phương có nhiều lợi thế về đất đai, tài nguyên, khí hậu, văn hóa, con người. Tuy vậy, những lợi thế đó từ trước đến nay mới chỉ ở dạng tiềm năng, chưa được phát huy. Gần đây, với những chủ trương, nghị quyết đúng đắn, hợp lòng dân được triển khai, bộ mặt nông thôn mới ở địa phương này ngày càng khởi sắc.
Phóng viên TTXVN thực hiện loạt 2 bài viết phản ánh sự thay đổi rõ rệt đời sống kinh tế xã hội ở xã vùng cao Ngọc Chiến khi việc triển khai Nghị quyết về Xây dựng nông thôn mới nhận được sự ủng hộ, đồng lòng của người dân.
Một góc xã vùng cao Ngọc Chiến (huyện Mường La, tỉnh Sơn La). Ảnh: Hữu Quyết - TTXVN
Bài 1 - Phá nhà, mở đường xây dựng nông thôn mới
Những bản làng ở xã Ngọc Chiến được hình thành và xây dựng cách đây hàng chục, hàng trăm năm. Do đó, những ngôi nhà của người dân thường nằm san sát, đường giao thông đi lại rất nhỏ, nhiều nơi chỉ đủ để đi xe máy. Nhưng hiện nay, các phương tiện như xe ô tô, xe tải xuất hiện ngày càng nhiều phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế của người dân. Trong khi đó, các tuyến đường giao thông liên bản, nội bản lại không đáp ứng dẫn đến những hạn chế trong quá trình phát triển. Chính vì vậy, mở rộng và làm mới đường giao thông nông thôn là một trong những chủ trương quan trọng được đưa vào Nghị quyết của Đảng ủy xã Ngọc Chiến.
Từ “tỷ phú” hiến đất
Hơn một năm nay, trong câu chuyện hàng ngày, người dân ở bản Đông Xuông - bản trung tâm của xã Ngọc Chiến thường rỉ tai nhau về một “tỷ phú” mới xuất hiện. Dù được xem là nơi có lợi thế để phát triển kinh tế nhưng để trở thành một triệu phú cũng là điều mà người dân ở nơi đây ít ai nghĩ đến chưa nói đến tỷ phú. Tuy nhiên khi đến đây tìm hiểu, chúng tôi mới được biết đây là một biệt danh được người dân dùng gọi người đã có công hiến đất nhiều nhất xã để mở rộng đường giao thông. Đó là gia đình ông Lò Văn Phới, người được gọi với danh xưng là “tỷ phú” hiến đất.
Theo thống kê của chính quyền địa phương, gia đình ông Lò Văn Phới đã hiến khoảng 2.000m2 đất nằm ở vị trí trung tâm xã, có mặt tiền dài khoảng 200m nằm dọc Tỉnh lộ 109. Với mức giá đất theo quy định hiện hành ở khu vực này, diện tích đất gia đình ông Phới đã hiến có giá trị hơn 2 tỷ đồng.
Trong ngôi nhà sàn truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, chúng tôi được nghe ông Lò Văn Phới chia sẻ về việc hiến đất để mở rộng đường của mình. Theo ông Phới, trước đây bản Đông Xuông vốn là một bản còn hoang sơ, ít người ở. Bởi lúc đó, trung tâm xã Ngọc Chiến vẫn chưa chuyển về đây. Gia đình ông vốn ở bản cũ nhưng do đất chật, người đông nên ông đã đến đây để khai hoang. Dần dần, qua nhiều năm gia đình ông đã sở hữu diện tích đất lớn nhất nhì trong vùng.
Người dân xã Ngọc Chiến khi tham gia đóng góp ngày công lao động để mở rộng đường giao thông nông thôn. Ảnh: Hữu Quyết - TTXVN
Cuối năm 2020, khi Đảng ủy xã Ngọc Chiến ban hành Nghị quyết 06-NQ/ĐU với chủ trương mở rộng đường giao thông, gia đình ông đã được các cán bộ đến tuyên truyền, vận động nhiều lần về việc hiến đất. Khi đó, gia đình ông cũng nắm được chủ trương của Đảng ủy là do đường sá hiện nay chật hẹp, việc đi lại giao thương khó khăn. Tuy nhiên, gia đình ông cũng hết sức phân vân, suy nghĩ vì phải hiến diện tích đất rất lớn.
“Ban đầu mọi người trong gia đình cũng thắc mắc vì sao phải hiến nhiều đất như thế và Đảng, Nhà nước, chính quyền có hỗ trợ hay đền bù không? Nhưng sau đó bản thân tự thuyết phục rằng không có hỗ trợ hay đền bù đâu, bởi ai cũng vậy, mình có nhiều hiến nhiều, người ta có ít thì hiến ít. Mình là đảng viên thì mình phải đi đầu, gương mẫu”, ông Lò Văn Phới nhớ lại.
Việc chỉ hiến đất đã khó, trong khi đó gia đình ông Lò Văn Phới đã xây dựng các công trình kiên cố trên phần đất sẽ hiến nên lại đặt ra một bài toán khó hơn. Khi đó, vợ và các con ông cũng rất lo lắng vì không chỉ mất đất mà còn cả tài sản có giá trị trên đất thì sau này phải làm thế nào mới có thể xây dựng lại.
“Nếu ai cũng đòi quyền lợi thì chắc chắn không mở rộng đoạn đường này được. Muốn con cháu sau này có cuộc sống phát triển nhưng bây giờ không có đường giao thông thuận lợi, việc thông thương không được bảo đảm thì sẽ hạn chế. Tôi thuyết phục vợ con cùng thống nhất sẵn sàng hiến đất, mở đường. Chủ trương của xã lấy bao nhiêu là hiến bấy nhiêu, nhà cửa cần cắt, cần phá bớt thì cũng nhất trí”, ông Lò Văn Phới nói về quyết tâm của mình khi đó.
Đánh giá về hành động sẵn sàng hiến hàng nghìn mét vuông đất của gia đình ông Lò Văn Phới, Bí thư Đảng ủy xã Ngọc Chiến Bùi Tiến Sỹ cho biết, vận động nhân dân hiến đất, làm đường là một trong những chủ trương được xác định là khó khăn nhất khi đưa vào Nghị quyết. Tuy nhiên, khi có những hạt nhân đi đầu như ông Lò Văn Phới, việc hiến đất để mở đường đã thuận lợi hơn, người dân đều tin tưởng và làm theo mà không đòi hỏi quyền lợi.
Đến những con đường “0 đồng”
Phát triển đường giao thông nông thôn là một chủ trương lớn trong Nghị quyết của Đảng ủy xã Ngọc Chiến. Đảng ủy xã Ngọc Chiến xác định, dù xây dựng nông thôn mới hay phát triển du lịch, giao thông là điều then chốt. Việc mở rộng đường không chỉ giúp thuận lợi trong đi việc lại của nhân dân mà còn góp phần vào quá trình phát triển kinh tế du lịch. Vì vậy, việc huy động sức dân để làm đường được xã Ngọc Chiến hết sức chú trọng.
Người dân xã Ngọc Chiến tự nguyện đóng góp ngày công lao động để mở rộng đường giao thông nông thôn. Ảnh: Hữu Quyết - TTXVN
Theo chân “Tổ công tác ngày thứ 7 về với dân” của xã Ngọc Chiến, chúng tôi có mặt ở bản Phày. Tại đây, không khí lao động rất sôi nổi, hăng say. Hàng trăm người dân trong bản được huy động để cùng nhau mở rộng tuyến đường liên bản. Mỗi người một việc, người dùng búa phá hàng rào, nhà vệ sinh, có người lại chặt cây ăn quả để hiến đất, mở rộng đường giao thông. Hơn 170 hộ dân trong bản Phày đều sẵn sàng hi sinh, phá bỏ tài sản của gia đình mà không đòi hỏi điều gì. Bởi họ đều nhận thức được rằng, khi con đường này được mở rộng, việc đi lại, phát triển kinh tế sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.
Ông Tòng Văn Hiến, người dân bản Phày chia sẻ, diện tích đất nhà ông tương đối hẹp, hàng rào lại được xây dựng kiên cố nên khi xã tổ chức vận động phá dỡ để làm đường ông đã không nhất trí. Nhưng khi thấy cả bản cùng làm, ông đã nhận thấy lợi ích và đồng thuận hiến đất. Khi tuyến đường được mở rộng từ 2,5m lên 6m ông mới thấy việc làm của mình là đúng đắn, bởi con đường mới rộng rãi, việc đi lại thuận tiện hơn rất nhiều.
Còn ông Lèo Văn Xén, Phó trưởng bản Phày cho biết, ban đầu khi đi vận động rất khó khăn vì bà con không ai nhất trí. Nhưng đến nay, một đoạn đường đã được làm thì bà con bản ai cũng đồng thuận hiến đất. Không những thế, bà con còn góp công, góp sức mở rộng tuyến đường qua bản.
Bí thư Đảng ủy xã Ngọc Chiến Bùi Tiến Sỹ thông tin thêm, thực hiện chủ trương phát triển đường giao thông nông thôn, đến nay xã Ngọc Chiến đã hoàn thành đổ bê tông 95 tuyến đường, với tổng chiều dài 45 km; đồng thời, mở rộng 7 tuyến đường, từ 3,5m lên đến 10m và 16m. Tổng giá trị của các tuyến đường này hơn 30 tỷ đồng. Tuy nhiên, điều đặc biệt kinh phí để thực hiện không phải từ ngân sách địa phương mà tất cả đều do người dân tự thực hiện theo cách “ai có gì thì góp cái đó”. Từ việc góp công, góp sức, hay máy móc, phương tiện để thi công tất cả đều do nhân dân tự đến, tự làm. Chính vì vậy, đây được xem là những tuyến đường “0 đồng” của nhân dân trong xã Ngọc Chiến. (Còn tiếp)
Hữu Quyết
