Bán dưới giá thành
Trong vụ thu hoạch muối năm nay, nắng kéo dài giúp cho sản lượng muối của diêm dân Cần Giờ tăng cao. Nhưng tình trạng “được mùa, mất giá” làm cho nhiều nông dân phải cầu cứu đến chính quyền địa phương.
Điển hình như ông Huỳnh Khánh Duy, sản xuất 4 ha muối tại ấp Tân Điền, xã Lý Nhơn, huyện Cần Giờ. Ông cho biết, mùa muối 2015 - 2016 ông thuê nhân công cộng với nhiều chi phí khác như mua bạt, làm sân hết 240 triệu đồng. Khi thu hoạch được 400 tấn muối, thì giá muối chỉ còn 350 đồng - 370 đồng/kg, thấp hơn giá thành là 600 đồng/kg. Vì vậy, ông chỉ bán 50 tấn, trữ lại 350 tấn chờ mùa mưa đến mới bán tiếp.
 Do giá muối quá thấp nên không có nhiều diêm dân Khánh Hòa ra đồng sản xuất. |
Ông Nguyễn Văn Răn, ngụ tại ấp Tân Điền, Lý Nhơn, Cần Giờ sản xuất 2,5 ha muối, chia sẻ: Muối thu hoạch không bán được thì phải trữ lại. Nhưng nếu gặp mưa thì toàn bộ số muối sẽ bị ảnh hưởng. Tại khu vực này, diêm dân không đủ vốn để xây kho dự trữ kiên cố, an toàn mà chỉ cất tạm chòi lá để che chắn. Vì vậy, lượng muối trữ sẽ bị hao hụt dần (khoảng gần 20% số lượng bị thất thoát). Vốn giá muối đã thấp mà còn bị hao hụt như vậy, diêm dân khó mà cầm cự lâu dài với nghề.
Với những diêm dân có sẵn đất của gia đình để sản xuất thì chỉ chấp nhận một phần lỗ vốn, còn những người phải thuê đất sản xuất sẽ lỗ gấp đôi. Bà Phạm Thị Thu Nga, ấp Tân Điền, xã Lý Nhơn vay vốn ngân hàng 100 triệu đồng để đầu tư bạt lót, năm nay ruộng muối của bà đạt 450 tấn. Nếu bán, bà sẽ không thể hoàn vốn để vừa trả nợ ngân hàng và trả tiền thuê đất sản xuất.
Là một thương lái mua muối nhiều năm, ông Huỳnh Văn Phúc, ngụ tại ấp Tân Điền, xã Lý Nhơn, huyện Cần Giờ chưa khi nào thấy sản lượng muối nhiều như hai năm nay. Cách đây hai năm, giá muối đạt 1.500 đồng/kg. Có lẽ vì lí do này mà người dân làm muối ngày càng nhiều.
Hỗ trợ tạm trữ 50.000 tấn muối
Trước khó khăn của diêm dân Cần Giờ hiện nay, chính quyền địa phương đã đề xuất với Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh phương án hỗ trợ bằng cách kết hợp với doanh nghiệp thu mua muối tạm trữ cho người dân.
Theo ông Đặng Xuân Bình, Trưởng phòng kinh tế huyện Cần Giờ, đến ngày 20/6, diêm dân trong huyện đã tiêu thụ được 35.000 tấn muối, lượng muối còn lại là 105.000 tấn. Vì vậy, Ủy ban nhân dân thành phố đã có quyết định thu mua tạm trữ 50.000 tấn muối hỗ trợ người dân, trong khuôn khổ 200.000 tấn muối tạm trữ của Chính phủ. Nông dân bán muối dựa trên cơ chế giá sàn. Trong trường hợp giá của doanh nghiệp thu mua thấp hơn giá thành sản xuất thì thành phố hỗ trợ 30% lãi suất vay vốn dựa trên giá thành và toàn bộ chi phí vận chuyển từ ruộng muối đến các kho hàng của doanh nghiệp thu mua. Trong đó có hai doanh nghiệp tiêu thụ muối cho nông dân huyện Cần Giờ là Công ty cổ phần tập đoàn muối Miền Nam và Siêu thị Coop - mart.
Hiện nay muối Cần Giờ không những đạt chất lượng phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn được hai thị trường khó tính là Hàn Quốc và Nhật Bản chọn nhập khẩu để sản xuất kim chi.
Theo ông Trần Quang Phụng, Chủ tịch Công ty cổ phần tập đoàn Muối Miền Nam, hiện công ty đang tập trung kho bãi và nguồn vốn để tiếp tục thu mua muối của diêm dân huyện Cần Giờ. Cho đến thời điểm này, Tập đoàn Muối Miền Nam đã thu mua hơn 50.000 tấn muối của xã Lý Nhơn. Trong đó, nguồn kinh phí thành phố hỗ trợ hơn 60% lãi suất vay để thu mua, giúp người dân làm muối tại Cần Giờ hưởng lợi và bám nghề lâu dài. Nhờ có chính sách tạm trữ mà doanh nghiệp gắn kết chặt chẽ hơn với người dân và có trách nhiệm hơn trong sản xuất sản phẩm thiết yếu này. Bên cạnh đó, người dân làm muối cũng hiểu trách nhiệm của mình trong việc phối hợp với doanh nghiệp.
