Không khí ngày bầu cử nơi biên giới cực Tây Sín Thầu

Trong sáng nay, không khí ngày bầu cử tại xã Sín Thầu (tỉnh Điện Biên) trở nên rộn ràng khi cử tri các dân tộc nô nức đến các điểm bỏ phiếu từ sớm.

Xã Sín Thầu, tỉnh Điện Biên - vùng đất nơi cực Tây Tổ quốc, được mệnh danh là nơi “một tiếng gà gáy ba nước cùng nghe”, với cột mốc số 0 tiếp giáp giữa Việt Nam - Lào - Trung Quốc. Trong sáng nay, không khí ngày bầu cử tại Sín Thầu trở nên rộn ràng khi đông đảo cử tri các dân tộc nô nức đến các điểm bỏ phiếu từ sớm. Mỗi lá phiếu được gửi gắm niềm tin và trách nhiệm, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân nơi ngã ba biên giới thiêng liêng của Tổ quốc.

Xuân Tư - Phan Quân/PV TTXVN tại Điện Biên
Dân tộc Hà Nhì

Tên tự gọi: Hà Nhi gia.

Tên gọi khác: U Ní, Xá U Ní.

Nhóm địa phương: Hà Nhì, Cồ Chồ, Hà Nhì La Mí, Hà Nhì đen.

Dân số: 21.725 người (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).

Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Tạng-Miến (ngữ hệ Hán-Tạng), gần với Miến hơn.

Lịch sử: Cư dân Hà Nhì đã từng sinh sống lâu đời ở nam Trung Quốc và Việt Nam. Từ thế kỷ thứ 8, thư tịch cổ đã viết về sự có mặt của họ ở Tây Bắc Việt Nam. Nhưng phần lớn tổ tiên người Hà Nhì hiện nay là lớp cư dân di cư đến Việt Nam khoảng 300 năm trở lại đây.

Hoạt động sản xuất: Người Hà Nhì sớm biết trồng lúa trên ruộng bậc thang. Họ giỏi việc khai khẩn tạo nên những thửa ruộng trên sườn núi dốc với những mương dẫn nước khéo léo. Họ quen dùng phân chuồng và phân tro trong canh tác lúa nước; đồng thời cũng làm nương cày hoặc nương cuốc để trồng ngô hoặc rau đậu, bầu, bí, bông, chàm...

Phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm theo lối chăn thả tự nhiên. Ðàn trâu nuôi thả rông trong rừng có đến hàng trăm con.

Nghề trồng bông, dệt vải đảm bảo nhu cầu vải mặc truyền thống. Có nơi do khí hậu lạnh nên không trồng được bông phải đem các sản phẩm như chàm, đồ đan, gia cầm đổi lấy bông. Phụ nữ dệt vải trên khung cửi nhỏ, khổ 20 cm. Vải bền do kỹ thuật dệt đo được nhuộm chàm nhiều lần. Trồng chàm và nhuộm chàm là một hoạt động rất đặc sắc ở người Hà Nhì.

Hái lượm còn chiếm vị trí đáng kể trong đời sống hàng ngày.

Ăn: Người Hà Nhì quen dùng cả cơm nếp và cơm tẻ trong các bữa ăn hàng ngày. Thực phẩm chủ yếu được cung cấp từ săn bắt, đánh cá, hái lượm. Vào dịp lễ tết, họ thường làm nhiều loại bánh, ưa dùng thịt nướng, thịt xào và đặc biệt thích ăn cháo ám nấu với thịt gà hoặc thịt lợn.

Ở: Họ quần cư chủ yếu trên dọc biên giới Việt-Trung, Việt-Lào thuộc các huyện Bát Xát (Lào Cai), Mường Tè (Lai Châu). Bộ phận làm ruộng bậc thang, nương định canh từ lâu đã sống định cư. Nhiều bản có tuổi trên 100 năm, đông tới 50, 60 hộ. Những nơi làm nương, bản thường phân tán rải rác theo nương.

Ða số cư dân ở nhà đất, tường trình chắc chắn, dày tới 30-40cm, thích hợp với khí hậu lạnh vùng núi cao. Tuỳ từng nơi, nhà có hàng hiên phía trước hoặc hàng hiên ở ngay trong nhà để tránh gió rét. Họ quen nấu cơm bằng chảo ở bếp lò xây trên nền đất.

Phương tiện vận chuyển: Người Hà Nhì phổ biến dùng gùi đeo qua trán, một số nơi dùng ngựa trong việc đi lại và chuyên trở.

Quan hệ xã hội: Tính cộng đồng trong làng bản biểu hiện khá tập trung không chỉ trong sản xuất mà cả trong lĩnh vực văn hoá tinh thần, tôn giáo, tín ngưỡng.

Gia đình nhỏ phụ quyền song người phụ nữ vẫn được trân trọng trong xã hội. Có nhiều họ khác nhau, mỗi họ lại chia ra thành nhiều chi. Tên chi gọi theo tên ông tổ.

Người Hà Nhì không có tục thờ cúng chung toàn dòng họ mà chỉ thờ cúng theo gia đình. Việc thờ cúng do con trai cả, dòng trưởng đảm nhận. Nếu dòng trưởng không có người thừa kế thì việc thờ cúng chuyển cho con trai út. Các thành viên trong gia đình, dù đã ra ở riêng, nếu bị chết phải đưa xác về quàn tại trước bàn thờ bố mẹ thì người quá cố mới được thờ cúng chung với tổ tiên.

Hàng năm vào tối 30 tết, một nghi lễ rất quan trọng trong gia đình được thực hiện. Ðó là lễ tưởng nhớ tổ tiên dòng họ, đọc tên từng tổ tiên và mọi người cùng nhắc lại. Tên từng người được gọi theo cách gọi phụ tử liên danh, tên cha nối với tên con, nên có vần điệu dễ nhớ. Có họ nhắc tới 71 tên gọi trong buổi lễ này. Có nơi nghi lễ này cũng được thực hiện trong lễ nhập quan cho người chết.

Cưới xin: Tuỳ từng vùng phong tục cưới xin khác nhau nhưng một điểm chung nhất là các cuộc hôn nhân do trai gái tự tìm hiểu. Ở vùng Bát Xát (Lào Cai), cưới qua nhiều bước. Sau ba lần dạm hỏi, lễ cưới thứ nhất được tổ chức nhằm đưa con dâu về nhà chồng. Lần cưới thứ hai ăn uống linh đình ở nhà gái. Lễ này chỉ diễn ra sau khi đôi vợ chồng làm ăn khá giả, lúc đó họ đã có con, cháu, có người 50-60 năm sau hoặc cho đến khi chết vẫn chưa tổ chức được lễ cưới này. Ở Tây Bắc, sau lễ hỏi, con rể đến ở rể. Nếu trả ngay tiền cưới thì không phải ở rể, lễ cưới được tổ chức ngay, từ đó con dâu mang họ của chồng.

Sinh đẻ: Phụ nữ Hà Nhì đẻ đứng. Ðể dễ đẻ họ có tục đập vỡ ống bương đựng nước cho nước toé ra hoặc thả ống bương nước trong có cái đục từ trên đỉnh nóc nhà xuống, đục bắn ra giống như đứa trẻ được đẻ ra. Có nơi sản phụ được uống nước tro của ruột voi với mong muốn sản phụ có sức mạnh như voi. Rau đẻ được chôn ở ngay sau cửa ra vào hay cột cạnh bếp lò.

Nhà có trẻ mới sinh được báo hiệu bằng chiếc nón úp trên cọc ở trước cửa, nếu cọc ở phía bên phải - sinh con gái, bên trái - sinh con trai.

Ma chay: Quan tài bằng thân cây khoét rỗng, có nắp đậy kín. Nơi đào huyệt được chọn bằng cách ném trứng, trứng vỡ ở đâu thì đào ở đấy. Kiêng chôn vào mùa mưa, vào thời điểm đó quan tài người chết được treo xuống huyệt nhưng không lấp, bên trên có nhà táng hoặc đặt trên giàn. Hết mùa mưa mới đem chôn quan tài có người chết.

Thờ cúng: Họ tin có linh hồn, thờ cúng tổ tiên, cúng bản và các nghi lễ nông nghiệp.

Lễ tết: Người Hà Nhì ăn tết năm mới vào đầu tháng 10 âm lịch. Trong năm còn có Tết cơm mới, Tết mồng năm tháng năm, rằm tháng 7.

Học: Người Hà Nhì chưa có chữ viết riêng, việc giáo dục chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống được truyền từ đời này qua đời khác.

Văn nghệ: Người Hà Nhì có nền văn học dân gian với nhiều thể loại như truyện thần kỳ, cổ tích, trường ca, ca dao, thành ngữ...

Dân ca, dân vũ là những hình thức văn nghệ được mọi lứa tuổi ưa thích.

Các loại nhạc cụ có trống, chiêng, đàn tính, đàn môi, sáo.

Chơi: Trẻ em Hà Nhì thích chơi các trò chơi đòi hỏi lòng dũng cảm, khéo léo như đấu vật, đuổi bắt, trốn tìm, chơi cù, đu quay.

Theo cema.gov.vn

Dân tộc Hà Nhì

Có thể bạn quan tâm

1.200 người dân xã biên giới Na Mèo được khám chữa bệnh miễn phí

1.200 người dân xã biên giới Na Mèo được khám chữa bệnh miễn phí

Trong hai ngày 7 - 8/11, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo, UBND xã Na Mèo, tỉnh Thanh Hóa, xã Pùn, huyện Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn (Lào) và Đoàn công tác thiện nguyện Hà Nội đã tổ chức chương trình “Ánh sáng biên cương - Gắn kết nghĩa tình hậu phương biên giới”.

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Trong khuôn khổ Lễ hội đua mảng và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống dân tộc xã Bắc Mê lần thứ II năm 2026, không gian văn hóa vùng cao trở nên rực rỡ với những sắc màu đặc trưng của đồng bào Tày, Mông, Dao cùng nhiều dân tộc sinh sống trên địa bàn.

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Ngày 8/11, Lễ hội đua mảng trên sông Gâm năm 2026 tại xã Bắc Mê (tỉnh Tuyên Quang) thu hút đông đảo người dân và du khách. Những màn tranh tài quyết liệt, nhịp chèo mạnh mẽ cùng tiếng cổ vũ náo nhiệt tạo nên không khí sôi động, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

Giải “Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước 2026” đưa người chạy qua những nương chè và lối đá La Bằng bên sườn Đông Tam Đảo. Từ cuộc đua ở La Bằng, những người yêu chạy bộ có thêm lý do trở lại vùng chè cùng bạn bè và người thân.

Đa dạng cây trồng tăng thu nhập cho người dân miền núi

Đa dạng cây trồng tăng thu nhập cho người dân miền núi

Nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất gò đồi, sườn dốc và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, nhiều địa phương miền núi tại tỉnh Quảng Ngãi đã mạnh dạn vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa. Việc thay thế các loại cây trồng kém hiệu quả bằng các loại cây có giá trị kinh tế cao, chịu hạn tốt đang tạo ra sự chuyển biến tích cực, góp phần tạo sinh kế bền vững và giảm nghèo.

Thắp sáng tình hữu nghị Việt Nam - Lào

Thắp sáng tình hữu nghị Việt Nam - Lào

Ở khu vực biên giới Việt Nam - Lào, tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống không chỉ được vun đắp từ sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành, lực lượng bảo vệ biên giới mà còn được bồi đắp qua những nghĩa cử sẻ chia trong cuộc sống thường ngày.

Lão nông Khmer với 'nhà máy nông nghiệp' thu nhỏ

Lão nông Khmer với 'nhà máy nông nghiệp' thu nhỏ

Bắt đầu gắn bó với đồng ruộng từ năm 1986 bằng những phương thức thủ công thô sơ nhất, đến nay, ở tuổi gần 70, ông Lâm Se, một nông dân Khmer tại phường Sóc Trăng, thành phố Cần Thơ đã xây dựng cho mình một cơ ngơi nông nghiệp hiện đại.

Tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội với hộ nghèo năm 2026

Tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội với hộ nghèo năm 2026

Mức chuẩn trợ giúp xã hội được điều chỉnh tăng lên 540.000 đồng/tháng theo Nghị định 335/2026/NĐ-CP, góp phần cải thiện mức hỗ trợ đối với một số nhóm đối tượng người nghèo có hoàn cảnh khó khăn năm 2026.

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Chiều 7/11, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X thông qua Hiến chương sửa đổi và nghị quyết nhiệm kỳ 2026–2031, hoàn thành chương trình làm việc tại TP Hồ Chí Minh. Giáo hội xác định sẽ tiếp tục củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương, đổi mới hoạt động, đồng hành cùng dân tộc.

Động thổ nhà máy chế biến sâu cà phê đầu tiên ở Điện Biên

Động thổ nhà máy chế biến sâu cà phê đầu tiên ở Điện Biên

Ngày 11/7, tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên, Công ty cổ phần Cà phê Detech Điện Biên phối hợp với UBND xã Mường Ảng tổ chức động thổ Nhà máy chế biến sâu cà phê Detech Điện Biên. Đây là nhà máy đầu tiên ở tỉnh Điện Biên chế biến sâu hạt cà phê Arabica để tạo ra các sản phẩm chất lượng cao.

Sôi nổi Giải bóng đá nữ Mường Lai mở rộng

Sôi nổi Giải bóng đá nữ Mường Lai mở rộng

Sau 5 ngày tranh tài, sáng 7/11, tại sân vận động xã Mường Lai, tỉnh Lào Cai, trận chung kết Giải bóng đá nữ xã Mường Lai mở rộng lần thứ I năm 2026 giữa đội bóng Mường Lai và Yên Thành đã diễn ra với sự theo dõi của đông đảo người dân, du khách.

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận những đóng góp của Phật giáo trong xây dựng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân; đồng thời kỳ vọng Giáo hội tiếp tục đổi mới, củng cố đoàn kết, phát huy nguồn lực tôn giáo, đồng hành cùng dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Mưa lớn cục bộ gây thiệt hại tại Lào Cai

Mưa lớn cục bộ gây thiệt hại tại Lào Cai

Từ đêm 6/11 đến sáng ngày 7/11, một số địa phương tại Lào Cai có mưa lớn gây ngập lụt, sạt lở cục bộ ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt, sản xuất của nhân dân.